Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Công Ty 532 – Tổng Công Ty Xây Dựng Trường Sơn

Luận văn thạc sĩ về kế toán quản trị chi phí tại công ty 532 thuộc tổng công ty xây dựng Trường Sơn, phân tích và đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Thị Hường
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Mạnh Toàn
• Trường học: Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Công Ty 532 – Tổng Công Ty Xây Dựng Trường Sơn
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu luận văn
• 0.6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KTQT CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KTQT CHI PHÍ
• 1.1.1. Khái niệm về KTQT
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KTQT CHI PHÍ TẠI CÔNG TY 532 – TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG TRƯỜNG SƠN
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY 532
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Tổ chức bộ máy quản lý và bộ máy kế toán tại Công ty
• 2.2. THỰC TRẠNG KTQT CHI PHÍ TẠI CÔNG TY 532 – TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG TRƯỜNG SƠN
• 2.2.1. Thực trạng công tác phân loại chi phí tại Công ty 532
• 2.2.2. Thực trạng công tác lập dự toán chi phí tại Công ty 532
• 2.2.3. Thực trạng công tác hạch toán kế toán tại Công ty 532
• 2.2.4. Thực trạng công tác phân tích và kiểm soát chi phí tại Công ty
• 2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KTQT CHI PHÍ TẠI CÔNG TY 532 – TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG TRƯỜNG SƠN
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY 532 – TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG TRƯỜNG SƠN
• 3.1. PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KTQT CHI PHÍ TẠI CÔNG TY 532 – TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG TRƯỜNG SƠN
• 3.1.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện công tác KTQT chi phí tại Công ty
• 3.1.2. Phương hướng hoàn thiện công tác KTQT chi phí tại Công ty
• 3.2. NỘI DUNG HOÀN THIỆN KTQT CHI PHÍ TẠI CÔNG TY 532 – TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG TRƯỜNG SƠN
• 3.2.1. Tổ chức mô hình kế toán phục vụ KTQT chi phí tại Công ty
• 3.2.2. Hoàn thiện công tác phân loại chi phí sản xuất
• 3.2.3. Xây dựng hệ thống định mức chi phí nội bộ tại Công ty
• 3.2.4. Hoàn thiện công tác hạch toán kế toán tại Công ty
• 3.2.5. Hoàn thiện công tác phân tích và kiểm soát chi phí tại Công ty
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Công Ty 532

Kế toán quản trị chi phí là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành xây dựng. Tại Công ty 532, việc áp dụng kế toán quản trị chi phí không chỉ giúp theo dõi và kiểm soát chi phí mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Công ty 532, thuộc Tổng Công Ty Xây Dựng Trường Sơn, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Kế Toán Quản Trị Chi Phí

Kế toán quản trị chi phí là quá trình thu thập, phân tích và cung cấp thông tin chi phí cho các nhà quản lý. Thông tin này giúp họ đưa ra quyết định chính xác và kịp thời trong quản lý tài chính.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Quản Trị Trong Doanh Nghiệp

Kế toán quản trị đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Nó cung cấp thông tin cần thiết để đánh giá hiệu suất và đưa ra các quyết định chiến lược.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Chi Phí Tại Công Ty 532

Công ty 532 đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí, bao gồm sự cạnh tranh gay gắt và áp lực từ thị trường. Việc thiếu thông tin kịp thời và chính xác về chi phí có thể dẫn đến quyết định sai lầm trong quản lý.

2.1. Sự Cạnh Tranh Trong Ngành Xây Dựng

Ngành xây dựng hiện nay đang chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi Công ty 532 phải cải thiện quy trình quản lý chi phí để duy trì vị thế trên thị trường.

2.2. Thiếu Thông Tin Chính Xác Về Chi Phí

Việc thiếu thông tin chính xác và kịp thời về chi phí sản xuất có thể ảnh hưởng đến khả năng ra quyết định của nhà quản lý, dẫn đến lãng phí và giảm hiệu quả hoạt động.

III. Phương Pháp Quản Lý Chi Phí Hiệu Quả Tại Công Ty 532

Để cải thiện quản lý chi phí, Công ty 532 cần áp dụng các phương pháp quản lý chi phí hiệu quả. Điều này bao gồm việc xây dựng hệ thống thông tin chi phí và cải tiến quy trình lập dự toán.

3.1. Xây Dựng Hệ Thống Thông Tin Chi Phí

Hệ thống thông tin chi phí cần được xây dựng để cung cấp thông tin kịp thời và chính xác cho các nhà quản lý, giúp họ đưa ra quyết định đúng đắn.

3.2. Cải Tiến Quy Trình Lập Dự Toán

Quy trình lập dự toán cần được cải tiến để phản ánh chính xác hơn các chi phí thực tế, từ đó giúp Công ty 532 kiểm soát chi phí hiệu quả hơn.

IV. Ứng Dụng Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Công Ty 532

Việc ứng dụng kế toán quản trị chi phí tại Công ty 532 đã mang lại nhiều lợi ích, giúp cải thiện hiệu quả hoạt động và tăng cường khả năng cạnh tranh. Các báo cáo chi phí được sử dụng để phân tích và kiểm soát chi phí sản xuất.

4.1. Phân Tích Chi Phí Sản Xuất

Phân tích chi phí sản xuất giúp Công ty 532 nhận diện các khoản chi phí lớn và tìm ra giải pháp giảm thiểu chúng.

4.2. Kiểm Soát Chi Phí Hiệu Quả

Kiểm soát chi phí hiệu quả là yếu tố then chốt giúp Công ty 532 duy trì lợi nhuận và phát triển bền vững trong ngành xây dựng.

V. Kết Luận Về Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Công Ty 532

Kế toán quản trị chi phí tại Công ty 532 đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh. Việc cải thiện quy trình quản lý chi phí sẽ giúp Công ty phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Kế Toán Quản Trị

Kế toán quản trị không chỉ giúp theo dõi chi phí mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược cho Công ty 532.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Của Công Ty 532

Công ty 532 cần tiếp tục cải tiến hệ thống kế toán quản trị chi phí để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành xây dựng cơ bản đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, tạo dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Theo ước tính, chi phí trong các doanh nghiệp xây lắp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và hiệu quả hoạt động. Công ty 532 – Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, một đơn vị quốc phòng chuyển sang kinh tế, đang đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt trong bối cảnh kinh tế khó khăn. Do đó, việc nâng cao chất lượng quản lý và công tác kế toán quản trị chi phí (KTQT chi phí) trở nên cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nội bộ và ra quyết định kịp thời.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung khảo sát thực trạng công tác hạch toán và vận dụng KTQT chi phí tại Công ty 532, đánh giá ưu nhược điểm, nguyên nhân tồn tại và đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống KTQT chi phí phù hợp với đặc điểm hoạt động xây lắp. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các vấn đề liên quan đến tổ chức, xây dựng hệ thống thông tin chi phí xây lắp phục vụ quản lý tại Công ty 532 trong giai đoạn hiện tại. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp thông tin quản trị chính xác, kịp thời, giúp nhà quản trị nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, kiểm soát chi phí và tăng cường năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kế toán quản trị chi phí (KTQT chi phí) trong doanh nghiệp xây lắp, bao gồm:

• Khái niệm KTQT chi phí: Theo Luật Kế toán Việt Nam, KTQT là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế phục vụ quản trị nội bộ. KTQT chi phí cung cấp thông tin quá khứ và dự báo về chi phí nhằm hỗ trợ hoạch định, kiểm soát và ra quyết định quản trị.

• Phân loại chi phí trong doanh nghiệp xây lắp: Chi phí được phân loại theo yếu tố kinh tế (nguyên vật liệu, nhân công, máy thi công, chi phí chung), theo chức năng (chi phí sản xuất, chi phí quản lý, chi phí bán hàng), theo phương pháp tập hợp (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp), và theo cách ứng xử (chi phí khả biến, chi phí bất biến).

• Mô hình tổ chức KTQT chi phí: Hai mô hình chính là tổ chức KTQT kết hợp với kế toán tài chính (KTTC) và tổ chức KTQT độc lập với KTTC. Mỗi mô hình có ưu nhược điểm riêng về tính chuyên môn hóa, linh hoạt và hiệu quả kinh tế.

• Phương pháp lập dự toán chi phí xây lắp: Xây dựng định mức chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, sử dụng máy thi công và chi phí chung dựa trên các quy định của Bộ Xây dựng và Sở Tài chính. Dự toán chi phí là cơ sở để so sánh, phân tích biến động chi phí và kiểm soát chi phí sản xuất.

• Phân tích biến động chi phí: Phân tích biến động chi phí nguyên vật liệu, nhân công, máy thi công và chi phí sản xuất chung nhằm phát hiện nguyên nhân biến động, từ đó đề xuất biện pháp kiểm soát hiệu quả.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp. Số liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp từ Công ty 532 qua các phòng ban kế toán, kinh doanh, kỹ thuật, cùng các cuộc phỏng vấn kế toán trưởng và nhà quản lý. Số liệu thứ cấp được khai thác từ các tài liệu chuyên ngành, giáo trình, tạp chí kế toán và các công trình nghiên cứu liên quan.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các đội thi công và bộ phận liên quan trong Công ty 532, với phương pháp chọn mẫu theo phương pháp phi xác suất nhằm đảm bảo thu thập thông tin đa chiều, phản ánh thực trạng toàn diện. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh biến động chi phí thực tế với dự toán, phân tích nguyên nhân và đánh giá hiệu quả công tác KTQT chi phí.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong năm 2013, tập trung vào khảo sát thực trạng, phân tích số liệu chi phí xây lắp và đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống KTQT chi phí tại Công ty 532.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng phân loại và tập hợp chi phí còn hạn chế: Công ty 532 mới chỉ tập trung vào kế toán tài chính, chưa xây dựng hệ thống KTQT chi phí đầy đủ. Việc phân loại chi phí chưa phân biệt rõ ràng giữa chi phí trực tiếp và gián tiếp, dẫn đến khó khăn trong kiểm soát và phân tích chi phí. Tỷ lệ chi phí sản xuất chung chiếm khoảng 5-6% tổng chi phí trực tiếp, nhưng chưa được phân bổ hợp lý cho từng công trình.

2. Công tác lập dự toán chi phí chưa linh hoạt và chưa xây dựng hệ thống định mức chi phí nội bộ: Dự toán chi phí chủ yếu dựa trên các định mức do Nhà nước ban hành, chưa phản ánh đầy đủ đặc điểm riêng của từng công trình và điều kiện thực tế thi công. Việc lập dự toán chưa kịp thời và thiếu chi tiết, ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát chi phí trong quá trình thi công.

3. Phân tích và kiểm soát chi phí chưa được thực hiện hiệu quả: Công ty chưa có các báo cáo kiểm soát chi phí so với dự toán theo từng hạng mục công trình, dẫn đến việc ra quyết định quản lý bị động. Biến động chi phí nguyên vật liệu và nhân công có thể lên đến 10-15% so với dự toán, nhưng chưa được phân tích sâu để xác định nguyên nhân và đề xuất biện pháp khắc phục.

4. Mô hình tổ chức KTQT chi phí chưa chuyên môn hóa và chưa tách biệt rõ ràng với KTTC: Bộ máy kế toán hiện tại chưa có bộ phận KTQT riêng biệt, các công việc KTQT được thực hiện lồng ghép trong kế toán tài chính, làm giảm hiệu quả cung cấp thông tin quản trị kịp thời và chính xác.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ đặc thù hoạt động xây lắp với sản phẩm mang tính đơn chiếc, thời gian thi công dài, địa điểm thi công thay đổi liên tục và tính lưu động cao của nguồn lực. Điều này làm cho việc xây dựng định mức, dự toán và kiểm soát chi phí trở nên phức tạp hơn so với các ngành sản xuất khác.

So với các nghiên cứu trước đây tại các công ty xây lắp khác, Công ty 532 có điểm tương đồng về khó khăn trong phân loại chi phí và lập dự toán, nhưng mức độ biến động chi phí tại Công ty 532 có phần cao hơn, phản ánh sự cần thiết phải nâng cao năng lực quản trị chi phí. Việc chưa có báo cáo kiểm soát chi phí theo từng hạng mục công trình làm giảm khả năng phát hiện sớm các sai lệch và điều chỉnh kịp thời.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh chi phí thực tế và dự toán theo từng loại chi phí (nguyên vật liệu, nhân công, máy thi công) và bảng phân tích biến động chi phí chi tiết theo từng hạng mục công trình, giúp minh họa rõ ràng mức độ hiệu quả của công tác KTQT chi phí hiện tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác phân loại và tập hợp chi phí: Xây dựng hệ thống phân loại chi phí rõ ràng theo chi phí trực tiếp và gián tiếp, đồng thời áp dụng phương pháp tập hợp chi phí theo từng hạng mục công trình và trung tâm chi phí. Mục tiêu giảm sai lệch chi phí phân bổ xuống dưới 5% trong vòng 12 tháng, do phòng Kế toán chủ trì thực hiện.

2. Xây dựng và cập nhật hệ thống định mức chi phí nội bộ: Phát triển hệ thống định mức chi phí dựa trên đặc điểm thực tế thi công của Công ty, kết hợp với các quy định của Bộ Xây dựng và Sở Tài chính. Định kỳ rà soát và điều chỉnh định mức hàng quý nhằm nâng cao tính chính xác của dự toán chi phí.

3. Tăng cường công tác lập dự toán chi phí chi tiết và kịp thời: Áp dụng phần mềm quản lý dự toán chi phí xây lắp, đào tạo nhân viên kế toán và kỹ thuật về kỹ năng lập dự toán. Mục tiêu hoàn thành dự toán chi phí trước khi khởi công công trình ít nhất 1 tháng, giúp kiểm soát chi phí hiệu quả hơn.

4. Xây dựng hệ thống báo cáo kiểm soát chi phí theo hạng mục công trình: Thiết kế các báo cáo so sánh chi phí thực tế với dự toán theo từng hạng mục, phân tích biến động chi phí và nguyên nhân. Báo cáo được lập hàng tháng, cung cấp cho ban lãnh đạo để ra quyết định kịp thời.

5. Tổ chức mô hình KTQT chi phí chuyên biệt: Thành lập bộ phận KTQT chi phí độc lập hoặc chuyên trách trong bộ máy kế toán, nâng cao tính chuyên môn hóa và hiệu quả cung cấp thông tin quản trị. Đào tạo nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ kế toán quản trị.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị doanh nghiệp xây dựng: Giúp hiểu rõ vai trò và phương pháp tổ chức KTQT chi phí, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và ra quyết định chiến lược.

2. Bộ phận kế toán và tài chính doanh nghiệp xây lắp: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về phân loại chi phí, lập dự toán, phân tích biến động chi phí và tổ chức mô hình KTQT phù hợp với đặc thù ngành xây dựng.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn KTQT chi phí trong doanh nghiệp xây lắp, hỗ trợ nghiên cứu và học tập chuyên sâu.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tư vấn: Hỗ trợ đánh giá, hướng dẫn và xây dựng chính sách, quy định liên quan đến công tác kế toán quản trị chi phí trong ngành xây dựng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. KTQT chi phí khác gì so với kế toán tài chính?
   KTQT chi phí cung cấp thông tin phục vụ quản trị nội bộ, bao gồm cả thông tin quá khứ và dự báo, giúp hoạch định, kiểm soát và ra quyết định. Trong khi đó, kế toán tài chính chủ yếu tập trung vào báo cáo tài chính phục vụ bên ngoài và phản ánh thông tin quá khứ.

2. Tại sao phân loại chi phí theo chi phí trực tiếp và gián tiếp lại quan trọng?
   Phân loại này giúp xác định chính xác chi phí gắn liền với từng công trình hoặc hạng mục, từ đó tính giá thành chính xác và kiểm soát chi phí hiệu quả hơn, tránh sai lệch trong phân bổ chi phí chung.

3. Làm thế nào để xây dựng định mức chi phí nội bộ phù hợp?
   Cần dựa trên đặc điểm thực tế thi công, kết hợp với các quy định của Nhà nước, khảo sát thực tế, phân tích số liệu chi phí quá khứ và điều kiện sản xuất để xây dựng định mức sát với thực tế, đồng thời cập nhật định kỳ.

4. Báo cáo kiểm soát chi phí nên bao gồm những nội dung gì?
   Báo cáo cần so sánh chi phí thực tế với dự toán theo từng hạng mục, phân tích biến động chi phí, nguyên nhân biến động và đề xuất biện pháp khắc phục, giúp nhà quản trị ra quyết định kịp thời.

5. Mô hình tổ chức KTQT chi phí nào phù hợp với doanh nghiệp xây lắp?
   Mô hình kết hợp KTQT với KTTC phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp tiết kiệm nguồn lực. Doanh nghiệp lớn nên tổ chức KTQT chi phí độc lập để nâng cao tính chuyên môn hóa và hiệu quả quản lý.

Kết luận

• KTQT chi phí là công cụ thiết yếu giúp doanh nghiệp xây lắp kiểm soát và quản lý chi phí hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Công ty 532 hiện còn nhiều hạn chế trong phân loại chi phí, lập dự toán và kiểm soát chi phí, ảnh hưởng đến hiệu quả quản trị.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp cụ thể như hoàn thiện phân loại chi phí, xây dựng định mức chi phí nội bộ, tăng cường lập dự toán và báo cáo kiểm soát chi phí.
• Việc tổ chức mô hình KTQT chi phí chuyên biệt sẽ nâng cao chất lượng thông tin quản trị, hỗ trợ nhà quản lý ra quyết định chính xác và kịp thời.
• Các bước tiếp theo cần triển khai đào tạo, áp dụng công nghệ quản lý chi phí và đánh giá hiệu quả thực hiện giải pháp trong vòng 12 tháng tới nhằm nâng cao hiệu quả quản trị chi phí tại Công ty 532.

Quý độc giả và nhà quản trị doanh nghiệp xây dựng được khuyến khích áp dụng các kiến thức và giải pháp trong luận văn để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, góp phần phát triển bền vững doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KTQT CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KTQT CHI PHÍ 1. Khái niệm về KTQT KTQT là một chuyên ngành kế toán nhằm nắm bắt các vấn đề về thực trạng, đặc biệt thực trạng tài chính của DN; qua đó phục vụ công tác quản trị nội bộ và ra quyết định quản trị. Có rất nhiều định nghĩa về KTQT: - Theo luật kế toán Việt Nam ban hành số 03/2003/QH11 ngày 17.2003 thì “KTQT là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán”.

Hilton, Giáo sư Đại học Cornell (Mỹ): “KTQT là một bộ phận của hệ thống thông tin quản trị trong một tổ chức mà nhà quản trị dựa vào đó để hoạch định và kiểm soát các hoạt động của tổ chức”. - Theo các Giáo sư đại học South Florida là Jack L.Keith và William L.Stephens: “KTQT là một hệ thống kế toán cung cấp cho các nhà quản trị những thông tin định lượng mà họ cần để hoạch định và kiểm soát”. - Theo Hiệp hội kế toán Mỹ thì “KTQT là quá trình định dạng, đo lường, tổng hợp, phân tích, lập báo biểu, giải trình và truyền đạt các số liệu tài chính và phi tài chính cho ban quản trị để lập kế hoạch, theo dõi việc thực hiện kế hoạch trong phạm vi nội bộ một DN, đảm bảo việc sử dụng có hiệu quả các tài sản và quản lý chặt chẽ các tài sản này.” [8, tr20] Theo đó, KTQT có bản chất đặc trưng như sau: Thứ nhất, KTQT hình thành từ nhu cầu thông tin của những nhà quản trị trong nội bộ DN, chính sự thay đổi nhu cầu thông tin quản trị của những nhà Luan van 9 quản trị nội bộ doanh nghiệp thúc đẩy sự phát triển của KTQT. Thứ hai, KTQT ra đời gắn liền với nghiên cứu đối tượng là các nguồn lực kinh tế liên quan đến quy trình tạo giá trị trong hoạt động sản xuất kinh doanh của DN.

Thứ ba, bản chất của thông tin trong KTQT không chỉ là thông tin tài chính đơn thuần mà là thông tin quản lý, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình vận hành của DN, đồng thời phục vụ việc kiểm soát, đánh giá DN đó. Thông tin mà KTQT cần nắm bắt bao gồm cả thông tin tài chính và thông tin phi tài chính, bao gồm những thông tin về chi phí sản phẩm hoặc dịch vụ của DN, thông tin cho việc xây dựng kế hoạch và kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch hướng đến các mục tiêu trên thị trường của DN và những thông tin đặc thù để giúp các nhà quản trị ra các quyết định kinh doanh. Bản chất và vai trò của KTQT chi phí sản xuất - Bản chất của KTQT chi phí sản xuất KTQT chi phí là một bộ phận của KTQT nhưng trước hết nó phải là kế toán chi phí bởi vì giai đoạn đầu của KTQT được hình thành từ kế toán chi phí, nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức năng của nhà quản trị. Tuy nhiên, giữa KTQT chi phí và kế toán chi phí có những điểm khác biệt nhau.

Thông tin mà kế toán chi phí cung cấp (gồm cả thông tin về KTTC và thông tin về KTQT) là những thông tin quá khứ được xử lý từ các số liệu lịch sử và được lấy từ các báo cáo chi phí, bảng tính giá thành và kết quả,. của từng tổ, đội, phân xưởng hoặc cho từng công việc, từng sản phẩm, từng công đoạn sản xuất hoặc cho cả quá trình sản xuất. Thông tin mà KTQT chi phí cung cấp bao gồm thông tin quá khứ và những thông tin có tính chất dự báo thông qua việc lập kế hoạch và dự toán trên cơ sở định mức chi phí nhằm kiểm soát chi phí thực tế phát sinh, đồng thời là căn cứ cho việc đưa ra các giải pháp, quyết định đúng đắn để đối phó kịp thời với những diễn biến của thị trường, sử Luan van 10 dụng hiệu quả các nguồn lực của doanh nghiệp [15]. KTQT chi phí không nhận diện chi phí theo quan điểm của KTTC mà phải được nhận diện chi phí theo nhiều hướng khác nhau để đáp ứng nhu cầu thông tin trong hoạch định, tổ chức thực hiện, kiểm soát và ra quyết định [15].

Đặc biệt KTQT phí nhấn mạnh đến tính dự báo của thông tin và trách nhiệm của nhà quản trị thuộc các cấp quản lý nhằm gắn trách nhiệm của các nhà quản trị với chi phí phát sinh thông qua hình thức thông tin chi phí được cung cấp theo các trung tâm quản lý chi phí. KTQT chi phí sẽ cung cấp thông tin về sự biến động của chi phí theo mức biến động của đơn vị, từ đó giúp cho nhà quản trị có thể phát hiện được những biến động bất lợi của chi phí và giải pháp cần đưa ra để điều chỉnh một cách kịp thời. Từ đó cho thấy kế KTQT chi phí mang nặng bản chất của KTQT hơn là KTTC thuần tuý. Như vậy, có thể hiểu KTQT chi phí là bộ phận của KTQT thực hiện việc xử lý và cung cấp các thông tin về chi phí nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức năng của nhà quản trị như hoạch định, tổ chức thực hiện, kiểm soát và ra quyết định.

- Vai trò của kế toán quản trị chi phí sản xuất + Cung cấp thông tin hoạch định hoạt động sản xuất kinh doanh; + Cung cấp thông tin kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh; + Cung cấp thông tin kiểm tra, đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh; + Cung cấp thông tin cho việc ra quyết định quản trị của những nhà quản trị trong nội bộ doanh nghiệp [8] 1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG XÂY LẮP ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỔ CHỨC KTQT CHI PHÍ TRONG DOANH NGHIỆP 1. Đặc điểm sản phẩm và sản xuất sản phẩm của ngành xây lắp Xây lắp là một ngành sản xuất có tính chất công nghiệp, nó tạo ra cơ sở vật chất và kỹ thuật ban đầu cho xã hội. Trong quá trình đầu tư xây dựng cơ Luan van 11 bản, các tổ chức xây lắp nhận thầu giữ một vai trò hết sức quan trọng.

Hiện nay ở nước ta đang tồn tại các tổ chức xây lắp như Tổng công ty, Công ty, DN, đội xây dựng… thuộc các thành phần kinh tế. Tuy các đơn vị này khác nhau về quy mô sản xuất, hình thức quản lí nhưng đều là những tổ chức nhận thầu xây lắp và đều tạo ra sản phẩm xây lắp. Sản phẩm xây lắp được tiến hành một cách liên tục từ khâu thăm dò, điều tra, khảo sát đến thiết kế thi công và quyết toán công trình khi hoàn thành. Quá trình sản xuất của DN xây lắp và sản phẩm xây lắp có đặc điểm riêng biệt, khác với các ngành sản xuất khác và điều đó có ảnh hưởng đến KTQT, cụ thể: Một là, sản phẩm xây lắp mang tính riêng lẻ Sản phẩm sản xuất xây lắp không có sản phẩm nào giống sản phẩm nào, mỗi sản phẩm có yêu cầu về mặt thiết kế mỹ thuật, kết cấu, hình thức, địa điểm xây dựng khác nhau.

Chính vì vậy, mỗi sản phẩm xây lắp đều có yêu cầu về tổ chức quản lý, tổ chức thi công và biện pháp thi công phù hợp với đặc điểm của từng công trình cụ thể, có như vậy việc sản xuất thi công mới mang lại hiệu quả cao và bảo đảm cho sản xuất được liên tục. Do sản phẩm có tính chất đơn chiếc và được sản xuất theo đơn đặt hàng nên chi phí bỏ vào sản xuất thi công cũng hoàn toàn khác nhau giữa các công trình, ngay cả khi công trình thi công theo các thiết kế mẫu nhưng được xây dựng ở những địa điểm khác nhau với các điều kiện thi công khác nhau thì chi phí sản xuất cũng khác nhau Việc tập hợp chi phí sản xuất, tính giá thành và xác định kết quả thi công xây lắp cũng được tính cho từng sản phẩm xây lắp riêng biệt, sản xuất xây lắp được thực hiện theo đơn đặt hàng của khách hàng nên ít phát sinh chi phí trong quá trình lưu thông. Hai là, sản phẩm xây lắp có giá trị lớn, khối lượng công trình lớn, thời gian thi công tương đối dài. Luan van 12 Các công trình XDCB thường có thời gian thi công tương đối dài, có công trình phải xây dựng hàng chục năm mới hoàn thành.

Trong thời gian sản xuất thi công xây dựng chưa tạo ra sản phẩm cho xã hội nhưng lại sử dụng nhiều vật tư, nhân lực của xã hội. Do đó, khi lập kế hoạch XDCB cần cân nhắc, thận trọng nêu rõ các yêu cầu về vật tư, tiền vốn, nhân công. Việc quản lý theo dõi quá trình sản xuất thi công phải chặt chẽ, đảm bảo sử dụng vốn tiết kiệm, bảo đảm chất lượng thi công công trình. Do thời gian thi công tương đối dài nên kỳ tính giá thường không xác định hàng tháng như trong sản xuất công nghiệp mà được xác định theo thời điểm thi công, hạng mục công trình hoàn thành hay thực hiện bàn giao thanh toán theo giai đoạn quy ước tùy thuộc vào kết cấu đặc điểm kỹ thuật và khả năng về vốn của đơn vị xây lắp.

Việc xác định đúng đắn đối tượng tính giá thành sẽ góp phần to lớn trong việc quản lý sản xuất thi công và sử dụng đồng vốn hiệu quả nhất. Ba là, thời gian sử dụng sản phẩm xây lắp tương đối dài, các công trình XDCB thường có thời gian sử dụng dài nên mọi sai lầm trong quá trình thi công thường khó sửa chữa phải phá đi làm lại. Sai lầm trong XDCB vừa gây lãng phí, vừa để lại hậu quả có khi rất nghiêm trọng, lâu dài và khó khắc phục. Do đặc điểm này mà trong quá trình thi công cần phải thường xuyên kiểm tra, giám sát chất lượng công trình.

Bốn là, sản phẩm XDCB được sử dụng tại chỗ, còn địa điểm xây dựng luôn thay đổi theo địa bàn thi công. Khi chọn địa điểm xây dựng phải điều tra nghiên cứu khảo sát thật kỹ về điều kiện kinh tế, địa chất, thủy văn, kết hợp các yêu cầu về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trước mắt cũng như lâu dài.