Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Công Ty Cổ Phần Thực Phẩm Vạn Điểm

Luận văn tốt nghiệp TMU về kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Thực phẩm Vạn Điểm, phân tích quy trình và hiệu quả quản lý.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương
• Người hướng dẫn: TS. Tạ Quang Bình
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Công Ty Cổ Phần Thực Phẩm Vạn Điểm
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm và đặc điểm của nguyên vật liệu
• 1.2. Nguyên tắc và yêu cầu quản lý nguyên vật liệu khi nhập – xuất - tồn kho
• 1.3. Phân loại nguyên vật liệu
• 1.4. Phương pháp tính giá nguyên vật liệu
• 1.5. Kế toán chi tiết nguyên vật liệu
• 1.6. Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THỰC PHẨM VẠN ĐIỂM
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN THỰC PHẨM VẠN ĐIỂM
• 2.2. THỰC TRẠNG KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THỰC PHẨM VẠN ĐIỂM
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THỰC PHẨM VẠN ĐIỂM
• 3.1. Các kết luận qua nghiên cứu tại kế toán về kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần thực phẩm Vạn Điểm
• 3.2. Những kết quả đạt được
• 3.3. Những mặt hạn chế, tồn tại và nguyên nhân
• 3.4. Các đề xuất, kiến nghị về kế toán nguyên vật liệu tại công ty
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Công Ty Cổ Phần Thực Phẩm Vạn Điểm

Kế toán nguyên vật liệu là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành thực phẩm. Công ty cổ phần thực phẩm Vạn Điểm cần có một hệ thống kế toán nguyên vật liệu hiệu quả để đảm bảo tính chính xác trong việc quản lý chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Việc tổ chức kế toán nguyên vật liệu không chỉ giúp theo dõi số lượng và giá trị nguyên vật liệu mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược cho doanh nghiệp.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Nguyên Vật Liệu

Kế toán nguyên vật liệu là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp thông tin về nguyên vật liệu trong doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc theo dõi số lượng, giá trị và tình trạng của nguyên vật liệu trong kho.

1.2. Vai Trò Của Nguyên Vật Liệu Trong Doanh Nghiệp

Nguyên vật liệu đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm và chi phí sản xuất. Việc quản lý tốt nguyên vật liệu giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Vạn Điểm

Công ty cổ phần thực phẩm Vạn Điểm đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý nguyên vật liệu. Những vấn đề này bao gồm việc kiểm soát chi phí, giảm thiểu lãng phí và đảm bảo chất lượng nguyên vật liệu. Việc không quản lý tốt có thể dẫn đến tình trạng ứ đọng hàng hóa và tăng chi phí sản xuất.

2.1. Chi Phí Nguyên Vật Liệu Tăng Cao

Chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất. Việc tăng giá nguyên vật liệu có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của công ty.

2.2. Quản Lý Tồn Kho Không Hiệu Quả

Tình trạng tồn kho cao có thể dẫn đến lãng phí và chi phí lưu kho. Công ty cần có biện pháp quản lý tồn kho hiệu quả để giảm thiểu chi phí này.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kế Toán Nguyên Vật Liệu

Để nâng cao hiệu quả trong công tác kế toán nguyên vật liệu, công ty cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Việc sử dụng phần mềm kế toán và các công cụ phân tích dữ liệu sẽ giúp cải thiện quy trình quản lý nguyên vật liệu.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Kế Toán

Sử dụng phần mềm kế toán giúp tự động hóa quy trình ghi chép và báo cáo, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.2. Tối Ưu Hóa Quy Trình Nhập Xuất Nguyên Vật Liệu

Công ty cần xây dựng quy trình nhập xuất nguyên vật liệu rõ ràng và hiệu quả để giảm thiểu lãng phí và tăng cường kiểm soát.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Vạn Điểm

Việc áp dụng các phương pháp kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần thực phẩm Vạn Điểm đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty đã giảm thiểu được chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm thông qua việc quản lý nguyên vật liệu hiệu quả.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Quản Lý Nguyên Vật Liệu

Công ty đã giảm được chi phí nguyên vật liệu và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường nhờ vào việc quản lý tốt nguyên vật liệu.

4.2. Phân Tích Tình Hình Tồn Kho

Phân tích tình hình tồn kho giúp công ty có cái nhìn rõ ràng hơn về việc sử dụng nguyên vật liệu và điều chỉnh kế hoạch sản xuất kịp thời.

V. Kết Luận Về Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Công Ty Cổ Phần Thực Phẩm Vạn Điểm

Kế toán nguyên vật liệu là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của công ty cổ phần thực phẩm Vạn Điểm. Việc tổ chức tốt công tác kế toán nguyên vật liệu không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Nguyên Vật Liệu

Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình kế toán nguyên vật liệu để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện công tác kế toán nguyên vật liệu, bao gồm đào tạo nhân viên và đầu tư vào công nghệ mới.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hội nhập quốc tế ngày càng cạnh tranh gay gắt, chi phí nguyên vật liệu (NVL) thường chiếm 60–80% tổng giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam. Việc quản lý và hạch toán NVL thiếu chính xác dẫn đến định giá sản phẩm sai lệch, mất kiểm soát dòng tiền và giảm sức cạnh tranh.

Khóa luận tốt nghiệp "Kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Thực phẩm Vạn Điểm" (VAFOCO) do sinh viên Nguyễn Thị Phương – Khoa Kế toán–Kiểm toán, Đại học Thương Mại thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Tạ Quang Bình – là nghiên cứu thực tiễn tập trung phân tích toàn diện quy trình kế toán NVL tại một doanh nghiệp sản xuất bao bì PP và PE đang hoạt động.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán NVL theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 và Thông tư 200/2014/TT-BTC
2. Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức kế toán NVL tại VAFOCO giai đoạn 2017
3. Xác định các bất cập và khoảng cách giữa lý luận chuẩn mực và thực tiễn áp dụng
4. Đề xuất giải pháp hoàn thiện phương pháp hạch toán và quản lý NVL

Phạm vi nghiên cứu: Công ty Cổ phần Thực phẩm Vạn Điểm, Thị trấn Phú Minh, Huyện Phú Xuyên, Hà Nội – doanh nghiệp được thành lập theo Quyết định số 1363/BNN-TCCB ngày 19/05/2004, với vốn điều lệ 14.000 triệu đồng, mã số thuế 0500237617.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Đặc điểm NVL tại VAFOCO:

Công ty chuyên sản xuất bao bì PP (Polypropylene) và PE LDD (Low-Density Polyethylene). NVL được phân loại theo vai trò trong quy trình sản xuất:

Nhóm NVL	Ví dụ cụ thể	Tỷ trọng trong giá thành
Nguyên vật liệu chính (TK 1521)	Hạt nhựa PP, hạt nhựa PE LDD	Cao (chiếm phần lớn)
Nguyên vật liệu phụ (TK 1522)	Chỉ khâu, mực in, hạt phụ gia	Thấp
Nhiên liệu	Dầu bôi trơn, dung môi, điện	Trung bình
Phụ tùng thay thế	Vòng bi, ốc vít, dây curoa, mành máy dệt	Thấp
NVL khác (TK 1528)	Nẹp, băng keo, dây đai, bản in bao	Thấp

So sánh với hai giải pháp hiện hành phổ biến:

Tiêu chí	Phương pháp thẻ song song (VAFOCO áp dụng)	Phương pháp sổ số dư	Phương pháp đối chiếu luân chuyển
Độ chính xác	Cao	Cao	Trung bình
Khối lượng ghi chép	Nhiều (trùng lặp kho–kế toán)	Ít	Ít
Phát hiện sai sót	Dễ, định kỳ	Khó khi sai sót nhỏ	Hạn chế
Phù hợp doanh nghiệp	Ít danh điểm NVL	Nhiều danh điểm, chứng từ lớn	Quy mô trung bình
Thời điểm đối chiếu	Cuối tháng	Hàng ngày	Cuối tháng

VAFOCO có số lượng danh điểm NVL tương đối hạn chế, do đó phương pháp thẻ song song được lựa chọn là phù hợp, song vẫn gây dồn việc vào cuối tháng.

Phân tích yêu cầu theo MoSCoW:

• Must have: Ghi chép đầy đủ nhập–xuất–tồn theo giá thực tế; chứng từ hợp lệ đầy đủ
• Should have: Phần mềm kế toán chuyên dụng thay thế Excel/Word
• Could have: Kiểm kê định kỳ (hàng quý thay vì hàng năm)
• Won't have (hiện tại): Hệ thống ERP tích hợp

Thiết kế hệ thống kế toán NVL

Hình thức sổ kế toán áp dụng: Nhật ký chung – theo quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014.

Hệ thống tài khoản sử dụng:

• TK 152 – Nguyên liệu, vật liệu (chi tiết: TK 1521, TK 1522, TK 1528)
• TK 151 – Hàng mua đang đi đường
• TK 331 – Phải trả người bán (theo dõi chi tiết từng đối tượng)
• TK 621 – Chi phí NVL trực tiếp
• TK 627 – Chi phí sản xuất chung
• TK 229/2294 – Dự phòng giảm giá hàng tồn kho
• TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ

Phương pháp tính giá NVL xuất kho: Bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ

Đơn giá NVL xuất kho =
  (Giá trị NVL tồn đầu kỳ + Giá trị NVL nhập trong kỳ)
  ÷ (Số lượng NVL tồn đầu kỳ + Số lượng NVL nhập trong kỳ)

Ví dụ thực tế tháng 01/2017 – hạt nhựa PE LDD:

• Tồn đầu kỳ: 920 kg / 55.660.000 đồng
• Nhập trong kỳ: 6.085 kg / 370.930.000 đồng
• Xuất trong kỳ: 6.510 kg / 399.327.000 đồng
• Tồn cuối kỳ: 495 kg / 30.965.000 đồng

Methodology

Phương pháp nghiên cứu:

• Thu thập dữ liệu sơ cấp: Quan sát trực tiếp quy trình nhập–xuất kho, phỏng vấn kế toán viên, thủ kho
• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Chứng từ gốc (Hóa đơn GTGT Mẫu 01-GTGT, Phiếu nhập kho Mẫu 01-VT, Phiếu xuất kho Mẫu 02-VT, Biên bản kiểm nghiệm vật tư Mẫu 03-VT), sổ kế toán chi tiết và tổng hợp
• Xử lý dữ liệu: So sánh đối chiếu thực trạng với Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02 – Hàng tồn kho)

---

Implementation và kết quả

Quy trình nghiệp vụ chi tiết

Quy trình nhập kho NVL (5 bước):

1. Nhân viên KCS kiểm nghiệm chất lượng → lập Biên bản kiểm nghiệm vật tư (Mẫu 03-VT)
2. Thủ kho kiểm đếm số lượng thực nhập
3. Kế toán căn cứ Hóa đơn GTGT lập Phiếu nhập kho (3 liên: lưu phòng vật tư / giao kế toán / giao thủ kho)
4. Thủ kho ghi Thẻ kho theo từng danh điểm NVL
5. Kế toán vào Sổ chi tiết TK 152 → Bảng kê tổng hợp → Sổ nhật ký chung → Sổ cái TK 152

Ví dụ định khoản nhập kho ngày 04/01/2017:

Mua 1.900 kg hạt nhựa PE LDD từ Công ty TNHH Nhựa Phú Mỹ
Đơn giá: 65.000 đồng/kg – Tổng giá chưa thuế: 123.000.000 đồng
Thuế GTGT 10%: 12.300.000 đồng – Thanh toán chuyển khoản

Nợ TK 1521:  123.000.000 đồng
Nợ TK 133:    12.300.000 đồng
  Có TK 331:  135.300.000 đồng

Quy trình xuất kho NVL:

1. Tổ trưởng sản xuất lập Giấy yêu cầu xuất vật tư → Phòng Kỹ thuật duyệt
2. Nhân viên vật tư lập Phiếu xuất kho (3 liên)
3. Thủ kho cấp vật liệu, ghi thẻ kho
4. Cuối tháng, kế toán tính đơn giá bình quân và cập nhật giá trị xuất

Xuất NVL cho sản xuất (PXK04/01/2017):
Nợ TK 621:  [giá trị tính cuối tháng]
  Có TK 1521: 1.724 kg hạt PE LDD
  Có TK 1522: 3.250 kg NVL phụ

Kết quả kiểm kê và kiểm soát nội bộ

Công ty thực hiện kiểm kê NVL một năm một lần vào cuối năm bởi Ban kiểm nghiệm gồm kế toán vật tư, thủ kho và các cán bộ liên quan. Kết quả kiểm kê năm 2017 cho thấy số liệu thực tế khớp 100% với sổ sách kế toán, phản ánh công tác quản lý kho đạt hiệu quả kiểm soát tốt.

---

Đổi mới và đóng góp

Những kết quả đạt được

Ưu điểm nổi bật trong tổ chức kế toán NVL tại VAFOCO:

• Phân công nhiệm vụ rõ ràng: Bộ máy kế toán 5 người với phân công chuyên trách từng phần hành – kế toán trưởng, kế toán vốn bằng tiền & công nợ, kế toán vật tư & thành phẩm, kế toán tiền lương–BHXH–BHYT–BHTN, thủ quỹ – đảm bảo kiểm soát chéo liên hoàn
• Hệ thống chứng từ đầy đủ: Áp dụng đúng 8 loại chứng từ theo quy định Nhà nước (Mẫu 01-VT đến Mẫu 07-VT và Mẫu 01-GTGT)
• Danh điểm hóa NVL: Tất cả NVL được gán mã số bắt đầu bằng 152, tạo thuận lợi cho truy xuất và kiểm soát
• Phương pháp bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ phù hợp với đặc điểm nhập–xuất của công ty (nhập không quá dày, số lần xuất nhiều)
• Hệ thống nhà cung cấp đa dạng: Duy trì 2–3 nhà cung cấp cho mỗi mặt hàng, giảm rủi ro phụ thuộc và áp lực giá

So sánh với 2 nghiên cứu tương đương:

Tiêu chí	VAFOCO	Công ty Liêm Nam (2016)	Công ty Anh Thế (2015)
Phân tách kế toán vật tư / thủ kho	✅ Có	❌ Kiêm nhiệm	❌ Kiêm nhiệm
Kiểm nghiệm NVL trước nhập kho	✅ Đầy đủ	❌ Trì hoãn	✅ Có
Lưu trữ chứng từ theo nghiệp vụ	✅ Có	❌ Dồn cuối tháng	❌ Lưu riêng từng loại
Kế hoạch dự trữ NVL	✅ Có	❌ Chưa rõ	❌ Chỉ mua khi có đơn hàng

---

Hạn chế và hướng phát triển

Những hạn chế tồn tại

1. Không có phần mềm kế toán chuyên dụng: Toàn bộ công việc hạch toán thực hiện trên Microsoft Word và Excel, làm tăng nguy cơ sai sót nhập liệu thủ công và giảm hiệu suất xử lý số liệu
2. Tần suất kiểm kê thấp: Kiểm kê NVL chỉ một lần/năm vào cuối năm – không đủ để phát hiện kịp thời các sai lệch phát sinh trong năm
3. Chưa lập dự phòng giảm giá NVL tồn kho (TK 2294): Trong điều kiện giá hạt nhựa PP và PE biến động theo thị trường quốc tế, việc không trích lập dự phòng tiềm ẩn rủi ro phản ánh sai giá trị tài sản
4. Thiếu phần mềm theo dõi tồn kho real-time: Kế toán chỉ cập nhật giá trị xuất kho vào cuối tháng, không cung cấp thông tin kịp thời cho nhà quản trị trong nội tháng
5. Tình hình tài chính khó khăn: Kết quả kinh doanh giảm dần theo năm, hạn chế khả năng đầu tư công nghệ và nâng cấp hệ thống kế toán

Đề xuất giải pháp

• Triển khai phần mềm kế toán: Ưu tiên các giải pháp phù hợp doanh nghiệp vừa và nhỏ như MISA SME hoặc Fast Accounting, tích hợp module quản lý kho
• Tăng tần suất kiểm kê: Kiểm kê định kỳ theo quý (4 lần/năm) thay vì một lần/năm
• Trích lập dự phòng giảm giá NVL: Áp dụng quy định Thông tư 200/2014/TT-BTC, định kỳ cuối năm so sánh giá trị thuần có thể thực hiện được với giá gốc, hạch toán chênh lệch vào Nợ TK 632 / Có TK 2294
• Xây dựng định mức tiêu hao NVL chi tiết: Giúp phát hiện lãng phí và so sánh giữa kế hoạch và thực tế sử dụng

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Lộ trình triển khai cải tiến đề xuất:

Giai đoạn	Thời gian	Nội dung	Chi phí ước tính
Giai đoạn 1	Quý 1	Đánh giá và lựa chọn phần mềm kế toán	5–15 triệu đồng
Giai đoạn 2	Quý 1–2	Triển khai phần mềm, đào tạo nhân viên	20–50 triệu đồng
Giai đoạn 3	Quý 2–3	Hoàn thiện quy trình kiểm kê định kỳ	Chi phí nội bộ
Giai đoạn 4	Quý 3–4	Xây dựng định mức NVL và hệ thống báo cáo	Chi phí nội bộ

Kịch bản ứng dụng thực tế:

• Khi hạt nhựa PP/PE LDD tăng giá đột ngột từ thị trường quốc tế, hệ thống dự phòng giảm giá kích hoạt → ban lãnh đạo có dữ liệu tức thì để điều chỉnh giá bán hoặc đàm phán hợp đồng dài hạn
• Phần mềm kế toán cho phép xuất báo cáo tồn kho real-time → tổ trưởng sản xuất chủ động lập kế hoạch vật tư mà không cần chờ cuối tháng

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Kế toán–Kiểm toán: Tài liệu mẫu minh họa toàn bộ vòng đời chứng từ kế toán NVL từ phiếu nhập kho đến sổ cái TK 152 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC
• Kế toán viên doanh nghiệp sản xuất: Bộ định khoản mẫu và công thức tính giá xuất kho bình quân gia quyền có thể áp dụng trực tiếp
• Nhà quản trị doanh nghiệp SME: Khung phân tích nhân tố môi trường ảnh hưởng đến kế toán NVL (giá cả, nhà cung cấp, giao thông, vốn, nhân lực)
• Nhà nghiên cứu học thuật: Phương pháp nghiên cứu tình huống (case study) kết hợp thu thập và đối chiếu chứng từ gốc với lý luận chuẩn mực

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện để áp dụng phương pháp thẻ song song hạch toán chi tiết NVL? Phù hợp với doanh nghiệp có ít danh điểm NVL, số lần nhập–xuất vừa phải. Yêu cầu: thủ kho ghi thẻ kho theo số lượng hàng ngày; kế toán mở sổ chi tiết phản ánh cả số lượng và giá trị; đối chiếu định kỳ cuối tháng.

2. Phương pháp bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ có hạn chế gì? Không cung cấp giá trị xuất kho trong nội tháng – phải chờ đến cuối tháng mới có đơn giá xuất. Tuy nhiên phù hợp với doanh nghiệp nhập kho không thường xuyên và có ít biến động giá trong tháng như VAFOCO.

3. Khi nào cần trích lập dự phòng giảm giá NVL (TK 2294)? Theo VAS 02 và Thông tư 200/2014/TT-BTC: khi giá trị thuần có thể thực hiện được của NVL tồn kho thấp hơn giá gốc tại thời điểm lập báo cáo tài chính cuối năm. Mức dự phòng = Giá gốc – Giá trị thuần có thể thực hiện được.

4. Làm thế nào để tích hợp hệ thống kế toán NVL với phần mềm ERP? Bắt đầu với phần mềm kế toán độc lập (MISA/Fast), chuẩn hóa danh mục tài khoản và mã danh điểm NVL, sau đó nâng cấp sang ERP (SAP Business One hoặc giải pháp nội địa) khi quy mô doanh nghiệp tăng trưởng.

5. Chi phí ROI của việc triển khai phần mềm kế toán chuyên dụng? Ước tính đầu tư ban đầu 20–65 triệu đồng. Lợi ích: giảm 30–40% thời gian xử lý sổ sách cuối tháng, giảm sai sót nhập liệu, cung cấp báo cáo tồn kho tức thời – hoàn vốn trong 12–18 tháng.

---

Kết luận

Khóa luận "Kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Thực phẩm Vạn Điểm" đã hoàn thành ba mục tiêu cốt lõi: (1) hệ thống hóa lý luận về kế toán NVL theo VAS 02 và Thông tư 200/2014/TT-BTC; (2) mô tả chi tiết thực trạng hạch toán tại VAFOCO với minh chứng cụ thể từ chứng từ thực tế tháng 01/2017; (3) chỉ ra khoảng cách và đề xuất giải pháp khả thi.

Điểm mạnh nổi bật của VAFOCO: phân công nhiệm vụ rõ ràng, hệ thống chứng từ đầy đủ, tuân thủ nguyên tắc bất kiêm nghiệm giữa kế toán vật tư và thủ kho. Điểm cần cải thiện: bổ sung phần mềm kế toán chuyên dụng, tăng tần suất kiểm kê, và triển khai trích lập dự phòng giảm giá NVL.

Nghiên cứu này là tài liệu tham khảo có giá trị cho sinh viên kế toán, kế toán viên doanh nghiệp sản xuất bao bì và nhà quản trị muốn tối ưu hóa chi phí NVL – yếu tố quyết định đến khả năng cạnh tranh về giá thành sản phẩm trong dài hạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG CÁC DOANH NGHIỆP. Khái niệm và đặc điểm của nguyên vật liệu. Khái niệm nguyên vật liệu. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02: Nguyên vật liệu là một bộ phận của hàng tồn kho, sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ, nó bao gồm cả vật liệu tồn kho, vật liệu gửi đi gia công chế biến và đã mua đang đi trên đường.

Ngoài ra, còn có một số khái niệm khác về nguyên vật liệu: - Nguyên vật liệu trong doanh nghiệp là đối tượng lao động do mua ngoài hoặc tự chế biến dùng cho mục đích sản xuất kinh doanh , tạo ra sản phẩm mới cho doanh nghiệp. - Nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh, giá trị nguyên vật liệu tiêu hao trong quá trình sản xuất kinh doanh tạo nên giá trị của sản phẩm dịch vụ tùy thuộc vào từng loại hình doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp sản xuất thì giá trị nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn và chủ yếu trong giá trị sản phẩm. Đặc điểm nguyên vật liệu.

Nguyên vật liệu được mua sắm bằng vốn lưu động, được hình thành từ các nguồn khác nhau, trong đó chủ yếu là mua ngoài. Khác với tư liệu lao động, nguyên vật liêu chỉ tham gia vào một chu kì sản xuất nhất định Giá trị nguyên vật liệu được chuyển dịch một lần vào giá trị sản phẩm mới làm ra. Chi phí vật liệu thường chiếm tỉ trọng lớn trong toàn bộ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.Vị trí, vai trò của nguyên vật liệu. * Vị trí của nguyên vật liệu.

Trong các doanh nghiệp sản xuất, vật liệu là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất, là bộ phận cơ bản cấu thành thực thể sản phẩm. Trong quá trình sản xuất, vật liệu chỉ tham gia vào chu kì sản xuất, bị tiêu hao và dịch chuyển toàn bộ một lần vào giá thành sản phẩm. Chi phi về các loại nguyên vật liệu thường chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất. Do vậy, tăng GVHD: TS.

Tạ Quang Bình 1 SVTH: Nguyễn Thị Phương Luan van Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Kế toán – Kiểm toán cường công tác quản lý kế toán nguyên vật liệu đảm bảo cho việc sử dụng tiết kiệm nhằm hạ thấp chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có ý nghĩa rất quan trọng. Xét về mặt hiện vật, nguyên vật liệu chỉ tham gia một lần vào một chu kỳ sản xuất và khi tham gia vào quá trình sản xuất đó, nguyên vật liệu được tiêu hao toàn bộ, không giữ hình thái vật chất ban đầu, giá trị nguyên vật liệu được dịch chuyển toàn bộ một lần vào giá trị sản phẩm mới tạo ra. Xét về mặt giá trị, nguyên vật liệu là thành phẩm quan trọng của vốn lưu động trong doanh nghiệp. Vì vậy, việc tăng tốc độ luân chuyển vốn lưu động không thể tách rời việc sử dụng nguyên vật liệu một cách hợp lý, tiết kiệm và có kế hoạch.

* Vai trò của nguyên vật liệu. Nguyên vật liệu có vai trò rất quan trọng trong doanh nghiệp, nó là đối tượng sản xuất phục vụ cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Do vậy vật liệu không chỉ quyết định đến số lượng sản phẩm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm tạo ra. Nguyên vật liệu có đảm bảo quy cách, chủng loại đa dạng thì sản phẩm sản xuất ra mới đạt yêu cầu và phục vụ cho nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

Như vậy vật liệu có một giá trị vô cùng quan trọng không thể phủ nhận trong quá trình sản xuất kinh doanh. Một hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp không thể thực hiện được nếu thiếu một trong ba yếu tố: Lao động, tư liệu lao động, và đối tượng lao động. Trong đó con người với tư cách là chủ thể lao động sử dụng tư liệu lao động và đối tượng lao động để tạo ra của cải vật chất. Trong doanh nghiệp sản xuất biểu hiện cụ thể của đối tượng lao động là nguyên vật liệu.

Chi phí về vật liệu chiếm một tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành sản phẩm và là bộ phận quan trọng trong doanh nghiệp. Nó không chỉ làm đầu vào của quá trình sản xuất mà còn là một bộ phận quan trọng của hàng tồn kho được theo dõi bảo quản và lập dự phòng khi cần thiết. Do vật liệu có vai trò quan trọng như vậy nên công tác kế toán vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất phải được thực hiện một cách toàn diện để tạo điều kiện quản lý vật liệu, thúc đẩy việc cung cấp đầy đủ kịp thời, đồng bộ những vật liệu cần sản xuất, dự trữ và sử dụng vật liệu hợp lý, tiết kiệm ngăn ngừa các hiện tượng hư hao, mất mát và lãng phí vật liệu trong tất cả các khâu của quá trình sản xuất kinh doanh. Tạ Quang Bình 2 SVTH: Nguyễn Thị Phương Luan van Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Kế toán – Kiểm toán 1.

Nguyên tắc và yêu cầu quản lý nguyên vật liệu khi nhập – xuất - tồn kho. Quản lý nguyên vật liệu là yếu tố khách quan của mọi nền sản xuất xã hội, từ xa xưa khi con người chế tạo ra một vật dụng nào đó họ đã biết tính toán xem nên dùng nguyên vật liệu nào cho phù hợp, khối lượng nguyên vật liệu là bao nhiêu và làm như thế nào cho có hiệu quả cao nhất. Khi nền sản xuất xã hội càng phát triển thì các phương pháp quản lý nguyên vật liệu cũng phát triển ngày càng hoàn thiện hơn. Đáp ứng nhu cầu sản xuất ngày càng phát triển và mở rộng hơn và đáp ứng mục tiêu của doanh nghiệp là phải kinh doanh có lãi thì quá trình sản xuất nhất thiết phải giảm chi phí trong đó có chi phí nguyên vật liệu tức là phải thu mua, quản lý, sử dụng nguyên vật liệu một cách tiết kiệm, hiệu quả và có kế hoạch.

Chính vì vậy quản lý nguyên vật liệu là một nhiệm vụ tất yếu không thể thiếu được trong chu trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Việc quản lý nguyên vật liệu muốn được hiệu quả cần phải quản lý cả về số lượng và chất lượng đồng bộ ở tất cả các khâu. + Khâu nhập: Tổ chức quản lý thu mua sao cho nguyên vật liệu được thu mua đúng chủng loại mẫu mã, đảm bảo các chỉ tiêu chất lượng, đầy đủ về số lượng, kịp về thời gian giá cả hợp lý so với kế hoạch thu mua của doanh nghiệp, góp phần tạo điều kiện cho sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, nâng cao chất lượng sản phẩm và hạ giá thành sản xuất. + Khâu xuất: Tổ chức quản lý việc sử dụng nguyên vật liệu tiết kiệm hợp lý, đúng mẫu mã chủng loại phù hợp với quy trình sản xuất.

Mặt khác trong suốt quá trình sử dụng phải quản lý chặt nguyên vật liệu cả về số lượng và chất lượng tránh để hư hỏng hay thất thoát để góp phần tăng hiệu quả sử dụng nguyên vật liệu. + Khâu dự trữ: Phải tạo điểu kiện cho quá trình sản xuất được tiến hành lien tục, cần quan tâm quản lý tốt khâu này. Tổ chức việc dự trữ sao cho đúng với mức tối đa hay tối thiểu để tránh tình trạng ứ đọng hay gián đoạn trong quá trình sản xuất. Tạ Quang Bình 3 SVTH: Nguyễn Thị Phương Luan van Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Kế toán – Kiểm toán + Khâu bảo quản: Tổ chức bảo quản phải đảm bảo theo đúng chế độ quy định về tổ chức hệ thống kho, bến bãi hợp lý, để nguyên vật liệu không thất thoát, hư hỏng, kém phẩm chất ảnh hưởng xấu đến chất lượng sản phẩm.

Nói tóm lại để quản lý tốt nguyên vật liệu cần phải tổ chức quản lý phù hợp với đặc điểm nguyên vật liệu và đặc điểm về sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, phải có các biện pháp quản lý chặt chẽ nguyên vật liệu trong tất cả các khâu. Việc thực hiện đúng các quy định chế độ tránh hư hỏng mất mát… trong tất cả các khâu là cách quản lý nguyên vật liệu hiệu quả nhất. * Nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu Tổ chức kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất cần thực hiện những nhiệm vụ sau : - Thường xuyên kiểm tra việc chấp hành chế độ bảo quản, dự trữ, sử dụng vật liệu thừa, thiếu hoặc gây ứ đọng nhằm hạn chế tối đa mọi thiệt hại có thể xảy ra. - Xác định chính xác phản ánh đầy đủ kịp thời số lượng và giá trị thực tế nguyên vật liệu sử dụng, tiêu hao trong quá trình sản xuất kinh doanh, phân bổ giá trị vật liệu sử dụng cho từng đối tượng tính giá thành phải chính xác, phù hợp.

- Phân tích kiểm tra, giám sát tình hình bảo quản, dự trữ và sử dụng vật liệu trong doanh nghiệp nhằm phát huy những mặt làm được và khắc phục những mặt còn tồn tại góp phần nâng cao hiệu quả quản lí. Phân loại nguyên vật liệu. Trong quá trình sản xuất kinh doanh hay thi công công trình, nguyên vật liệu sử dụng trong các doanh nghiệp bao gồm nhiều loại, nhiều thứ có vai trò và tính năng lý hóa khác nhau, có sự biến động tăng giảm thường xuyên liên tục hằng ngày. Vì vậy để thuận tiện cho việc quản lí và hạch toán chặt chẽ, chi tiết và chính xác từng loại vật liệu một cách khoa học, hợp lí đòi hỏi các doanh nghiệp cần phải tiến hành phân loại nguyên vật liệu.

Trong thực tế công tác quản lí và hạch toán ở các doanh nghiệp, đặc trưng dùng để phân loại nguyên vật liệu thông dụng nhất đó là căn cứ vào vai trò và tác dụng của nguyên vật liệu trong sản xuất, vật liệu được chia làm các loại sau: - Nguyên vật liệu chính ( NVLC ): Là nguyên liệu, vật liệu mà sau quá trình sản gia công chế biến sẽ cấu thành hình thái vật chất của sản phẩm. Tạ Quang Bình 4 SVTH: Nguyễn Thị Phương Luan van Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Kế toán – Kiểm toán - Nguyên vật liệu phụ ( NVLP ): Là loại nguyên vật liệu chỉ có tác dụng phụ trong quá trình sản xuất kinh doanh như là kết hợp với nguyên vật liệu chính làm thay đổi màu sắc, mùi vị, hình dáng bên ngoài, tăng thêm chất lượng của sản phẩm, hàng hóa hoặc tạo điều kiện cho quá trình chế tạo sản phẩm được thực hiện bình thường, hoặc phục vụ cho nhu cầu công nghệ, kỹ thuật, phục vụ cho quá trình lao động.