Chương 1:Những lí luận chung về Kế toán Nguyên vật liệu trong Doanh nghiệp sản xuất TG 1.1 Sự cần thiết phải tổ chức Kế toán Nguyên vật liệu trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm ,vai trò của Nguyên vật liệu 1.1 Khái niệm NVL Nguyên vật liệu trong doanh nghiệp là những đối tượng mua ngoài hoặc tự chế biến dùng cho mục đích sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Để tiến hành sx doanh nghiệp phải có đầy đủ các yếu tố sx cơ bản đó là : Lao động , tư liệu lao động và đối tượng lao động .Nguyên vật liệu chính là đối tượng lao động , là một trong ba yếu tố quan trọng của quá trình sx. Lao động dùng sức lao động của mình cùng với tư liệu lao động tác động vào đối tượng lao động để biến đổi đối tượng lao động thành sản phẩm 1.2 Vai trò của Nguyên vật liệu. Nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sx ,nã tham gia thường xuyên vào quá trình sản xuất .Nó cấu thành lên thực thể sản phẩm và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm sx ra Thông thường trong các doanh nghiệp sản xuất thì chi phí nguyên vật liệu chiếm một tỷ trọng rất lớn trong chi phí sản xuất cũng như giá thành sản phẩm, chính vì lẽ đó mà việc quản lí tốt ,tiết kiệm nguyên vật liệu trong sản xuất của doanh nghiệp sẽ góp phần giảm thiểu chi phí sản xuất ,hạ giá thành sản phẩm và gia tăng sức cạnh tranh cũng như lợi nhuận của doanh nghiệp 1.2 Đặc điểm của nguyên vật liệu khi tham gia sản xuất kinh doanh.
Khi tham gia vào quá trình sản xuất: Vật liệu chỉ tham gia vào một chu kì sản xuất kinh doanh ,dưới tác động của sức lao động và máy móc thiết bị ,chúng bị tiêu hao toàn bộ. 4 Sv: Nguyễn Thị Thu Hà Về mặt hình thái :Trong sản xuất nguyên vật liệu không giữ nguyên hình tháI ban đầu của mình , hay nói cách khác nó hình tháI của chúng bị biến dạng đi để tạo ra một hình thái vật chất mới của sản phẩm được sx ra. Đây chính là đặc trưng của nguyên vật liệu để phân biệt với công cụ dụng cụ ,vì công cụ dụng cụ vẫn giữ nguyên hình tháI ban đầu trong quá trình sử dụng Về mặt giá trị : Khi tham gia vào quá trình sản xuất ,giá trị của nguyên vật liệu được chuyển dịch toàn bộ một lần vào giá trị sản phẩm sản xuất ra , hình thành nên chi phí nguyên vật liệu trong chi phí sản xuất kinh doanh trong kì. Nguyên vật kiệu không hao mòn dần ,không chuyển dịch từng phần giá trị của mình qua nhiều chu kì sản xuất vào giá trị sản phẩm như TSCĐ 1.3 Yêu cầu trong công tác quản lý nguyên vật liệu : 1.1 Sự cần thiết phải tăng cường công tác quản lý nguyên vật liệu.
Như chóng ta đã biết ,chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ chi phí sx và giá thành sản phẩm .Ví dụ như : Trong giá thành sản phẩm công nghiệp cơ khí , chi phí nguyên vật liệu chiếm từ 50%-60% ; trong giá thành sản phẩm công nghiệp chế biến, chi phí nguyên liệu chiếm khoảng 70% ;trong giá thành sản phẩm công nghiệp nhẹ, chi phí nguyên vật liệu chiếm khoảng 60%. Mặt khác ,xét về mặt vốn thì vật liệu là thành phần quan trọng của vốn lưu động trong doanh nghiệp ,đặc biệt là vốn dự trữ .Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, cần phải tăng tốc độ luân chuyển của vốn lưu động và điều đó không thể tách rời việc dự trữ và sử dụng vật liệu một cách hợp lý và hiệu quả. Lợi nhuận là mục tiêu đầu tiên mà chủ các doanh nghiệp hướng đến ,để có lợi nhuận nhất thiết phải giảm chi phí nguyên vật liệu ,nghĩa là phải sử dụng có kế hoạch nguyên vật liệu .Vì vậy công tác quản lý nguyên vật liệu là nhiệm vụ của mọi người trong doanh nghiệp ,là yêu cầu khách quan của phương thức kinh doanh trong nền kinh tế thị trường 5 Sv: Nguyễn Thị Thu Hà nhằm hướng tới sự hao phí vât tư Ýt nhất từ đó mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất .2 Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất. Việc quản lý nguyên vật liệu phải được xem xét và lên kế hoạch tổng quát cũng như chi tiết toàn diện trong mọi khâu trong hoạt động của mỗi doanh nghiệp sản xuất :Từ khi thu mua đến khi đưa vào sử dụng .Cụ thể như sau : -Khâu thu mua :Nguyên vật liệu là tài sản lưu động của doanh nghiệp, giá cả cũng như chất lượng của chúng thường xuyên biến động trên thị trường .Do vậy ,các doanh nghiệp phải có kế hoạch sao cho có thể liên tục cung ứng đầy đủ nhằm đáp ứng kịp thời cho sản xuất.
Cho nên khi quản lý khối lượng ,quy cách ,chủng loại nguyên vật liệu phải theo đúng yêu cầu ,giá mua phải hợp lý để hạ thấp được giá thành sản phẩm. -Khâu bảo quản : Việc quản lý nguyên vật liệu tại kho ,bãi cần thực hiện theo đũng chế độ quy định cho từng loại vật liệu ,phù hợp với tính chất lý hóa của mỗi loại ,với quy mô tổ chức của doanh nghiệp ,tránh tình trạng thất thoát ,lãng phí nguyên vật liệu, đảm bảo an toàn là một trong những yêu cầu quản lý đối với vật liệu. -Khâu dự trữ : Đòi hỏi doanh nghiệp phải xác định được mức dự trữ tối đa ,tối thiểu để đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh được bình thường, không dự trữ vật liệu quá nhiều gây ứ đọng vốn và cũng không quá Ýt làm ngưng trệ, gián đoạn quá trình sản xuất. -Khâu sử dụng : Yêu cầu cần phải tiết kiệm hợp lý trên cơ sở xác định các định mức tiêu hao nguyên vật liệu và dự toán chi phí, quán triệt theo nguyên tắc sử dụng đúng định mức quy định ,đúng quy trình sản xuất ,đảm bảo tiết kiệm về chi phí nguyên vật liệu trong tổng giá thành Như vậy ,để tổ chức tốt công tác quản lý nguyên vật liệu nói chung và hạch toán nguyên vật liệu nói riêng đòi hỏi doanh nghiệp phải có những điều kiện nhất định.
Doanh nghiệp phải có đầy đủ hệ thống kho tàng bến bãi , kho phải được trang bị các phương tiện bảo quản và đo lường cần thiết ,phải bố trí thủ kho và nhân viên bảo quản có nghiệp vụ 6 Sv: Nguyễn Thị Thu Hà thích hợp và có khả năng nắm vững và thực hiện ghi chép ban đầu cũng như sổ sách hạch toán kho. Ngoài ra phải xác định rõ trách nhiệm vật chất của các cá nhân và tổ chức liên quan đến sự an toàn ,đầy đủ của nguyên vật liệu trong các khâu. Xây dựng quy chế xử lý rõ ràng, nghiêm ngặt các trường hợp nguyên vật liệu ứ đọng ,kém phẩm chất ,hao hụt ,giảm giá. Quản lý nguyên vật liệu là một trong những nội dung quan trọng cần thiết của công tác quản lý nói chung và quản lý sản xuất, quản lý giá thnahf nói riêng.
Muốn công tác quản lý được chặt chẽ , doanh nghiệp cần phải cải tiến và tăng cường hơn nữa các biện pháp cho phù hợp với thực tế .4 Nhiệm vô của Kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất. Nhận thức được vị trí của nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sx , mỗi doanh nghiệp đòi hỏi hệ thống quản lý phản ánh chính xác đầy đủ các thông tin số liệu về nguyên vật liệu .Do vậy ,nhiệm vụ đặt ra đối với kế toán nguyên vật liệu là : -Tổ chức ghi chép ,phản ánh ,tổng hợp số liệu về tình hình thu mua, vận chuyển, bảo quản, nhập, xuất, tồn nguyên vật liệu. Tínhi gá thực tế của nguyên vật liệu đã mua. Kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch thu mua nguyên vật liệu về số lượng, chất lượng, chủng loại, giá cả, thời hạn … nhằm đảm bảo đầy đủ nguyên vật liệu cho quá trình sản xuất kinh doanh.
- Ap dụng đúng đắn phương pháp hạch toán nguyên vật liệu .Hướng dẫn kiểm tra phân xưởng ,các phòng ban trong đơn vị thực hiện đầy đủ chế độ ghi chép ban đầu về nguyên vật liệu. - Kiểm tra việc chấp hành chế độ bảo quản ,dự trữ ,sử dụng nguyên vật liệu. Kiểm tra tình hình nhập xuất nguyên vật liệu .Phát hiện, ngăn ngừa đề xuất biện pháp xử lí nguyên vật liệu thừa ,thiếu ,ứ , đọng , kém phẩm chất để động viên đúng mức nguồn vốn nội bộ ,tăng nhanh tốc độ chu chuyển vốn. Tính toán chính xác số lượng ,giá trị nguyên vật liệu thực tế đã đưa vào sử dụng và tiêu hao trong quá trình 7 Sv: Nguyễn Thị Thu Hà sản xuất kinh doanh.
Phân bổ giá trị nguyên vật liệu đã tiêu hao vào các đối tượng sử dụng. - Tham gia kiểm kê và đánh giá nguyên vật liệu theo chế độ quy định. Lập các bản báo cáo về nguyên vật liệu .Phân tích kinh tế tình hình thu mua, dự trữ, bảo quản và sử dụng nguyên vật liệu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên vật liệu. 8 Sv: Nguyễn Thị Thu Hà 1.2 Phân loại và đánh giá Nguyên vật liệu 1.1 Phân loại Nguyên vật liệu Trong doanh nghiệp sản xuất ,tùy vào thực tế tình hình sản xuất cũng như yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp mà mỗi doanh nghiệp tự chọn cho mình một cách phân loại nguyên vật liệu phù hợp.
Sau đây là một số cách phân loại phổ biến : -Căn cứ vào nguồn gốc Nguyên vật liệu được chia thành : +Nguyên vật liệu mua ngoài +Nguyên vật liệu tự gia công ,chế biến …. -Căn cứ vào mục đích và nơI sử dụng ,Nguyên vật liệu được chia thành : +Nguyên vật liệu trực tiếp dùng cho sản xuất kinh doanh +Nguyên vật liệu dùng cho công tác quản lý; +Nguyên vật liệu dùng cho các mục đích khác Nhưng phổ biến nhất -Căn cứ vào yêu cầu quản lý ,Nguyên vật liệu chia thành các loại sau : +Nguyên vật liệu chính +Vật liệu phụ +Nhiên liệu +Phụ tùng thay thế +Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản +Các loại vật liệu khác Cụ thể nh sau: *Nguyên liệu ,vật liệu chính : Đặc điểm chủ yếu của nguyên liệu, vật liệu chính là khi tham gia vào quá trình sxkd sẽ cấu thành nên thực thể sản phẩm , toàn bộ giá trị nguyên vật liệu được chuyển vào giá trị sản phẩm mới.