Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài 1. tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Gia nhập WTO đã cho đất nước ta những cơ hội phát triển lớn nhưng cũng mang ;lại cho VIệt Nam không ít những thách thức không nhỏ. Từ lộ trình mở cửa hoàn toàn ta đã thấy Việt Nam đang phải đối mặt nhiều vấn đề trên tất cả mọi lĩnh vực. Nhưng lĩnh vực chịu tác động mạnh nhất phải kể đến các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ của Việt Nam hiện nay.
Cạnh Tranh là hai từ luôn luôn được tất cả các doanh nghiệp kinh doanh quan tâm. Trước khi gia nhập WTO thì điều đó đối với một số doanh nghiệp là không quan trong lắm vì họ có thị trường truyền thống cóvốn để lấn át các doanh nghiệp khác, nhưng gia nhập WTO tức là mở cửa cho các doanh nghiệp nước ngoài tham gia vào thị trường Việt Nam. Với các doanh nghiệp nước ngoài họ có thế lực vốn lớn hơn, công nghệ chắc chắn hiện đại hơn, và đối với một số ngành hàng họ sẽ cạnh tranh với chúng ta về chất lượng sản phẩm và ưu thế giá cả. Sức cạnh tranh trong ngành sẽ dẫn đến cạnh tranh giữa các ngành.
Và các Doanh nghiệp Việt Nam phải làm gì để có thể cạnh tranh được và kinh doanh thành công? rất nhiều yếu tố tạo nên sức mạnh để kinh doanh thành công, nó năm ngay trong nội tại của doanh nghiệp. Đó là hoàn thiện tất cả các khâu trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp thương mại bán hàng đã khó thì mua hàng lại là một yếu tố rẩt quan trọng. Nó là yếu tố quyết định đến đến Giá bán, đến đối tượng khách hàng phục vụ của doanh nghiệp, và sau cùng nó ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp, ảnh hướng đến sự phát triển của doanh nghiệp.
Chính vì vậy mua hàng cần được quản lý ở tất cả các khâu, các khâu mua hàng hoạt động hiệu quả là cơ hội cho doanh nghiệp kinh doanh thành công. Mua hàng là khâu đầu tiên của quá trình lưu chuyển hàng hoá. Kế toán nghiệp vụ mua hàng là một khâu trong quá trình mua hàng, giúp doanh nghiệp theo dõi nguồn hàng, Luan van quản lý tài sản, theo dõi và phản ánh kết quả thực hiện kế hoạch mua hàng của doanh nghiệp. Qua phiếu điều tra tìm hiểu về các vấn đề của doanh nghiệp cần được nghiên cứu và giải quyết tại Doanh Nghiệp Tư Nhân Thắng Thuý thì Kế toán mua hàng là một trong những vấn đề cấp thiết quan trọng được các nhân viên trong đơn vị đánh giá là cần giải quyết hiện nay.
Cũng qua quan sát thực tế hoạt động của doanh nghiệp em nhận thấy có nhiều vấn đề doanh nghiệp đặt ra cần bổ sung hoàn thiện, trong đó công tác kế toán mua hàng tại doanh nghiệp cũng là một trong những vấn đề cầp thiết cần hoàn thiện để doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài Trong quá trình thực tập tại Doanh Nghiệp Tư Nhân Thắng Thuý, được tiếp xúc và tham gia trực tiếp vào các công việc của doanh nghiệp, cùng với quá trình điều tra phỏng vấn trực tiếp các cán bộ doanh nghiệp cho thấy sự quan trọng của kế toán nghiệp vụ kế toán mua hàng ảnh hưởng đến các quyết định quản lý của doanh nghiệp, Và từ nhu cầu tìm hiểu về công tác kế toán quá trình mua hàng của một sinh viên chuyên ngành kế toán doanh nghiệp thương mại em chọn đề tài nghiên cứu trong chuyên đề thực tập của mình là :: Kế toán mua hàng thuốc lá Vinataba Sài gòn tại Doanh nghiệp Tư Nhân Thắng Thuý. Mục tiêu Với đề tài nghiên cứu : Kế toán mua hàng thuốc lá Viantaba Sài Gòn tại Doanh Nghiệp Tư Nhân Thắng Thuý , Mục tiêu của đề tài là làm rõ lý thuyết về phương pháp kế toán nghiệp vụ mua hàng từ bước đầu tiên là phạm vi hàng mua, đến các hình thức mua hàng, đến cách tính giá hàng nhập, phương thức thanh toán, các chứng từ sử dụng, trình tự luân chuyển chứng từ của nghiệp vụ mua hàng trong doanh nghiệp. Sau đó từ kết quả điều tra phỏng vấn, từ các số liệu được tham khảo do bộ phận kế toán Doanh Nghiệp Tư Nhân Thắng Thuý cung cấp trong quá trình thực tập tại Luan van doanh nghiệp, sẽ phân tích đánh giá thực trạng công tác kế toán mua hàng của doanh nghiệp ảnh hưởng đến các quyết định quản lý của doanh nghiệp qua các ưu nhược điểm.
Từ đó có những đề xuất, những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán mua hàng, phục vụ tốt hơn nhu cầu quản lý của doanh nghiệp để doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Một số khái niệm và phân định nội dung của đề tài nghiên cứu.1 mua hàng và các phương thức mua hàng trong doanh nghiệp thương mại. Mua hàng là giai đoạn đầu tiên của quá trình lưu chuyển hàng hoá trong doanh nghiệp thương mại, tạo tiền đề vật chất cho các quá trình tiếp theo. Doanh nghiệp thương mại với các chức năng chủ yếu là tổ chức lưu thông hàng hoá trên thị trường, đưa hàng hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng, thực hiện giá trị của hàng hoá, với doanh nghiệp thương mại đầu vào của hàng hoá dịch vụ quyết định đầu ra và do đó là quyết định đến lợi nhuận của doanh nghiệp trong kì.
Thông qua mua hàng, quan hệ trao đổi và thanh toán tiền hàng giữa người mua và người bán về giá trị hàng hoá đã được thực hiện. Trong quá trình này vốn của doanh nghiệp chuyển biến từ hình thái tiền tệ sang hình thái hàng hoá, doanh nghiệp nắm được quyền sở hữu về hàng hoá, mất quyền sở hữu về tiền tệ hoặc có trách nhiệm phải thanh toán nợ cho nhà cung cấp. Mua hàng trong doanh nghiệp thương mại được thực hiện theo hai phương thức : - Mua theo phương thức nhận hàng ( Giao hàng trực tiếp ) : theo phương thức này căn cứ vào hợp đồng đã ký kết, doanh nghiệp cử cán bộ nghiệp vụ mang giấy uỷ nhiệm đến kho người bán để nhận hàng, doanh nghiệp mua chịu trách nhiệm vận chuyển hàng hoá về doanh nghiệp. - Mua hàng theo phương thức gửi hàng : Theo phương thức này căn cứ vào hợp đồng đã ký kết, bên bán chuyển hàng đến cho bên mua và giao hàng tại kho người mua hoặc một địa điểm đã quy định trong hợp đồng.2 Phạm vi, thời điểm xác định hàng mua - Phạm vi xác định hàng mua : Trong doanh nghiệp thương mại hàng hoá được coi là hàng mua khi thoả mãn đồng thời các các điều kiện sau : + Hàng hoá được thông qua một số phương thức mua bán thanh toán tiền hàng nhất định.
+ Doanh nghiệp đã nắm được quyền sở hữu về hàng hoá, mất quyền sở hữu về tiền tệ hay một loại hàng hoá khác. + Hàng hoá được mua để bán ra hoặc gia công sản xuất rồi bán ra. * Các trường hợp không được coi là hàng mua: + Hàng mua về để tiêu dùng trong nội bộ doanh nghiệp + Hàng mua về để dùng cho sửa chữa lớn, XDCB. + Hàng hoá hao hụt, tổn thất trong quá trình mua theo hợp đồng bên bán phải chịu + Hàng nhận bán đại lý, kí gửi….
* Ngoại lệ được coi là hàng mua + Hàng hoá hao hụt tổn thất trong quá trình mua theo hợp đồng bên mua phải chịu - Thời điểm xác định mua hàng : Hàng mua được ghi nhận khi hàng hoá đã chuyển giao quyền sở hữu từ người bán sang người mua, người mua đã thanh toán tiền hoặc chấp nhận thanh toán. Tuỳ thuộc vào từng phương thức mua hàng mà thời điểm xác định hàng mua là khác nhau: + Mua hàng theo phương thức nhận hàng ( Giao trực tiếp ) : Thời điểm chuyển quyền sở hữu khi đã hoàn thành thủ tục giao nhận hàng, doanh nghiệp mua đã thanh toán tiền hoặc chấp nhận thanh toán tiền. + Mua hàng theo phương thức chuyển hàng : Thời điểm chuyển quyền sở hữu khi bên mua đã nhận được hàng do bên bán chuyển đến, đã thanh toán tiền hoặc chấp nhận thanh toán tiền. Việc xác định đúng đắn thời điểm xác định hàng mua có ý nghĩa lớn trong công tác quản lý tài sản của doanh nghiệp.
Thời điểm xác định hàng mua là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu về hàng hoá nên đây cũng là điểm mốc để phân định Luan van trách nhiệm vật chất giữa bên mua và bên bán về giá trị lô hàng, tránh những tổn thất về hàng hoá và sự tranh chấp khiếu nại. Khi vận chuyển hàng hoá từ nơi mua về doanh nghiệp bất kì theo phương thức nào, nếu cuối tháng hàng chưa về nhập kho doanh nghiệp, thì hàng hoá đó được coi là hàng đang chuyển.3 Giá cả hàng mua Theo chuẩn mực 01 “ Chuẩn mực chung “ kế toán việt nam : Hàng mua hạch toán theo nguyên tắc giá gốc.: “ Tài sản phải được ghi nhận theo giá gốc. Giá gốc của tài sản được tính theo số tiền hoặc khoản tương đương tiền đã trả, phải trả hoặc tính theo giá trị hợp lý của tài sản đó vào thời điểm tài sản được ghi nhận. Giá gốc của tài sản không được thay đổi trừ khi có quy định khác trong chuẩn mực kế toán cụ thể”.
- Giá thực tế hàng mua được xác định theo công thức : Giá Thuế nhập Chi phí Giảm giá hàng Giá thực tế mua khẩu, thuế phát sinh mua, chiết khấu của hàng = + + _ hàng tiêu thụ đặc trong khâu thương mại được hoá mua vào hoá biệt mua hưởng Trong đó : + Giá mua háng hoá là số tiền doanh nghiệp phải trả cho nhà cung cấp theo hợp đồng, theo hoá đơn. Tuỳ thuộc vào phương thức tính thuế GTGT của doanh nghiệp áp dụng mà chỉ tiêu này có thể là một trong hai chỉ tiêu sau :. Nếu doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ : Giá mua hàng hoá là giá mua chưa có thuế GTGT đầu vào. Nếu doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên GTGT hoặc với những hàng hoá dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT thì giá mua hàng hoá là giá mua đã bao gồm thuế GTGT đầu vào.
Luan van + Chi phí mua hàng : Bao gồm các chi phí phát sinh trực tiếp trong quá trình mua hàng như chi phí vận chuyển, bốc xếp hàng hoá, chi phí bảo hiểm, chi phí lưu kho lưu bãi, hao hụt tự nhiên trong khâu mua,… + Giảm giá hàng mua: Là số tiền giảm trừ người bán dành cho người mua vì lý do hàng kém mất phẩm chất, không đúng chủng loại quy cách trong hợp đồng hoặc lạc hậu thị hiếu.