Chương 7: KẾ TOÁN CÁC KHOẢN THU, DOANH THU Các tài khoản sử dụng - Tài khoản 511- Thu hoạt động do NSNN cấp; - Tài khoản 512- Thu viện trợ, vay nợ nước ngoài; - Tài khoản 514- Thu phí được khấu trừ, để lại; - Tài khoản 515- Doanh thu tài chính; - Tài khoản 531- Doanh thu hoạt động SXKD, dịch vụ. NGUYÊN TẮC CHUNG • Loại Tài khoản này dùng để phản ánh số hiện có, tình hình biến động các khoản thu, doanh thu (sau đây gọi tắt là doanh thu) của đơn vị, bao gồm: Thu hoạt động do NSNN cấp; thu viện trợ, vay nợ nước ngoài; thu phí được khấu trừ, để lại theo quy định; doanh thu từ hoạt động SXKD, dịch vụ; doanh thu từ hoạt động tài chính. • Đơn vị phải phản ánh vào báo cáo toàn bộ các khoản thu và doanh thu tương ứng với số chi phí phát sinh tại đơn vị trên cơ sở dồn tích, đồng thời đối với số thu hoạt động do NSNN cấp; thu viện trợ, vay nợ nước ngoài phải được báo cáo quyết toán ngân sách năm trên cơ sở số thực thu, thực chi, chi tiết theo Mục lục ngân sách nhà nước. NGUYÊN TẮC CHUNG Các khoản thu và doanh thu phát sinh tại đơn vị, gồm: - Thu hoạt động do ngân sách Nhà nước cấp theo dự toán để thực hiện nhiệm vụ được giao, gồm: Cấp cho hoạt động thường xuyên; cấp cho hoạt động không thường xuyên và các khoản thu hoạt động khác được để lại đơn vị theo quy định mà được cấp có thẩm quyền giao dự toán (hoặc không giao dự toán) và yêu cầu phải quyết toán theo Mục lục NSNN; - Thu từ nguồn viện trợ không hoàn lại, vay nợ nước ngoài; - Thu từ số phí được khấu trừ và để lại theo Luật phí, lệ phí; - Doanh thu của hoạt động tài chính; - Doanh thu của hoạt động SXKD, dịch vụ.
Kế toán thu hoạt động do NSNN cấp TK511 FNguyên tắc kế toán FNội dung kết cấu FSơ đồ hạch toán Nguyên tắc kế toán Tài khoản này dùng để phản ánh số thu hoạt động do NSNN cấp và số thu hoạt động khác được để lại cho đơn vị hành chính, sự nghiệp (sau đây gọi chung là thu hoạt động do NSNN cấp), thu hoạt động do NSNN cấp gồm: - Thu thường xuyên: Phản ánh các khoản NSNN cấp cho đơn vị để thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên hoặc hỗ trợ đột xuất khác được tính là nguồn đảm bảo chi thường xuyên và các khoản NSNN cấp khác ngoài các nội dung nêu trên. Nguyên tắc kế toán - Thu không thường xuyên: Phản ánh các khoản thu do NSNN cấp cho các nhiệm vụ không thường xuyên như kinh phí thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ (đối với đơn vị không phải là tổ chức khoa học công nghệ); kinh phí các chương trình mục tiêu quốc gia; chương trình, dự án, đề án khác; kinh phí đối ứng thực hiện các dự án theo quy định của cấp có thẩm quyền; vốn đầu tư phát triển; kinh phí mua sắm trang thiết bị phục vụ hoạt động sự nghiệp theo dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt; kinh phí thực hiện các nhiệm vụ đột xuất được cơ quan có thẩm quyền giao và các khoản thu không thường xuyên khác (như tài trợ, biếu tặng nhỏ lẻ,. - Thu hoạt động khác: Phản ánh các khoản thu hoạt động khác phát sinh tại đơn vị được cơ quan có thẩm quyền giao dự toán (hoặc không giao dự toán) và yêu cầu phải báo cáo quyết toán theo Mục lục NSNN phần được để lại đơn vị. Nguyên tắc kế toán Đối với các khoản thu hoạt động do NSNN cấp, khi đơn vị rút dự toán sử dụng cho hoạt động của đơn vị, đơn vị phản ánh vào thu hoạt động do NSNN cấp, trừ một số trường hợp sau: a) Rút tạm ứng dự toán về quỹ tiền mặt hoặc ngân sách cấp bằng Lệnh chi tiền vào TK tiền gửi dự toán hoặc phát sinh khoản thu kinh phí hoạt động khác bằng tiền (tiền mặt, tiền gửi) thì đơn vị phản ánh vào TK 337- Tạm thu (3371), khi xuất quỹ hoặc rút tiền gửi ra sử dụng tính vào chi phí thì mới kết chuyển từ TK 337- Tạm thu (3371) sang TK 511- Thu hoạt động do NSNN cấp.
Nguyên tắc kế toán b) Kinh phí từ nguồn NSNN dùng để đầu tư, mua sắm TSCĐ hoặc mua nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ nhập kho (xuất dùng dần) là khoản kinh phí được cấp một lần nhưng đơn vị sử dụng trong nhiều năm (hoặc xuất sử dụng dần trong năm), do đó, không ghi nhận ngay vào các khoản thu hoạt động do NSNN cấp tại thời điểm tiếp nhận mà được ghi nhận là 1 khoản nhận trước chưa ghi thu. Đơn vị ghi thu phù hợp với tình hình thực tế sử dụng tài sản, nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ (khi đơn vị xuất kho nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ ra sử dụng hoặc tính hao mòn/trích khấu hao TSCĐ phản ánh vào chi phí thì cuối năm phản ánh vào thu hoạt động do NSNN cấp tương ứng với số đã tính hao mòn/trích khấu hao hoặc số nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ đã xuất trong kỳ). Nguyên tắc kế toán - Tài khoản này còn dùng để phản ánh giá trị công trình XDCB do nâng cấp TSCĐ hoặc đầu tư XDCB bằng nguồn kinh phí đầu tư XDCB khi tài sản cố định được bàn giao đưa vào sử dụng cho hoạt động hành chính của đơn vị. - Trường hợp đơn vị được nhà nước cấp bù miễn, giảm học phí bằng dự toán (chưa chuyển sang giá dịch vụ giáo dục, đào tạo), thì phần học phí được cấp bù miễn, giảm phải được theo dõi chi tiết và quyết toán cùng với dự toán chi hoạt động tự chủ (nếu được chuyển sang năm sau sử dụng tiếp) hoặc chi hoạt động không tự chủ (nếu không được chuyển sang năm sau sử dụng tiếp) của đơn vị.
- Kế toán phải mở sổ chi tiết các khoản thu cho phù hợp với yêu cầu quản lý của từng khoản thu, từng ngành để theo dõi các khoản thu của từng loại theo từng hoạt động. Nội dung, kết cấu Bên Nợ: - Số thu hoạt động khi bị cơ quan có thẩm quyền xuất toán phải nộp lại NSNN; - Kết chuyển thu hoạt động do NSNN cấp sang TK 911 "Xác định kết quả". Bên Có: - Số thu hoạt động do Ngân sách Nhà nước cấp đơn vị đã sử dụng trong năm. Tài khoản này không có số dư cuối kỳ.
Nội dung, kết cấu Tài khoản 511- Thu hoạt động do NSNN cấp, có 3 tài khoản cấp 2: - Tài khoản 5111- Thường xuyên: Phản ánh tình hình tiếp nhận, sử dụng nguồn thu do NSNN cấp để chi thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên tại đơn vị. - Tài khoản 5112- Không thường xuyên: Phản ánh tình hình tiếp nhận, sử dụng nguồn thu do NSNN cấp để chi thực hiện các nhiệm vụ không thường xuyên tại đơn vị. - Tài khoản 5118- Thu hoạt động khác: Phản ánh các khoản thu hoạt động khác được để lại mà đơn vị được cơ quan có thẩm quyền giao dự toán (hoặc không giao dự toán) và yêu cầu phải báo cáo quyết toán theo Mục lục NSNN. 1- Khi được giao dự toán chi hoạt động, ghi: Nợ TK 008- Dự toán chi hoạt động (00821, 00822).
2- Trường hợp rút tạm ứng dự toán về quỹ tiền mặt để chi tiêu hoặc được NSNN cấp bằng Lệnh chi tiền về tài khoản tiền gửi dự toán của đơn vị: a) Khi rút tạm ứng dự toán về quỹ tiền mặt, ghi: Nợ TK 111-Tiền mặt Có TK 337- Tạm thu (3371). Đồng thời, ghi: Có TK 008- Dự toán chi hoạt động (008211, 008221). b) Trường hợp ngân sách cấp bằng Lệnh chi tiền vào TK tiền gửi dự toán của đơn vị, ghi: Nợ TK 112- Tiền gửi Ngân hàng, Kho bạc Có TK 337- Tạm thu (3371). Đồng thời, ghi: Nợ TK 012- Lệnh chi tiền thực chi (nếu được cấp bằng Lệnh chi tiền thực chi), hoặc Nợ TK 013- Lệnh chi tiền tạm ứng (nếu được cấp bằng Lệnh chi tiền tạm ứng).
c) Các khoản chi từ quỹ tiền mặt hoặc TK tiền gửi của ngân sách mà trước đó đơn vị đã tạm ứng, ghi: Nợ các TK 141, 331, 332, 611. Đồng thời, ghi: Có TK 012- Lệnh chi tiền thực chi (nếu chi từ nguồn NSNN cấp bằng Lệnh chi tiền thực chi). d) Khi đủ điều kiện thanh toán, kết chuyển từ TK tạm thu sang TK thu hoạt động do NSNN cấp tương ứng với số đã thanh toán, ghi: Nợ TK 337- Tạm thu (3371) Có TK 511- Thu hoạt động do NSNN cấp. Đối với các khoản chi từ nguồn NSNN cấp bằng Lệnh chi tiền tạm ứng, khi làm thủ tục thanh toán tạm ứng, ghi: Có TK 013- Lệnh chi tiền tạm ứng (chi tiết TK tương ứng).
Sơ đồ hạch toán 511 111, 112 611 (2) (3a) 111, 112, 1388 (3b, 4b, (1a) 141 (14) 7b, 10b) 3371 (4a) (9a) (7a) (6) 652 (10a) (8) 331 (11a) 334 (5a) 008, 012, (15a) 112 152, 153 (12) 911 013, 018 (13) (18) (1c) (16) 36611 214 (1) (1b) 112 36612 431, 353 (21) 421 (20) (17) Ví dụ: Đơn vị có phát sinh các nghiệp vụ nhận và sử dụng kinh phí từ nguồn NSNN giao thuộc Chương 022, Khoản 081. Có các nghiệp vụ phát sinh trong kỳ như sau: 1.Ngày 5/1/n nhận được dự toán giao đầu năm cho chi TX: 500 trđ Nợ TK00821 (chi tiết MLNS C022, K081) 500 2.Ngày 15/5/n nhận được dự toán giao đầu năm cho chi TX: 40 trđ Nợ TK00821 (chi tiết MLNS C022, K081) 40 3.Ngày 9/1/n+1 nhận được dự toán điều chỉnh giảm chi thường xuyên năm trước: 10 trđ Nợ TK00821 (chi tiết MLNS C022, K081) (40) 4. Tháng 1, đơn vị phát sinh bảng lương gồm: lương 100 trđ, phụ cấp chức vụ 5 trđ từ nguồn NSNN đảm bảo, ghi: Nợ TK611/Có tk334: 105 5. Rút dự toán chuyển khoản về TKNH để chi lương: Nợ TK112/Có TK511: 105 Đồng thời: Có TK008212 (K081, mục 6001: 100, mục 6101:5) 6.
Khi nhận giấy báo xác nhận của NH về số tiền lượng đã được chuyển vào tài khoản cá nhân của NLĐ, ghi: Nợ TK334/ Có TK112: 105 Kế toán Thu phí được khấu trừ, để lại FNguyên tắc kế toán FNội dung kết cấu FSơ đồ hạch toán Nguyên tắc kế toán • Tài khoản này áp dụng cho các đơn vị hành chính, sự nghiệp để phản ánh các khoản phí thu được từ các hoạt động dịch vụ do cơ quan nhà nước thực hiện hoặc số phí thu được từ các hoạt động dịch vụ do đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện mà đơn vị được khấu trừ (đối với đơn vị sự nghiệp công lập), để lại (đối với cơ quan nhà nước) theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí.