phần mở đầu và kết luận nội dung gồm 3 phần: Phần 1. Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở doanh nghiệp sản xuất. Thực trạng về tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Sản Xuất và Thương Mại Dịch Vụ Vạn Xuân. SV Nguyễn Thị Minh Nguyệt - Lớp K20KT1 Page 8 Khóa luận tốt nghiệp Th.S: Nguyễn Thanh Trang Phần 3.
Một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Sản Xuất và Thương Mại Dịch Vụ Vạn Xuân Do thời gian thực tập ngắn, trình độ và kinh nghiệm nghiên cứu còn hạn chế nên khóa luận không tránh khỏi những tồn tại, thiếu sót. Bởi vậy, em rất mong muốn và xin chân thành tiếp thu ý kiến chỉ bảo, đóng góp bổ sung của Ths. Nguyễn Thanh Trang và các anh chị phòng tài chính – kế toán Công ty CP Sản Xuất và Thương Mại Dịch Vụ Vạn Xuân để bài khóa luận được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội ngày 08 tháng 06 năm 2015 Sinh viên Nguyễn Thị Minh Nguyệt SV Nguyễn Thị Minh Nguyệt - Lớp K20KT1 Page 9 Khóa luận tốt nghiệp Th.S: Nguyễn Thanh Trang PHẦN 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ TẬP HỢP KẾ TOÁN CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất 1. Khái niệm chi phí sản xuất Khái niệm Chi phí là một khái niệm cơ bản nhất của kế toán, của việc kinh doanh và trong kinh tế học, là các hao phí về nguồn lực để các doanh nghiệp đạt được một hay những mục tiêu cụ thể. Nói một cách khác, hay theo phân loại của kế toán tài chính thì đó là số tiền phải trả để thực hiện các hoạt động kinh tế như sản xuất, giao dịch.nhằm mua được các loại hàng hóa, dịch vụ cần thiết cho quá trình sản xuất, kinh doanh.
Có thể nói rằng: “Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu dùng trong một thời kỳ để thực hiện quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Thực chất chi phí là sự chuyển dịch vốn - chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất vào các đối tượng tính giá thành (sản phẩm, lao vụ, dịch vụ)”.Đơn giản, chi phí sản xuất là số tiền mà doanh nghiệp phải chi ra để mua các yếu tố đầu vào cần thiết cho quá trình sản xuất kinh doanh nhằm mục đích thu lợi nhuận. Ý nghĩa của công tác quản lý chi phí sản xuất trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh. - Chỉ tiêu của doanh nghiệp là sự chi ra, sự giảm đi thuần túy của tài sản, không để các khoản đó dùng vào việc gì và dùng như thế nào? Chỉ tiêu trong kỳ của doanh nghiệp bao gồm chỉ tiêu cho các quá trình mua hàng, quá trình sản xuất kinh doanh, chỉ tiêu cho quá trình mua hàng làm tăng tài sản của doanh nghiệp, còn chỉ tiêu cho quá trình sản xuất kinh doanh làm cho các khoản tiêu dùng cho quá trình sản xuất kinh doanh tăng lên.
SV Nguyễn Thị Minh Nguyệt - Lớp K20KT1 Page 10 Khóa luận tốt nghiệp Th.S: Nguyễn Thanh Trang Chi phí trong kinh doanh bao gồm toàn bộ phận tài sản tiêu dùng hết cho quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ, số chỉ tiêu dùng cho quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ và số chỉ tiêu dùng cho quá trình sản xuất tính nhập hoặc phân bổ vào chi phí trong kỳ. Ngoài ra, khoản chi phí phải trả (chi phí trả trước) không phải là chỉ tiêu trong kỳ nhưng được tính vào chi phí trong kỳ. Như vậy, giữa chỉ tiêu và chi phí của doanh nghiệp có mối quan hệ mật thiết với nhau, đồng thời có sự khác nhau về lượng và thời điểm phát sinh, mặt khác, chi phí phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh nên nó được tài trợ vốn kinh doanh và được bù đắp từ thu nhập hoạt động sản xuất kinh doanh chỉ tiêu không gắn liền với mục đích sản xuất kinh doanh nên có thể được tài trợ từ những nguồn khác nhau, có thể lấy từ quỹ phúc lợi, trợ cấp từ những nguồn khác nhau, có thể lấy từ quỹ phúc lợi trợ cấp của Nhà nước và không bù đắp từ thu nhập hoạt động kinh doanh. - Xét về thực chất thì chi phí sản xuất kinh doanh là sự chuyển dịch vốn của doanh nghiệp vào đối tượng tính giá nhất định.
Nó là vốn của doanh nghiệp bỏ vào quá trình sản xuất kinh doanh. Vì vậy, để quản lý có hiệu quả và kịp thời đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của mình, các nhà quản trị doanh nghiệp luôn cần biết số chi phí chi ra cho từng loại hoạt động, từng loại sản phẩm, dịch vụ trong kỳ là bao nhiêu, số chi phí đã chi đó cấu thành trong số sản phẩm lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành bao nhiêu. Phân loại chi phí sản xuất Có rất nhiều cách phân loại chi phí, mỗi cách phân loại này đều góp phần phục vụ cho công tác quản lý hạch toán, kiểm tra, kiểm soát chi phí phát sinh nhằm mục đích tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí Chi phí được chia thành 5 yếu tố: - Yếu tố chi phí nguyên liệu, vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ nhỏ, nhiên liệu, động lực, năng lượng sử dụng vào sản xuất - kinh doanh trong kỳ (trừ giá trị vật liệu không dùng hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi).
- Yếu tố chi phí nhân công: Bao gồm tổng số tiền lương và phụ cấp mang tính chất lương phải trả cho toàn bộ người lao động cùng toàn bộ các khoản trích SV Nguyễn Thị Minh Nguyệt - Lớp K20KT1 Page 11 Khóa luận tốt nghiệp Th.S: Nguyễn Thanh Trang cho các quỹ BHXH, BHYT, BHTN và KPCĐ theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp phải trả cho người lao động tính vào chi phí. - Yếu tố chi phí khấu hao tài sản cố định: Phản ánh tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kì của tất cả TSCĐ sử dụng cho sản xuất kinh doanh trong kì. - Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: Phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng vào sản xuất - kinh doanh. - Yếu tố chi phí khác bằng tiền: Phản ánh toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kì.
Cách phân loại này có tác dụng hữu hiệu trong quản lý chi phí sản xuất kinh doanh, nó cho biết kết cấu, tỉ trọng của từng loại chi phí mà doanh nghiệp đã chi ra trong quá trình sản xuất kinh doanh để lập bảng thuyết minh báo cáo tài chính, phục vụ nhu cầu thông tin và quản trị doanh nghiệp, định mức vốn lưu động cũng như việc lập, kiểm tra và dự toán chi phí. Phân loại chi phí theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm Theo quy định hiện hành, toàn bộ chi phí sản xuất ở Việt Nam được chi thành 5 khoản mục chi phí sau đây: - Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp: phản ánh toàn bộ chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu thạm gia trực tiếp vào sản xuất, chế tạo sản phẩm hay thực hiện lao vụ, dịch vụ. - Chi phí nhân công trực tiếp: Gồm tiền lương, phụ cấp lương phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất và các khoản trích cho các quỹ BHXH, BHYT, KPCĐ theo tỉ lệ với tiền lương phát sinh. - Chi phí sản xuất chung: Là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân xưởng sản xuất (trừ chi phí vật liệu và nhân công trực tiếp).
- Chi phí bán hàng: Là những chi phí phát sinh liên quan đến tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trong doanh nghiệp. - Chi phí quản lí doanh nghiệp: Là những chi phí phát sinh liên quan đến quản trị kinh doanh và quản lý hành chính trong phạm vi toàn doanh nghiệp Đây là một cách phân loại có tác dụng tốt cho công tác quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho việc tính giá thành sản phẩm, phân tích SV Nguyễn Thị Minh Nguyệt - Lớp K20KT1 Page 12 Khóa luận tốt nghiệp Th.S: Nguyễn Thanh Trang tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất làm tài liệu tham khảo để lập mức chi phí sản xuất và lập kế hoạch gía thành sản phẩm cho kì sau. Phân loại chi phí sản xuất theo quan hệ của chi phí với khối lượng, công việc, sản phẩm hoàn thành Theo cách phân loại này, chi phí được chia thành biến phí và định phí. Biến phí là những chi phí thay đổi về tổng số, về tỷ lệ so với khối lượng công việc hoàn thành, chẳng hạn chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp,.
Các chi phí biến đổi nếu tính trên một đơn vị sản phẩm thì lại có tính cố định. Định phí là những chi phí không đổi về tổng số so với khối lượng công việc hoàn thành chẳng hạn chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí thuê mặt bằng,. Các chi phí này nếu tính cho một đơn vị sản phẩm thì lại biến đổi nếu số lượng sản phẩm thay đổi. Cách phân loại này có ý nghĩa lớn đối với các nhà quản trị doanh nghiệp, phân tích điểm hoà vốn và phục vụ cho việc ra quyết định quản lý càn thiết để hạ giá thành sản phẩm, tăng hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp.
Phân loại theo chức năng trong sản xuất kinh doanh Với cách phân loại này, toàn bộ chi phí được chia làm 3 loại: - Chi phí thực hiện chức năn sản xuất: Gồm những chi phí phát sinh liên quan đến việc chế tạo sản phẩm hay thực hiện các lao vụ, dịch vụ trong phạm vi phân xưởng. - Chi phí thực hiện chức năng tiêu thụ: Gồm những chi phí phát sinh liên quan đến việc tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, lao vụ,. - Chi phí thực hiện chức năng quản lý: Gồm những chi phí quản lý, kinh doanh, hành chính và những chi phí chung phát sinh liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp. Cách phân loại này là cơ sở để xác định giá thành công xưởng, giá thành toàn bộ, xác định giá trị hàng tồn kho và phân biệt được chi phí theo từng chức năng.