Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà

Luận văn tốt nghiệp kinh tế nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần tư vấn, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Tác giả: Trần Thị Hằng
• Trường học: Trường Đại học Đại Nam
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty Ngọc Hà
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. Cơ sở lý luận hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.1.1. Chi phí sản xuất
• 1.1.2. Giá thành sản phẩm
• 1.1.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.1.4. Nhiệm vụ và yêu cầu kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2. Đối tượng, phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3. Hạch toán và phân bổ các chi phí sản xuất trong doanh nghiệp
• 1.4. Hạch toán chi phí sản xuất chung
• 1.5. Tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN VÀ XÂY DỰNG NGỌC HÀ
• 2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TY
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 2.1.2. Lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty
• 2.1.3. Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty
• 2.1.4. Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty
• 2.1.5. Kết quả sản xuất kinh doanh chủ yếu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp chuyên khảo
• 2.2.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.2.3. Phương pháp quan sát và mô tả
• 2.2.4. Phương pháp so sánh
• 2.3. Thực tế kế toán tập hợp chi phí và tính giá sản phẩm tại công ty Cổ phần tư vấn và xây dựng Ngọc Hà
• 2.3.1. Đặc điểm của chi phí sản xuất và yêu cầu quản lý chi phí
• 2.3.2. Đối tượng và phương pháp hạch toán chi phí sản xuất tại công ty
• 2.3.3. Hạch toán chi phí
• 2.3.4. Tổng hợp chi phí sản xuất, đánh giá sản phẩm dở dang
• 2.3.5. Tính giá thành sản phẩm tại Công ty
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT CHUNG, ĐÁNH GIÁ VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN VÀ XÂY DỰNG NGỌC HÀ
• 3.1. Đánh giá thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty
• 3.1.1. Những ưu điểm và hạn chế
• 3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà
• DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Tại Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà, việc hạch toán chi phí sản xuất không chỉ giúp xác định giá thành sản phẩm mà còn ảnh hưởng đến quyết định quản lý và chiến lược kinh doanh. Việc hiểu rõ về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái niệm về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất là quá trình ghi chép, phân tích và tổng hợp các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Điều này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung. Việc hạch toán chính xác các chi phí này là rất cần thiết để xác định giá thành sản phẩm.

1.2. Tầm quan trọng của Tính Giá Thành Sản Phẩm

Tính giá thành sản phẩm giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả sản xuất và đưa ra các quyết định chiến lược. Giá thành sản phẩm không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn quyết định khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

II. Vấn đề và Thách thức trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Trong quá trình hạch toán chi phí sản xuất, Công ty Ngọc Hà gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của thông tin tài chính và quyết định quản lý. Việc phân bổ chi phí không hợp lý có thể dẫn đến việc tính toán giá thành sản phẩm không chính xác, từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận.

2.1. Khó khăn trong việc Phân Bổ Chi Phí

Phân bổ chi phí sản xuất là một trong những thách thức lớn. Việc xác định chi phí trực tiếp và gián tiếp có thể gây khó khăn trong việc tính toán giá thành sản phẩm. Điều này đòi hỏi sự chính xác và cẩn thận trong quá trình hạch toán.

2.2. Ảnh hưởng của Chi Phí Bất Biến và Khả Biến

Chi phí bất biến và khả biến có ảnh hưởng lớn đến giá thành sản phẩm. Việc quản lý không hiệu quả các loại chi phí này có thể dẫn đến lãng phí và giảm lợi nhuận. Do đó, cần có các biện pháp quản lý chi phí hiệu quả.

III. Phương Pháp Hạch Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Ngọc Hà

Công ty Ngọc Hà áp dụng nhiều phương pháp hạch toán chi phí sản xuất để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả. Các phương pháp này bao gồm ghi chép trực tiếp và phân bổ gián tiếp. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ giúp công ty tối ưu hóa quy trình sản xuất và giảm thiểu chi phí.

3.1. Phương Pháp Ghi Chép Trực Tiếp

Phương pháp ghi chép trực tiếp được áp dụng cho các chi phí phát sinh liên quan đến một đối tượng cụ thể. Điều này giúp đảm bảo tính chính xác trong việc hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm.

3.2. Phương Pháp Phân Bổ Gián Tiếp

Phương pháp phân bổ gián tiếp được sử dụng cho các chi phí phát sinh liên quan đến nhiều đối tượng. Việc áp dụng phương pháp này giúp công ty có cái nhìn tổng quan hơn về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Ngọc Hà

Công ty Ngọc Hà đã áp dụng các phương pháp kế toán chi phí sản xuất vào thực tiễn để nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc này không chỉ giúp công ty kiểm soát chi phí mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm. Kết quả từ việc áp dụng các phương pháp này đã mang lại nhiều lợi ích cho công ty.

4.1. Kết Quả Sản Xuất Kinh Doanh

Kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty Ngọc Hà đã có sự cải thiện đáng kể nhờ vào việc áp dụng các phương pháp kế toán chi phí hiệu quả. Điều này thể hiện qua việc giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận.

4.2. Phân Tích Chi Phí và Giá Thành Sản Phẩm

Phân tích chi phí và giá thành sản phẩm giúp công ty nhận diện được các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận. Việc này cũng giúp công ty đưa ra các quyết định chiến lược nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Ngọc Hà đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính và nâng cao hiệu quả sản xuất. Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình hạch toán và áp dụng công nghệ mới để tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

5.1. Định Hướng Phát Triển Kế Toán Chi Phí

Công ty cần định hướng phát triển kế toán chi phí theo hướng hiện đại hóa và tự động hóa quy trình hạch toán. Điều này sẽ giúp nâng cao tính chính xác và hiệu quả trong công tác kế toán.

5.2. Tầm Quan Trọng của Quản Lý Chi Phí

Quản lý chi phí hiệu quả sẽ giúp công ty duy trì lợi nhuận và cạnh tranh trên thị trường. Việc này đòi hỏi sự chú trọng đến từng yếu tố chi phí trong quá trình sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp xây lắp hoạt động trong môi trường cạnh tranh có tính đặc thù cao: sản phẩm xây dựng cơ bản mang tính chất đơn chiếc, quy mô lớn, thời gian thi công kéo dài và địa điểm xây dựng phân tán theo từng công trình. Để bảo đảm hiệu quả hoạt động và tối ưu hóa lợi nhuận, việc quản lý và kiểm soát chi phí đầu vào có ý nghĩa quyết định trực tiếp tới giá thành sản phẩm và năng lực cạnh tranh khi tham gia đấu thầu hoặc ký kết hợp đồng kinh tế. Xuất phát từ bối cảnh thực tiễn đó tại Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà – doanh nghiệp chuyên hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, khảo sát, thiết kế và thi công xây lắp các công trình nguồn điện, lưới điện – tác giả Trần Thị Hằng đã thực hiện đề tài nghiên cứu về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.

Văn bản xác định rõ các mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Trình bày những lý luận cơ bản về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.
2. Phân tích thực trạng tình hình hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà.
3. Đề ra một số nhận xét, đánh giá và đề xuất giải pháp phù hợp nhằm góp phần hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định đồng bộ theo nội dung văn bản:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, tập trung đi sâu vào trường hợp thực tế tại Công trình Hệ thống chiếu sáng thị trấn Bắc Hà - Tỉnh Lào Cai do Đội xây lắp của công ty đảm nhiệm thi công.
• Phạm vi nội dung: Quy trình kế toán các yếu tố chi phí sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung) và phương pháp tính giá thành công trình xây lắp.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà (Số 22, Tổ 23, Phường Định Công, Quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu phân tích hoạt động kinh doanh giai đoạn 2010 – 2012; số liệu hạch toán thực tế khảo sát tập trung tại Quý IV năm 2013; thời gian thực hiện nghiên cứu thực tế tại đơn vị từ ngày 25/10/2014 đến ngày 25/12/2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các quy định hiện hành của hệ thống chuẩn mực và chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam, bao gồm:

• Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Thông tư số 244/2009/TT-BTC ngày 31/12/2009 của Bộ Tài chính về việc hướng dẫn, sửa đổi, bổ sung chế độ kế toán doanh nghiệp.
• Thông tư số 203/2009/TT-BTC ngày 20/10/2009 của Bộ Tài chính ban hành chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định.
• Quyết định số 1864/QĐ/BTC ngày 26/02/1998 quy định về việc hạch toán tài khoản 623 (Chi phí sử dụng máy thi công).

Hệ thống lý thuyết phân loại chi phí được tác giả phân định rõ ràng theo bốn tiêu thức:

1. Theo khoản mục: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621), Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622), Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623), và Chi phí sản xuất chung (TK 627).
2. Theo yếu tố: Yếu tố nguyên liệu, vật liệu; Yếu tố nhiên liệu, động lực; Yếu tố tiền lương và các khoản phụ cấp lương; Yếu tố trích nộp theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ); Yếu tố khấu hao tài sản cố định; Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài; Yếu tố chi phí bằng tiền khác.
3. Theo mối quan hệ với khối lượng công việc hoàn thành: Chi phí bất biến (chi phí cố định), Chi phí khả biến (chi phí biến đổi), và Chi phí hỗn hợp.
4. Theo đối tượng tập hợp và phương pháp hạch toán: Chi phí trực tiếp và Chi phí gián tiếp (phân bổ thông qua hệ số phân bổ $H = C / T$).

Về mặt phương pháp nghiên cứu, tác giả kết hợp các phương pháp định tính và kỹ thuật kế toán thực chứng:

• Phương pháp chuyên khảo: Nghiên cứu chuyên sâu vào đối tượng điển hình là công trình xây lắp điện.
• Phương pháp thu thập số liệu: Khai thác thông tin trực tiếp từ hệ thống tài liệu, chứng từ gốc, sổ kế toán, báo cáo tài chính của doanh nghiệp.
• Phương pháp quan sát và mô tả: Nhận thức, theo dõi quy trình luân chuyển chứng từ và mô tả trình tự ghi sổ thực tế.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu các chỉ tiêu tài chính qua ba năm liên tiếp (2010, 2011, 2012) để xác định biến động quy mô chi phí và lợi nhuận; đối chiếu giữa lý luận và thực tiễn áp dụng.
• Phương pháp chuyên ngành kế toán: Ghi chép tài khoản đối ứng, tổng hợp - cân đối kế toán, đối chiếu số liệu giữa sổ chi tiết, sổ cái và báo cáo tổng hợp.

Nguồn dữ liệu sử dụng phục vụ nghiên cứu là dữ liệu sơ cấp và thứ cấp trích xuất trực tiếp từ Phòng Tài chính - Kế toán của Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà, gắn liền với các công trình thực tế như Thủy điện Cốc Đàm, Trạm biến áp KCN Tiên Sơn và Công trình Hệ thống chiếu sáng thị trấn Bắc Hà.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí và tính giá sản phẩm tại doanh nghiệp xây lắp

Chương này hệ thống hóa các khái niệm, quy tắc và nguyên tắc hạch toán chi phí sản xuất và giá thành trong ngành xây dựng cơ bản:

• Bản chất và mối liên hệ giữa chi phí và giá thành: Chi phí sản xuất thể hiện toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong một kỳ nhất định, liên quan đến cả sản phẩm hoàn thành lẫn sản phẩm dở dang cuối kỳ. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí để hoàn thành một khối lượng sản phẩm lao vụ nhất định. Mối quan hệ được khái quát theo mô hình cân đối: $$\text{Tổng giá thành sản phẩm} = \text{Chi phí dở dang đầu kỳ} + \text{Chi phí phát sinh trong kỳ} - \text{Chi phí dở dang cuối kỳ}$$
• Phân loại giá thành xây lắp: Phân biệt rõ theo cơ sở số liệu (Giá thành dự toán $Z_{dt}$, Giá thành kế hoạch $Z_k = Z_{dt} - \text{Mức hạ giá thành}$, Giá thành thực tế $Z_{tt}$) và theo phạm vi phát sinh (Giá thành sản xuất và Giá thành toàn bộ).
• Phương pháp kế toán tài khoản: Trình bày chi tiết nguyên tắc kết cấu, nội dung phản ánh và sơ đồ hạch toán của các tài khoản chuyên dụng: TK 621, TK 622, TK 623 (gồm 6 tiểu khoản: 6231, 6232, 6233, 6234, 6237, 6238 theo từng hình thức máy thuê ngoài, máy thuộc đội hay công ty tổ chức đội máy riêng), TK 627 (6 tiểu khoản từ 6271 đến 6278) và TK 154 (chi tiết 4 tiểu khoản: 1541 - Xây lắp, 1542 - Sản phẩm khác, 1543 - Dịch vụ, 1544 - Chi phí bảo hành xây lắp).
• Đánh giá sản phẩm dở dang và phương pháp tính giá thành: Xác định giá trị dở dang theo tỷ lệ chi phí dự toán tương ứng với điểm dừng kỹ thuật. Giới thiệu các phương pháp tính giá thành: phương pháp trực tiếp (giản đơn), phương pháp theo đơn đặt hàng, và phương pháp định mức.

Chương II: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà

Chương này mô tả chi tiết tổ chức bộ máy và thực tế luân chuyển chứng từ hạch toán tại doanh nghiệp khảo sát:

• Khái quát đơn vị: Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà thành lập ngày 14/07/2000, mã số đăng ký kinh doanh 0103002115 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cấp, tài khoản ngân hàng số 42110100337 tại Agribank Nam Hà Nội. Bộ máy quản lý gồm Ban Giám đốc (01 Giám đốc, 01 Phó Giám đốc) điều hành 5 phòng chức năng và Đội xây lắp. Bộ máy kế toán tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm 7 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán tiền mặt - TGNH, Thủ quỹ, Kế toán vật tư - TSCĐ, Kế toán công nợ - tiền lương, Kế toán thuế, và Kế toán tập hợp chi phí - tính giá thành.
• Tổ chức hạch toán: Công ty áp dụng hình thức kế toán "Nhật ký chung", phương pháp kế toán hàng tồn kho kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ, trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng và nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.
• Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Vật liệu do công ty cấp từ kho hoặc do Đội xây lắp tự mua ngoài (lập Phiếu nhập xuất thẳng vật tư để đưa thẳng vào thi công). Tác giả minh họa qua Phiếu xuất kho số 116 ngày 11/10/2013 trị giá 26.150.000 đồng (chống sét van, chống sét PT, cầu chì tự rơi Liên Xô, ty sứ) và Hóa đơn GTGT số 1367 ngày 25/11/2013 mua máy biến áp trị giá 66.206.000 đồng (chưa VAT) từ Công ty TNHH Hà Thành. Tổng hợp trên Sổ chi tiết TK 621 Quý IV/2013 cho Công trình Bắc Hà kết chuyển sang TK 154 là 213.534.000 đồng.
• Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Quản lý khoảng 350 lao động. Hình thức trả lương kết hợp: lương thời gian cho cán bộ quản lý/kỹ thuật theo hệ số bậc lương nhà nước (tính theo công thức lương thời gian và các khoản phụ cấp chức vụ, trách nhiệm) và lương khoán đối với công nhân trực tiếp thi công. Minh họa Hợp đồng làm khoán số 187 ngày 10/10/2013 với đại diện tổ lao động thuê ngoài (Hoàng Ngọc Cường) về việc dựng 20 cột điện (đơn giá 200.000 đồng/cột, tổng trị giá 4.000.000 đồng, nghiệm thu ngày 07/11/2013). Các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ tính tỷ lệ 19% trên lương cấp bậc và phụ cấp đối với công nhân biên chế. Tổng hợp chi phí nhân công Quý IV/2013 cho công trình Bắc Hà trên Bảng phân bổ tiền lương và BHXH đạt 19.706.000 đồng.

Chương III: Nhận xét chung, đánh giá về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà

Chương này tập trung đúc kết ưu - nhược điểm và định hướng các giải pháp hoàn thiện:

• Đánh giá thực trạng:
  • Ưu điểm: Doanh nghiệp áp dụng hình thức sổ Nhật ký chung phù hợp quy định, quy trình lập chứng từ ban đầu (phiếu nhập xuất thẳng, hợp đồng khoán việc) phản ánh sát với tiến độ thi công thực tế tại các địa bàn xa trụ sở; tổ chức bộ máy kế toán gọn nhẹ, phân công chức năng rõ ràng giữa các phần hành.
  • Hạn chế: Việc tập hợp và phân bổ một số chi phí chung còn phụ thuộc nhiều vào tiêu thức phân bổ giản đơn; việc theo dõi tiến độ chi phí thực tế so với định mức dự toán đôi lúc chưa kịp thời do chứng từ gửi từ các đội thi công phân tán ở vùng sâu vùng xa chuyển về phòng kế toán công ty còn có độ trễ nhất định.
• Giải pháp đề xuất: Hoàn thiện phương pháp hạch toán chi phí máy thi công và chi phí sản xuất chung; tăng cường công tác kiểm soát chứng từ vật tư xuất thẳng; chuẩn hóa hệ thống định mức nội bộ và phân loại chi tiết các khoản mục chi phí phục vụ cho việc kiểm soát giá thành từng hạng mục công trình.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp kết quả sản xuất kinh doanh và diễn biến cơ cấu chi phí - lợi nhuận của Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà trong giai đoạn ba năm (2010 – 2012) dựa trên số liệu thực tế được cung cấp:

Chỉ tiêu	Năm 2010 (Nghìn đồng)	Năm 2011 (Nghìn đồng)	Năm 2012 (Nghìn đồng)	Chênh lệch 2011/2010 (%)	Chênh lệch 2012/2011 (%)
Doanh thu thuần	Số liệu gốc	Tăng 868.000	Tăng 562.000	+29,15%	+18,88%
Chi phí SXKD	Số liệu gốc	Tăng 746.000	Tăng 462.000	+41,84%	+18,30%
Lợi nhuận sau thuế	235.124	Tăng 122.000	Tăng 99.000	+37,34%	+22,16%

Bên cạnh đó, phân tích chỉ tiêu hiệu quả chi phí qua tỷ lệ Chi phí SXKD trên Lợi nhuận sau thuế thể hiện mức độ tương đối ổn định của doanh nghiệp:

• Năm 2010: Hệ số Chi phí/Lợi nhuận đạt 7,57 lần (doanh nghiệp bỏ ra 7,57 đồng chi phí để thu về 1 đồng lợi nhuận sau thuế).
• Năm 2011: Hệ số Chi phí/Lợi nhuận đạt 7,82 lần.
• Năm 2012: Hệ số Chi phí/Lợi nhuận quay về mức 7,57 lần.

Về mặt đóng góp chuyên môn, khóa luận cung cấp:

• Một bức tranh chi tiết về việc ứng dụng Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC và hệ thống chứng từ thực tế vào một công trình xây lắp nguồn điện cụ thể (Hệ thống chiếu sáng thị trấn Bắc Hà).
• Minh chứng rõ ràng về cách thức xử lý nghiệp vụ vật tư nhập xuất thẳng (sử dụng tài khoản trung gian 152 kết hợp ghi nhận nợ TK 621) mà không qua kho công ty, giúp tiết giảm chi phí lưu kho bãi và bốc xếp.
• Quy trình khoán gọn công việc và nghiệm thu thanh lý hợp đồng khoán nhân công ngoài biên chế, phản ánh chính xác đặc thù quản lý lao động thời vụ trong ngành xây dựng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số hạn chế gắn liền với phạm vi và điều kiện nghiên cứu thực tế:

• Phạm vi khảo sát hẹp: Khóa luận chỉ đi sâu vào một công trình đơn lẻ (Công trình Hệ thống chiếu sáng thị trấn Bắc Hà) và tập hợp số liệu chứng từ chi tiết chủ yếu trong phạm vi Quý IV năm 2013, chưa bao quát toàn bộ các dự án lớn khác mà công ty tham gia như Thủy điện Cốc Đàm hay Thủy điện Trị An.
• Giới hạn số liệu chi phí: Toàn bộ phần phản ánh chi tiết về chi phí sử dụng máy thi công (TK 623) và chi phí sản xuất chung (TK 627) cũng như quy trình tổng hợp giá thành hoàn chỉnh ở tài khoản 154 trong văn bản chỉ mới dừng lại ở mức giới thiệu khung mẫu chứng từ và bảng phân bổ tổng hợp (chưa công bố đầy đủ toàn bộ số liệu tổng hợp cuối cùng của công trình).
• Hướng mở tiếp theo: Cần mở rộng nghiên cứu sang việc hoàn thiện hệ thống kế toán quản trị chi phí xây lắp, ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng tích hợp với bộ phận lập dự toán kinh tế kỹ thuật nhằm kiểm soát sai lệch giữa chi phí thực tế và giá thành dự toán theo thời gian thực.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận này mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về cách tổ chức hệ thống tài khoản, luân chuyển chứng từ chi phí xây lắp (TK 621, 622, 623, 627 sang TK 154) theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC và hình thức sổ Nhật ký chung.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp xây dựng, xây lắp điện: Có thể tham khảo trực tiếp biểu mẫu và phương thức hạch toán vật tư mua ngoài xuất thẳng cho công trường, thủ tục ký kết và thanh lý hợp đồng giao khoán nhân công trực tiếp tại hiện trường.
• Người làm nghiên cứu về quản trị chi phí: Tham khảo phương pháp phân tích mối quan hệ giữa chi phí sản xuất kinh doanh và lợi nhuận sau thuế qua các năm hoạt động thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC và Thông tư 244/2009/TT-BTC; hình thức kế toán áp dụng là "Nhật ký chung"; phương pháp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ; trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng (Thông tư 203/2009/TT-BTC) và tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

2. Công ty xử lý chứng từ và tài khoản như thế nào đối với vật tư do Đội xây lắp tự mua ngoài xuất thẳng cho công trình?
Khi các đội tự mua vật tư xuất thẳng cho công trình mà không qua kho công ty, căn cứ hóa đơn mua hàng, kế toán đội lập "Phiếu nhập xuất thẳng vật tư". Tại phòng kế toán công ty, để tiện theo dõi, kế toán vẫn hạch toán qua TK 152: ghi Nợ TK 152 (giá chưa thuế), Nợ TK 133 (thuế GTGT), Có TK 141 hoặc Có TK 331; đồng thời thực hiện ngay bút toán xuất dùng: ghi Nợ TK 621 (chi tiết công trình của từng đội), Có TK 152.

3. Đơn giá và giá trị nghiệm thu trong Hợp đồng làm khoán số 187 cho công trình Bắc Hà được ghi nhận cụ thể là bao nhiêu?
Hợp đồng làm khoán số 187 ngày 10/10/2013 ký giữa Đội xây lắp (đại diện bên giao) và ông Hoàng Ngọc Cường (đại diện tổ lao động nhận khoán) thực hiện công việc dựng 20 cột hệ thống chiếu sáng với đơn giá bình quân 200.000 đồng/cột. Tổng giá trị hợp đồng là 4.000.000 đồng, được nghiệm thu hoàn thành 100% và thanh lý vào ngày 07/11/2013.

4. Tỷ lệ trích nộp theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất tại đơn vị được tính như thế nào vào chi phí nhân công trực tiếp?
Tại Công ty Ngọc Hà, các khoản trích theo lương (KPCĐ, BHXH, BHYT) của công nhân viên trực tiếp sản xuất thuộc biên chế đội được trích theo tỷ lệ 19% tính trên lương cấp bậc cộng phụ cấp và được hạch toán trực tiếp vào chi phí nhân công trực tiếp (ghi Nợ TK 622, Có TK 338).

5. Đối tượng tập hợp chi phí và phương pháp tính giá thành tại Công ty Ngọc Hà được xác định ra sao?
Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất tại công ty là từng công trình, hạng mục công trình hoặc từng phần việc có dự toán riêng đạt điểm dừng kỹ thuật hợp lý. Phương pháp hạch toán chi phí là phương pháp hạch toán theo từng công trình. Chi phí liên quan trực tiếp đến công trình nào được ghi nhận riêng cho công trình đó; chi phí nhân công phân bổ theo dự toán; các chi phí gián tiếp khác được phân bổ theo tiêu thức chi phí nguyên vật liệu trực tiếp tiêu hao.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Hằng đã phản ánh đầy đủ cơ sở lý luận và thực trạng quy trình hạch toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Ngọc Hà. Nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu thực tế về doanh thu, chi phí giai đoạn 2010 – 2012 cùng hồ sơ chứng từ kế toán chi tiết cho Công trình Hệ thống chiếu sáng thị trấn Bắc Hà tại Quý IV năm 2013. Đây là tài liệu mô tả tình huống thực nghiệm có giá trị đối với sinh viên chuyên ngành kế toán và các cán bộ nghiệp vụ theo dõi công tác hạch toán chi phí trong lĩnh vực xây lắp điện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1.1 Cơ sở lý luận hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1.1 Chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Trong xây dựng cơ bản, chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá phát sinh trong quá trình sản xuất và cấu thành nên giá thành sản phẩm xây lắp trong một thời kỳ nhất định. Để phục vụ cho công tác quản lý và hạch toán kế toán, chi phí sản xuất được tập hợp theo từng thời kỳ nhất định phù hợp với kỳ báo cáo thường là tháng, quý, năm.2 Phân loại chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp xây lắp bao gồm nhiều loại, có nội dung kinh tế khác nhau, mục đích và công dụng trong quá trình sản xuất cũng khác nhau, có thể phân loại chi phí sản xuất theo các tiêu thức sau: * Phân loại chi phí theo khoản mục Theo cách phân loại này thì chi phí sản xuất được chia thành 3 khoản mục khác nhau gồm: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp; chi phí nhân công trực tiếp; chi phí sản xuất chung. Nhưng do đặc thù của ngành xây dựng cơ bản nên có thêm khoản mục chi phí sử dụng máy thi công.

 Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: là tất cả các chi phí về nguyên liệu, vật liệu để cấu thành nên thực thể công trình. SVTH: Trần Thị Hằng 6 Lớp: LTCĐKT03-04 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Đại Nam  Chi phí nhân công trực tiếp: là toàn bộ lương chính, lương phụ, phụ cấp của công nhân trực tiếp thi công công trình bao gồm cả tiền công trả cho công nhân thuê ngoài:  Chi phí sử dụng máy thi công: là các chi phí trực tiếp liên quan đến việc sử dụng máy để hoàn thành sản phẩm xây lắp như: chi phí khấu hao, chi phí bảo dưỡng, sửa chữa máy thi công, tiền công nhân điều khiển máy (đối với đơn vị có tổ chức máy thi công riêng), tiền thuê máy thi công (đối với đơn vị phải thuê ngoài)  Chi phí sản xuất chung: là những khoản bao gồm tiền lương và các khoản trích theo lương của bộ phận quản lý, các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp thi công, chi phí khấu hao TSCĐ dùng cho quản lý thi công, chi phí hội họp, tiếp khách, các chi phí dịch vụ mua ngoài khác… * Phân loại chi phí theo yếu tố Để phục vụ cho tập hợp và quản lý chi phí theo nội dung kinh tế ban đầu đồng nhất của nó mà không xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phát sinh, chi phí được phân loại theo yếu tố. Cách phân loại này giúp cho việc xây dựng và phân tích định mức vốn lưu động cũng như việc lập, kiểm tra và phân tích dự toán chi phí. Theo quy định hiện nay trong doanh nghiệp xây lắp có các yếu tố chi phí sau:  Yếu tố nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế như: xi măng, sắt, thép, sỏi, cát… sử dụng vào quá trình thi công  Yếu tố nguyên liệu, động lực: được sử dụng trong quá trình thi công công trình như dầu mỡ , xăng, khí nén…  Yếu tố tiền lương và các khoản phụ cấp lương: phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấp tiền lương cho công nhân trực tiếp thi công, gián tiếp thi công và nhân viên quản lý.

 Yếu tố BHXH, BHYT,KPCĐ trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp phải trả.