Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Than: Nghiên Cứu Tại Công Ty TNHH Một Thành Viên 35

Luận văn phân tích kế toán chi phí sản xuất than tại công ty TNHH một thành viên 35, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy trình và hiệu quả.

• Tác giả: Đoàn Thế Quân
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Than Tại Công Ty TNHH Một Thành Viên 35
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Quảng Ninh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Nội dung kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp SXCN
• 1.5.1. Nội dung kế toán chi phí sản xuất quy định trong hệ thống chuẩn mực kế toán Việt nam
• 1.5.2. Kế toán chi phí sản xuất theo chế độ kế toán hiện hành (quyết định 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của bộ trưởng bộ tài chính)
• 1.5.2.1. Kế toán chi phí NVLTT
• 1.5.2.2. Kế toán chi phí NCTT
• 1.5.2.3. Kế toán Chi phí SXC
• 1.5.3. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất
• 1.5.4. Sổ kế toán
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT THAN TẠI CÔNG TY TNHH MỘT THÀNH VIÊN 35
• 2.1. Phương pháp hệ nghiên cứu kế toán chi phí sản xuất than tại công ty TNHH MỘT THÀNH VIÊN 35
• 2.1.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất than tại Công ty TNHH Một Thành Viên 35

Kế toán chi phí sản xuất than là một phần quan trọng trong hoạt động của Công ty TNHH Một Thành Viên 35. Việc tổ chức công tác kế toán này không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc ra quyết định. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc tối ưu hóa chi phí sản xuất là điều cần thiết để nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán chi phí sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất là quá trình ghi chép, phân tích và tổng hợp các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất than. Vai trò của nó là cung cấp thông tin chính xác về chi phí, giúp lãnh đạo đưa ra quyết định đúng đắn.

1.2. Đặc điểm sản xuất than tại Công ty TNHH Một Thành Viên 35

Công ty TNHH Một Thành Viên 35 hoạt động trong lĩnh vực sản xuất than, với quy trình sản xuất phức tạp và nhiều yếu tố chi phí. Đặc điểm này đòi hỏi công tác kế toán phải được tổ chức chặt chẽ và khoa học.

II. Những thách thức trong kế toán chi phí sản xuất than

Công ty TNHH Một Thành Viên 35 đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất than. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất mà còn đến khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường.

2.1. Khó khăn trong việc tập hợp chi phí sản xuất

Việc tập hợp đầy đủ các yếu tố chi phí sản xuất là một thách thức lớn. Công ty cần có hệ thống ghi chép và phân tích chi phí hiệu quả để đảm bảo tính chính xác.

2.2. Thiếu thông tin và phân tích chi phí

Nhiều khi, thông tin về chi phí sản xuất không được cập nhật kịp thời, dẫn đến việc phân tích không chính xác. Điều này ảnh hưởng đến quyết định quản lý và chiến lược phát triển của công ty.

III. Phương pháp tối ưu hóa kế toán chi phí sản xuất than

Để giải quyết các thách thức trong kế toán chi phí sản xuất, Công ty TNHH Một Thành Viên 35 cần áp dụng các phương pháp tối ưu hóa. Những phương pháp này sẽ giúp cải thiện quy trình kế toán và nâng cao hiệu quả quản lý chi phí.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán

Sử dụng phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp công ty tự động hóa quy trình ghi chép và phân tích chi phí, từ đó nâng cao độ chính xác và hiệu quả.

3.2. Đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo nhân viên về các phương pháp kế toán mới và quy trình quản lý chi phí sẽ giúp nâng cao năng lực làm việc và giảm thiểu sai sót trong công tác kế toán.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty TNHH Một Thành Viên 35

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các phương pháp kế toán chi phí sản xuất đã mang lại nhiều lợi ích cho Công ty TNHH Một Thành Viên 35. Những cải tiến này không chỉ giúp giảm thiểu chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Cải thiện quy trình sản xuất

Việc tối ưu hóa kế toán chi phí đã giúp công ty cải thiện quy trình sản xuất, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.2. Tăng cường khả năng cạnh tranh

Nhờ vào việc quản lý chi phí hiệu quả, Công ty TNHH Một Thành Viên 35 đã tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường, thu hút được nhiều khách hàng hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán chi phí sản xuất than

Kế toán chi phí sản xuất than tại Công ty TNHH Một Thành Viên 35 đang trên đà phát triển. Việc cải thiện công tác kế toán không chỉ giúp công ty quản lý chi phí hiệu quả mà còn tạo ra cơ hội phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển kế toán chi phí

Công ty cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao chất lượng công tác kế toán chi phí sản xuất.

5.2. Tương lai của ngành sản xuất than

Ngành sản xuất than sẽ tiếp tục phát triển, và việc quản lý chi phí hiệu quả sẽ là yếu tố quyết định cho sự thành công của Công ty TNHH Một Thành Viên 35 trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khai thác than là ngành công nghiệp nặng giữ vai trò then chốt trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đóng góp khoảng 3% đến 5% vào tổng sản phẩm quốc nội của Việt Nam. Tuy nhiên, trước áp lực cạnh tranh gay gắt của cơ chế thị trường và chi phí tài nguyên ngày càng tăng, các doanh nghiệp khai khoáng buộc phải kiểm soát chặt chẽ giá thành sản phẩm. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ thực trạng quản lý tài chính tại Công ty TNHH một thành viên 35 thuộc Tổng công ty than Đông Bắc. Doanh nghiệp hoạt động với quy mô vốn điều lệ 30 tỷ đồng và lực lượng lao động 939 cán bộ công nhân viên trong năm 2009.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài là đánh giá toàn diện thực trạng công tác hạch toán chi phí sản xuất than, nhận diện các sai lệch so với chế độ kế toán hiện hành và Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 02. Từ đó, đề tài xây dựng hệ thống giải pháp hoàn thiện quy trình tập hợp chi phí, phân bổ giá thành và tối ưu hóa hệ thống chứng từ sổ sách. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các phân xưởng sản xuất than lộ thiên, phân xưởng hầm mỏ và phân xưởng phụ trợ tại trụ sở số 52 đường Trần Phú, phường Cẩm Thạch, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, với chuỗi dữ liệu thực tế năm 2009 và quý 1 năm 2010.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học giúp doanh nghiệp hạ giá thành sản xuất từ 3% đến 5%, kiểm soát chính xác 100% định mức vật tư tiêu hao như thuốc nổ và điện năng, đồng thời tạo tiền đề cho việc xây dựng kế hoạch dự toán tài chính chuẩn xác cho các kỳ kinh doanh tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết kế toán chi phí doanh nghiệp sản xuất công nghiệp kết hợp với hệ thống pháp lý kế toán quốc gia. Khung pháp lý chủ đạo bao gồm Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 02 về hàng tồn kho ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC và Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Mô hình nghiên cứu phân định chi phí sản xuất than thành ba khoản mục cấu thành cơ bản:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Phản ánh toàn bộ giá trị vật tư, nhiên liệu, động lực, vật liệu nổ xuất dùng trực tiếp cho quá trình khai thác than.
• Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm tiền lương chính, tiền lương phụ, phụ cấp lương, tiền ăn ca và các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội 20%, bảo hiểm y tế 3%, kinh phí công đoàn 2% và bảo hiểm thất nghiệp 3% của công nhân mỏ.
• Chi phí sản xuất chung: Tập hợp chi phí nhân viên phân xưởng, vật liệu phụ, công cụ dụng cụ, chi phí khấu hao tài sản cố định và chi phí dịch vụ mua ngoài phát sinh tại từng phân xưởng khai thác.

Theo quy định của Chuẩn mực Kế toán số 02, giá gốc thành phẩm than bao gồm chi phí mua, chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp. Trong đó, chi phí sản xuất chung cố định phải được phân bổ vào chi phí chế biến dựa trên công suất hoạt động bình thường của máy móc thiết bị khai thác. Trường hợp sản lượng thực tế thấp hơn công suất bình thường, phần chi phí sản xuất chung không phân bổ phải được ghi nhận ngay vào giá vốn hàng bán trong kỳ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu khảo sát gồm toàn bộ 3 phân xưởng sản xuất chủ lực của công ty: Phân xưởng 1 khai thác lộ thiên, Phân xưởng 2 khai thác than hầm mỏ và Phân xưởng 3 phụ trợ cơ điện. Mẫu phiếu khảo sát và phỏng vấn chuyên sâu được thực hiện có chủ đích trên 12 nhân sự chủ chốt, bao gồm Tổng Giám đốc, Kế toán trưởng, 6 kế toán viên phụ trách từng phần hành và 4 quản đốc phân xưởng. Phương pháp chọn mẫu định lượng kết hợp định tính này bảo đảm tính đại diện cao, phản ánh chính xác quy trình luân chuyển chứng từ từ khai trường về phòng kế toán.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất trực tiếp từ hệ thống chứng từ kế toán năm 2009 và tháng 2 năm 2010 của doanh nghiệp, tiêu biểu như Phiếu xuất kho số PX 70852, Bảng chấm công 3.026 công thợ mỏ, Bảng tính phân bổ khấu hao tài sản cố định 30.653.000 đồng, Bảng phân bổ nguyên vật liệu số 2 và Sổ cái tài khoản 152 với số phát sinh nợ 8.313.000 đồng. Nghiên cứu áp dụng phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp và đối chiếu thực chứng giữa chứng từ ban đầu, sổ Nhật ký - Chứng từ số 07, Bảng kê số 04 với báo cáo tài chính tổng hợp. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm phát hiện các điểm sai lệch giữa thực hành kế toán thực tế và chuẩn mực kế toán hiện hành trong khoảng thời gian từ tháng 1 năm 2009 đến tháng 3 năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng hạch toán chi phí tại Công ty TNHH một thành viên 35 đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, doanh nghiệp không sử dụng tài khoản 621 và tài khoản 622 để tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp theo quy định của Quyết định 15/2006/QĐ-BTC. Thay vào đó, 100% nghiệp vụ chi phí phát sinh được ghi nhận trực tiếp vào tài khoản 154 chi tiết theo từng phân xưởng, bao gồm tài khoản 1541 cho phân xưởng lộ thiên, tài khoản 1542 cho phân xưởng hầm mỏ và tài khoản 1543 cho phân xưởng phụ. Điều này làm mất đi khả năng kiểm soát biến động chi phí theo từng yếu tố độc lập.

Thứ hai, công ty chưa phân định chi phí sản xuất chung thành chi phí cố định và chi phí biến đổi, đồng thời không áp dụng tiêu thức phân bổ theo công suất bình thường theo chuẩn mực số 02. Toàn bộ chi phí sản xuất chung phát sinh trong tháng 2 năm 2010 với tổng giá trị hơn 602.932.000 đồng (trong đó riêng phân xưởng phụ chiếm 529.490.000 đồng, phân xưởng lộ thiên 67.520.000 đồng và phân xưởng hầm mỏ 5.922.000 đồng) đều được kết chuyển gộp 100% vào tài khoản 154 mà không loại trừ phần vượt công suất sang giá vốn hàng bán.

Thứ ba, việc quản lý định mức vật tư và chi phí nhân công vượt chuẩn chưa được xử lý đúng chuẩn mực. Các khoản chi phí nguyên vật liệu như 140 kg thuốc nổ APC 785 hay tiền điện sản xuất 41.000.000 đồng khi phát sinh vượt định mức vẫn được tính toàn bộ vào giá thành sản phẩm thay vì hạch toán vào tài khoản 632.

Thứ tư, công tác trích trước chi phí chưa đồng bộ khi công ty chỉ trích trước chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định vào tài khoản 335 mà bỏ qua khoản trích trước tiền lương nghỉ phép của 939 công nhân sản xuất trực tiếp. Đồng thời, sổ Nhật ký - Chứng từ số 07 bị cắt giảm 66,7% nội dung khi bỏ hoàn toàn Phần II và Phần III.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các bất cập trên bắt nguồn từ việc tinh giản thủ tục kế toán thủ công nhằm giảm tải khối lượng ghi sổ cuối tháng, kết hợp với thói quen hạch toán bao cấp từ mô hình quản lý quân đội chuyển đổi sang doanh nghiệp kinh tế. So sánh với các nghiên cứu kế toán quản trị trong ngành khai khoáng, việc gộp trực tiếp chi phí vào tài khoản 154 làm suy giảm tính minh bạch và khiến nhà quản trị không thể phân tích độ biến động của từng yếu tố đầu vào.

Trong quản trị hiện đại, toàn bộ dữ liệu chi phí sản xuất than nên được trực quan hóa qua biểu đồ hình tròn thể hiện tỷ trọng ba yếu tố chi phí: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm khoảng 55% đến 60%, chi phí nhân công trực tiếp chiếm 20% đến 25% và chi phí sản xuất chung chiếm 15% đến 20%. Đồng thời, việc lập bảng phân tích so sánh biến động chi phí giữa dự toán và thực tế theo từng tháng sẽ giúp Ban Giám đốc nhận diện ngay phân xưởng nào đang sử dụng lãng phí năng lượng điện hoặc vật tư nổ. Việc áp dụng đúng tài khoản 621, 622, 627 là điều kiện tiên quyết để phân bổ giá thành chuẩn xác cho từng tấn than thương phẩm.

Đề xuất và khuyến nghị

Để khắc phục các hạn chế và tối ưu hóa hệ thống kế toán chi phí sản xuất than, tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ:

Thứ nhất, tái lập quy trình hạch toán qua hệ thống tài khoản chi phí chuẩn mực. Phòng Tài chính - Kế toán cần mở đầy đủ tài khoản 621, tài khoản 622 và tài khoản 627 chi tiết cho 3 phân xưởng. Cuối kỳ, kế toán tiến hành kết chuyển chi phí hợp lý vào tài khoản 154 để tính giá thành, đồng thời kết chuyển toàn bộ chi phí nguyên vật liệu, nhân công và sản xuất chung vượt định mức vào tài khoản 632. Mục tiêu đạt tỷ lệ 100% tuân thủ Quyết định 15/2006/QĐ-BTC và chuẩn mực số 02 trong lộ trình 3 tháng dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Kế toán trưởng.

Thứ hai, thiết lập quy trình kiểm soát vật liệu tồn đọng cuối kỳ tại các khai trường. Phòng Cơ điện vật tư vận tải phối hợp với các Quản đốc phân xưởng ban hành mẫu Phiếu báo vật tư còn lại cuối kỳ để kiểm kê số lượng thuốc nổ APC, kíp mìn và gỗ chống lò chưa sử dụng hết trước ngày 28 hàng tháng. Mục tiêu giảm thiểu tỷ lệ thất thoát vật tư xuống dưới 1% giá trị xuất kho trong vòng 30 ngày.

Thứ ba, thực hiện trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân sản xuất trực tiếp. Kế toán tiền lương áp dụng công thức xác định tỷ lệ trích trước tiền lương nghỉ phép kế hoạch trên tổng quỹ lương chính để hàng tháng ghi nhận nợ tài khoản 622 và có tài khoản 335. Giải pháp này giúp triệt tiêu biến động giá thành bất thường giữa các tháng cao điểm nghỉ phép, kiểm soát biên độ dao động giá thành trong mức dưới 2% mỗi quý.

Thứ tư, chuẩn hóa việc trích các khoản bảo hiểm theo đúng tỷ lệ luật định. Thực hiện hạch toán chi phí bảo hiểm xã hội 15%, bảo hiểm y tế 2%, kinh phí công đoàn 2% và bảo hiểm thất nghiệp 1% của người sử dụng lao động vào chi phí sản xuất, khấu trừ đúng 5% bảo hiểm xã hội, 1% bảo hiểm y tế và 1% bảo hiểm thất nghiệp vào lương người lao động.

Thứ năm, hoàn thiện hệ thống sổ kế toán Nhật ký - Chứng từ số 07 và Bảng kê số 04. Bổ sung đầy đủ Phần II về chi phí sản xuất kinh doanh theo yếu tố và Phần III về luân chuyển nội bộ để cung cấp bức tranh chi phí toàn diện cho Ban Giám đốc trong vòng 60 ngày.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn và học thuật cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm thứ nhất là Ban Giám đốc và Nhà quản trị doanh nghiệp khai thác than và khoáng sản. Luận văn cung cấp phương pháp luận để kiểm soát thất thoát chi phí vật tư nổ, tối ưu hóa năng suất lao động của thợ mỏ và ra quyết định định giá than cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu lẫn nội địa.

Nhóm thứ hai là Kế toán trưởng, Kế toán chi phí và Chuyên viên kiểm toán nội bộ tại các công ty thuộc Tổng công ty than Đông Bắc và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Công trình đưa ra bộ cẩm nang hạch toán chi tiết từ chứng từ ban đầu đến sổ Nhật ký - Chứng từ số 07 và bảng phân bổ giá thành cho từng phân xưởng lộ thiên và hầm lò.

Nhóm thứ ba là Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Học viên cao học chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp. Luận văn là tài liệu tham khảo chất lượng về việc vận dụng Chuẩn mực Kế toán số 02 trong môi trường sản xuất công nghiệp đặc thù có phân xưởng chính và phân xưởng phụ trợ.

Nhóm thứ tư là Cơ quan quản lý nhà nước như Cục Quản lý Giám sát Kế toán - Kiểm toán thuộc Bộ Tài chính. Kết quả nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tế để đánh giá tính khả thi và mức độ tuân thủ chuẩn mực kế toán tại khối doanh nghiệp quốc phòng làm kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp khai thác than hạch toán thẳng chi phí vào tài khoản 154 mà không qua tài khoản 621 và 622 dẫn đến rủi ro gì? Việc bỏ qua tài khoản 621 và 622 làm mất đi tính minh bạch của thông tin chi phí theo từng khoản mục cấu thành. Doanh nghiệp không thể theo dõi chi tiết biến động của 140 kg thuốc nổ APC hay 3.026 công lao động thợ mỏ, gây khó khăn cho việc phân tích nguyên nhân đội giá thành và loại bỏ chi phí lãng phí.

Chuẩn mực Kế toán số 02 yêu cầu xử lý chi phí sản xuất chung như thế nào khi khai thác dưới công suất bình thường? Theo chuẩn mực số 02, chi phí sản xuất chung cố định như khấu hao máy móc 30.653.000 đồng chỉ được phân bổ vào chi phí chế biến theo tỷ lệ công suất thực tế trên công suất bình thường. Phần chi phí sản xuất chung cố định không được phân bổ do máy móc hoạt động dưới công suất phải hạch toán thẳng vào giá vốn hàng bán tài khoản 632 trong kỳ.

Tại sao công ty khai khoáng cần trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân sản xuất vào tài khoản 335? Đặc thù công nhân hầm mỏ thường nghỉ phép tập trung vào mùa vụ hoặc dịp lễ tết khiến sản lượng than giảm mạnh nhưng chi phí tiền lương thực tế lại dồn cục. Việc trích trước đều đặn hàng tháng qua tài khoản 335 giúp bình ổn chi phí nhân công trực tiếp, tránh hiện tượng giá thành than tăng vọt đột biến vào các tháng có nhiều công nhân nghỉ phép.

Thiếu Phiếu báo vật tư còn lại cuối kỳ gây ra những sai phạm nào trong quản lý kho mỏ? Nếu không có phiếu báo vật tư còn lại cuối kỳ, lượng vật tư như thuốc nổ, kíp mìn, gỗ chống lò còn dư tại 3 phân xưởng sẽ bị coi như đã tiêu hao hết 100% trong tháng. Điều này dẫn đến tình trạng số liệu chi phí nguyên vật liệu trực tiếp bị phóng đại sai thực tế, đồng thời tạo lỗ hổng lớn gây thất thoát tài sản tại khai trường.

Hình thức sổ Nhật ký - Chứng từ số 07 có ưu điểm và hạn chế gì đối với doanh nghiệp than? Nhật ký - Chứng từ số 07 kết hợp chặt chẽ việc ghi chép theo trình tự thời gian và hệ thống hóa chi phí theo nội dung kinh tế của 3 phân xưởng. Tuy nhiên, nếu lược bỏ Phần II và Phần III như thực tế tại doanh nghiệp, kế toán sẽ không thể tổng hợp chi phí theo yếu tố, gây cản trở cho công tác lập báo cáo lưu chuyển tiền tệ và dự toán tài chính.

Kết luận

• Công tác kế toán chi phí sản xuất là đòn bẩy kinh tế sống còn quyết định năng lực cạnh tranh giá bán của doanh nghiệp khai thác than trong cơ chế thị trường.
• Doanh nghiệp đã vận hành hiệu quả mô hình phân xưởng lộ thiên, hầm lò và phụ trợ nhưng còn tồn tại nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng trong việc vận dụng tài khoản hạch toán theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC và chuẩn mực số 02.
• Luận văn đã chỉ ra căn nguyên của việc ghi nhận chi phí vượt định mức và đề xuất quy trình hoàn thiện tài khoản 621, 622, 627, 335 gắn liền với hệ thống sổ Nhật ký - Chứng từ số 07 hoàn chỉnh.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là giải pháp lập Phiếu báo vật tư cuối kỳ và cơ chế phân bổ chi phí phân xưởng phụ chuẩn xác cho phân xưởng khai thác chính.
• Kế hoạch chuyển đổi hệ thống kế toán chi phí cần được Ban Giám đốc phê duyệt và triển khai quyết liệt theo lộ trình từ 1 đến 3 tháng tới nhằm tối ưu hóa 3% đến 5% giá thành sản xuất.

Quý độc giả, nhà quản trị doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu quan tâm đến mô hình kế toán chi phí ngành than có thể áp dụng ngay các biểu mẫu và sơ đồ định khoản trong luận văn để nâng cao hiệu quả quản trị tài chính tại đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU I. Tính cấp thiết của đề tài Để tồn tại và phát triển trong điều kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt của nền kinh tế thị trường, đòi hỏi các doanh nghiệp sản xuất một mặt phải không ngừng cải tiến các mặt hàng, nâng cao chất lượng sản phẩm, mặt khác phải tích cực hạ thấp được giá bán. Vì vậy, đối với các DNSX việc hạ giá thành sản phẩm là tiền đề để nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước của DN. Đối với giá thành sản phẩm tính chính xác của nó lại chịu ảnh hưởng của kết quả tập hợp chi phí sản xuất.

Đứng trước yêu cầu cấp bách đó, đòi hỏi mỗi DN không chỉ nổ lực tăng thêm sản lượng, nâng cao chất lượng sản phẩm, mà phải tăng cường công tác quản lý giám đốc chặt chẽ các khoản chi phí chi ra trong quá trình sản xuất. Đứng trên góc độ kế toán, việc giải quyết vấn đề này là phải tổ chức tốt công tác kế toán CPSX. Như vậy, kế toán CPSX là nội dung vô cùng quan trọng trong tổ chức công tác kế toán của DNSXCN. Kế toán CPSX cung cấp thông tin tổng hợp về CPSX, giúp lãnh đạo DN phân tích tình hình thực hiện kế hoạch chi phí trong từng thời kỳ.

Từ đó tăng cường biện pháp kiểm tra, giám đốc nhằm quản lý chặt chẽ các khoản chi phí bỏ ra một cách kịp thời. Ta có thể thấy rằng công tác kế toán CPSX khoa học, chính xác là một yêu cầu thiết thực và có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác kế toán và trong công tác quản lý DN hiện nay. Mặt khác, chế độ kế toán hiện hành còn nảy sinh nhiều vấn đề đòi hỏi cần phải có sự hoàn thiện cho phù hợp với yêu cầu quản lý của doanh nghiệp. Có vậy mới phát huy được tốt nhất vai trò và chức năng của kế toán đối với doanh nghiệp.

Trên thực tế hiện nay kế toán CPSX còn gặp rất nhiều bất cập. Trước những yêu cầu của nền kinh tế thị trường, kế toán không chỉ dừng lại ở việc ghi chép, phản ánh, tổng hợp số liệu từ các chứng từ vào sổ sách kế toán mà còn phải phân tích, đánh giá các số liệu, các báo cáo kế toán, thông qua đó để có những ý kiến đề xuất giúp cho nhà quản trị có thể đưa ra được các quyết định, giải pháp thích hợp và đúng đắn nhất cho sự phát triển của doanh nghiệp. Qua kết quả khảo sát thực tế tại Công ty TNHH một thành viên 35- Tổng công ty than Đông Bắc cho thấy kế toán CPSX nhìn chung được thực hiện một cách nề nếp, tuân thủ chế độ kế toán hiện hành và phù hợp với đặc điểm của Công ty. Song đi sâu vào từng vấn đề cụ thể của kế toán CPSX thì còn tồn tại Đoàn Thế Quân Lớp 42D 1 Luan van TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI nhiều bất cập, chưa phù hợp với quy định của chuẩn mực kế toán Việt Nam và hướng dẫn của chế độ kế toán hiện hành.

Do đó cần được nghiên cứu, phân tích và từ đó đưa ra giải pháp hoàn thiện. Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài Qua tìm hiểu thực tế tại Công ty TNHH một thành viên 35 cho thấy CPSX ở Công ty bao gồm nhiều yếu tố và phát sinh ở các phân xưởng SX. Vậy, vấn đề đặt ra cho Công ty là làm thế nào để tập hợp đầy đủ các yếu tố CPSX đó? Để minh bạch và chính xác CPSX thực tế phát sinh thì Công ty cần phải làm gì? Làm thế nào để vừa tập hợp CPSX đúng theo từng yếu tố, vừa phù hợp và chính xác theo từng phân xưởng để đáp ứng yêu cầu tính giá thành của DN?. Trả lời cho các câu hỏi trên chính là DN đang trả lời câu hỏi làm gì và làm như thế nào để hoàn thiện kế toán CPSX trong DN.

Xuất phát từ những vấn đề về lý luận chung và kết hợp với tình hình thực tế tại Công ty, em đã chọn đề tài: “Kế toán chi phí sản xuất than tại Công ty TNHH một thành viên 35” làm chuyên đề tốt nghiệp của mình. Mục tiêu nghiên cứu Sau khi nghiên cứu về vấn đề này, trước hết sẽ giúp cho doanh nghiệp nhìn nhận một cách đúng đắn và toàn diện hơn về thực trạng tổ chức công tác kế toán CPSX của đơn vị mình, từ việc tập hợp các chi phí trong quá trình SX đến việc cung cấp thông tin về CPSX cho các nhà lãnh đạo. Từ đó giúp các nhà lãnh đạo quản lý chặt chẽ hơn nữa các khoản chi phí bỏ ra trong tất cả các khâu của quá trình sản xuất và giảm thiểu được những tổn thất không đáng có trong quá trình SXKD. Đây cũng là tiền đề để hạ giá thành sản phẩm nhằm tăng sức cạnh tranh trên thị trường và tăng doanh lợi cho công ty.

Mặt khác, sau khi nghiên cứu về kế toán CPSX, DN sẽ nhìn nhận đánh giá một cách khách quan tổ chức công tác kế toán CPSX ở đơn vị mình đã tốt hay chưa, còn tồn tại những vấn đề gì, ở khâu nào chưa được thực hiện tốt. Từ đó giúp DN hoàn thiện việc tổ chức công tác kế toán CPSX của đơn vị mình. Tổ chức tốt công tác kế toán CPSX sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc xác định nội dung, phạm vi chi phí cấu thành trong giá thành sản phẩm, lượng giá trị các yếu tố chi phí đã chuyển dịch vào sản phẩm hoàn thành. Từ đó giúp các nhà quản trị lập dự toán các khoản chi phí sao cho hợp lý vào kỳ kế toán tiếp theo.

Về phía các ban ngành có liên quan như Bộ tài chính, bộ chủ quản thì nghiên cứu kế toán CPSX trong DNSX sẽ giúp cho ban ngành nhận định đánh giá một cách tổng thể và toàn diện về nền kinh tế, từ đó đưa ra đường lối chính sách phù hợp. Đoàn Thế Quân Lớp 42D 2 Luan van TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI 1. Phạm vi nghiên cứu Đề tài tập trung nghiên cứu về thực trạng kế toán chi phí sản xuất than và các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán CPSX than tại Công ty TNHH một thành viên 35, có trụ sở tại: Số 52- Đường Trần Phú - Cẩm Thạch – Cẩm Phả - Quảng Ninh. Số liệu nghiên cứu trong đề tài là số liệu năm 2009.

Nội dung kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp SXCN 1.1 Nội dung kế toán chi phí sản xuất quy định trong hệ thống chuẩn mực kế toán Việt nam. Kế toán chi phí sản xuất chịu ảnh hưởng chủ yếu của chuẩn mực kế toán số 02 – hàng tồn kho và các chuẩn mực kế toán khác có liên quan. Theo quy định của VAS 02: Hàng tồn kho + Giá gốc của hàng tồn kho bao gồm: Chi phí mua, chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có hàng tồn kho ở địa điểm và trạng thái hiện tại. + Chi phí chế biến hàng tồn kho bao gồm những chi phí có liên quan trực tiếp đến sản phẩm sản xuất, như chi phí nhân công trực tiếp, chi phí SXC cố định và chi phí SXC biến đổi phát sinh trong quá trình chuyển hoá nguyên liệu, vật liệu thành thành phẩm.

Chi phí SXC cố định là những chi phí SX gián tiếp, thường không thay đổi theo số lượng sảnphẩm SX, như chi phí khấu hao, chi phí bảo dưỡng máy móc thiết bị, nhà xưởng,… và chi phí quản lý hành chính ở các phân xưởng SX. Chi phí SXC biến đổi là những CPSX gián tiếp, thường thay đổi trực tiếp hoặc gần như trực tiếp thoe số lượng SPSX, như chi phí nguyên liệu, vật liệu gián tiếp, chi phí nhân công gián tiếp. + Chi phí SXC cố định phân bổ vào chi phí chế biến cho mỗi đơn vị SP được dựa trên công suất bình thường của máy móc SX. Công suất bình thường là số lượng SP đặt được ở mức trung bình trong các điều kiện SX bình thường.

Trường hợp mức SP thực tế ra cao hơn công suất bình thường thì chi phí SXC cố định được phân bổ cho mỗi đơn vị SP theo chi phí thực té phát sinh. Trường hợp mức SP thực tế SX ra thấp hơn công suất bình thường thì CP SXC cố định chỉ được phân bổ vào chi phí chế biến cho mỗi đơn vị SP theo mức công Đoàn Thế Quân Lớp 42D 3 Luan van TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI suất bình thường. Khoản chi phí SXC không phân bổ được ghi nhận là CPSX, kinh doanh trong kỳ. Chi phí SXC biến đổi được phân bổ hét vào CP chế biến cho mỗi đơn vị Sp theo chi phí thực tế phát sinh.

+ Trường hợp một quy trình SX ra nhiều loại SP trong cùng một khoảng thời gian mà CP chế biến của mỗi loại SP không được phản ánh một cách tách biệt, thì chi phí chế biến được phân bổ cho các loại SP theo tiêu thức phù hợp và nhất quán giữa các kỳ kế toán. Trường hợp có sản phẩm phụ, thì giá trị SP phụ được tính theo giá trị thuần có thể thực hiện được và giá trị này được trừ (-) khỏi chi phí chế biến đã tập hợp chung cho SP chính.2 Kế toán chi phí sản xuất theo chế độ kế toán hiện hành (quyết định 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của bộ trưởng bộ tài chính) (1). Kế toán chi phí NVLTT Chứng từ kế toán: Phiếu xuất kho, hợp đồng mua hàng, hoá đơn GTGT, bảng kê mua hàng, … Tài khoản kế toán: Để kế toán chi phí NVLTT, kế toán sử dụng TK 621 “ Chi phí NVLTT”. Kết cấu tài khoản 621 như sau: + Bên nợ: Trị giá vốn nguyên liệu, vật liệu xuất dùng trực tiếp cho SX, chế tạo SP hoặc thực hiện lao vụ dịch vụ trong kỳ.

+ Bên có: - Trị giá vốn nguyên liệu, vật liệu sử dụng không hết nhập lại kho. - Trị giá của phế liệu thu hồi. - Kết chuyển CPNVLTT để tính giá thành sản phẩm. TK 621 cuối kỳ không có số dư.

TK 621 có thể mở cho từng đối tượng tập h ợp CPSX để phục vụ cho việc tính giá thành cho từng đối tượng tính giá thành. + Kế toán CPNVLTT theo phương pháp KKTX: Khi xuất kho nguyên liệu, vật liệu dùng trực tiếp cho SX chế tạo s ản phẩm, căn cứ vào phiếu xuất kho kế toán ghi tăng chi phí NVLTT chi tiết theo t ừng đ ối tượng tập hợp CPSX. Đồng thời cũng căn cứ vào phiếu xuất kho, kế toán ghi giảm nguyên liệu, vật liệu trong kho, chi tiết cho từng loại nguyên liệu, vật liệu.