CHƯƠNG I: NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI.1 SỰ CẦN THIẾT TỔ CHỨC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP.1 Quá trình bán hàng, xác định kết quả bán hàng. Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp thương mại .Đây là quá trình chuyển giao quyền sở hữu hàng hoá người mua và doanh nghiệp thu tiền về hoặc được quyền thu tiền Xét về góc độ kinh tế : Bán hàng là quá trình hàng hoá của doanh nghiệp được chuyển từ hình thái vật chất (hàng) sang hình thái tiền tệ (tiền) Quá trình bán hàng ở các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp thương mại nói riêng có những đặc điểm chính sau đây: Có sự trao đổi thoả thuận giữa người mua và người bán, nguời bán đống ý bán, người mua đồng ý mua, họ trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền. Có sự thay đổi quyền sở hữu về hàng hoá: người bán mất quyền sở hữu, người mua có quyền sở hữu về hàng hoá đã mua bán. Trong quá trình tiêu thụ hàng hóa, các doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng một khối lượng hàng hoá và nhận lại của khách hàng một khoản gọi là doanh thu bán hàng.
Số doanh thu này là cơ sở để doanh nghiệp xác định kết quả kinh doanh của mình. Khái niệm xác định kết quả bán hàng Xác định kết quả bán hàng là việc so sánh giữa chi phí kinh doanh đã bỏ ra và thu nhập kinh doanh đã thu về trong kỳ. Nếu thu nhập lớn hơn chi phí thi kết quả bán hàng là lãi, thu nhập nhỏ hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lỗ .Viêc xác định kết quả bán hàng thường được tiến hành váo cuối kỳ kinh doanh thường là cuối tháng ,cuối quý, cuối năm, tuỳ thuộc vào từng đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp. SV: Lê Thị Thanh Minh 8 Lớp : CQ50/21.11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com GVHD: TS Lê Thị Diệu Linh Luận Văn Tốt Nghiệp Mối quan hệ về bán hàng và xác định kết quả bán hàng.
Bán hàng là khâu cuối cùng của trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp còn xác định kết quả bán hàng là căn cứ quan trọng để đơn vị quyết định tiêu thụ hàng hoá nữa hay không .Do đó có thể nói giữa bán hàng và xác định kết quả bán hàng có mối quan hệ mật thiết. Kết quả bán hàng là mục đích cuối cùng của doanh nghiệp còn bán hàng là phương tiện trực tiếp để đạt được mục đích đó.2 Yêu cầu quản lý hoạt động quá trình bán hàng, xác định kết quả bán hàng. Quản lý quá trình bán hàng và kết quả bán hàng là một yêu cầu thực tế, nó xuất phát từ lợi nhuận của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp quản lý tốt khâu bán hàng thì mới đảm bảo được chỉ tiêu hoàn thành kế hoạch tiêu thụ và đánh giá được độ chính xác hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đó.
Do vậy vấn đề đặt ra cho mỗi doanh nghiệp là: - Quản lý kế hoạch và tình hình thực hiện kế hoạch tiêu thụ đối với từng thời kỳ, từng khách hàng, từng hoạt động kinh tế. Quản lý theo chi tiết số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị của từng loại sản phẩm, tránh hiện tượng mất mát, hư hỏng, tham ô thành phẩm đem tiêu thụ. - Quản lý chất lượng, cải tiến mẫu mã và xây dựng thương hiệu sản phẩm là mục tiêu cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. - Quản lý theo dõi từng phương thức bán hàng, từng khách hàng, tình hình thanh toán của khách hàng.
Yêu cầu thanh toán đúng hình thức, đúng hạn để tránh hiện tượng mất mát thất thoát ứ đọng vốn, bị chiếm dụng vốn. Doanh nghiệp phải lựa chọn hình thức tiêu thụ đối với từng đơn vị, từng thị trường, từng khách hàng nhằm thúc đẩy nhanh quá trình tiêu thụ đồng thời phải tiến hành thăm dò, nghiên cứu thị trường, mở rộng quan hệ buôn bán trong và ngoài nước. SV: Lê Thị Thanh Minh 9 Lớp : CQ50/21.11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com GVHD: TS Lê Thị Diệu Linh Luận Văn Tốt Nghiệp - Quản lý chặt chẽ vốn của thành phẩm đem tiêu thụ, giám sát chặt chẽ các khoản chí phí bán hàng, chí phí quản lý doanh nghiệp, kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý của các số liệu đồng thời phân bổ cho hàng tiêu thụ, đảm bảo cho việc xác định tiêu thụ được chính xác, hợp lý. - Đối với việc hạch toán tiêu thụ phải tổ chức chặt chẽ, khoa học đảm bảo việc xác định kết quả cuối cùng của quá trình tiêu thụ, phản ánh và giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước đầy đủ, kịp thời.3 Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng.
Để đáp ứng nhu cầu về quản lý hàng hóa, bán hàng và xác định kết quả bán hàng, kế toán bán hàng cần phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: - Phản ánh và ghi chép đầy đủ kịp thời, chính xác tình hình hiện có và sự biến động của từng loại hàng hóa theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời và chính xác các khoản doanh thu, giảm trừ doanh thu. Tính toán đúng đắn giá vốn của hàng hóa, CPBH, CPQLDN và các chi phí khác nhằm xác định đúng đắn kết quả kinh doanh. Đồng thời theo dõi đôn đốc các khoản phải thu của khác hàng. - Kiểm tra giám sát tiến độ thực hiện kế hoạch bán hàng, tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và tình hình phân phối kết quả bán hàng.
- Cung cấp thông tin kế toán phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh doanh liên quan đến quá trình bán hàng và kết quả kinh doanh. Như vậy, kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng là công tác quan trọng của doanh nghiệp nhằm mục đích xác định số lượng và giá trị của hàng hóa bán ra cũng như doanh thu và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Song để phát huy hết vai trò thực hiện tốt các nhiệm vụ đã nêu trên đòi hỏi phải tổ chức công tác kế toán thật khoa học, hợp lý đồng thời cán bộ kế toán SV: Lê Thị Thanh Minh 10 Lớp : CQ50/21.11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com GVHD: TS Lê Thị Diệu Linh Luận Văn Tốt Nghiệp phải nắm vững nội dung công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp.2 KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KÊT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP.1 Các phương thức bán hàng và hình thức thanh toán. Để đẩy mạnh khối lượng tiêu thụ sản phẩm các doanh nghiệp có thể sử dụng các phương thức bán hàng phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh, mặt hàng tiêu thụ của mình.
Công tác tiêu thụ thành phẩm trong doanh nghiệp có thể được tiến hành theo những phương thức sau.1 Phương thức bán hàng 1.1 Phương thức bán buôn. Là phương thức bán hàng cho các đơn vị thương mại, các doanh nghiệp sản xuất…để thực hiện bán ra hoặc gia công chế biến rồi bán ra. Đặc điểm của bán buôn là hàng hóa vẫn nằm trong lĩnh vực lưu thông chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng nên giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa chưa được thực hiện. Hàng hóa bán buôn thường được bán theo lô hoặc bán với khối lượng lớn, giá bán biến động tùy thuộc vào khối lượng hàng và phương thức thanh toán.
Bán buôn gồm hai phương thức: bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng. - Bán buôn qua kho: theo phương thức này, hàng hóa đã được nhập vào kho của doanh nghiệp rồi mới xuất bán, có thể vận dụng hai hình thức bán hàng qua kho: + Hình thức giao hàng trực tiếp tại kho: theo hình thức này, khách hàng cử người mang giấy ủy quyền đến kho của doanh nghiệp trực tiếp nhận hàng và đưa hàng về. Hàng được ghi nhận là hàng bán khi bên mua đã ký nhận hàng và ký xác nhận trên hóa đơn bán hàng. SV: Lê Thị Thanh Minh 11 Lớp : CQ50/21.11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com GVHD: TS Lê Thị Diệu Linh Luận Văn Tốt Nghiệp + Hình thức chuyển hàng: theo hình thức này, bên bán hàng căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký giữa hai bên hoặc theo đơn đặt hàng của bên mua, xuất hàng từ kho chuyển cho người mua bằng phương tiện của mình hoặc phương tiện mua ngoài.
Chi phí vận chuyển, gửi hàng có thể do bên bán hoặc bên mua chi trả theo sự thỏa thuận trong hợp đồng đã ký kết giữa hai bên. Hàng được ghi nhận là bán khi bên mua nhận hàng và đã thanh toán hoặc chấp nhận trả tiền cho số hàng đã nhận. - Bán buôn vận chuyển thẳng: theo phương thức này, hàng hóa khi mua về từ nhà cung cấp không đem về nhập kho của doanh nghiệp mà giao bán ngay hoặc chuyển bán ngay cho khách hàng.2 Phương thức bán lẻ. Là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các tổ chức, đơn vị kinh tế, tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng nội bộ.
Đặc điểm của bán lẻ là hàng hóa đã ra khỏi lĩnh vực lưu thông và đi vào lĩnh vực tiêu dùng. Gía trị và giá trị sử dụng đã được thực hiện. Bán lẻ hàng hóa thường bán đơn chiếc hoặc với số lượng nhỏ, giá bán thường ổn định. Bán lẻ gồm các phương thức: bán lẻ thu tiền tập trung và bán lẻ thu tiền trực tiếp và một số hình thức khác như bán lẻ qua đại lý, bán hàng trong các siêu thị.
+ Bán lẻ thu tiền tập trung: là hình thức bán hàng mà trong đó việc thu tiền ở người mua và giao hàng cho người mua tách rời nhau. Theo hình thức này, mỗi quầy hàng có một nhân viên thu ngân làm nhiệm vụ thu tiền của khách hàng rồi viết háo đơn giao cho khách hàng để họ đến nhận hàng ở quầy do nhân viên bán hàng giao. Khi hết ca làm việc hoặc ngày bán hàng, nhân viên bán hàng căn cứ vào hóa đơn giao hàng cho khách và kết quả kiển kê hàng tồn tại quầy, xác định lượng hàng bán ra trong ngày hoặc trong ca để lập báo cáo bán hàng. Nhân viên thu ngân sẽ nộp tiền cho thủ quỹ.
Việc thừa, SV: Lê Thị Thanh Minh 12 Lớp : CQ50/21.11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com GVHD: TS Lê Thị Diệu Linh Luận Văn Tốt Nghiệp thiếu tiền thuộc về trách nhiệm nhân viên thu ngân, việc thừa, thiếu hàng thuộc về nhân viên bán hàng.