CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT KINH DOANH. Khái niệm, vai trò và nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm bán hàng và xác đinh kết quả kinh doanh 1.1: Khái niệm bán hàng Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa gắn với lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhần thanh toán. Bán hàng là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất - kinh doanh, có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp.
Đây là quá trình chuyển hóa vốn từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị “tiền tệ “ giúp cho các doanh nghiệp thu hồi vốn để tiếp tục quá trình sản xuất – kinh doanh tiếp theo.2: Khái niệm xác định kết quả kinh doanh. Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính, kết quả hoạt động khác. Đối với doanh nghiệp thương mại , kết quả hoạt động kinh doanh chủ yếu là kết quả bán hàng, là nguồn lợi chính, là chỉ tiêu đánh giá về quá trình kinh doanh của doanh nghiệp đồng thời là cơ sở để lập kế hoạch cho kỳ kinh doanh tiếp theo.Việc xác định kết quả kinh doanh thường được tiến hành vào cuối kỳ kinh doanh là cuối tháng, cuối quý, cuối năm tùy theo yêu cầu quản lý, đặc điểm, quy mô kinh doanh của đơn vị. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Đối với doanh nghiệp: Thực hiện tốt công tác bán hàng giúp doanh nghiệp thu hồi vốn nhanh, làm tăng tốc độ chu chuyển của vốn lưu động , từ SV: Bạch Thị Cảnh 4 Lớp: CQ48/21.18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài chính Luận văn tốt nghiệp đó tạo ra điều kiện cho doanh nghiệp tổ chức vốn, giảm bớt số vốn phải huy dộng từ bên ngoài.
Do đó giảm bớt chi phí, tăng nguồn vốn sử dụng để tái mở rộn sản xuất và sẽ tăng được doanh thu cho doanh nghiệp. Đối với người tiêu dùng: Thực hiện tốt công tác bán hàng cũng có nghĩa là doanh nghiệp đã góp phần thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng. Thông qua hoạt động mua bán hàng hóa, các doanh nghiệp chính là cầu nối giữa người sản xuất và tiêu dùng, giúp người sản xuất tiếp cận thị trường ,nắm bắt nhu cầu và thị yếu của người tiêu dùng để đáp ứng những nhu cầu đó Đối với nền kinh tế quốc dân: Sự lớn mạnh của mỗi doanh nghiệp góp phần củng cố sự phát triển của nền kinh tế quốc dân. Do đó, doanh nghiệp phải thực hiện tốt khâu bán hàng sẽ góp phần điều hòa giữa sản xuất và tiêu dùng, đảm bảo cho sự phát triển cân đối và bền vững của nên kinh tế quốc dân 1.
Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết qủa kinh doanh Để kế toán thực sự trở thành công cụ đắc lực cho quản lý nhằm thúc đẩy mạnh công tác sản xuất và tiêu thụ trong các doanh nghiệp , kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cần thực hiện tốt nhiệm vị sau: - Tổ chức ghi chép, phản ánh kịp thời, trung thực các loại doanh thu, chi phí của từng lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp - Kiểm tra giám sát tình hình thực hiện kế hoạch bán hàng, doanh thu bán hàng, tình hình thanh toán tiền hàng của khách hàng, nghĩa vụ nộp thuế với nhà nước - Phản ánh chính xác, đầy đủ, kịp thời, giám sát chặt chẽ tình hình hiện có và biến động nhập – xuất – tồn của từng loại hàng hóa hiện có trên cả hai mặt giá trị và hiện vật - Phản ánh và giám sát tình hình thực hiện kế hoạch tiêu thụ, doanh thu tiêu thụ, tình hình thanh toán tiền hàng của khách hàng. SV: Bạch Thị Cảnh 5 Lớp: CQ48/21.18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài chính Luận văn tốt nghiệp - Lập và báo cáo kết quả kinh doanh đúng chế độ , kịp thời cung cấp các thông tin kinh tế cần thiết cho các bộ phận liên quan, đồng thời định kỳ tiến hành phân tích kinh tế hoạt động tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh. Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Các phương thức bán hàng trong doanh nghiệp 1.
Phương thức bán buôn Là sự vận động ban đầu của sản phẩm, hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dung, trong khâu này hàng hóa mới chỉ thực hiện được một phần giá trị, chưa thực hiện được giá trị sử dụng. Bán buôn thường áp dụng với trường hợp bán hàng với khối lượng lớn và được thực hiện bởi hai hình thức:Hình thức bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng. Bán buôn qua kho: Là phương thức bán buôn hàng hóa đã nhập về kho của doanh nghiệp. -Hình thức xuất bán trực tiếp: Doanh nghiệp xuất hàng giao trực tiếp cho khách hàng tại kho hoặc nơi bảo quản sản phẩm của doanh nghiệp.Sản phẩm được coi là bán và hình thành doanh thu bán hàng khi khách hàng nhận đủ hàng và ký xác nhận trên hóa đơn bán hàng hóa đơn GTGT.
-Hình thức chuyển hàng: Định kỳ căn cứ vào hợp đồng kinh tế và kế hoạch giao hàng, doanh nghiệp xuất hàng gửi đi cho khách hàng và giao tại địa điểm đã ký trong hợp đồng.Sản phẩm gửi đi vẫn thuộc về quyền sở hữu bên bán, chỉ khi khách hàng thông báo nhận được hàng và chấp nhận thanh toán hoặc thanh toán tiền hàng ngay thì khi đó mới chuyển quyền sở hữu và được xác định là bán hàng và được ghi nhận doanh thu bán hàng. Bán buôn vận chuyển thẳng: Là phương thức bán hàng mà theo đó doanh nghiệp mua hàng của bên cung cấp để giao bán thẳng cho người mua. -Bán buôn vận chuyển thẳng trực tiếp(bán buôn giao tay ba): Theo hình thức này,doanh nghiệp thương mại giao hàng của bên cung cấp để giao bán SV: Bạch Thị Cảnh 6 Lớp: CQ48/21.18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài chính Luận văn tốt nghiệp thẳng cho người mua do bên mua ủy nhiệm đến nhận hàng trực tiếp tại địa điểm mà hai bên thỏa thuận. Hàng hóa được coi là bán khi người mua đã nhận đủ hàng và ký xác nhận trên chứng từ bán hàng của doanh nghiệp, còn việc thanh toán tiền tùy theo hợp đồng ký kết giữa hai bên.
-Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng: Theo hình thức này, doanh nghệp thương mại mua hàng của bên cung cấp và chuyển hàng đi để bán thẳng cho bên mua hàng bằng phương tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài.Hàng hóa gửi đi bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, khi nào bên mua xác nhận đã nhận được hàng hoặc chấp nhận thanh toán thì lúc đó mới xác nhận là tiêu thụ 1. Phương thức bán lẻ Là bán hàng trực tiếp hàng cho khách hàng tại cửa hàng của công ty là cách tạo ấn tượng, hiểu tâm lý của khách hàng và đưa sản phẩm của Công ty đến tay người tiêu dùng nhanh và hiệu quả nhất. Là khâu vận động cuối cùng của hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dung.Tại khâu này,sản phẩm-hàng hóa kết thúc lưu thông , thực hiện được toàn bộ giá trị và giá trị sử dụng. Bán lẻ thường bán với số lượng ít, giá bán ổn định.
Đối với khâu bán lẻ thường sử dụng hai phương thức sau: -Phương thức bán lẻ thu tiền trực tiếp: Nhân viên bán hàng trực tiếp chịu hoàn toàn trách nhiệm vật chất về số hàng đã nhận để bán ở quầy hàng, đồng thời chịu trách nhiệm quản lý số tiền bán hàng trong ngày. -Phương thức bán lẻ thu tiền tập trung: Thep phươn thức này, nghiệp vụ thu tiền và nghiệp vụ giao hàng cho khách tách rời nhau.Mỗi quầy hàng hoặc lien quầy hàng bố trí một số nhân viên thu ngân làm nhiệm vụ thu tiền của khách, viết hóa đơn để khách hàng nhận hàng ở quầy do nhân viên bán giao hàng.Cuối ca, cuối ngày nhân viên thu ngân làm giấy nộp tiền bán hàng còn SV: Bạch Thị Cảnh 7 Lớp: CQ48/21.18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài chính Luận văn tốt nghiệp nhân viên bán hàng căn cứ vào hóa đơn giao hàng cho khách hàng để kiểm kê lượng hàng còn lại, xác định lượng hàng đã bán rồi lập báo cáo bán hàng.phương thức bán hàng đại lý ,ký gửi Bên bán sẽ xuất hàng cho các đơn vị ,các cá nhân làm trong đại lý.Số hàng gửi trao đại lý vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và được coi là hàng gửi bán .Chỉ khi nào nhận được thông báo của các đại lý,nhận tiền do đại lý thanh toán hoặc thanh toán định kỳ giữa hai bên thì sản phẩm xuất kho mới được coi là tiêu thụ, không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp.Với phương thức này doanh nghiệp phải thanh toán cho đại lý khoản “hoa hồng” bán hàng và tính vào chi phí bán hàng.Phương thức hàng đổi hàng Là phương thức tiêu thụ mà trong đó người bán đem vật tư,sản phẩm , hàng hóa của mình để đổi lấy vật tư,sản phẩm ,hàng hóa của người mua.Giá trao đổi là giá của vật tư,sản phẩm ,hàng hóa đó trên thị trường.Phương thức bán hàng trả góp Khi giao hàng cho người mua thì hàng hóa được coi là hàng tiêu thụ.Người mua được trả tiền mua hàng nhiều lần.Ngoài số tiền bán hàng doanh nghiệp còn được hưởng thêm của người mua một khoản lãi vì trả chậm.Các phương thức thanh toán Hiện nay các doanh nghiệp áp dụng hai phương thức thanh toán sau: Thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt: Khi người mua nhận được hàng từ doanh nghiệp thì sẽ thanh toán ngay bằng tiền mặt hoặc nếu được sự đồng ý của doanh nghiệp thì bên mua sẽ ghi nhận nợ để thanh toán sau. Thông thường phương thức này được sử dụng trong trường hợp người mua hàng với khối lượng không nhiều và chưa mở tài khoản tại ngân hàng. Thanh toán qua ngân hàng:Trong phương thức này ngân hàng đóng vai trò trung gian giữa hai doanh nghiệp và khách hàng, làm nhiệm vụ chuyển SV: Bạch Thị Cảnh 8 Lớp: CQ48/21.18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Học viện Tài chính Luận văn tốt nghiệp tiền từ tài khoản của người mua sang tài khoản của doanh nghiệp và ngược lại.Phương thức này có nhiều hình thức thanh toán như: thanh toán bằng séc,thư tín dụng, thanh toán bù trừ ,ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi,… 1.
Kế toán doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ doanh thu 1.