Đặt vấn đề Ngày nay, nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển theo xu hướng hội nhập cùng với xu thế toàn cầu hoá và trình độ phát triển ngày càng cao của nền kinh tế thế giới. Mỗi doanh nghiệp là một tế bào, một thành phần quan trọng góp phần vào sự đi lên của nền kinh tế của một đất nước. Hoạt động kinh doanh của các phần tử này ngày càng trở nên đa dạng phong phú và sôi động, đòi hỏi ngày càng cao ở sự quản lý của pháp luật và các biện pháp kinh tế phù hợp của nhà nước và một trong các công cụ quản lý khoa học hiệu quả hàng đầu chính là kế toán. Cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế, kế toán cũng không ngừng phát triển và hoàn thiện về nội dung, phương pháp cũng như hình thức tổ chức để đáp ứng nhu cầu quản lý ngày càng cao của các đối tượng trong xã hội.
Với vai trò là công cụ quản lý kinh tế tài chính, kế toán cung cấp thông tin kinh tế hiện thực, có giá trị pháp lý và độ tin cậy cao, giúp doanh nghiệp và các đối tượng liên quan đánh giá đúng đắn tình hình hoạt động của doanh nghiệp, trên cơ sở đó, nhà quản trị doanh nghiệp sẽ đưa ra các quyết định phù hợp nhất cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Một trong những thông tin quan trọng về doanh nghiệp mà bất kỳ đối tượng nào cũng đều quan tâm đó là: doanh nghiệp bán mặt hàng nào, phục vụ thị trường nào và đặc biệt kết quả bán hàng mỗi kỳ của doanh nghiệp đạt bao nhiêu? Tức là doanh nghiệp tạo ra bao nhiêu lợi nhuận sau khi đã trừ đi những chi phí bỏ ra. Bán hàng là khâu then chốt giúp cho bất kỳ doanh nghiệp nào kết thúc chu kì sản xuất kinh doanh, chuyển hoá vốn hàng hoá thành vốn bằng tiền, bù đắp chi phí bỏ ra, làm ra lợi nhuận để tái sản xuất và mở rộng sản xuất. Do đó, kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng luôn được coi trọng, được mỗi doanh 1 nghiệp quan tâm hoàn thiện không ngừng.
Thực tế cho thấy bất cứ doanh nghiệp sản xuất kinh doanh nào cũng mong muốn hàng hoá của mình được tiêu thụ và có thể thu được lợi nhuận cao nhất sau khi đã loại trừ các chi phí liên quan. Và, quá trình bán hàng không thể tách rời việc xác định kết quả bán hàng của doanh nghiệp. Chính vì thế, kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng đã trở thành công cụ đắc lực trong việc quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Các thông tin kế toán về hạch toán doanh thu và chi phí giúp các nhà quản trị có một cái nhìn chính xác về tình hình hoạt động của doanh nghiệp từ đó đưa ra các quyết định quản lý phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Quốc tế Bảo Phát là một trong số ít những doanh nghiệp trực tiếp nhập khẩu nội ngoại thất ô tô với số lượng lớn, là đầu mối nhập hàng của nhiều đơn vị nội ngoại thất, gara, phụ kiện lắp thêm cho xe ô tô trong nước. Công tác kế toán bán hàng tại Công ty còn gặp nhiều hạn chế trong việc theo dõi công nợ của khách, theo dõi những lô hàng với nhiều mẫu mã và hạch toán lên sổ sách về tình hình bán hàng tại Công ty Nhận thức được tầm quan trọng của công tác kế toán này, kết hợp với những kiến thức đã được trang bị trong quá trình học tập tại trường và thực tế thu thập từ công tác kế toán tại công ty, với sự hướng dẫn tận tình của cô Lê Thị Thu Hương và sự giúp đỡ của Ban lãnh đạo công ty, các anh chị phòng kế toán, em đã lựa chọn đề tài nghiên cứu “Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Quốc tế Bảo Phát” làm khóa luận tốt nghiệp của mình.2 Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng, nghiên cứu phân tích thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng tới công tác kế toán bán hàng, từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Quốc tế Bảo Phát. Mục tiêu cụ thể Thông qua quá trình nghiên cứu, báo cáo tập trung làm rõ các mục tiêu sau: ✓ Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận, thực tiễn về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp.
✓ Đánh giá thực trạng công tác bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu quốc tế Bảo Phát. ✓ Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu quốc tế Bảo Phát. ✓ Đánh giá ưu, nhược điểm, đưa ra đề xuất các giải pháp để hoàn thiện công tác bán hàng tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu quốc tế Bảo Phát trong thời gian tới.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu - Tình hình hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu quốc tế Bảo Phát.
- Tình hình tài sản nguồn vốn, lao động, kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty. - Quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu quốc tế Bảo Phát 3 - Quy trình bán hàng, kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về không gian: Đề tài được nghiên cứu và thực hiện tại công ty TNHH Xuất nhập khẩu Quốc tế Bảo Phát. + Địa chỉ: 53 đường Long Biên, phường Ngọc Lâm, quận Long Biên, thành phố Hà Nội.
- Phạm vi về thời gian: + Thời gian thực hiện: từ ngày 22 tháng 06 năm 2022 đến ngày 27 tháng 12 năm 2022 + Số liệu nghiên cứu trong 4 năm 2019, 2020, 2021 và năm 2022 - Phạm vi về nội dung: nghiên cứu các vấn đề về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng của các mặt hàng công ty kinh doanh vào năm 2022.4 Kết quả nghiên cứu dự kiến - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong Công ty nói chung. - Báo cáo thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH XNK Quốc tế Bảo Phát. - Đưa ra một số đánh giá, giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty. TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Tổng quan tài tiệu 2.
Một số khái niệm cơ bản a, Khái niệm bán hàng và kế toán bán hàng Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (Bộ Tài chính, 2007) bán hàng là bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra và bán hàng hóa mua vào. Trong doanh nghiệp thương mại, bán hàng là khâu cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh, là quá trình thực hiện giá trị của hàng hóa trong doanh nghiệp. Nói cách khác bán hàng là quá trình chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa, dịch vụ gắn với phần lợi ích hay rủi ro của mình cho khách hàng đồng thời khách hàng phải trả hay chấp nhận trả cho doanh nghiệp một khoản tiền tương ứng với giá bán tương ứng của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đó theo giá thỏa thuận (theo Ngô Thế Chi- Trương Thị Thủy, năm 2010). Xét về góc độ hành vi, bán hàng có sự thỏa thuận trao đổi giữa người mua và người bán.
Người bán đồng ý bán, người mua đồng ý mua, người bán xuất giao hàng cho người mua, người mua trả tiền hoặc chấp nhận thanh toán. Còn xét theo góc độ kinh tế, bán hàng là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, nó có nghĩa quan trọng đối với các doanh nghiệp, đây là quá trình bán hàng của doanh nghiệp được chuyển từ hình thái vật chất (hàng) sang hình thái tiền tệ (tiền) hoặc phải thu giúp cho doanh nghiệp thu hồi vốn để tiếp tục quá trình sản xuất kinh doanh tiếp theo. Đặc trưng của nền kinh tế thị trường là luôn tồn tại và diễn ra sự trao đổi mua bán qua lại giữa nhà cung ứng, nhà sản xuất, nhà trung gian và người tiêu dùng…cùng nhiều thành viên khác của thị trường. Vì thế, thuật ngữ bán hàng được sử dụng một cách rộng rãi và có nhiều góc nhìn khác nhau, nhiều cách tiếp 5 cận khác nhau nên sẽ có những quan điểm khác nhau về bán hàng.
Nhưng dù đứng dưới góc độ nào thì hàng hóa bán được đều là yếu tố rất quan trọng cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Kế toán bán hàng là vị trí có nhiệm vụ quản lý, ghi chép tất cả các công việc liên quan đến nghiệp vụ bán hàng của doanh nghiệp, từ ghi hóa đơn bán hàng, ghi sổ chi tiết doanh thu hàng bán, thuế giá trị gia tăng phải nộp, ghi sổ chi tiết hàng hóa, thành phẩm xuất bán đến xử lý hóa đơn chứng từ, lập báo cáo bán hàng liên quan theo quy định,…Nó là yếu tố then chốt và làm căn cứ để phân tích về tình hình thực tế và thấy được khả năng kinh doanh của doanh nghiệp trên thị trường. b) Xác định kết quả bán hàng Xác định kết quả bán hàng là chênh lệch giữa chi phí kinh doanh đã bỏ ra và thu thập kinh doanh đã thu về trong kỳ. Nếu thu nhập lớn hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lãi, thu thập nhỏ hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lỗ.
Việc xác định kết quả bán hàng thường được tiến hành vào cuối kỳ kinh doanh thường là cuối tháng, cuối quý, cuối năm, tùy thuộc vào từng đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp. Như vậy, bán hàng và xác định kết quả bán hàng có mối quan hệ mật thiết với nhau. Kết quả hoạt động bán hàng là mục đích cuối cùng của chu trình bán hàng, còn bán hàng là phương tiện trực tiếp để thực hiện mục đích đó.2 Vai trò, nhiệm vụ, yêu cầu của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng a) Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng ❖ Đối với doanh nghiệp - Quản lý quá trình bán hàng là một yêu cầu thực tế, xuất phát từ yêu cầu quản trị của doanh nghiệp.