Đặt vấn đề Cùng với sự phát triển của nền kinh tế hiện nay, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển nhất định phải có phương án kinh doanh đạt hiệu quả kinh tế. Để đứng vững và phát triển trong điều kiện có sự cạnh tranh gay gắt đó, các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp thương mại nói riêng phải làm sao đáp ứng được nhu cầu, tâm lý của người tiêu dùng với sản phẩm có chất lượng cao, giá cả hợp lý, mẫu mã phong phú, đa dạng chủng loại. Muốn vậy, doanh nghiệp cần phải nắm bắt đầy đủ kịp thời mọi thông tin về tình hình tài chính, tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đặc biệt là phải nâng cao chất lượng thông tin kế toán. Bên cạnh đó doanh nghiệp thương mại đóng vai trò là mạch máu trong nền kinh tế quốc dân, có quá trình kinh doanh theo một chu kỳ nhất định: mua-dự trữ- bán trong đó bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất – kinh doanh, đây là quá trình chuyển hóa vốn từ hình thái vốn sản phẩm, hàng hóa sang hình thái vốn tiền tệ hoặc vốn trong thanh toán.
Vì vậy, đẩy nhanh quá trình bán hàng đồng nghĩa với việc rút ngắn chu kỳ sản xuất kinh doanh, tăng nhanh vòng quay của vốn, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Tổ chức công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng một cách hợp lý là tiền đề để doanh nghiệp thu hồi vốn nhằm tái sản xuất giản đơn, đồng thời tích lũy để thực hiện quá trình tái sản xuất mở rộng. Hơn nữa, việc hoàn thiện công tác này còn giúp cho doanh nghiệp tự chủ trong sản xuất kinh doanh, nhờ đó mà cải thiện được đời sống vật chất và tinh thần của công nhân viên và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của các tầng lớp dân cư trong xã hội. Công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu gốm sứ Nam Khánh là một 1 trong những doanh nghiệp thương mại lớn đóng trên địa bàn Hà Nội với một số ngành hàng chủ lực là kinh doanh đồ gốm Công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu gốm sứ Nam Khánh đã trở thành địa điểm giới thiệu đa dạng các mặt hàng chuyên ngành và là nơi quy tụ các nhà sản xuất chính hãng, các thương hiệu nổi tiếng trong và ngoài nước, đồng thời cung cấp đa dạng, đầy đủ các mặt hàng từ gốm sứ gồm: gốm gia dụng(bát, đĩa,bình gốm sứ,lọ hoa,…), sản phẩm đồ thờ(ban thần tài, bát hương, chân nến, đèn dầu,…).
Qua quá trình thực tập tại Công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu gốm sứ Nam Khánh nhận thức được tầm quan trọng của công tác bán hàng và xác định kết quả bán hàng đề tài “Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công Ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu gốm sứ Nam Khánh .” được lựa chọn để nghiên cứu.Mục tiêu nghiên cứu 1.Mục tiêu chung Phản ánh thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu gốm sứ Nam khánh, qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty.Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận, thực tiễn kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp. - Phản ánh thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu gốm sứ Nam khánh. - Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2 1. Đối tượng nghiên cứu -Tập trung nghiên cứu công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu gốm sứ Nam Khánh.
Cụ thể là hoạt động bán hàng và hệ thống chứng từ, sổ sách, quy trình hạch toán kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty. Phạm vi nghiên cứu -Phạm vi về không gian: công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu gốm sứ Nam khánh. -Số liệu phản ánh tình hình công ty từ 2017-2019. -Phạm vi về nội dung: Công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu gốm sứ Nam khánh của Tháng 11 /2020.
3 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.Khái quát chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng 2. Khái niệm về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng Theo Ngô Thế Chi và Trương Thị Thủy (2010)- bán hàng là quy trình bên bán chuyển giao quyền sở hữu về hàng bán cho bên mua để từ đó thu được tiền hoặc được quyền thu tiền ở bên mua. Trong doanh nghiệp thương mại bán hàng là khâu cuối cùng, khâu quan trọng nhất của quy trình kinh doanh. Theo Mai Thanh Quế (2013)- bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu hàng hóa gắn với phần lớn lợi ích và rủi ro cho khách hàng đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán.
Để thực hiện được quá trình bán hàng, doanh nghiệp phải phát sinh các khoản chi phí làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ dưới hình thức các khoản tiền đã chi ra, các khoản khấu trừ vào tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ làm giảm vốn chủ sở hữu. Đồng thời, doanh nghiệp cũng thu được các khoản doanh thu và thu nhập khác, đó là tổng giá trị các lợi ích kinh tế thu được trong kỳ phát sinh từ các hoạt động góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Kết quả hoạt động bán hàng là biểu hiện số tiền lãi hay lỗ từ các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định. Đây là kết quả cuối cùng của hoạt động bán hàng thông thường và các hoạt động khác của doanh nghiệp.
Còn bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, là cơ sở để xác định kết quả hoạt động bán hàng. Như vậy, bán hàng và xác định kết quả hoạt động bán hàng có mối quan hệ mật thiết với nhau. Kết quả hoạt động bán hàng là mục đích cuối cùng của doanh nghiệp, còn bán hàng là phương tiện trực tiếp để thực hiện mục đích đó.Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng * Đối với DN: + Quản lý quá trình bán hàng là một yêu cầu thực tế, xuất phát từ yêu cầu quản trị của doanh nghiệp. Doanh nghiệp quản lý tốt khâu bán hàng thì mới tồn tại và phát triển được trong nền kinh tế cạnh tranh gay gắt hiện nay.
Với chức năng thu thập xử lý số liệu, cung cấp thông tin, kế toán được coi là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp quản lý tiêu thụ hàng hóa, xác định kết quả bán hàng. + Với sự hỗ trợ từ kế toán thực tế, doanh nghiệp sẽ hạn chế được sự thất thoát hàng hóa, phát hiện được những hàng hóa luân chuyển chậm, có biện pháp xử lý thích hợp, đẩy nhanh quá trình tuần hoàn vốn. Các số liệu mà kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng cung cấp giúp doanh nghiệp nắm bắt được mức độ hoàn chỉnh về tình hình bán hàng, từ đó tìm những thiếu sót trong quá trình mua, bán, dự trữ hàng hóa để đưa ra những phương án, điều chỉnh nhằm thu được lợi nhuận cao nhất. * Đối với các đối tượng bên ngoài DN: Từ các số liệu trên báo cáo tài chính mà kế toán cung cấp, Nhà nước nắm được tình hình kinh doanh và tài chính của doanh nghiệp; từ đó thực hiện chức năng quản lý, kiểm soát vĩ mô nền kinh tế, kiểm tra việc chấp hành các chính sách và thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp với Nhà nước.
Các đối tác kinh doanh cũng sẽ có được thông tin về khả năng mua bán, cung cấp hàng hóa của doanh nghiệp; qua đó có thể có quyết định đầu tư, cho vay vốn hoặc tiến hành hợp tác kinh doanh với doanh nghiệp.Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp. - Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trực tiếp thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin về quá trình bán hàng của doanh nghiệp, thực hiện nhiệm vụ: Ghi chép đầy đủ, kịp thời khối lượng thành phẩm, hàng hóa bán ra và tiêu 5 thụ nội bộ, tính toán đúng đắn giá trị vốn hàng đã bán, chi phí bán hàng và các chi phí khác nhằm xác định đúng đắn kết quả bán hàng của doanh nghiệp. • Cung cấp thông tin kịp thời về tình hình bán hàng phục vụ cho lãnh đạo điều hành hoạt động kinh doanh thương mại. • Kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện kế hoạch bán hàng, kế hoạch lợi nhuận, xác định kết quả bán hàng phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và quản lý doanh nghiệp.
- Sau khi có kết quả bán hàng, kế toán sẽ phân tích, đánh giá kết quả bán hàng của doanh nghiệp nói chung và của từng mặt hàng, từng bộ phận nói riêng; xác định và tính toán cụ thể mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố tới kết quả bán hàng. Từ đó, đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao kết quả bán hàng của doanh nghiệp trong kỳ tới. - Kế toán bán hàng cũng là một kế toán thực tế giữ một vai trò quan trọng đối với các doanh nghiệp. Hiểu được tầm quan trọng cũng như mức độ ảnh hưởng của kế toán bán hàng sẽ giúp cho cá nhân kế toán hay các nhà quản trị sẽ có hướng và chiến lược làm việc hiệu quả hơn rất nhiều.
Các phương thức bán hàng và phương thức thanh toán 2.Các phương thức bán hàng Phương thức bán hàng là cách thức doanh nghiệp chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho khách hàng và thu được tiền, quyền thu tiền về số lượng hàng hóa tiêu thụ. Hàng bán trong nước được thực hiện qua hai phương thức là bán buôn và bán lẻ: * Phương thức bán buôn hàng hóa: Bán buôn là bán cho người trung gian, không bán thẳng cho người tiêu dùng. Gồm có hai phương thức là bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng. - Bán buôn qua kho: Là phương thức bán buôn mà hàng hóa được xuất qua kho của doanh nghiệp.
Căn cứ vào cách giao hàng mà phương thức bán buôn qua kho có thể thực hiện dưới hai hình thức: Hình thức nhận hàng và hình thức chuyển 6 hàng.