Đặt vấn đề Phần II: Nội dung và kết quả nghiên cứu Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thƣơng mại Chƣơng 2: Thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Thanh Linh Phát Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Thanh Linh Phát Phần III: Kết luận và kiến nghị 4 PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1. Lí luận chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thƣơng mại 1. Đặc điểm của hoạt động kinh doanh thương mại Thƣơng mại là khâu trung gian nối liền sản xuất với tiêu dùng. Hoạt động kinh doanh thƣơng mại là hoạt động lƣu thông phân phối hàng hoá trên thị trƣờng buôn bán hàng hoá của từng quốc gia riêng biệt hoặc giữa các quốc gia với nhau.
Kinh doanh thƣơng mại có một số đặc điểm sau : - Đặc điểm hoạt động: hoạt động kinh tế cơ bản của kinh doanh thƣơng mại là lƣu chuyển hàng hoá. Lƣu chuyển hàng hoá là sự tổng hợp các hoạt động gồm các quá trình mua bán, trao đổi và dự trữ hàng hoá. - Đặc điểm về hàng hoá: hàng hoá trong kinh doanh thƣơng mại gồm các loại vật tƣ, sản phẩm có hình thái vật chất hoặc không có hình thái vật chất mà doanh nghiệp mua về (hoặc hình thành từ các nguồn khác) với mục đích để bán. Hàng hoá trong kinh doanh thƣơng mại đƣợc hình thành chủ yếu do mua ngoài.
Ngoài ra hàng hóa còn có thể đƣợc hình thành do nhận góp vốn liên doanh, do thu nhập liên doanh, do thu hồi nợ. Hàng hoá trong doanh nghiệp thƣơng mại có thể đƣợc phân loại theo các tiêu thức nhƣ sau: + Phân theo ngành hàng: * Hàng hoá vật tƣ, thiết bị (tƣ liệu sản xuất - kinh doanh) * Hàng hoá công nghệ phẩm tiêu dùng 5 * Hàng hoá lƣơng thực, thực phẩm chế biến + Phân theo nguồn hình thành gồm: hàng hoá thu mua trong nƣớc, hàng nhập khẩu, hàng nhận góp vốn liên doanh… - Đặc điểm về phƣơng thức lƣu chuyển hàng hoá: lƣu chuyển hàng hoá trong doanh nghiệp thƣơng mại có thể theo một trong hai phƣơng thức là bán buôn và bán lẻ. + Bán buôn là bán cho các tổ chức trung gian vơí số lƣợng nhiều để tiếp tục quá trình lƣu chuyển hàng hoá. + Bán lẻ là việc bán thẳng cho ngƣời tiêu dùng cuối cùng với số lƣợng ít.
- Đặc điểm về sự vận động của hàng hoá: sự vận động của hàng hoá trong doanh nghiệp thƣơng mại không giống nhau, tuỳ thuộc nguồn hàng hay ngành hàng (hàng lƣu chuyển trong nƣớc, hàng xuất nhập khẩu. Do đó chi phí thu mua và thời gian lƣu chuyển hàng hoá cũng không giống nhau giữa các loại hàng. Khái niệm về bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm về bán hàng Bán hàng là khâu cuối cùng của hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp.
Đây là quá trình chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa ngƣời mua và doanh nghiệp thu tiền về hoặc đƣợc quyền thu tiền. Xét góc độ về kinh tế: Bán hàng là quá trình hàng hóa của doanh nghiệp đƣợc chuyển từ hình thái vật chất (hàng) sang hình thái tiền tệ (tiền). Quá trình bán hàng ở các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp thƣơng mại nói riêng có những đặc điểm chính sau đây: - Có sự trao đổi thỏa thuận giữa ngƣời mua và ngƣời bán, ngƣời bán đồng ý bán, ngƣời mua đồng ý mua, họ trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền. - Có sự thay đổi quyền sở hữu về hàng hóa: ngƣời bán mất quyền sở hữu, ngƣời mua có quyền sở hữu về hàng hóa đã mua bán.
Trong quá trình tiêu thụ hàng hóa, các doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng một khối lƣợng hàng hóa và nhận 6 lại của khách hàng một khoản gọi là doanh thu bán hàng. Số doanh thu này là cơ sở để doanh nghiệp xác định kết quả kinh doanh của mình. Khái niệm xác định kết quả kinh doanh Theo Đoạn 1 Điều 96 Thông tư 200: Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác: - Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán (gồm cả sản phẩm. bất động sản đầu tƣ và dịch vụ, giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp, chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tƣ, nhƣ: chi phí khấu hao, chi phí sữa chữa, nâng cấp, chi phí cho thuê hoạt động, chi phí thanh lí, nhƣợng bán bất động sản đầu tƣ), chi phí bán hàng và quản lí doanh nghiệp.
- Kết quả hoạt động tài chính là số chênh lệch giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính. - Kết quả hoạt động khác là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác, các khoản chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Mối quan hệ về bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Bán hàng là khâu cuối cùng của trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp còn xác định kết quả kinh doanh là căn cứ quan trọng để đơn vị quyết định tiêu thụ hàng hoá nữa hay không. Do đó có thể nói giữa bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có mối quan hệ mật thiết.
Kết quả bán hàng là mục đích cuối cùng của doanh nghiệp còn bán hàng là phƣơng tiện trực tiếp để đạt đƣợc mục đích đó. Vai trò và nhiệm vụ của công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Vai trò của công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Kế toán bán hàng là công cụ điều hành và quản lý các hoạt động, tính toán kinh tế và kiểm tra tình hình bảo vệ tài sản, vật tƣ, tiền vốn nhằm đảm bảo quyền chủ động kinh doanh và tự chủ tài chính của doanh nghiệp. 7 Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là cơ sở để đánh giá hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời gian nhất định của doanh nghiệp, xác định nghĩa vụ mà doanh nghiệp phải thực hiện với nhà nƣớc, lập các quỹ tạo điều kiện mở rộng sản xuất.
Ngoài ra xác định kết quả kinh doanh còn là cơ sở để lập kế hoạch cho kỳ kinh doanh tiếp theo, đồng thời nó cũng là số liệu cung cấp thông tin cho các đối tƣợng quan tâm nhƣ nhà đầu tƣ, ngân hàng,.Bên cạnh đó, trong thời kỳ kinh tế cạnh tranh nhƣ ngày nay, bán hàng và xác định kết quả kinh doanh còn có vai trò rất quan trọng trong việc cung cấp và xử lý các thông tin không những cho các nhà quản lý của doanh nghiệp để lựa chọn phƣơng án kinh doanh có hiệu quả mà còn là căn cứ để cơ quan quản lý tài chính, cơ quan thuế,. thực hiện việc giám sát việc chấp hành các chính sách, chế độ tài chính,. của doanh nghiệp. Nhiệm vụ của công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Cũng giống nhƣ tất cả các phần hành kế toán khác, phần hành kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cũng có các nhiệm vụ chính nhƣ sau: - Phản ánh đầy đủ, kịp thời và chính xác các khoản doanh thu và chi phí phát sinh trong kỳ.
Cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin về kết quả hoạt động kinh doanh để làm cơ sở đề ra các quyết định quản lý. - Tổ chức kế toán doanh thu theo từng yếu tố, từng khoản mục nhằm đáp ứng yêu cầu của chế độ hạch toán kinh tế theo cơ chế hiện hành, phục vụ cho công tác xác định kết quả kinh doanh trong kỳ. - Kiểm tra chặt chẽ và có hệ thống nhằm đảm bảo tính hợp lệ của các khoản doanh thu theo điều kiện ghi nhận doanh thu đƣợc quy định trong chuẩn mực số 14 “ Doanh thu và thu nhập khác”. - Cung cấp những thông tin kinh tế cần thiết cho các bộ phận liên quan, trên cơ sở đó đề ra những biện pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động kinh doanh.
8 - Cuối kỳ phải kết chuyển toàn bộ doanh thu thực hiện trong kỳ vào TK 911 nhằm xác định kết quả kinh doanh. Các khoản thuộc tài khoản doanh thu không có số dƣ cuối kỳ. Các phương thức bán hàng và thanh toán trong doanh nghiệp thương mại 1. Các phương thức bán hàng Trong các doanh nghiệp thƣờng có rất nhiều phƣơng thức bán hàng khác nhau.
Tuy nhiên, để phục vụ cho đề tài nghiên cứu này tôi chỉ đề cập đến một số phƣơng thức bán hàng liên quan tới phần thực trạng ở doanh nghiệp đề tài đang nghiên cứu nhƣ sau: a. Phương thức bán buôn - Bán buôn hàng hóa đƣợc hiểu là hình thức bán hàng cho ngƣời mua trung gian để họ tiếp tục chuyển bán hoặc bán cho nhà sản xuất. - Đặc điểm của hàng hóa bán buôn là hàng hóa vẫn nằm trong lĩnh vực lƣu thông, chƣa đi vào lĩnh vực tiêu dùng. Do vậy, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa chƣa đƣợc thực hiện.
Hàng bán buôn thƣờng đƣợc bán theo lô hàng hoặc bán với số lƣợng lớn. Giá bán biến động tùy thuộc vào số lƣợng hàng bán và phƣơng thức thanh toán. - Trong phƣơng thức bán buôn có hai phƣơng thức: * Bán buôn qua kho: là phƣơng thức bán buôn hàng hoá mà trong đó, hàng bán phải đƣợc xuất từ kho doanh nghiệp. Bán buôn hàng hoá qua kho có thể thực hiện dƣới hai hình thức: + Bán buôn hàng hoá qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: là hình thức bán hàng trong đó công ty xuất kho hàng hóa giao trực tiếp cho đại diện bên mua.
+ Bán buôn hàng hoá qua kho theo hình thức chuyển hàng: Theo hình thức này, căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết hoặc theo đơn đặt hàng, doanh nghiệp thƣơng mại xuất kho hàng hoá, dùng phƣơng tiện vận tải của mình hoặc đi thuê 9 ngoài, chuyển hàng đến kho của bên mua hoặc một địa điểm nào đó bên mua quy định trong hợp đồng. * Bán buôn vận chuyển thẳng: Theo phƣơng thức này, công ty thƣơng mại sau khi mua hàng không đƣa hàng về nhập kho mà bán thẳng cho bên mua.