Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Trong môi trường số hóa hiện nay, người dùng và khách hàng có thói quen truy cập trang web để tra cứu thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm và dịch vụ trước khi đưa ra quyết định tương tác hoặc mua hàng. Website đóng vai trò như một giao diện đại diện trực tuyến, nơi giao diện, tên miền và chất lượng nội dung tác động trực tiếp đến mức độ tin tưởng và đánh giá của người truy cập. Đối với đối tượng học sinh, sinh viên và người đi làm trẻ tuổi, nhu cầu trau dồi các kỹ năng mềm, kỹ năng cứng và định hướng nghề nghiệp ngày càng gia tăng, đòi hỏi các nguồn tài nguyên thông tin trực tuyến có cấu trúc rõ ràng và dễ tiếp cận qua công cụ tìm kiếm.
Đề tài "Xây dựng và triển khai kế hoạch tối ưu hóa công cụ tìm kiếm cho website Kỹ năng học Đại học" được thực hiện bởi nhóm sinh viên Khoa Kinh tế số & Thương mại điện tử, Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt - Hàn (Đại học Đà Nẵng) trong khuôn khổ học phần Search Engine Marketing (Marketing bằng công cụ tìm kiếm). Nhiệm vụ của đề tài bao gồm:
- Phân tích thực trạng truyền thông, hành vi công chúng mục tiêu và đánh giá hiện trạng SEO của các đối thủ cạnh tranh trong cùng lĩnh vực.
- Xây dựng cấu trúc website, quản trị hạ tầng kỹ thuật và thực hiện các tiêu chuẩn tối ưu hóa On-page bằng hệ thống plugin trên nền tảng quản trị nội dung.
- Nghiên cứu, phân loại bộ từ khóa và triển khai kế hoạch sản xuất nội dung, xây dựng mô hình liên kết nội bộ cùng liên kết ngoài.
- Đo lường, đánh giá hiệu quả triển khai thực tế thông qua các chỉ số thứ hạng từ khóa, lưu lượng truy cập và tốc độ tải trang bằng các công cụ chuyên dụng.
Đối tượng nghiên cứu là quy trình tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (Search Engine Optimization - SEO) áp dụng cho sản phẩm thông tin giáo dục trực tuyến. Phạm vi nghiên cứu về mặt không gian tập trung vào người dùng Internet tại Việt Nam (trọng tâm là sinh viên Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt - Hàn và các trường đại học, cao đẳng trên toàn quốc); phạm vi thời gian triển khai và đo lường số liệu thực nghiệm diễn ra từ tháng 5/2023 đến tháng 6/2023.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp
Đồ án ứng dụng khung lý thuyết và thực hành của lĩnh vực Tiếp thị trên công cụ tìm kiếm (Search Engine Marketing - SEM) với trọng tâm là Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm tự nhiên (Organic SEO). Các khái niệm chuyên môn nền tảng được tác giả sử dụng bao gồm:
- Cấu trúc kỹ thuật website và URL: Giao thức truyền thông an toàn (HTTPS mã hóa TLS/SSL), phân cấp tên miền (Protocol, Subdomain, Domain Name, Top-Level Domain - TLD, Root Domain), sơ đồ trang web (XML Sitemap) và tệp điều hướng thu thập dữ liệu (
robots.txt).
- Tối ưu hóa On-page: Thẻ tiêu đề, thẻ mô tả (Meta Description), từ khóa meta (Meta Keywords), cấu trúc định dạng bài viết và tối ưu hóa tệp phương tiện (media).
- Mô hình liên kết: Liên kết điều hướng nội bộ (Navigational Internal Link), liên kết ngữ cảnh nội bộ (Contextual Internal Link) triển khai theo mô hình kim tự tháp, và liên kết trỏ ra ngoài (External Link).
Phương pháp nghiên cứu và thực nghiệm được áp dụng bao gồm:
- Phương pháp phân tích đối thủ cạnh tranh: Đánh giá điểm hiệu năng kỹ thuật và liên kết của hai trang web cùng chủ đề là
sharekynang.com và blogchiasekienthuc.com.
- Phương pháp thiết kế và phát triển hệ thống: Thiết lập trang web trên nền tảng mã nguồn mở, cài đặt cấu trúc dữ liệu và giao diện người dùng.
- Phương pháp nghiên cứu từ khóa: Thu thập và phân loại từ khóa dự kiến, sàng lọc bộ từ khóa mục tiêu theo khối ngành và hành vi tìm kiếm của sinh viên thế hệ Z.
- Phương pháp thực nghiệm và đo lường: Sử dụng dữ liệu thực tế từ công cụ Google PageSpeed Insights, Google Search Console và Google Analytics để thu thập số liệu về hiệu suất, lượt nhấp, lượt hiển thị và thứ hạng trang.
Thiết kế và triển khai
Hệ thống kỹ thuật của đề tài được triển khai trực tiếp trên môi trường web thực tế với các thông số cấu hình cụ thể:
- Nền tảng hạ tầng: Trang web vận hành trên nền tảng WordPress viết bằng ngôn ngữ PHP kết hợp hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL. Tên miền sử dụng cấu trúc tên miền phụ
kynanghocdaihoc.vn được trích xuất từ tên miền gốc kinhtesovku.vn, hoạt động dưới giao thức bảo mật https:// và mã quốc gia cấp cao nhất .vn.
- Công cụ giao diện và tiện ích mở rộng (Plugins):
- WP Rocket: Hỗ trợ tối ưu hóa bộ nhớ đệm (caching), nén dữ liệu GZIP, nén và gom tệp CSS/JavaScript, cơ chế tải lười (lazy load) hình ảnh và tích hợp XML Sitemap.
- Elementor & Elementor Pro: Trình dựng trang trực quan (drag-and-drop) với hơn 90 widget nâng cao để thiết kế bố cục các khối trang, mẫu hiển thị và pop-up.
- Advanced TinyMCE: Nâng cấp bộ soạn thảo nội dung văn bản chuẩn cho các bài viết.
- Yoast SEO: Hỗ trợ kiểm soát mật độ từ khóa, phân tích khả năng đọc, cấu hình thẻ Meta Description, Meta Keywords và quản trị sitemap.
- Facebook Chat Plugin & Button Contact: Tích hợp kênh liên lạc thời gian thực qua Facebook Messenger, Zalo và số điện thoại quản trị.
- Cấu hình kỹ thuật SEO: Thiết lập tệp chỉ thị
robots.txt để kiểm soát bọ tìm kiếm, xuất bản và nộp sitemap.xml lên hệ thống Google, tối ưu hóa đường dẫn URL tĩnh thân thiện và gửi yêu cầu lập chỉ mục (index) các trang nội dung mới.
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Tổng quan về kế hoạch
Chương này trình bày lý do thành lập thương hiệu "Kỹ năng học Đại học", xác định sản phẩm là hàng hóa vô hình mang tính chất giáo dục và cung cấp thông tin kỹ năng học tập, làm việc. Tác giả phân đoạn công chúng mục tiêu thành hai nhóm cụ thể:
| Tiêu chí |
Học sinh, sinh viên (Đối tượng chính) |
Nhân viên văn phòng (Đối tượng phụ) |
| Nhân khẩu học |
Độ tuổi 12 - 23; Mọi giới tính; Địa lý Việt Nam; Mọi mức thu nhập. |
Độ tuổi 20 - 45; Mọi giới tính; Địa lý Việt Nam; Mọi mức thu nhập. |
| Tâm lý |
Cảm thấy thiếu kỹ năng cần thiết; tự ti; mong muốn hoàn thiện bản thân trong môi trường học tập. |
Mong muốn thăng tiến; tìm giải pháp giảm áp lực công việc thông qua nâng cao năng lực chuyên môn. |
| Hành vi |
Tìm kiếm thông tin kỹ năng trên Internet; truy cập website giáo dục; lan truyền truyền miệng điện tử (eWOM). |
Tra cứu thông tin nghiệp vụ trên Internet; truy cập website kỹ năng; tham gia chia sẻ qua mạng xã hội. |
Báo cáo khảo sát bối cảnh truyền thông dựa trên số liệu của Napoleon Cat tính đến tháng 6/2021, ghi nhận Việt Nam có gần 76 triệu người dùng Facebook, trong đó nhóm tuổi 18 - 24 chiếm 24,8%. Đánh giá hiện trạng hai kênh truyền thông nội bộ tính đến ngày 04/06/2023 cho thấy: Fanpage Facebook đạt 30 lượt thích và 30 lượt theo dõi; Website ghi nhận 630 lượt hiển thị và 315 lượt nhấp.
Kết quả phân tích hai đối thủ cạnh tranh trực tiếp được tổng hợp như sau:
sharekynang.com: Điểm Google PageSpeed Insights đạt 84/100 (máy tính) và 32/100 (điện thoại); cấu trúc liên kết gồm 56 liên kết nội bộ và 03 liên kết bên ngoài.blogchiasekienthuc.com: Điểm Google PageSpeed Insights đạt 93/100 (máy tính) và 39/100 (điện thoại); cấu trúc liên kết gồm 190 liên kết nội bộ và 11 liên kết bên ngoài.
Mục tiêu SEO ngắn hạn (01/05/2023 - 30/06/2023) đặt ra là đưa độ nhận biết của sinh viên trường VKU từ 0% lên 90%, thu hút 4.000 lượt hiển thị, 2.000 lượt nhấp và lọt top 10 bảng xếp hạng tự nhiên cho các từ khóa kỹ năng mềm. Mục tiêu dài hạn hướng tới 5% sinh viên cả nước biết đến và lọt top 5 kết quả tìm kiếm cho các nhóm kỹ năng chuyên môn.
Chương 2: Thiết kế website và tối ưu website
Nội dung chương tập trung vào cấu trúc kỹ thuật và kiến trúc thông tin của trang web kynanghocdaihoc.vn. Bố cục giao diện được chia thành 3 phần rõ rệt:
- Đầu trang (Header): Chứa logo, tên website, đồng hồ hiển thị thời gian, liên kết fanpage, thanh điều hướng chính, thanh tìm kiếm nội bộ, mục top tags và danh sách bài viết cũ.
- Giữa trang (Body): Bố cục các khối nội dung gồm 04 bài viết mới nhất (Latest), 04 bài viết phổ biến (Popular), 04 bài viết xu hướng (Trending), slideshow hiển thị 05 bài viết, danh sách phân trang 10 bài viết gần đây, và các nút liên kết tương tác Zalo/SĐT.
- Cuối trang (Footer): Nhắc lại bộ nhận diện thương hiệu, liên kết mạng xã hội và danh mục điều hướng nhanh.
Kiến trúc website gồm 14 trang chính chia theo hai cấp quản lý:
- Trang cấp 1: Trang chủ, Giới thiệu, Kỹ năng chung, Kỹ năng khối ngành, Kỹ năng sau Đại học.
- Trang cấp 2: Kỹ năng mềm, Kỹ năng cứng (thuộc Kỹ năng chung); Kỹ năng khối Kinh tế, Kỹ năng khối Kỹ thuật (thuộc Kỹ năng khối ngành); Tìm kiếm việc làm, Viết CV, Phỏng vấn (thuộc Kỹ năng sau Đại học).
Cấu trúc chuyên mục bài viết phân tách thành hai nhánh chính: Chuyên mục Blog (chia nhỏ thành Blog kỹ năng mềm và Blog kỹ năng cứng) và Chuyên mục Tin tức & Sự kiện. Toàn bộ quy trình tối ưu On-page được thực hiện thông qua việc thiết lập thẻ Meta Keywords, Meta Description, tối ưu URL ngắn gọn và xử lý sitemap XML.
Chương 3: Phân tích từ khóa và kế hoạch nội dung
Chương 3 trình bày ma trận nghiên cứu từ khóa dựa trên nhu cầu tìm kiếm của sinh viên đại học. Nhóm tác giả thực hiện phân loại từ khóa dự kiến và sàng lọc ra danh sách từ khóa triển khai thực tế. Kế hoạch nội dung được phân bổ thành:
- Kế hoạch nội dung cho các trang thông tin tĩnh (Giới thiệu, Kỹ năng theo ngành, Hướng nghiệp).
- Kế hoạch nội dung cho các bài viết định kỳ trên chuyên mục Blog.
Quy trình tối ưu hóa nội dung bao gồm các bước: chuẩn hóa tiêu đề và các thẻ phân cấp (H1, H2, H3), tối ưu văn bản thay thế của hình ảnh (Alt text), nén dung lượng media nhằm duy trì tốc độ tải, và áp dụng mô hình liên kết kim tự tháp (kết nối Navigational Link và Contextual Link giữa các bài viết chi tiết về trang chuyên mục cấp cao hơn). Đồng thời, nhóm đề xuất quy trình cập nhật và làm mới nội dung (Force refresh/Refresh content) để duy trì tính chính xác của thông tin học thuật.
Chương 4: Đánh giá kết quả đạt được
Chương cuối công bố số liệu thực nghiệm đo lường sau giai đoạn triển khai tối ưu hóa. Báo cáo đánh giá hiệu năng kỹ thuật trang web bằng công cụ Google PageSpeed Insights trên cả hai nền tảng thiết bị máy tính để bàn và thiết bị di động.
Hiệu quả tiếp cận người dùng và mức độ tương tác được phân tích thông qua hệ thống báo cáo của Google Analytics, bao gồm tổng số lượng người dùng truy cập, thời gian tương tác trung bình trên trang, phân bố nguồn truy cập và hiệu suất hiển thị trang theo khu vực địa lý. Dữ liệu từ Google Search Console được trích xuất để kiểm tra số lượng URL đã được lập chỉ mục (index) thành công, tỷ lệ trang không lập chỉ mục, mức độ thân thiện trên thiết bị di động và danh sách các cụm từ khóa tìm kiếm hàng đầu mang lại lượt hiển thị cho trang web.
Kết quả và đóng góp
Kết quả đo lường thứ hạng từ khóa
Sau quá trình tối ưu On-page và triển khai mạng lưới nội dung, hệ thống ghi nhận sự cải thiện về thứ hạng tìm kiếm tự nhiên của nhiều từ khóa chuyên ngành (theo dữ liệu tại Chương 4):
| Thứ hạng đạt được |
Cụm từ khóa ghi nhận |
| Top 1 |
blog Kỹ năng học đại học, kỹ năng theo từng khối ngành, blog kỹ năng mềm sinh viên |
| Top 2 |
blog kỹ năng cứng sinh viên, kỹ năng khối ngoại ngữ |
| Top 4 |
kỹ năng khối kinh tế, kỹ năng khối sư phạm |
| Top 9 |
kỹ năng làm việc nhóm genz |
| Top 15 |
kỹ năng sinh viên genz |
| Top 19 |
kỹ năng khối kỹ thuật |
Đóng góp thực tiễn và giải pháp đề xuất
- Xây dựng hoàn chỉnh một trang blog chuyên ngành: Nhóm tác giả đã thiết lập thành công mô hình blog kỹ năng phục vụ đối tượng sinh viên với cấu trúc 14 trang chức năng, vận hành ổn định trên nền tảng WordPress.
- Đề xuất giải pháp liên kết nội bộ: Áp dụng thành công mô hình liên kết kim tự tháp kết hợp liên kết điều hướng và ngữ cảnh, hỗ trợ công cụ tìm kiếm thu thập dữ liệu và phân phối sức mạnh liên kết giữa các trang con hiệu quả hơn.
- Quy trình kết hợp đa công cụ quản trị: Thiết lập quy trình tối ưu hóa phối hợp giữa các plugin kỹ thuật (WP Rocket, Yoast SEO, Elementor) với các công cụ kiểm soát dữ liệu chính thống của Google (Google Search Console, Google Analytics, PageSpeed Insights).
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
- Về hạ tầng và tốc độ tải trang trên di động: Theo số liệu phân tích đối thủ và kiểm thử thực tế, việc tối ưu hóa tốc độ tải trang trên phiên bản di động vẫn còn điểm số chưa cao so với phiên bản máy tính để bàn (tương tự tình trạng chung ở các trang blog đối thủ như
sharekynang.com đạt 32/100 điểm di động, blogchiasekienthuc.com đạt 39/100 điểm di động).
- Về quy mô kênh truyền thông: Các chỉ số tương tác mạng xã hội ban đầu còn ở mức thấp (Fanpage đạt 30 lượt thích/theo dõi; website đạt 630 hiển thị và 315 lượt nhấp tính đến 04/06/2023), chưa có độ phủ rộng ngoài phạm vi trường học.
- Hướng triển khai tiếp theo: Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng liên kết ngoài (External links/Backlinks) chất lượng cao, nâng cao khả năng hiển thị trên thiết bị di động và mở rộng các tuyến bài viết chuyên sâu cho khối ngành Kỹ thuật - nhóm từ khóa hiện có thứ hạng thấp hơn (Top 19).
Giá trị tham khảo
Báo cáo là tài liệu tham khảo phù hợp cho:
- Sinh viên chuyên ngành Thương mại điện tử, Kinh tế số, Marketing số thực hiện đồ án môn học liên quan đến Search Engine Marketing và Search Engine Optimization.
- Người quản trị trang web mới bắt đầu triển khai hệ thống nội dung trên mã nguồn mở WordPress, cần mẫu phân tích cấu trúc trang, cấu hình plugin tăng tốc và thiết lập sitemap.
- Các nhóm nghiên cứu thực hành lập kế hoạch từ khóa ngách phục vụ nhóm người dùng thế hệ Z và sinh viên đại học.
Câu hỏi thường gặp
1. Tên miền của trang web được cấu hình theo cấu trúc kỹ thuật như thế nào?
Trang web sử dụng địa chỉ https://kynanghocdaihoc.vn/, trong đó https:// là giao thức bảo mật dữ liệu mạng; kynanghocdaihoc là tên miền phụ (subdomain) được phân tách từ tên miền chính kinhtesovku.vn; .vn là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD); và kinhtesovku.vn đóng vai trò là tên miền gốc (root domain).
2. Nhóm tác giả sử dụng các plugin nào để tối ưu kỹ thuật và giao diện cho website?
Hệ thống sử dụng tổ hợp các plugin gồm: WP Rocket (tăng tốc độ, lưu cache, nén GZIP, tạo sitemap), Elementor & Elementor Pro (dựng giao diện), Yoast SEO (phân tích chỉ số SEO On-page và thẻ meta), Advanced TinyMCE (mở rộng trình soạn thảo văn bản), Button Contact và Facebook Chat Plugin (hỗ trợ liên hệ và nhắn tin trực tiếp).
3. Đối thủ cạnh tranh trực tiếp được phân tích trong đồ án có những đặc điểm kỹ thuật gì?
Nhóm nghiên cứu phân tích hai đối thủ: trang sharekynang.com có điểm PageSpeed máy tính đạt 84/100, di động đạt 32/100 với 56 liên kết nội bộ và 03 liên kết bên ngoài; trang blogchiasekienthuc.com có điểm PageSpeed máy tính đạt 93/100, di động đạt 39/100 với 190 liên kết nội bộ và 11 liên kết bên ngoài.
4. Những từ khóa nào của dự án đã đạt vị trí Top 1 trên công cụ tìm kiếm?
Dựa trên kết quả đo lường ở Chương 4, các từ khóa đã đạt vị trí Top 1 bao gồm: blog Kỹ năng học đại học, kỹ năng theo từng khối ngành và blog kỹ năng mềm sinh viên.
5. Cấu trúc liên kết nội bộ của website được xây dựng theo phương pháp nào?
Website áp dụng mô hình liên kết kim tự tháp, kết hợp giữa hai hình thức liên kết: Liên kết điều hướng (Navigational Internal Link) trên thanh menu/tiêu đề và Liên kết ngữ cảnh (Contextual Internal Link) bên trong thân bài viết để dẫn truyền lưu lượng giữa các trang cấp 2 về các trang chuyên mục cấp 1.
Kết luận
Báo cáo cuối kỳ "Xây dựng và triển khai kế hoạch tối ưu hóa công cụ tìm kiếm cho website Kỹ năng học Đại học" đã phản ánh toàn diện quy trình triển khai một chiến dịch SEO thực tế từ khâu khảo sát, thiết kế hạ tầng, phân tích từ khóa đến đo lường số liệu. Nghiên cứu giải quyết được bài toán xây dựng kênh thông tin hỗ trợ kỹ năng cho sinh viên và kiểm chứng tính hiệu quả của các kỹ thuật On-page thông qua việc đưa nhiều từ khóa mục tiêu lên vị trí cao trên bảng xếp hạng tìm kiếm. Đây là tài liệu đồ án mang tính ứng dụng cao đối với chuyên ngành Marketing công cụ tìm kiếm và Quản trị nội dung số.
