Luận án tiến sĩ về huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp tại tỉnh Phú Thọ

Luận án tiến sĩ phân tích huy động vốn đầu tư cho khu cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh phú thọ, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng góp tri thức mới cho ngành.

• Tác giả: Phạm Phương Thảo
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trọng Tài
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Huy Động Vốn Đầu Tư Cho Khu, Cụm Công Nghiệp Trên Địa Bàn Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các lý thuyết về đầu tư và thu hút vốn đầu tư
• 1.1.1. Lý thuyết vi mô
• 1.2. Các nghiên cứu về huy động vốn đầu tư cho phát triển
• 1.2.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.2.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.3. Các nghiên cứu về huy động vốn đầu tư cho các khu, cụm công nghiệp
• 1.3.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.3.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.4. Khoảng trống và khung nghiên cứu của luận án
• 1.4.1. Khoảng trống nghiên cứu của luận án
• 1.4.2. Khung nghiên cứu của luận án
• 1.5. Tóm tắt chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ CHO KHU, CỤM CÔNG NGHIỆP Ở ĐỊA PHƯƠNG
• 2.1. Khái quát về khu, cụm công nghiệp
• 2.1.1. Khái niệm khu, cụm công nghiệp
• 2.1.2. Đặc điểm khu, cụm công nghiệp
• 2.1.3. Vai trò của khu, cụm công nghiệp đối với sự phát triển kinh tế xã hội
• 2.2. Huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp ở địa phương
• 2.2.1. Các khái niệm liên quan
• 2.2.2. Các kênh huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp
• 2.2.3. Nội dung huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp
• 2.2.4. Một số chỉ tiêu đánh giá tình hình huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp
• 2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn đầu tư vào khu, cụm công nghiệp
• 2.3.1. Nhân tố chủ quan
• 2.3.2. Nhân tố khách quan
• 2.4. Kinh nghiệm huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp từ một số địa phương
• 2.4.1. Kinh nghiệm từ Thái Nguyên
• 2.4.2. Kinh nghiệm từ Vĩnh Phúc
• 2.4.3. Kinh nghiệm từ Bắc Giang
• 2.4.4. Kinh nghiệm từ Hưng Yên
• 2.4.5. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Phú Thọ
• 2.5. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ CHO KHU, CỤM CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Đặc điểm địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 3.2. Thực trạng huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.2.1. Khái quát về các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.2.2. Cơ chế và chính sách ưu đãi đầu tư vào các khu, cụm công nghiệp tỉnh Phú Thọ
• 3.2.3. Thực trạng huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.3. Đánh giá thực trạng huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.3.1. Kết quả đạt được
• 3.3.2. Một số mặt còn hạn chế
• 3.3.3. Nguyên nhân của hạn chế
• 3.4. Tóm tắt chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ CHO KHU, CỤM CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
• 4.1. Định hướng và mục tiêu phát triển các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 4.1.1. Định hướng phát triển các khu, cụm công nghiệp tỉnh Phú Thọ
• 4.1.2. Mục tiêu phát triển các khu, cụm công nghiệp và huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 4.2. Một số giải pháp huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 4.2.1. Đa dạng hoá nguồn vốn đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp
• 4.2.2. Tăng cường huy động vốn thông qua thu hút các dự án đầu tư vào sản xuất kinh doanh trong khu, cụm công nghiệp
• 4.2.3. Hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư
• 4.2.4. Một số giải pháp khác
• 4.3. Một số kiến nghị
• 4.3.1. Đối với Chính Phủ
• 4.3.2. Đối với địa phương
• 4.4. Tóm tắt chương 4
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp Phú Thọ

Huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp tại Phú Thọ là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Tỉnh Phú Thọ, với vị trí địa lý thuận lợi và các chính sách ưu đãi, đang nỗ lực thu hút nguồn vốn đầu tư từ cả trong và ngoài nước. Việc này không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân.

1.1. Đặc điểm khu công nghiệp tại Phú Thọ

Khu công nghiệp tại Phú Thọ có nhiều đặc điểm nổi bật như vị trí địa lý thuận lợi, hạ tầng giao thông phát triển và chính sách ưu đãi đầu tư hấp dẫn. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút vốn đầu tư từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

1.2. Tình hình huy động vốn đầu tư hiện nay

Hiện nay, tình hình huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp tại Phú Thọ đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù có nhiều dự án được triển khai, nhưng khả năng huy động vốn vẫn còn thấp, chủ yếu phụ thuộc vào ngân sách nhà nước và các nguồn vốn truyền thống.

II. Vấn đề và thách thức trong huy động vốn đầu tư

Huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp tại Phú Thọ đang đối mặt với nhiều vấn đề và thách thức. Các yếu tố như sự cạnh tranh từ các tỉnh lân cận, chính sách chưa đồng bộ và thiếu sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng là những rào cản lớn.

2.1. Sự cạnh tranh từ các tỉnh lân cận

Phú Thọ đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các tỉnh lân cận như Vĩnh Phúc và Bắc Ninh, nơi có nhiều chính sách ưu đãi hơn và hạ tầng phát triển hơn. Điều này khiến cho việc thu hút vốn đầu tư trở nên khó khăn hơn.

2.2. Chính sách chưa đồng bộ

Chính sách thu hút đầu tư tại Phú Thọ chưa thực sự đồng bộ và thiếu tính khả thi. Điều này dẫn đến việc các nhà đầu tư còn e ngại khi quyết định đầu tư vào khu công nghiệp tại đây.

III. Phương pháp huy động vốn đầu tư hiệu quả cho khu công nghiệp

Để tăng cường huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp tại Phú Thọ, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc đa dạng hóa nguồn vốn và cải thiện chính sách ưu đãi là những giải pháp quan trọng.

3.1. Đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư

Đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư là một trong những phương pháp quan trọng giúp tăng cường khả năng huy động vốn cho khu công nghiệp. Cần khuyến khích các hình thức đầu tư mới như đầu tư công tư (PPP) và các quỹ đầu tư mạo hiểm.

3.2. Cải thiện chính sách ưu đãi đầu tư

Cải thiện chính sách ưu đãi đầu tư sẽ tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư. Cần xem xét lại các chính sách thuế, giá thuê đất và các ưu đãi khác để thu hút nhiều hơn các dự án đầu tư.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Các nghiên cứu về huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp tại Phú Thọ đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Những kết quả đạt được từ các dự án đầu tư đã góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

4.1. Kết quả đạt được từ các dự án đầu tư

Các dự án đầu tư vào khu công nghiệp đã tạo ra nhiều việc làm và đóng góp vào ngân sách địa phương. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc tiếp tục huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các địa phương khác

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các địa phương khác như Bắc Ninh và Vĩnh Phúc có thể giúp Phú Thọ rút ra bài học quý giá trong việc huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp.

V. Kết luận và tương lai của huy động vốn đầu tư tại Phú Thọ

Huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp tại Phú Thọ là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Tương lai của việc này phụ thuộc vào khả năng cải thiện chính sách và tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi.

5.1. Tương lai của khu công nghiệp tại Phú Thọ

Tương lai của khu công nghiệp tại Phú Thọ sẽ phụ thuộc vào việc cải thiện hạ tầng và chính sách thu hút đầu tư. Nếu các vấn đề này được giải quyết, khả năng thu hút vốn đầu tư sẽ tăng cao.

5.2. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Cần có các giải pháp cụ thể để tăng cường huy động vốn đầu tư cho khu công nghiệp, bao gồm việc cải thiện chính sách, tăng cường quảng bá và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công trình khoa học mang tiêu đề "Huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ" được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Phạm Phương Thảo, bảo vệ học vị Tiến sĩ Kinh tế, chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng (Mã số: 9340201) tại Học viện Ngân hàng, Hà Nội vào năm 2022. Công trình được hoàn thiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Trọng Tài và PGS. Lê Thị Diệu Huyền.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Phú Thọ giữ vị trí trung tâm của vùng trung du miền núi phía Bắc, là cửa ngõ phía Tây thủ đô Hà Nội, nằm trên hành lang kinh tế Hải Phòng – Hà Nội – Côn Minh và quy hoạch vùng Thủ đô. Tỉnh sở hữu hệ thống giao thông vận tải đồng bộ gồm đường bộ (Quốc lộ 2, Quốc lộ 32, Quốc lộ 32C, cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đường Hồ Chí Minh), đường sắt xuyên Á và hệ thống đường thủy trên sông Hồng, sông Đà, sông Lô. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ khóa XIX (nhiệm kỳ 2020–2025) xác định nhiệm vụ trọng tâm là huy động tối đa các nguồn lực đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng then chốt, đặc biệt là hạ tầng khu, cụm công nghiệp (KCCN).

Mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt quy hoạch đến năm 2020 gồm 07 khu công nghiệp (diện tích 2.160 ha) và 26 cụm công nghiệp (diện tích 1.100 ha), thực tế triển khai đến cuối năm 2020 cho thấy:

• Mới đưa vào vận hành 04/07 KCN (Thụy Vân, Trung Hà, Phú Hà, Cẩm Khê) và 15/26 CCN (trong đó có 02 CCN trọng điểm do Ban Quản lý các KCN tỉnh quản lý).
• Tổng số dự án thu hút còn hiệu lực tại các KCN và 02 CCN trọng điểm đạt 183 dự án (96 dự án trong nước, 87 dự án FDI) với tổng vốn đăng ký lũy kế đạt 20.701,86 tỷ đồng.
• Hoạt động huy động vốn còn phụ thuộc lớn vào ngân sách Nhà nước, vốn đầu tư hạ tầng thiếu đồng bộ, tỷ lệ giải ngân chưa đồng đều, chưa thu hút được nhiều dự án quy mô lớn tạo đột phá.

Do đó, việc làm rõ các cơ sở lý luận, đo lường thực nghiệm các nhân tố ảnh hưởng và đánh giá thực trạng để đưa ra giải pháp huy động vốn giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn 2030 là yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu

1. Mục tiêu tổng quát: Làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về huy động vốn đầu tư cho KCCN, từ đó đề xuất các giải pháp tăng cường huy động vốn đầu tư cho KCCN tỉnh Phú Thọ đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản về huy động vốn đầu tư cho KCCN.
   • Xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả huy động vốn và mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư vào KCCN.
   • Phân tích thực trạng huy động vốn đầu tư cho KCCN tại tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2015–2020, làm rõ kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân.
   • Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị có tính khả thi đối với Chính phủ và địa phương.

Câu hỏi nghiên cứu

1. Các nguồn vốn đầu tư cho KCCN bao gồm những nguồn nào và nội dung huy động vốn đầu tư cho KCCN được thực hiện ra sao?
2. Những nhân tố nào tác động đến quyết định bỏ vốn đầu tư của doanh nghiệp vào các KCCN?
3. Thực trạng huy động vốn đầu tư cho KCCN tại tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2015–2020 đạt được kết quả gì, tồn tại những hạn chế nào và do nguyên nhân nào?
4. Những giải pháp và kiến nghị cụ thể nào giúp tăng cường huy động vốn đầu tư cho KCCN tại tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào hai mảng chính là huy động vốn cho đầu tư hạ tầng kỹ thuật và huy động vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong KCCN.
• Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Phú Thọ, tập trung khảo sát 07 KCN (trọng tâm là 04 KCN đã hoạt động: Thụy Vân, Trung Hà, Phú Hà, Cẩm Khê) và 02 CCN trọng điểm (Bạch Hạc, Đồng Lạng) do Ban Quản lý các KCN tỉnh Phú Thọ trực tiếp quản lý.
• Phạm vi thời gian: Thu thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu thực trạng giai đoạn 2015–2020; dữ liệu điều tra sơ cấp thu thập từ tháng 6/2020 đến tháng 12/2020; các giải pháp định hướng đến năm 2025, tầm nhìn 2030.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước theo ba nhóm chủ đề:

Nhóm hướng nghiên cứu	Các công trình, tác giả tiêu biểu được điểm luận	Nội dung tiếp cận chính
1. Lý thuyết về đầu tư và thu hút vốn đầu tư	- Heckscher (1919), Ohlin (1933), Richard .S (1986) - Paul Krugman (1979) - MacDougall (1960), Kemp (1964) - Michael E. Porter (1990) - Stephen Hymer (1960, 1976, 1978) - John Dunning (1973, 1977, 1981a, 1981b, 1983, 1988, 1998; Dunning & Dilyard, 1999) - Kurtz & Clow (1998), Philip Kotler (2003)	- Lợi thế so sánh, di chuyển vốn quốc tế tối ưu hóa lợi nhuận toàn cầu. - Quy mô sản xuất, giảm chi phí và cạnh tranh không hoàn hảo. - Mô hình MacDougall - Kemp: chênh lệch năng suất cận biên của vốn. - Lợi thế cạnh tranh quốc gia (mô hình Kim cương 4 nhóm yếu tố). - Lý thuyết tổ chức công nghiệp: lợi thế sở hữu bù đắp chi phí bất lợi khi đầu tư nước ngoài. - Mô hình OLI (Sở hữu - Địa điểm - Nội vi hóa). - Lý thuyết lợi thế địa điểm và sự hài lòng của nhà đầu tư.
2. Nghiên cứu huy động vốn đầu tư cho phát triển	- ADB (2008), World Bank (2013), A. Chowdhury (2018) - James Ang (2010), Tony Addison & P. Anand (2012), Manpreet Kaur et al. (2013) - Đặng Thị Hà (2013), Trần Thế Lữ (2018), Trịnh Thanh Thủy (2016), Trần Thị Tố Linh (2013), Nguyễn Việt Dũng (2016), Nguyễn Tân Thịnh (2019)	- Vai trò của hợp tác công tư (PPP), cải cách thuế, quản lý nguồn thu tài nguyên. - Kênh tiết kiệm tư nhân, tài chính hỗn hợp và vai trò xúc tác của ODA, FDI đối với hạ tầng. - Huy động vốn ngoài ngân sách cho giao thông; tài chính giáo dục nghề nghiệp; ứng dụng công nghệ cao; huy động từ kinh tế tư nhân và tài sản công, đất đai.
3. Nghiên cứu huy động vốn đầu tư cho KCCN	- UNIDO (1995, 1997, 2012, 2019), Ketels & Memedovic (2008) - Yue-man Y et al. (2009), Douglas Zhihua Zeng (2012, 2017), Xiaobo Zhang (2016) - Porter (1998, 2000), Furman et al. (2000, 2002), Lin et al. (2006), Chia-Li Lin & Gwo-Hshiung Tzeng (2009), Sonobe & Otsuka (2011), Izumi & Kenichi Ohno (2015) - Nguyễn Hữu Dũng (2011), Nguyễn Trung Kiên (2016), Bộ KH&ĐT (2017), Trần Thị Mai Hoa (2018), Bùi Hữu Phú (2019), Đặng Đình Đức (2020)	- Chính sách ưu đãi, quy hoạch, phát triển hạ tầng và mô hình PPP trong KCN. - Kinh nghiệm phân cấp tài chính và phát triển đặc khu/KCN tại Trung Quốc. - Môi trường đầu tư, liên kết cụm ngành, so sánh KCN Việt Nam - Thái Lan. - Tài chính cho KCN tại Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ; tác động của chuyển dịch chuỗi cung ứng thời kỳ dịch bệnh.

Khoảng trống nghiên cứu

Qua tổng quan tài liệu, tác giả xác định các công trình trước đây chủ yếu tiếp cận đơn lẻ theo từng góc độ (thu hút FDI nói chung, giải pháp tài chính cho KCN tại các tỉnh đồng bằng có điều kiện phát triển mạnh như Bắc Giang, Vĩnh Phúc), hoặc chỉ phân tích định tính. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống:

1. Nghiên cứu toàn diện việc huy động vốn cho cả hai hợp phần: vốn đầu tư hạ tầng KCCN và vốn đầu tư sản xuất kinh doanh tại địa bàn có tính chất chuyển tiếp như tỉnh Phú Thọ.
2. Kết hợp phân tích định tính dữ liệu thứ cấp (2015–2020) với nghiên cứu định lượng sơ cấp (khảo sát các doanh nghiệp tại KCCN Phú Thọ) để lượng hóa mức độ ảnh hưởng của các nhóm nhân tố tới quyết định đầu tư.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và khung phân tích

Luận án kế thừa và tổng hợp các khái niệm nền tảng:

• Khu công nghiệp: Là khu vực có ranh giới địa lý xác định, chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện dịch vụ cho sản xuất công nghiệp (theo Nghị định 82/2018/NĐ-CP và Luật Đầu tư số 61/2020/QH14).
• Cụm công nghiệp: Khu vực sản xuất, thực hiện dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp có quy mô diện tích từ 10 ha đến 75 ha (theo Nghị định 68/2017/NĐ-CP).
• Kênh huy động vốn: Gồm hai kênh chính:
  1. Kênh trong nước: Nguồn vốn Nhà nước (ngân sách Nhà nước, tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước) và nguồn vốn tư nhân (doanh nghiệp hạ tầng, doanh nghiệp thứ cấp).
  2. Kênh nước ngoài: Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA).

                            KHUNG NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp hệ thống hóa và so sánh: Tổng hợp tư liệu lý luận, thống kê mô tả, so sánh các chỉ tiêu phản ánh kết quả huy động vốn (số lượng dự án, vốn đăng ký, tỷ lệ vốn thực hiện, cơ cấu nguồn vốn, diện tích lấp đầy).
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn - so sánh kinh nghiệm: Phân tích thực tiễn huy động vốn đầu tư KCCN tại 04 địa phương có điều kiện tương đồng hoặc liền kề: Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Bắc Giang, Hưng Yên để rút ra bài học kinh nghiệm cho Phú Thọ.
• Phương pháp nghiên cứu định lượng:
  • Phương pháp chọn mẫu: Dựa theo nguyên tắc của Hoàng Trọng & Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2008) về kích thước mẫu tối thiểu cho phân tích nhân tố khám phá ($N \ge 5 \times \text{số biến quan sát}$). Với bảng hỏi gồm 41 biến quan sát, quy mô mẫu tối thiểu cần đạt là $41 \times 5 = 205$ quan sát.
  • Thu thập dữ liệu sơ cấp: Tác giả phát ra 280 phiếu khảo sát từ tháng 6/2020 đến tháng 12/2020 tại 165 doanh nghiệp đang hoạt động trong KCCN Phú Thọ (đối tượng khảo sát là chủ đầu tư, thành viên ban giám đốc, ban quản lý dự án). Kết quả thu về 232 phiếu hợp lệ (đạt tỷ lệ 82,86%).
  • Kỹ thuật phân tích: Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach's Alpha, Phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi quy tuyến tính đa biến (OLS) trên phần mềm SPSS.
• Nguồn tư liệu, dữ liệu thứ cấp: Niên giám Thống kê tỉnh Phú Thọ (2015–2020), báo cáo của Ban Quản lý các KCN tỉnh Phú Thọ, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Phú Thọ, số liệu tổng kết của Cục Thống kê và Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Chương 1 khái quát quá trình hình thành các học thuyết kinh tế về đầu tư từ cấp độ vĩ mô đến vi mô:

• Cấp độ vĩ mô: Lý thuyết thương mại quốc tế (Heckscher-Ohlin; Richard .S, 1986); Lý thuyết thương mại mới của Paul Krugman (1979) về lợi thế kinh tế theo quy mô và cạnh tranh không hoàn hảo; Mô hình MacDougall (1960) và Kemp (1964) về di chuyển vốn quốc tế theo chênh lệch năng suất cận biên; Mô hình Kim cương về lợi thế cạnh tranh quốc gia của Michael Porter (1990).
• Cấp độ vi mô: Lý thuyết tổ chức công nghiệp của Stephen Hymer (1960/1976); Khung lý thuyết chiết trung OLI và lý thuyết lợi thế địa điểm của John Dunning (1973, 1988); Lý thuyết về sự hài lòng của Kurtz & Clow (1998) và Kotler (2003).

Chương này cũng tổng hợp các nghiên cứu về kênh huy động vốn (ngân sách, tín dụng, ODA, FDI, PPP) và xác định 5 bước nghiên cứu của luận án.

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ CHO KHU, CỤM CÔNG NGHIỆP Ở ĐỊA PHƯƠNG

Chương 2 phân tích sâu các vấn đề lý luận:

• Khái niệm và đặc điểm KCCN: Phân định rõ KCN (quy mô trên 100 ha, đối tượng đa dạng, tiêu chuẩn hạ tầng đồng bộ) và CCN (quy mô từ 10 ha đến 75 ha, phục vụ doanh nghiệp nhỏ và vừa, di dời làng nghề).
• Vai trò của KCCN: (1) Thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước; (2) Đẩy mạnh xuất khẩu và tăng thu ngân sách; (3) Tiếp nhận chuyển giao công nghệ, quản lý hiện đại; (4) Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; (5) Thúc đẩy đô thị hóa; (6) Hỗ trợ bảo vệ môi trường tập trung.
• Kênh và nội dung huy động vốn: Phân tích đặc điểm, ưu - nhược điểm và cơ chế huy động vốn ngân sách Nhà nước, vốn tín dụng đầu tư phát triển, nguồn vốn doanh nghiệp tư nhân, nguồn vốn ODA và FDI.
• Nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn: Gồm nhóm nhân tố chủ quan (cơ chế chính sách địa phương, hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực, xúc tiến đầu tư) và nhóm nhân tố khách quan (vị trí địa lý, biến động kinh tế vĩ mô, chuỗi cung ứng toàn cầu).
• Bài học kinh nghiệm thực tiễn: Phân tích mô hình thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng tại Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Bắc Giang, Hưng Yên và rút ra 5 bài học cho Phú Thọ về hoàn thiện hạ tầng, minh bạch cơ chế và linh hoạt công cụ tài chính.

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ CHO KHU, CỤM CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ

Chương 3 trình bày bức tranh toàn diện về kinh tế - xã hội và công tác huy động vốn tại Phú Thọ giai đoạn 2015–2020:

• Hiện trạng KCCN: Toàn tỉnh có 07 KCN được quy hoạch (2.160 ha) và 26 CCN (1.100 ha). Trong đó có 04 KCN đã hoạt động (Thụy Vân, Trung Hà, Phú Hà, Cẩm Khê) và 02 CCN trọng điểm (Bạch Hạc, Đồng Lạng).
• Thực trạng huy động vốn đầu tư:
  • Lũy kế đến 31/12/2020, các KCCN thu hút được 183 dự án còn hiệu lực (96 dự án DDI, 87 dự án FDI) với tổng vốn đăng ký đạt 20.701,86 tỷ đồng.
  • Phân tích cơ cấu nguồn vốn đầu tư hạ tầng theo từng KCCN, nguồn vốn đăng ký sản xuất kinh doanh theo ngành nghề và vùng lãnh thổ.
• Kết quả phân tích định lượng: Đánh giá độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha), phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy đa biến xác định mức độ tác động của các biến độc lập (Cơ sở hạ tầng, Thể chế địa phương, Lợi thế đầu tư, Ưu đãi đầu tư, Nguồn nhân lực, Nguồn lực tài chính, Chi phí kinh doanh, Môi trường sống, Truyền thông) đến Quyết định đầu tư của doanh nghiệp.
• Đánh giá thực trạng:
  • Kết quả đạt được: Gia tăng quy mô vốn FDI và DDI, hình thành các ngành sản xuất tập trung, giải quyết việc làm cho lao động địa phương.
  • Hạn chế: Huy động vốn hạ tầng vẫn nặng tính bao cấp/ngân sách; thiếu nhà đầu tư hạ tầng chuyên nghiệp; tiến độ giải phóng mặt bằng và xây dựng hạ tầng kỹ thuật còn chậm; cơ cấu ngành nghề chưa thu hút được nhiều dự án công nghệ cao; liên kết kinh tế giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp địa phương còn yếu.
  • Nguyên nhân: Nguồn lực ngân sách địa phương hạn hẹp; thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng còn vướng mắc; chất lượng lao động kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu các dự án lớn; cơ chế xúc tiến đầu tư chưa linh hoạt.

CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ CHO KHU, CỤM CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ

Chương 4 vạch ra định hướng, mục tiêu và hệ thống giải pháp:

• Định hướng và mục tiêu: Đẩy mạnh phát triển hạ tầng các KCN hiện hữu, mở rộng và thành lập mới các KCCN theo quy hoạch; nâng cao tỷ lệ lấp đầy; chuyển dịch cơ cấu thu hút vốn sang các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và công nghệ cao.
• Hệ thống giải pháp chủ yếu:
  1. Đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư hạ tầng KCCN: Đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư, thu hút các tập đoàn kinh doanh hạ tầng chuyên nghiệp trong và ngoài nước; áp dụng các mô hình đối tác công tư (PPP, BOT, BT).
  2. Tăng cường huy động vốn qua thu hút dự án sản xuất kinh doanh: Đổi mới hoạt động xúc tiến đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; đón đầu làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng quốc tế.
  3. Hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư: Thực hiện đồng bộ các chính sách ưu đãi thuế, tiền thuê đất, hỗ trợ thủ tục hành chính "một cửa tại chỗ".
  4. Các giải pháp bổ trợ: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; phát triển hạ tầng logistics và dịch vụ hỗ trợ KCCN; tăng cường bảo vệ môi trường và giải quyết nhà ở cho công nhân.
• Kiến nghị thực thi:
  • Đối với Chính phủ và các Bộ, ngành: Hoàn thiện khung pháp lý về quản lý KCN, cụm công nghiệp; hỗ trợ nguồn vốn NSTW cho các dự án kết nối giao thông liên vùng.
  • Đối với tỉnh Phú Thọ: Nâng cao hiệu lực quản lý của Ban Quản lý các KCN, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chủ động quỹ đất sạch và bố trí vốn đối ứng giải phóng mặt bằng.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Hệ thống hóa và bổ sung khung lý luận về huy động vốn đầu tư cho KCCN cấp tỉnh trong nền kinh tế đang chuyển đổi, phân định rõ giữa huy động vốn hạ tầng và vốn sản xuất kinh doanh.
• Xây dựng mô hình nghiên cứu thực nghiệm đo lường các nhóm nhân tố cấu thành môi trường đầu tư tại địa phương tác động đến hành vi và quyết định bỏ vốn của các chủ doanh nghiệp vào KCCN.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Phản ánh chi tiết thực trạng huy động vốn đầu tư vào các KCCN trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2015–2020 qua hệ thống dữ liệu thứ cấp và dữ liệu khảo sát 232 doanh nghiệp.
• Cung cấp luận cứ khoa học để Ban Quản lý các KCN, Sở Kế hoạch và Đầu tư và Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ xây dựng đề án, chính sách tài chính thu hút vốn đầu tư giai đoạn 2021–2025 và tầm nhìn đến 2030.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Về phạm vi khảo sát thực tế: Do giới hạn nguồn lực và cơ chế quản lý, nghiên cứu tập trung chuyên sâu vào 07 KCN và 02 CCN trọng điểm (Bạch Hạc, Đồng Lạng) thuộc quyền quản lý trực tiếp của Ban Quản lý các KCN tỉnh Phú Thọ; chưa bao quát chi tiết toàn bộ 24 CCN do UBND cấp huyện và Sở Công Thương quản lý.
• Về dữ liệu sơ cấp: Khảo sát định lượng tập trung vào đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định bỏ vốn đầu tư sản xuất kinh doanh của các nhà đầu tư thứ cấp; mảng đầu tư hạ tầng chủ yếu được phân tích định tính do số lượng chủ đầu tư hạ tầng còn ít.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng nghiên cứu mô hình huy động vốn tư nhân đầu tư hạ tầng theo hình thức PPP chuyên biệt cho mạng lưới cụm công nghiệp làng nghề và đánh giá tác động sau đại dịch đối với chuỗi cung ứng tại địa phương.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao cho:

1. Cơ quan quản lý Nhà nước: Lãnh đạo UBND tỉnh Phú Thọ, Ban Quản lý các KCN, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính trong việc hoạch định chính sách thu hút FDI, hoàn thiện cơ chế giải phóng mặt bằng và đầu tư công trình kỹ thuật.
2. Các địa phương khu vực Trung du miền núi phía Bắc: Cung cấp bài học kinh nghiệm và khung phân tích thực tiễn về phát triển KCCN cho các tỉnh có điều kiện kinh tế - địa lý tương đồng.
3. Cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu: Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế phát triển, Quản lý kinh tế sử dụng làm tài liệu tham khảo về phương pháp luận và kỹ thuật xử lý dữ liệu điều tra doanh nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án nghiên cứu trên phạm vi không gian và thời gian cụ thể nào?
Luận án thực hiện trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, tập trung vào 07 KCN (trọng tâm là 04 KCN đã vận hành: Thụy Vân, Trung Hà, Phú Hà, Cẩm Khê) và 02 CCN trọng điểm (Bạch Hạc, Đồng Lạng). Dữ liệu thực trạng được thu thập trong giai đoạn 2015–2020; dữ liệu điều tra sơ cấp khảo sát trong 6 tháng (từ tháng 6/2020 đến tháng 12/2020).

2. Quy mô mẫu điều tra xã hội học và đối tượng khảo sát của luận án là bao nhiêu?
Nghiên cứu phát ra 280 phiếu khảo sát tại 165 doanh nghiệp và thu về 232 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 82,86%). Đối tượng khảo sát là cá nhân các nhà đầu tư, đại diện chủ đầu tư, thành viên ban giám đốc và ban quản lý dự án đang trực tiếp hoạt động tại các KCCN tỉnh Phú Thọ.

3. Vì sao luận án chỉ chọn 02 cụm công nghiệp trên tổng số 26 cụm công nghiệp quy hoạch của tỉnh Phú Thọ?
Vì 02 CCN trọng điểm (Bạch Hạc và Đồng Lạng) được thành lập với mục tiêu thu hút sản xuất công nghiệp tập trung tương tự như các KCN và được UBND tỉnh Phú Thọ giao trực tiếp cho Ban Quản lý các KCN tỉnh quản lý, thay vì do UBND cấp huyện và Sở Công Thương quản lý như 24 CCN còn lại.

4. Khung lý thuyết vi mô nào được luận án sử dụng để giải thích hành vi bỏ vốn của doanh nghiệp vào KCCN?
Luận án vận dụng Lý thuyết tổ chức công nghiệp của Stephen Hymer (1960/1976), Khung lý thuyết chiết trung OLI và Lý thuyết lợi thế địa điểm của John Dunning (1973, 1988), kết hợp Lý thuyết về sự hài lòng của khách hàng/nhà đầu tư của Kurtz & Clow (1998) và Philip Kotler (2003).

5. Kết quả thu hút vốn đầu tư vào các KCCN Phú Thọ lũy kế đến hết năm 2020 đạt được những số liệu cơ bản nào?
Tính đến ngày 31/12/2020, các KCN và 02 CCN trọng điểm trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã thu hút được 183 dự án đầu tư còn hiệu lực (bao gồm 96 dự án đầu tư trong nước và 87 dự án FDI) với tổng vốn đăng ký đầu tư lũy kế đạt 20.701,86 tỷ đồng.

---

Kết luận

Luận án Tiến sĩ của tác giả Phạm Phương Thảo đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động huy động vốn đầu tư cho khu, cụm công nghiệp tại địa bàn cấp tỉnh. Bằng việc kết hợp phương pháp phân tích thứ cấp giai đoạn 2015–2020 với mô hình định lượng xử lý dữ liệu khảo sát từ 232 doanh nghiệp, tác giả đã chỉ rõ các nút thắt trong huy động nguồn lực hạ tầng và sản xuất kinh doanh tại Phú Thọ. Hệ thống giải pháp được đề xuất trong luận án mang tính khả thi cao, góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển công nghiệp của tỉnh Phú Thọ đến năm 2025 và tầm nhìn 2030.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án kết cấu gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu; Chƣơng 2: Cơ sở l luận về huy động vốn đầu tƣ cho khu, cụm công nghiệp ở địa phƣơng; Chƣơng 3: Thực trạng huy động vốn đầu tƣ cho khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ; Chƣơng 4: Một số giải pháp huy động vốn đầu tƣ cho khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. 7 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Có thể khẳng định rằng, sự ra đời và phát triển của các KCCN tại nhiều quốc gia, đặc biệt là tại các nƣớc đang phát triển đã giúp thu hút đƣợc một nguồn vốn lớn cũng nhƣ công nghệ tiên tiến từ các doanh nghiệp nƣớc ngoài và các thành phần kinh tế trong nƣớc, từ đó đóng góp không nhỏ vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hƣớng công nghiệp hiện đại. Tuy nhiên để thành lập và phát triển các KCCN thì yếu tố mang tính quyết định chính là vốn đầu tƣ. Có thể nói vốn đầu tƣ chính là yếu tố sản xuất quan trọng đối với phát triển tăng trƣởng kinh tế nói chung và phát triển các KCCN nói riêng, đặc biệt trong bối cảnh ngân sách nhà nƣớc eo hẹp.

Chính vì vậy, việc huy động vốn đầu tƣ để đáp ứng nhu cầu vốn cho KCCN là một vấn đề đã và đang nhận đƣợc nhiều sự quan tâm chú. Cho đến nay đã có nhiều nhà khoa học nghiên cứu về vấn đề vốn đầu tƣ cho KCCN theo nhiều góc độ khác nhau. Để làm rõ cho đối tƣợng nghiên cứu của đề tài, luận án tổng hợp các công trình nghiên cứu theo các nhóm nhƣ sau: (1) Các l thuyết về đầu tƣ, thu hút vốn đầu tƣ (2) Các nghiên cứu về huy động vốn đầu tƣ cho phát triển (3) Các nghiên cứu về huy động vốn đầu tƣ cho KCCN 1. Các lý thuyết về đầu tƣ và thu hút vốn đầu tƣ Cho đến nay các nhà kinh tế học trên thế giới đã nghiên cứu, đúc kết đƣợc nhiều lý thuyết giải thích về các yếu tố thu hút đầu tƣ, cũng nhƣ việc dịch chuyển đầu tƣ quốc tế.

Tuy nhiên, trong lịch sử phát triển các học thuyết kinh tế, đầu tƣ luôn đƣợc nhìn nhận nhƣ là một quá trình phát triển phức tạp phụ thuộc vào nhiều yếu tố có thể thay đổi theo từng thời kỳ nhất định. Chƣa có l thuyết nào giải quyết đƣợc tất cả các khía cạnh của quá trình đầu tƣ, mỗi lý thuyết đều có những điểm mạnh và những hạn chế riêng. Lý thuyết vĩ mô Các lý thuyết kinh tế vĩ mô về đầu tƣ quốc tế giải thích và dự đoán hiện 8 tƣợng đầu tƣ nƣớc ngoài dựa trên nguyên tắc lợi thế so sánh của các yếu tố đầu tƣ (vốn, lao động, công nghệ) giữa các nƣớc, trong đó đặc biệt là giữa các nƣớc phát triển và đang phát triển. Các lý thuyết này dựa trên mô hình cổ điển 2x2 (hai nƣớc, hai hàng hóa, hai yếu tố sản xuất) để so sánh hiệu quả vốn đầu tƣ hoặc tỷ suất lợi nhuận giữa các nƣớc.

Lý thuyết thương mại quốc tế Trên cơ sở mô hình l thuyết thƣơng mại quốc tế của Heckscher (1919) và Ohlin (1933), Richard .S (1986) đã loại bỏ giả định không có sự di chuyển các nhân tố sản xuất (vốn, công nghệ, …) giữa các nƣớc để mở rộng phân tích nguyên nhân hình thành đầu tƣ quốc tế. Theo ông, mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận ở phạm vi toàn cầu nhờ vào sử dụng có hiệu quả vốn đầu tƣ là nguyên nhân chủ yếu làm xuất hiện việc di chuyển của dòng vốn đầu tƣ nƣớc ngoài. Richard cho rằng, nƣớc đầu tƣ thƣờng có hiệu quả sử dụng vốn thấp (thừa vốn), trong khi nƣớc nhận đầu tƣ lại có hiệu quả sử dụng vốn cao hơn (thiếu vốn). Vì vậy, chênh lệch hiệu quả sử dụng vốn giữa các nƣớc đã làm xuất hiện lƣu chuyển dòng vốn đầu tƣ giữa các nƣớc.

Vận dụng khái niệm cạnh tranh độc quyền trong thƣơng mại quốc tế Krugman đã đƣa ra một l thuyết hoàn toàn mới về thƣơng mại quốc tế. Theo Krugman (1979) lợi thế về quy mô sản xuất sẽ làm giảm chi phí sản xuất. L thuyết này xây dựng trên các lập luận: (i) Quá trình chuyên môn hóa sản xuất và lợi thế kinh tế theo quy mô sẽ mang lại các khoản lợi ích cho các bên tham gia; (ii) Các doanh nghiệp đầu tiên gia nhập vào một thị trƣờng nào đó có thể tạo ra những rào cản nhất định đối với các doanh nghiệp gia nhập sau đó; (iii) Chính phủ của các nƣớc có thể có vai trò hỗ trợ có hiệu quả cho các công ty của nƣớc mình khi tham gia vào thị trƣờng thế giới. Mô hình của Paul Krugman giải thích tại sao thƣơng mại quốc tế vẫn có thể diễn ra giữa những nƣớc có lợi thế tƣơng đối về công nghệ và nhân tố sản xuất tƣơng tự nhau.

Lý thuyết về năng suất cận biên của vốn Cùng với quan điểm của Richard, MacDougall (1960) cho rằng, chênh lệch về năng suất cận biên của vốn giữa các nƣớc là nguyên nhân dẫn đến lƣu chuyển 9 vốn quốc tế. Quan điểm này sau đó đƣợc Kemp (1964) phát triển thành mô hình Mac Dougall - Kemp để giải thích hiện tƣợng OFDI. Theo mô hình này, những nƣớc phát triển (đang thừa vốn đầu tƣ) có năng suất cận biên của vốn thấp hơn năng suất cận biên của vốn ở những nƣớc đang phát triển (đang thiếu vốn). Vì thế, xuất hiện dòng lƣu chuyển vốn giữa hai nhóm nƣớc này.

Ngoài ra, những giả định khác đó là: Thị trƣờng tại hai quốc gia là cạnh tranh hoàn hảo; Vốn đƣợc tự do di chuyển; Thông tin thị trƣờng hoàn hảo; Các quốc gia đều cùng sản xuất một loại hàng hóa. Mô hình này đã nêu đƣợc điều kiện cần cho đầu tƣ quốc tế là chênh lệch về năng suất cận biên của vốn giữa các nƣớc nhƣng chƣa nêu đƣợc điều kiện đủ. Ngoài ra, mô hình còn chƣa giải thích đƣợc một số hiện tƣợng lƣu chuyển dòng vốn đầu tƣ quốc tế, không phân tách đƣợc FDI và FPI. Lý thuyết về cạnh tranh quốc gia Michael (1990) đã xây dựng nên lý thuyết lợi thế cạnh tranh quốc gia để lý giải cho việc tại sao một số quốc gia lại có đƣợc vị trí dẫn đầu trong việc sản xuất một số sản phẩm, hay nói cách khác là có lợi thế cạnh tranh về một số sản phẩm.

Theo Michael Porter lợi thế cạnh tranh quốc gia đƣợc thể hiện qua sự liên kết của 4 nhóm yếu tố: (i) điều kiện các yếu tố sản xuất; (ii) điều kiện về nhu cầu thị trƣờng; (iii) các ngành công nghiệp hỗ trợ và có liên quan; (iv) chiến lƣợc, cơ cấu và mức độ cạnh tranh của ngành. Ngoài ra còn có hai nhân tố có thể ảnh hƣởng đến lợi thế cạnh tranh quốc gia đó chính là các chính sách của Chính Phủ và cơ hội. Trong đó các yếu tố sản xuất tạo nên lợi thế cạnh tranh quốc gia bao gồm: (i) tài nguyên nhân lực; (ii) tài nguyên vật chất; (iii) tài nguyên kiến thức; (iv) nguồn vốn; và (v) cơ sở hạ tầng. Lý thuyết vi mô Bên cạnh các l thuyết vĩ mô về đầu tƣ và đầu tƣ quốc tế thì các l thuyết vi mô về đầu tƣ thƣờng xoay quanh việc trả lời câu hỏi là tại sao các công ty lại đầu tƣ ra nƣớc ngoài? Các l thuyết này giải thích về nguyên nhân hình thành các công ty xuyên quốc gia và tác động của chúng đối với các nƣớc nhận đầu tƣ, đặc biệt là các 10 nƣớc đang phát triển.

Một số l thuyết vi mô về đầu tƣ điển hình có thể kể đến nhƣ: Lý thuyết tổ chức công nghiệp Trong số các lý thuyết tìm cách lý giải về đầu tƣ quốc tế, lý thuyết dựa trên những lý giải về tổ chức doanh nghiệp hiện có ảnh hƣởng lớn nhất. Lý thuyết tổ chức công nghiêp do Stephen Hymer nêu ra bắt nguồn từ luận án tiến sĩ nổi tiếng của Hymer hoàn thành năm 1960, công bố năm 1978. Theo Hymer (1976) sự phát triển và thành công của hình thức đầu tƣ liên kết theo chiều dọc phụ thuộc vào 3 yếu tố: (1) quá trình liên kết theo chiều dọc ở các giai đoạn khác nhau của hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm giảm bớt chi phí sản xuất; (2) viêc sản xuất áp dụng khai thác kỹ thuật mới; (3) những tiến bộ trong ngành giao thông và thông tin liên lạc mang đến cơ hội mở rộng hoạt động ra đầu tƣ nƣớc ngoài. Hymer cũng chỉ ra rằng nếu các MNCs nƣớc ngoài hoàn toàn giống với các doanh nghiệp trong nƣớc thì họ sẽ chẳng tìm thấy lợi ích gì khi xâm nhập vào thị trƣờng nƣớc đó, vì rõ ràng họ phải trả những chi phí phụ trội khi kinh doanh ở nƣớc khác, ví dụ nhƣ phí liên lạc và vận chuyển, chi phí cao hơn cho nhân viên làm việc ở nƣớc ngoài, rào cản về ngôn ngữ, hải quan và phải hoạt động ngoài mạng lƣới kinh doanh nội địa (đây là những bất lợi của các công ty khi đầu tƣ ra nƣớc ngoài).

Vậy nên Hymer cho rằng để các MNCs tiến hành sản xuất ở nƣớc ngoài họ cần có trong tay một số lợi thế sở hữu riêng của doanh nghiệp, nhƣ nhãn hiệu nổi tiếng, công nghệ cao hơn và đƣợc bảo hộ, kỹ năng quản lý hoặc chi phí thấp hơn nhờ mở rộng quy mô, những lợi thế này đủ để bù đắp lại những bất lợi mà họ phải đƣơng đầu trong cạnh tranh với các doanh nghiệp ở nƣớc sở tại. Tuy nhiên lý thuyết tổ chức công nghiệp cũng chƣa phải là giả thuyết hoàn chỉnh về FDI, nó không trả lời đƣợc câu hỏi vì sao công ty lại sử dụng hình thức FDI chứ không phải là hình thức sản xuất trong nƣớc rồi xuất khẩu sản phẩm hay cấp giấy phép hoặc bán những kỹ năng đặc biệt đó cho các công ty sở tại. Lý thuyết chiết trung Lý thuyết chiết trung đƣợc xây dựng bằng cách tổng hợp ba dòng lý thuyết về FDI là lý thuyết tổ chức công nghiệp, lý thuyết nội vi hoá và lý thuyết địa điểm 11 công nghiệp.