CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Giới thiệu về WebGIS 1. Giới thiệu về thành phần Web 1.
Giới thiệu chung về Web Web hay Website[35] là tập hợp của rất nhiều trang web - một loại siêu văn bản (tập tin dạng HTML hoặc XHTML có khả năng liên kết, nhúng các tập tin hình ảnh, âm thanh, flash, video, mã lệnh…) trình bày thông tin trên mạng Internet - được lưu trữ ( web hosting ) trên máy chủ web ( server web ) và có thể truy cập thông qua Internet. Người xem có thể truy cập vào xem tại một địa chỉ nhất định gọi là tên miền (domain name) hoặc tên miền phụ (subdomain). Trang web đầu tiên người xem truy cập từ tên miền thường được gọi là trang chủ (homepage), người xem có thể xem các trang khác thông qua các siêu liên kết (hyperlinks) Đặc điểm tiện lợi của website: thông tin dễ dàng cập nhật, thay đổi, khách hàng có thể xem thông tin ngay tức khắc, ở bất kỳ nơi nào, tiết kiệm chi phí in ấn, gửi bưu điện, fax, thông tin không giới hạn (muốn đăng bao nhiêu thông tin cũng được, không giới hạn số lượng thông tin, hình ảnh.) và không giới hạn phạm vi khu vực sử dụng (toàn thế giới có thể truy cập). Mặc khác, một ứng dụng được triển khai trên nền tảng Web sẽ không yêu cầu cao về phần mềm, phần cứng máy tính.
Hầu hết chỉ yêu cầu có một trình duyệt Web chuẩn là ta có thể dễ dàng khai thác các tính năng mà Website cung cấp. Một website thông thường được chia làm 2 phần: giao diện người dùng (front-end) và các chương trình được lập trình để website hoạt động (back-end)[34]. Giao diện người dùng là định dạng trang web được trình bày trên màn hình của máy tính của người xem (máy khách) được xem bằng các phần mềm trình duyệt web như Internet Explorer, Firefox,. Tuy nhiên ngày nay người xem có thể xem website từ các thiết bị điện tử khác như điện thoại di động, PDA,.Việc trình bày một website phải đảm bảo các yếu tố về thẩm mỹ đẹp, ấn tượng; bố cục đơn giản, dễ hiểu và dễ sử dụng, các chức năng tiện lợi cho người xem.
Đặc biệt ngày nay, website trở nên sống động với những hiệu ứng đa dạng của hình ảnh và chữ kết hợp với âm thanh. Phần Back-end là phần lập trình của website lưu trữ trên máy chủ (Server). Sự khác nhau ở phần lập trình back-end của website giúp phân ra 2 loại website: Website tĩnh và website động. - Website động (Dynamic website) là website có cơ sở dữ liệu, được cung cấp công cụ quản lý website (Admin Tool) để có thể cập nhật thông tin thường xuyên, quản lý các thành phần trên website.
Loại website này thường được viết bằng các ngôn ngữ lập trình như PHP, Asp.net, JSP, Perl,., quản trị Cơ sở dữ liệu bằng SQL hoặc MySQL,. - Website tĩnh do lập trình bằng ngôn ngữ HTML theo từng trang như brochure, không có cơ sở dữ liệu và không có công cụ quản lý thông tin trên website.Bạn phải biết kỹ thuật thiết kế trang web (thông thường bằng các phần mềm như FrontPage, Dreamwaver,.) khi muốn thiết kế hoặc cập nhật thông tin của những trang web này. Mô hình hoạt động của Web a/ Đặc điểm của WebSite Như ở trên đã đề cập, tùy vào cấu trúc được lập trình bên trong source code để Web hoạt động mà chia ra hai loại Website chính: Website tĩnh và Website động. Mỗi loại có đặc điểm riêng.
(Xem phụ lục A: Đặc điểm của Web) 9 b/ Mô hình hoạt động của Web Tùy vào loại hình Website (Web tĩnh hay Web động) mà ta có các mô hình hoạt động khác nhau. Nhưng nhìn chung, chúng đều hoạt động trên mô hình máy chủ - máy khách (Server- Client) Web tĩnh: Hình 1. Mô hình hoạt động Web tĩnh Ở mô hình này, một hệ thống Web chỉ đơn giản gồm một máy chủ Server có chức năng trả lời những yêu cầu từ phía Client (các trình duyệt web) gửi tới, các yêu cầu này có thể là yêu cầu gửi trả về một trang Web để hiển thị lên trình duyệt Web (Web Browser) Do hệ thống chỉ xử lí các yêu cầu đơn giản, do vậy ưu điểm của mô hình hoạt động này là tốc độ xử lí sẽ rất nhanh, tuy nhiên, mô hình này không thể đáp ứng các yêu cầu phức tạp, cũng như hạn chế khả năng cập nhật thông tin. Vì mỗi lần muốn sửa thông tin là ta phải sửa trực tiếp code trong tệp HTML, đều này dẫn đến khó khăn trong việc chỉnh sửa và quản lí các tệp HTML nếu trang Web của chúng ta quá lớn.
Do vậy, đề tài sẽ tập trung vào nghiên cứu mô hình hoạt động của Web động Web động: Ở mô hình này, trang Web cũng sẽ vận hành theo mô hình máy khách – máy chủ, nhưng ở máy chủ sẽ đảm nhận nhiều việc hơn như: Xử lí các đoạn Middle ware script, truy vấn thông tin trong cơ sở dữ liệu, trả kết quả truy vấn về dạng HTML, gửi về máy khách ở đầu cuối. Mô hình hoạt của Web động - Client: Trong trường hợp của đề tài này là web client, là người dùng: chủ nhà trọ và người tìm nhà trọ (cụ thể là máy tính nối mạng của họ ) - Server: trong trường hợp của đề tài này là Web Server, đó là máy chủ, nơi thực thi các yêu cầu gửi lên từ phía client và trả lời những yêu cầu đó. - Data: Nơi đặt cơ sở dữ liệu cho trang web. Thường thì Web Server và Data sẽ được nhà Hosting cung cấp cùng lúc khi ta đăng kí dịch vụ của họ.
10 Khi Web Client thực hiện một thao tác (chẳng hạn như truy vấn tìm nhà trọ A ) từ trình duyệt web (Browser), thao tác này sẽ được xem như một yêu cầu truy vấn (query) và yêu cầu này sẽ được gửi đến Web Server thông qua đường truyền internet (mạng WAN). Tại Server, yêu cầu này sẽ được xử lí, nó sẽ tìm trong cơ sở dữ liệu (Data) những kết quả phù hợp với yêu cầu vừa được gửi, sau đó Web server sẽ gửi trả kết quả về cho browser tại máy đặt Web client. Thông qua Browser, nội dung Web server gửi về sẽ được hiển thị lên màn hình máy tính. Để Web server và Database server “hiểu nhau” và thực thi các yêu cầu chính xác, giữa chúng cần một thứ ngôn ngữ chung, đó là các ngôn ngữ phía server như php, asp, jps… Những ngôn ngữ này ngoài việc thực hiện nhiệm vụ liên lạc giữa Web server và Database server, chúng còn thực hiện các việc xử lí thông tin đến và đi từ Web server.
Vị trí của Middle Ware trong mô hình khách – chủ của Web động 1. Xu thế phát triển của Web Internet nói chung và Website nói riêng ngày càng phát triển và có vai trò quan trọng trong cuộc sống hiện đại. Nó là kênh cung cấp thông tin nhanh chóng, hiệu quả, tiếp kiệm và đơn giản cho hàng triệu người. Hàng loạt các lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống đã được triển khai trên nền tảng Web từ quảng cáo, tin tức, giải trí, đến ngân hàng, bất động sản… đã cho thấy tìm năng phát triển của Web là rất lớn.
Ngày nay, cùng với sự phát triển của công nghệ thì Web không chỉ là những trang cung cấp thông tin thuần túy nữa mà có xu hướng phát triển thành các ứng dụng online (WebApp). Nó như là một phần mềm có thể được sử dụng mọi lúc mọi nơi mà người dùng không cần phải lo về vấn đề bản quyền. Tất nhiên, ứng dụng trên Web và ứng dụng trên Desktop đều có những ưu điểm và hạn chế riêng nhưng trong những trường hợp cần truyền đạt, trao đổi thông tin thì các ứng dụng trên Web là lựa chọn ưu tiên. Giới thiệu về hệ thống thông tin địa lí (GIS) 1.
Giới thiệu chung về GIS, các thành phần của GIS. GIS là chữ viết tắt của Geographic Information System, có nghĩa là hệ thống thông tin địa lý, được hình thành vào những năm 1960 và phát triển rất rộng rãi trong 10 năm lại đây ở nước ta. GIS ngày nay là công cụ trợ giúp quyết định nhiều hoạt động kinh tế - xã hội, quốc phòng của nhiều quốc gia trên thế giới, GIS có khả năng trợ giúp các cơ quan chính phủ, các nhà quản lý, các doanh nghiệp, các cá nhân, … đánh giá được hiện trạng của các quá trình, các thực thể tự nhiên, kinh tế - xã hội thông qua các chức năng thu thập, quản lý, truy vấn, phân tích và tích hợp các thông tin được gắn với một nền hình học (bản đồ) nhất quán trên cơ sở tọa độ của 11 các dữ liệu đầu vào. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, GIS đã trở nên phổ biến hơn và ảnh hưởng tới hầu như toàn bộ mọi mặt đời sống xã hội.
Mục tiêu của GIS là cung cấp một hệ thống cấu trúc thông tin để ứng dụng trong nhiều ngành khoa học, nhiều lĩnh vực có liên quan đến không gian không những trong các ngành khoa học tự nhiên mà còn trong các ngành khoa học xã hội liên quan chủ yếu vào các hoạt động, thao tác của con người. Sự hình thành và phát triển của GIS đã phản ánh rõ nét một xu thế chung của thời đại. Một hệ thống GIS cơ bản sẽ bao gồm 5 thành phần với các chức năng khác nhau: Phần cứng, phần mềm, con người, dữ liệu, truy trình và tổ chức. Cụ thể các chức năng các thành phần như sau.
Đặc điểm khả năng và hướng phát triển của GIS Các đặc điểm và khả năng của GIS: với khả năng lưu trữ và xử lý dữ liệu không gian lẫn thuộc tính, GIS có nhiều tính năng vượt trội và có khả năng ứng dụng trong nhiều lãnh vực của cuộc sống. (Xem phụ lục A: Đặc điểm và khả năng của GIS) Hướng phát triển của GIS Cùng với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, công nghệ sản xuất máy tính, công nghệ lập trình … đã ảnh hưởng rất lớn tới xu hướng phát triển của GIS trong tương lai: -Chuyên môn hóa các ứng dụng theo từng lĩnh vực: Thương mại điện tử: sự kết hợp giữa thương mại điện tử và thông tin vị trí địa lý giúp mô hình hóa các thao tác, dịch vụ trao đổi mua bán giống với các thao tác hiện thực, giúp tiết kiệm thời gian, không gian, chi phí, … Thương mại điện tử đang là một thị trường tiềm năng trong tương lai. Dịch vụ tài chính: Xác định vị trí những chi nhánh mới của ngân hàng, GIS là một công cụ đánh giá rủi ro và mục đích bảo hiểm, xác định các khu vực có độ rủi ro lớn nhất hoặc thấp nhất.