-1- BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA HÓA HỌC KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành Lí luận và phương pháp dạy học Hóa học XÂY DỰNG TÀI LIỆU ĐIỆN TỬ HƯỚNG DẪN SINH VIÊN SỬ DỤNG PHẦN MỀM MICROSOFT POWERPOINT VÀ ACTIVINSPIRE ĐỂ THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TƯƠNG TÁC TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG Người hướng dẫn khoa học: TS. Thái Hoài Minh SV thực hiện: Nguyễn Vĩnh Mạnh Khóa: 2015 – 2019 Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2019 -2- BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA HÓA HỌC KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành Lí luận và phương pháp dạy học Hóa học XÂY DỰNG TÀI LIỆU ĐIỆN TỬ HƯỚNG DẪN SINH VIÊN SỬ DỤNG PHẦN MỀM MICROSOFT POWERPOINT VÀ ACTIVINSPIRE ĐỂ THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TƯƠNG TÁC TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG Người hướng dẫn khoa học: TS. Thái Hoài Minh SV thực hiện: Nguyễn Vĩnh Mạnh Khóa: 2015 – 2019 Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2019 -3- LỜI CẢM ƠN Để có được đề tài ngày hôm nay, ngoài sự cố gắng, phấn đấu nỗ lực của bản thân, em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của cô Thái Hoài Minh. Nhờ có sự chỉ bảo, quan tâm kịp thời của cô mà tôi đã đúc kết được rất nhiều kinh nghiệm cho bản thân cũng như hoàn thành thật tốt khóa luận của mình.
Bên cạnh đó cô còn tạo nhiều điều kiện, môi trường để tôi thực nghiệm đề tài và công bố những sản phẩm tôi thực hiện được đến rộng rãi SV. Không chỉ trong kì thực tập mà cô còn giúp đỡ tôi rất nhiều trong cuộc sống hằng ngày. Một lần nữa xin trân trọng cảm ơn cô. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến những người bạn Nguyễn Quốc Bảo, Trần Phương Thảo, Lê Nguyễn Thảo Trang đã đồng hành cùng tôi và đưa ra những lời khuyên, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Tôi xin gửi lời cảm ơn đến cô Trần Thị Ngọc Diễm, GV Hóa học trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa đã tạo cơ hổi để tôi được sử dụng BTTvào bài học trong đợt thực tập sư phạm của mình. Xin gửi lời biết ơn đến sự hợp tác của tập thể các bạn SV đang tham gia học phần “Ứng dụng ICT trong dạy học Hóa học ở trường phổ thông”. Các bạn đã cùng tôi đồng hành và thực hiện đầy đủ, chất lượng các sản phẩm và yêu cầu mà tôi đề ra. Ngoài ra tôi cũng muốn dành lời cảm ơn đến các em HS lớp 11A1 và 11CV của trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, các em đã tạo cho tôi cơ hội được tìm hiểu thực trạng dạy học ở trường phổ thông.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời tri ân đến gia đình, bạn bè đã quan tâm giúp đỡ và động viên tôi trong thời gian nghiên cứu đề tài vừa qua. Một lần nữa, xin gửi đến tất cả mọi người lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất. Hồ Chí Minh, ngày 23 tháng 04 năm 2019 Nguyễn Vĩnh Mạnh -4- MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT. 8 DANH MỤC CÁC BẢNG.
9 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC. 16 XÂY DỰNG TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ. 16 HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TƯƠNG TÁC.
Lịch sử vấn đề nghiên cứu. Phương pháp dạy học trong bối cảnh cách mạng 4. Bối cảnh giáo dục trong cuộc cách mạng 4. Khái niệm phương pháp dạy học.
Tổng quan về dạy học tương tác. Khái niệm dạy học tương tác. Các phương tiện dạy học hỗ trợ dạy học tương tác. Các hoạt động tương tác trong giờ học Hóa học.
Tổng quan về bảng tương tác. Khái niệm bảng tương tác. Các phần mềm thiết kế bài giảng tương tác. Lợi ích dạy học bằng bảng tương tác.
Tài liệu học tập điện tử. Khái niệm tài liệu học tập. Tài liệu học tập điện tử. Ưu và khuyết điểm của tài liệu điện tử.
Một số công cụ thiết kế tài liệu điện tử. Thực trạng thái độ của học sinh với tiết học có sử dụng bảng tương tác và kĩ năng ứng dụng các phần mềm để thiết kế hoạt động dạy học tương tác của sinh viên khoa Hóa học trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Thực trạng thái độ của học sinh với tiết học có sử dụng bảng tương tác. Thực trạng kĩ năng ứng dụng các phần mềm để thiết kế hoạt động dạy học tương tác của sinh viên khoa Hóa học trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
THIẾT KẾ TÀI LIỆU ĐIỆN TỬ HƯỚNG DẪN SINH VIÊN SỬ DỤNG PHẦN MỀM MICROSOFT POWERPOINT VÀ ACTIVINSPIRE THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TƯƠNG TÁC. Nguyên tắc thiết kế tài liệu điện tử. Đảm bảo tính khoa học và phong phú của nội dung. Đảm bảo về hình thức.
Đảm bảo tính khả thi. Quy trình thiết kế tài liệu điện tử. Xác định mục tiêu của việc xây dựng tài liệu điện tử. Xây dựng nguồn tài nguyên, nội dung của tài liệu.
Xây dựng tài liệu bằng phần mềm chuyên dụng. Giới thiệu tài liệu đến sinh viên. Tiến hành thực nghiệm sư phạm. Rút kinh nghiệm và chỉnh sửa tài liệu.
Dùng ứng dụng Google Site để thiết kế tài liệu điện tử. Giới thiệu các tính năng dùng để thiết kế hoạt động dạy học tương tác (sử dụng trong tài liệu). Phần mềm Microsoft Powerpoint. Phần mềm Activinspire.
Giới thiệu tài liệu điện tử “Hướng dẫn sử dụng phần mềm Microsoft Powerpoint và Activinspire để thiết kế hoạt động dạy học tương tác”. Phần mềm Microsoft Powerpoint. Phần mềm Activinspire. Hệ thống bài tập.
Một số hoạt động dạy học gợi ý. Một số định hướng sử dụng tài liệu. Tổ chức tự học có hướng dẫn trong học phần “Ứng dụng ICT trong dạy học Hóa học ở trường phổ thông”. Tài liệu hỗ trợ SV tự rèn luyện và nâng cao kĩ năng thiết kế hoạt.
THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Mục đích thực nghiệm. Đối tượng thực nghiệm. Nội dung thực nghiệm.
Tiến hành thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm. Thông qua phiếu khảo sát ý kiến của sinh viên sau khi sử dụng tài liệu điện tử. Thông qua chất lượng các sản phẩm dự án, hồ sơ bài dạy mà sinh viên thiết kế sau khi sử dụng tài liệu.
Thông qua hồ sơ học tập hằng tuần của sinh viên. 84 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Nghiên cứu một số nội dung cơ sở lí luận của đề tài. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của đề tài.
Xây dựng bộ tài liệu điện tử hỗ trợ quá trình tự học về phần mềm thiết kế hoạt động dạy học tương tác cho sinh viên. Thực nghiệm sư phạm và đánh giá kết quả của đề tài. Đối với trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Đối với khoa Hóa học trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
Đối với SV khoa Hóa học trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Hướng phát triển đề tài. 88 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 93 -8- DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT ICT : Công nghệ thông tin và truyền thông HS : Học sinh BTT : Bảng tương tác SV : Sinh viên TLĐT : Tài liệu điện tử MS Powerpoint : MS Powerpoint GV : Giáo viên ĐHSP TP.HCM : Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh -9- DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.
Cảm nhận của HS về tiết học có sử dụng bảng tương tác. Cảm nhận của SV về tiết học có sử dụng bảng tương tác. Đánh giá của SV về các tài liệu tự học đã sử dụng. Danh sách 13 hoạt động dạy học được thiết kế bằng phần mềm MS Powerpoint và Activinspire.
Tiến trình dạy học buổi 1. Tiến trình dạy học buổi 2. Tiến trình dạy học buổi 3. Nhận xét của SV về TLĐT.
Khả năng ứng dụng của bản thân sau khi sử dụng tài liệu. Thang điểm đánh giá sản phẩm dự án nhóm cảu SV. Điểm dự án nhóm. 83 - 10 - DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 1.
Biểu đồ về các phương pháp dạy học Hóa học thầy cô THPT thường sử dụng. Biểu đồ về thái độ mong muốn của HS với tiết học có sử dụng BTT. Biểu đồ về thành tích SV trong học phần tin học đại cương. Biểu đồ về trình độ hiểu biết của SV về bảng tương tác.
Biểu đồ về mật độ sử dụng phần mềm thiết kế hoạt động dạy học tương tác. Biểu đồ về nguyên nhân hạn chế sử dụng phần mềm thiết kế hoạt động dạy học tương tác. Quy trình thiết kế TLĐT. Kí hiệu ứng dụng Google Drive.
Thiết kế giao diện trang chủ tài liệu bằng công cụ Google Site .4 Trình duyệt “Pages” giúp phân nội dung tài liệu thành các mục khác nhau 46 Hình 2. Hệ thống các đường dẫn dưới dạng nút bấm. Hệ thống các đường dẫn dưới dạng tích hợp vào văn bản. Thao tác hiệu chỉnh Trigger.
Hoạt động câu hỏi trắc nghiệm có dùng tính năng Trigger. Thao tác thiết lập Hyperlink. Tính năng Hyperlink hỗ trợ thiết kế mô phỏng hóa học. Thao tác nhúng mã code vào MS Powerpoint.
Thao tác nhúng mã code vào MS Powerpoint. Thao tác áp dụng tính năng kéo thả vào đối tượng. Một số công cụ thường sử dụng trong phần mềm Activinspire. Các trình duyệt trong phần mềm Activinspire.
Hoạt động có chứa tính năng “Thùng chứa”. Hoạt động có chứa tính năng “Mực thần kì”. Sơ đồ cấu trúc TLĐT. Sơ đồ cấu trúc mục phần mềm MS Powerpoint.
Sơ đồ cấu trúc mục phần mềm Activinspire. Hệ thống bài tập rèn luyện được giới thiệu trong tài liệu. Hình ảnh một số hoạt động dạy học gợi ý. Cấu trúc giới thiệu một hoạt động dạy học gợi ý.
Một số hình ảnh thực nghiệm sư phạm. SV tự thực hiện thao tác hiệu chỉnh bảng. Giao diện một số sản phẩm của SV. SV thực hiện hoạt động dạy học có bảng tương tác .5 Một số sản phẩm tự học của sinh viên.
Lí do chọn đề tài Chúng ta đang sinh sống, học tập và làm việc trong một thời đại mà tất cả các lĩnh vực đều có sự đóng góp của công nghệ thông tin và truyền thông (ICT). Như một lẽ tất yếu, lĩnh vực giáo dục cũng chính thức có sự thay đổi vượt bậc khi có sự tham gia hỗ trợ từ ICT.