CHƢƠNG 5 KẾ TOÁN QUÁ TRÌNH KINH DOANH CĂN BẢN LOGO MỤC TIÊU CHƢƠNG Sau khi nghiên cứu nội dung này, người học có thể: o Trình bày được những yếu tố chủ yếu trong quá trình sản xuất. o Vận dụng để kế toán các yếu tố chủ yếu trong quá trình sản xuất. o Tổng hợp các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất và tính giá thành sản phẩm. 2 MỤC TIÊU CHƢƠNG Sau khi nghiên cứu nội dung này, người học có thể: o Vận dụng để kế toán quá trình tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh.
o Vận dụng để kế toán quá trình mua bán hàng hóa. Kế toán các yếu tố chủ yếu 5. Kế toán quá trình sản xuất 5. Kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh 5.
Kế toán quá trình kinh doanh chủ yếu trong doanh nghiệp thƣơng mại 4 5.1 KẾ TOÁN CÁC YẾU TỐ CHỦ YẾU 5.1 Kế toán nguyên vật liệu 5.2 Kế toán TSCĐ hữu hình 5.3 Kế toán công cụ dụng cụ 5.4 Kế toán tiền lương & các khoản trích theo lương 5 5.1 KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU (1) KHÁI NIỆM Nguyên liệu, vật liệu của DN là những đối tượng lao động mua ngoài hoặc tự chế biến dùng cho mục đích sản xuất, kinh doanh của DN 6 Đặc điểm của NVL Tham gia moät laàn vaøo chu kyø SX. Thay ñoåi hình daùng ban ñaàu trong quaù trình söû duïng. Chuyeån toaøn boä giaù trò vaøo giaù trò cuûa SPSX ra. CP veà vaät lieäu chieám tyû troïng khaù lôùn trong thaønh phần cuûa giaù thaønh.1 KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU NVL Nguyên vật liệu NVL chính phụ Nhiên … liệu VL và Vật tư TBXDCB thay thế 8 5.1 KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU Tài khoản sử dụng TK 152 “Nguyên liệu, vật liệu” SD:xxxx o Các khoản giảm trừ khi o Trị giá NL,VL nhập mua NVL kho.
o Trị giá NL,VL xuất kho SD:xxxx 9 KẾ TOÁN NHẬP KHO NGUYÊN VẬT LIỆU 111,112 152 331,111, 141,331… 112,1388, … 1a Giá chưa thuế nhập kho CK thương mại, giảm Chi phí trong quá trình giá mua theo giá chưa thuế 1b 133 2 VAT VAT 1c 10 Ví dụ: Hạch toán các NVKT sau Đơn vị mua 2 tấn vật liệu A, trị giá 5.000 đ/tấn, thuế suất thuế GTGT 10%, đã thanh toán bằng tiền gửi ngân hàng. Chi phí vận chuyển bằng tiền mặt là 1. Vật liệu về nhập kho đủ. Giá mua theo hóa đơn Nợ TK 152 10.
Chi phí vận chuyển Nợ TK 152 1.000 11 KẾ TOÁN XUẤT KHO NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG DNSX, VL XUAÁT KHO VL söû duïng heát VL khoâng söû duïng heát Giaù trò VL xuaát Giaù trò VL Traû laïi kho kho chính laø chi thöøa phí VL naèm giaûm chi phí trong CPSXKD Ñeå laïi PX veà VL trong trong kyø kyø 12 152 621,627,641,642… VL xuaát kho cho hoaït ñoäng SXKD VL noäp laïi kho 2 152 621,627,641,642… VL xuaát kho 1 VL thöøa ñeå laïi PX 3 (baèng soá aâm) (Thaùng sau ghi boå sung : Nôï TK 621, 627,641/ Coù TK 152 ) 13 Ví dụ: Hãy định khoản các NVKTPS sau 1. Xuất kho NVL dùng cho: − Trực tiếp SX sản phẩm: 1.000 đ − Sử dụng cho phân xưởng sản xuất: 200.000 đ − Sử dụng cho bộ phận bán hàng: 500.000 đ − Sử dụng cho bộ phận quản lý doanh nghiệp: 300.000 14 Company Logo BÀI TẬP Tại một DN có tình hình về VL chính trong tháng 3/201x: Tồn kho đầu tháng: 400kg, đơn giá 15.000đ/kg Tình hình nhập xuất VL chính trong tháng như sau: Ngày 05/10: nhập kho 600kg, đơn giá 15.500 đ/kg, thuế GTGT 10%, chưa trả tiền người bán. Ngày 10/10: Xuất dùng để trực tiếp SX sản phẩm 500kg. Yêu cầu: Định khoản các nghiệp vụ trên, cho biết DN tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và tính giá xuất kho theo phương pháp FIFO.2 Kế toán tài sản cố định Khái niệm, đặc điểm Kế toán tăng TSCĐ Kế toán giảm TSCĐ Kế toán khấu hao TSCĐ 23/09/2020 16 1.
KHÁI NIỆM Vậy phải đáp ứng tiêu chuẩn nào? Nếu không có hình thái vật chất cụ thể TSCĐ vô hình 17 Tieâu chuaån ghi nhận TSCÑ hữu hình Chaéc chaén thu ñöôïc lôïi ích kinh teá trong töông lai töø vieäc söû duïng taøi saûn ñoù. Nguyeân giaù taøi saûn phaûi ñöôïc xaùc ñònh moät caùch ñaùng tin caäy. Coù thôøi gian söû duïng töø 1 naêm trôû leân. Coù giaù trò töø 30 trieäu ñoàng trôû leân.
18 Những tư liệu lao động không hội đủ 4 tiêu chuẩn trên thì gọi là công cụ dụng cụ Loại 1: Nhà cửa, vật kiến trúc Loại 2: Máy móc, thiết bị Loại 3: Phương tiện vận tải, truyền dẫn TSCĐ hữu hình Loại 4: Thiết bị, dụng cụ quản lý Loại 5: Cây lâu năm, súc vật làm việc & cho sản phẩm Loại 6: TSCĐ khác 19 Đặc điểm Tham gia vào nhiều chu kỳ SXKD; Không bị biến đổi hình dáng ban đầu; Giá trị được dịch chuyển dần vào giá trị sản phẩm mới. TÀI KHOẢN SỬ DỤNG TK 211 “TSCĐ hữu hình” SDĐK: Nguyên giá hiện có đầu kỳ Nguyên giá TSCĐ hữu Nguyên giá TSCĐ hữu hình tăng lên hình giảm xuống SDCK: Nguyên giá hiện có ở DN 21 Kế toán tăng TSCĐ do mua sắm 111, 112, 331,. 1332 Thuế GTGT 1 211 (213) Giá mua 2 Chi phí trước khi sử dụng 3332,3333 Thuế NK, TTĐB phải nộp (nếu có) 3 22 Ví dụ: Định khoản các NVKT phát sinh sau: Mua 1 TSCĐHH với giá mua chƣa thuế 100.000đ, thuế GTGT 10% chƣa trả tiền ngƣời bán. CP lắp đặt, chạy thử 5.000đ trả bằng tiền mặt.
Biết rằng DN kê khai và nộp thuế GTGT theo PP khấu trừ. Giá mua TSCĐ Nợ TK 211 100. Chi phí, lắp đặt chạy thử Nợ TK 211 5. KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ 411 211 (213) Nhận vốn góp hoặc được cấp DN nhận vốn góp bằng 1 TSCĐ HH, theo giá hội đồng đánh giá là 200.
KẾ TOÁN GIẢM TSCĐ Giảm do thanh lý, nhượng bán TSCĐ, có 3 bút toán cần phản ánh: Xóa sổ TSCĐ Ghi nhận thu nhập khi thanh lý, nhượng bán Ghi nhận chi phí thanh lý, nhượng bán 4. KẾ TOÁN GIẢM TSCĐ 211,213 GTHM 214 111,112,131. NG … Xóa sổ 711 1 GTCL 811 111,112,331 Thu nhập ,152,334… 3 2 Chi phí 133 3331 26 Ví dụ: Định khoản các NVKT phát sinh sau: Nhƣợng bán 1 TSCĐHH có nguyên giá 300.000 đ với giá bán chƣa thuế 50.000 đ, thuế GTGT 10%, đã thanh toán bằng TGNH. Xóa sổ TSCĐ Nợ TK 214 240.
Thu nhập do thanh lý Nợ TK 112 55. KẾ TOÁN KHẤU HAO TSCĐ Khấu hao TSCĐ là việc tính toán và phân bổ một cách có hệ thống nguyên giá của TSCĐ vào chi phí SXKD trong thời gian sử dụng của TSCĐ. Có 3 phương pháp tính: PP khấu hao đường thẳng PP khấu hao theo số dư giảm dần PP khấu hao theo số lượng, khối lượng sản phẩm Mức Khaáu hao Nguyên giá TSCĐ TSCÑ = Thời gian sử dụng Möùc khaáu Nguyeân giaù Tyû leä khaáu = hao (naêm) TSCÑ höõu hao (naêm) hình Möùc khaáu hao (naêm) Möùc khaáu = hao 12 (thaùng) 29 2. TÀI KHOẢN SỬ DỤNG TK 214 “Hao mòn TSCĐ” SDĐK: Giá trị hao mòn đầu kỳ Giá trị hao mòn TSCĐ Giá trị hao mòn TSCĐ giảm xuống do thanh tăng lên do trích khấu lý, nhượng bán,… hao SDCK: Giá trị hao mòn lũy kế của TSCĐ 30 Kế toán khấu hao TSCĐ Phƣơng pháp hạch toán 214 627 KH TSCĐ ở phân xƣởng SX 641 KHTSCĐ ở bộ phận bán hàng 642 KHTSCĐ ở bộ phận quản lý DN 31 Ví dụ: Định khoản các NVKT phát sinh sau Trích khấu hao TSCĐ sử dụng ở phân xƣởng sản xuất 1.000, sử dụng ở bộ phận bán hàng 2.000 và bộ phận QLDN 3.000 Hướng dẫn: Nợ TK 627 1.3 Kế toán công cụ, dụng cụ 1.
Tài khoản sử dụng 3. Kế toán nhập công cụ dụng cụ 4. Kế toán xuất công cụ dụng cụ 33 5.3 Kế toán công cụ dụng cụ Khái niệm Là tƣ liệu lao động Sử dụng cho các hoạt động SXKD Không đủ tiêu chuẩn trở thành TSCĐ 34 Đặc điểm Tham gia vào nhiều chu kỳ SXKD Giá trị không lớn Vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu Chuyển hết 1 lần hoặc phân bổ nhiều lần vào chi phí SXKD trong kỳ 35 2. TÀI KHOẢN SỬ DỤNG TK 153 “Coâng cuï, duïng cuï” SDĐK:xxx CCDC nhaäp kho do GT CCDC xuaát kho.
CKTM,traû laïi ngöôøi baùn, hoaëc ñöôïc giaûm giaù. Toång SPS Nôï Toång SPS Coù SDCK:xxx 36 3. KẾ TOÁN NHẬP CÔNG CỤ DỤNG CỤ 111,112 141,331 331,111, 1a 153 112,1388 Giá chưa thuế nhập kho CKTM, hàng bị Chi phí trong quá trình trả lại,giảm giá mua theo giá chưa thuế 2 1b 133 VAT VAT 1c 37 Ví dụ minh họa Mua CCDC nhập kho trị giá 1.000đ, thuế GTGT 10% chƣa thanh toán tiền cho ngƣời bán. Chi phí vận chuyển trả bằng tiền mặt 50.500 38 Kế toán xuất kho công cụ dụng cụ 153 627, 641, 642 5.000 (1) Xkho CCDC phân bổ 1 lần 5.000 242 (2a) Xkho CCDC (2b) Phân bổ vào phân bộ nhiều lần CP mỗi kỳ 5.
TÀI KHOẢN SỬ DỤNG Tröôøng hôïp CCDC coù TK 242 giaù trò lôùn, lieân quan Các khoản chi Các khoản ñeán nhieàu kyø kinh phí trả trước chi phí trả thực tế phát trước phân doanh, keá toaùn coù theå sinh bổ vào chi phaân boå thaønh nhieàu phí SXKD laàn vaøo caùc kyø kinh trong kỳ doanh baèng caùch söû duïng TK 242 “Chi phí C: Các khoản traû tröôùc” chi phí chờ phân bổ vào chi phí SXKD 40 Ví dụ: Hãy định khoản các NVKT sau Xuất kho 1 CCDC dùng cho phân xƣởng sản xuất có trị giá 500.000 và phân bổ 2 lần trong cùng một niên độ. Hướng dẫn: Xuất kho CCDC: Nợ TK 242 500.000 Đồng thời phân bổ vào chi phí: Nợ TK 627 250.3 Kế toán tiền lương & các khoản trích theo lương 1. Tài khoản sử dụng 3. Kế toán tiền lương 4.
Kế toán các khoản trích theo lương 42 1. KHÁI NIỆM Tiền lương là khoản tiền DN trả cho NLĐ để bù đắp sức lao động đã hao phí khi tham gia vào hoạt động SXKD. Tiền lương là một bộ phận cấu thành nên giá trị sản phẩm do lao động tạo ra. 43 • Bảo hiểm xã hội (BHXH): trợ cấp cho người lao động khi ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, tử tuất,… • Bảo hiểm y tế (BHYT): mua thẻ BHYT cho người lao động, trả tiền khám bệnh, thuốc, viện phí,… • Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): trả trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ học nghề, hỗ trợ tìm việc làm, đóng BHYT cho người hưởng trợ cấp thất nghiệp.