Khóa luận chăm sóc lợn nái sinh sản và theo dõi bệnh tại Công ty Thiên Thuận Tường Cẩm Phả

Chăm sóc lợn nái sinh sản là một trong những yếu tố quan trọng quyết định năng suất và chất lượng sản phẩm trong ngành… 57 trang · Đại học Thái Nguyên · 2023.

• Tác giả: Phạm Quang Trường
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Minh Toàn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Chăm Sóc Nuôi Dưỡng Lợn NáI Sinh Sản Và Theo Dõi Bệnh Tại Quảng Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC DANH TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Điều kiện khí hậu thời tiết
• 2.1.1.3. Điều kiện giao thông
• 2.1.1.4. Điều kiện địa hình đất đai
• 2.1.2. Điều kiện vật chất và cơ sở hạ tầng nơi thực tập
• 2.1.2.1. Cơ sở vật chất
• 2.1.2.2. Cơ sở hạ tầng
• 2.1.2.3. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.2.4. Tình hình sản xuất tại cơ sở
• 2.1.2.5. Thuận lợi và khó khăn
• 2.1.2.5.1. Thuận lợi
• 2.1.2.5.2. Khó khăn
• 2.2. Tổng quan tài liệu
• 2.2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3.4.2. Phương pháp theo dõi
• 3.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi
• 4.3. Ý nghĩa và bài học kinh nghiệm
• 4.4. Kết quả thực hiện đề tài nghiên cứu
• 4.5. Tình hình một số bệnh thường xảy ra ở nái sinh sản nuôi tại trại
• 4.6. Kết quả điều trị các bệnh sinh sản xảy ra trên đàn nái
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• HÌNH ẢNH MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TẠI TRẠI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chăm Sóc Lợn NáI Sinh Sản Tại Quảng Ninh

Chăm sóc lợn nái sinh sản là một trong những yếu tố quan trọng quyết định năng suất và chất lượng sản phẩm trong ngành chăn nuôi lợn. Tại Quảng Ninh, việc chăm sóc lợn nái sinh sản không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn. Các phương pháp chăm sóc hiện đại đang được áp dụng nhằm tối ưu hóa quy trình này.

1.1. Điều Kiện Tự Nhiên Ảnh Hưởng Đến Chăm Sóc Lợn NáI

Quảng Ninh có khí hậu nhiệt đới gió mùa, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và sinh sản của lợn nái. Nhiệt độ và độ ẩm cao có thể tạo điều kiện cho các bệnh tật phát triển, do đó cần có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.2. Vai Trò Của Dinh Dưỡng Trong Chăm Sóc Lợn NáI

Dinh dưỡng là yếu tố then chốt trong việc chăm sóc lợn nái. Cần cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn nái, từ đó nâng cao năng suất.

II. Thách Thức Trong Chăm Sóc Lợn NáI Sinh Sản

Ngành chăn nuôi lợn tại Quảng Ninh đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc chăm sóc lợn nái sinh sản. Các bệnh thường gặp và điều kiện môi trường không thuận lợi là những vấn đề cần được giải quyết kịp thời.

2.1. Các Bệnh Thường Gặp Ở Lợn NáI

Lợn nái thường mắc phải các bệnh như viêm tử cung, viêm vú, và các bệnh nhiễm trùng khác. Những bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn mẹ mà còn tác động đến chất lượng lứa con.

2.2. Ảnh Hưởng Của Thời Tiết Đến Sức Khỏe Lợn NáI

Thời tiết khắc nghiệt có thể làm giảm sức đề kháng của lợn nái, dẫn đến tăng nguy cơ mắc bệnh. Việc theo dõi và điều chỉnh môi trường sống cho lợn là rất cần thiết.

III. Phương Pháp Chăm Sóc Lợn NáI Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả chăm sóc lợn nái sinh sản, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe của lợn mà còn tăng năng suất sản xuất.

3.1. Quy Trình Chăm Sóc Lợn NáI Sau Sinh

Chăm sóc lợn nái sau sinh là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản cho lợn mẹ. Cần thực hiện các biện pháp vệ sinh và dinh dưỡng hợp lý.

3.2. Kỹ Thuật Phòng Bệnh Cho Lợn NáI

Phòng bệnh cho lợn nái là một trong những yếu tố quan trọng trong chăm sóc. Cần tiêm phòng định kỳ và theo dõi sức khỏe thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Chăm Sóc Lợn NáI

Việc áp dụng các phương pháp chăm sóc lợn nái sinh sản tại Quảng Ninh đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các trại chăn nuôi đã cải thiện được năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Trại Lợn Thiên Thuận Tường

Tại trại lợn Thiên Thuận Tường, việc áp dụng quy trình chăm sóc khoa học đã giúp tăng số lượng lứa sinh sản và giảm tỷ lệ bệnh tật ở lợn nái.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tế

Các bài học từ thực tế cho thấy rằng việc chăm sóc lợn nái cần phải linh hoạt và thích ứng với điều kiện cụ thể của từng trại chăn nuôi.

V. Kết Luận Về Chăm Sóc Lợn NáI Sinh Sản Tại Quảng Ninh

Chăm sóc lợn nái sinh sản là một nhiệm vụ quan trọng trong ngành chăn nuôi lợn tại Quảng Ninh. Việc áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn.

5.1. Tương Lai Của Ngành Chăn Nuôi Lợn Tại Quảng Ninh

Ngành chăn nuôi lợn tại Quảng Ninh có tiềm năng phát triển lớn. Cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực để nâng cao chất lượng sản phẩm.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Chăm Sóc Lợn NáI

Cần có các giải pháp đồng bộ trong việc chăm sóc lợn nái, từ dinh dưỡng đến phòng bệnh, nhằm đảm bảo sức khỏe và năng suất cho đàn lợn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, ngành chăn nuôi đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế, trong đó chăn nuôi lợn chiếm tỷ trọng chi phối. Tuy nhiên, lĩnh vực này đang đối diện với nhiều thách thức lớn về an toàn thực phẩm do tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh và hormone, sự thiếu hụt nhân lực có kỹ năng chuyên môn trong quản lý dinh dưỡng và sức khỏe đàn, áp lực ô nhiễm môi trường từ chất thải, cũng như sự cạnh tranh từ thị trường khu vực. Đặc biệt, rủi ro dịch bệnh vẫn là trở ngại nghiêm trọng nhất gây thiệt hại kinh tế cho cả nông hộ lẫn trang trại tập trung.

Đối với đàn lợn nái, nhất là các giống nhập ngoại có năng suất cao, khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm còn hạn chế, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh sinh sản ngày càng gia tăng. Trong quá trình sinh nở, đường sinh dục của lợn nái rất dễ bị vi khuẩn xâm nhập gây ra các hội chứng nhiễm trùng hậu sản như viêm âm đạo, viêm âm môn, viêm vú, sót nhau và đặc biệt là viêm tử cung. Những bệnh lý này ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ sinh sản, tiết sữa nuôi con, làm giảm chất lượng lợn giống, gây nguy cơ chậm sinh, mất sữa, vô sinh hoặc tử vong do nhiễm trùng huyết. Xuất phát từ thực tế sản xuất đó, tác giả Phạm Quang Trường đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá thực trạng chăm sóc và theo dõi bệnh sinh sản trên đàn nái tại cơ sở.

Mục tiêu của đề tài:

1. Thực hiện chăm sóc và nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản tại trại lợn công ty Thiên Thuận Tường, tỉnh Quảng Ninh.
2. Theo dõi các bệnh xảy ra đối với đàn lợn nái sinh sản tại trại.

Nhiệm vụ (yêu cầu) của đề tài:

1. Đánh giá và nắm bắt được tình hình chăn nuôi tại trại lợn công ty Thiên Thuận Tường.
2. Xác định và nắm bắt được tình hình mắc bệnh, đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản tại trại.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (bao gồm các giống thuần và giống lai ngoại như Landrace, Yorkshire, Pietrain, Hampshire, Duroc và các đàn quy mô nhỏ thuộc dự án như Móng Cái, Meishan) nuôi tại trang trại.
• Phạm vi không gian: Trại lợn nái sinh sản thuộc Công ty Cổ phần Khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, địa chỉ tại khu 1, tổ 2, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được triển khai liên tục trong thời gian 6 tháng, từ ngày 12/06/2022 đến ngày 10/12/2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống luận cứ dựa trên các lý thuyết sinh lý học sinh sản, dinh dưỡng và bệnh lý học thú y gia súc:

• Sinh lý sinh sản và chu kỳ động dục ở lợn nái: Dựa trên các nghiên cứu của Trần Tiến Dũng và cs. (2002), Phạm Hữu Doanh và cs. (2003), Trần Văn Phùng và cs. (2004), tác giả tổng thuật các chỉ tiêu thành thục về tính (6 - 8 tháng tuổi ở lợn ngoại, khối lượng 65 - 80 kg; 4 - 5 tháng tuổi ở lợn nội, khối lượng 20 - 25 kg); các yếu tố ngoại cảnh tác động như mùa vụ, thời gian chiếu sáng, mật độ chuồng nuôi và kích thích từ đực giống. Chu kỳ động dục được phân tích qua 4 giai đoạn: trước chịu đực, chịu đực, sau chịu đực và giai đoạn yên tĩnh; cùng cơ chế điều hòa thần kinh - thể dịch thông qua các kích tố FRF từ vùng dưới đồi, FSH từ tuyến yên, Oestrogen từ bao noãn và Progesterone từ thể vàng.
• Dinh dưỡng và chăm sóc lợn nái: Nhu cầu về năng lượng (glucit, lipit), protein (các acid amin thiết yếu: lysine, methionine, tryptophan, histidine, cystein), khoáng chất (Ca, P chiếm 75% lượng khoáng cơ thể) và vitamin (A, D, E, B12). Quy trình dinh dưỡng điều chỉnh theo từng thời kỳ: giảm thức ăn trước đẻ 1 tuần, nhịn ăn hoặc ăn cháo loãng trong ngày đẻ, tăng dần khẩu phần sau đẻ 4 - 5 ngày để kích thích tiết sữa và tránh rối loạn tiêu hóa.
• Bệnh lý sinh sản: Cơ chế hình thành và triệu chứng lâm sàng của bệnh viêm tử cung, viêm vú, sót nhau và bại liệt sau khi đẻ. Các vi khuẩn gây bệnh thường gặp được ghi nhận gồm Streptococcus, Colibacillus, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Arcanobacterium pyogenes. Tác giả cũng tổng hợp kết quả nghiên cứu trong nước (Nguyễn Xuân Bình, Phạm Sỹ Lăng, Nguyễn Văn Thanh) và ngoài nước (Herber L. và cs., Christensen R.V. và cs., Smith B. và cs., Kemper và cs., Bidwell C.) về dịch tễ và phác đồ điều trị kháng sinh, hormone.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và theo dõi sản xuất bao gồm:

• Phương pháp theo dõi trực tiếp: Trực tiếp tham gia vận hành quy trình chăn nuôi, nuôi dưỡng, vệ sinh sát trùng, hỗ trợ phối giống nhân tạo, đỡ đẻ, can thiệp thủ thuật sơ sinh và điều trị bệnh hàng ngày; ghi chép sổ sách và học hỏi kinh nghiệm từ kỹ sư của trại và Công ty De Heus.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Khám lâm sàng hàng ngày thông qua quan sát trạng thái cơ thể, bộ lông, màu sắc da, niêm mạc, kiểm tra cơ quan sinh dục ngoài, tính chất dịch rỉ viêm từ âm hộ, bầu vú, trạng thái phân, thân nhiệt và khả năng vận động của lợn nái.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu theo dõi dịch tễ và kết quả can thiệp điều trị được thống kê và xử lý theo các công thức:
  • $\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số con mắc bệnh}}{\sum \text{Số con theo dõi}} \times 100$
  • $\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số con khỏi bệnh}}{\sum \text{Số con điều trị}} \times 100$
  • $\text{Tỷ lệ chết (%)} = \frac{\sum \text{Số con chết}}{\sum \text{Số con mắc bệnh}} \times 100$
  • $\text{Thời gian điều trị trung bình (ngày)} = \frac{\sum \text{Số ngày điều trị của từng con}}{\sum \text{Số con điều trị}}$
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu gốc ghi chép từ nhật ký thực tập cá nhân tại chuồng trại và sổ sách theo dõi kỹ thuật, báo cáo sản xuất của Công ty De Heus tại Trại lợn Thiên Thuận Tường giai đoạn 2020 - 2022.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1. Mở đầu

Phần mở đầu nêu rõ vai trò quan trọng của ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn về dịch bệnh sinh sản trên đàn nái ngoại do ảnh hưởng bất lợi của môi trường và kỹ thuật chăm sóc. Tác giả xác định rõ ràng mục tiêu tổng quát (chăm sóc nuôi dưỡng và theo dõi bệnh) cùng 2 yêu cầu cụ thể gắn liền với việc nắm bắt hiện trạng cơ sở và đánh giá hiệu lực của các biện pháp phòng, trị bệnh tại Công ty Cổ phần Khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường.

Phần 2. Tổng quan tài liệu

Chương này chia làm hai nội dung lớn:

• Điều kiện cơ sở nơi thực tập: Giới thiệu vị trí địa lý của trại tại phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, chịu tác động của khí hậu nhiệt đới gió mùa ven biển núi (nhiệt độ trung bình 21 - 23°C, độ ẩm 82 - 85%, lượng mưa trung bình 1.995 mm). Về cơ sở vật chất, trại được thành lập từ năm 2007 do ông Trần Hòa làm giám đốc, quy hoạch hệ thống chuồng kín khép kín cho quy mô 600 nái: chuồng đẻ (2 gian, 100 ô, kích thước 2,4m × 1,6m/ô), chuồng bầu (2 gian, 500 ô, kích thước 2,4m × 0,65m/ô), chuồng úm (20 ô, kích thước 5m × 6m), 3 chuồng thương phẩm (sức chứa từ 500 đến 1.000 lợn, trang bị hệ thống ăn tự động nhập khẩu từ Đan Mạch), phòng pha tinh có trang thiết bị chuyên dụng, trần lắp tôn xốp chống nóng, hệ thống giàn mát và quạt thông gió. Về nguồn nước, do địa hình gần biển không thể dùng nước giếng khoan nên nước uống phải mua ngoài, còn nước tắm và rửa chuồng được lấy từ ao trong trại và xử lý khử trùng bằng chlorine (3 - 5 ppm). Cơ cấu tổ chức gồm: 1 giám đốc, 1 quản lý, 3 cán bộ kỹ thuật De Heus, 1 đầu bếp, 5 công nhân và 3 sinh viên thực tập.
• Cơ sở khoa học và tổng quan nghiên cứu: Hệ thống hóa lý thuyết về sinh lý thành thục tính dục, chu kỳ động dục, cơ chế rụng trứng, hình thành thể vàng, nhu cầu dinh dưỡng từng giai đoạn, đặc điểm sinh trưởng của lợn con giai đoạn theo mẹ (hiện tượng khủng hoảng cai sữa do giảm sữa mẹ và giảm hemoglobin), cùng nguyên nhân, triệu chứng của 4 bệnh thường gặp trên nái: viêm tử cung, viêm vú, sót nhau, bại liệt sau đẻ. Tác giả cũng tổng hợp các công trình khoa học trong và ngoài nước về tỷ lệ mắc bệnh và các phác đồ điều trị bằng kháng sinh, kháng viêm và oxytocin.

Phần 3. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Tác giả trình bày cụ thể quy mô và phương tiện nghiên cứu trên đàn lợn nái của trại Thiên Thuận Tường trong 6 tháng (12/06/2022 - 10/12/2022). Nội dung tập trung vào: thực hiện các quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, công tác vệ sinh phòng bệnh bằng sát trùng, vaccine, thuốc thú y; quy trình chẩn đoán lâm sàng các biểu hiện bệnh lý sinh sản; phương pháp triển khai điều trị lâm sàng và bộ công thức toán học tính toán tỷ lệ mắc, khỏi, chết và thời gian điều trị trung bình.

Phần 4. Kết quả và thảo luận

Chương kết quả phản ánh toàn bộ khối lượng công việc và số liệu nghiên cứu chuyên đề:

• Công tác phục vụ sản xuất: Phân tích cơ cấu đàn lợn qua 3 năm (2020 - 2022), quy định mức ăn chuồng bầu theo các mã cám De Heus (mã 3100, 3000, 3030, 3085). Tác giả đã hoàn thành 100% nhiệm vụ được giao gồm 320 lần cho ăn, 48 lần trộn thuốc vào thức ăn, 30 lần tắm lợn, 15 lần tham gia loại thải nái.
• Công tác thú y và vệ sinh phòng bệnh: Thực hiện 320 lần dọn vệ sinh, 48 lần phun sát trùng, 25 lần phun vôi, 25 lần rải vôi, 180 lần rửa chuồng và máng ăn, 5 lần vệ sinh gầm chuồng đẻ (đều đạt 100% khối lượng giao). Về tiêm vaccine, đã tiêm phòng cho 120 nái mang thai (Dịch tả, Lở mồm long móng, Giả dại, E.coli, tẩy giun), 368 lợn con theo mẹ (Suyễn + Glasser mũi 1 & 2, Tai xanh, Circo) và 342 lợn con cai sữa (Dịch tả, Lở mồm long móng, APP, Tụ huyết trùng) với tỷ lệ an toàn 100%. Tác giả ghi nhận trường hợp 4 nái sau sinh có con xuất hiện triệu chứng bệnh giả dại do lỗi tiêm phòng ở chu kỳ trước, buộc phải tiêu hủy toàn bộ số con này. Ngoài ra, tác giả trực tiếp thực hiện trộn kháng sinh phòng bệnh (Tiamulin, Amoxicillin, Paracetamol) và các thủ thuật chăn nuôi: 150 ca hỗ trợ thụ tinh nhân tạo, 59 ca đỡ đẻ, 180 ca thiến lợn đực con, 149 ca mài nanh, 156 ca cắt đuôi, 26 ca tiêm lợn nái bỏ ăn, 2 ca điều trị sa trực tràng ở lợn con.
• Kết quả nghiên cứu chuyên đề bệnh sinh sản: Trên đàn 120 nái nuôi con được theo dõi lâm sàng, tác giả xác định được 3 bệnh xảy ra gồm: Bại liệt sau đẻ mắc cao nhất với 15 con (12,49%), Viêm tử cung mắc 10 con (8,33%) và Viêm vú mắc 5 con (4,16%). Phác đồ điều trị được áp dụng cụ thể: Viêm tử cung sử dụng thụt rửa cồn iodin pha loãng kết hợp tiêm Amoxicillin (20 ml/con/ngày), Oxytocin (2 ml/con), Ketoprofen (10 ml/con) đạt tỷ lệ khỏi 90% (9/10 con); Viêm vú dùng Amoxicillin và Oxytocin đạt tỷ lệ khỏi 100% (5/5 con); Bại liệt sau đẻ tiêm Canlphon@forte (20 ml/con) kết hợp trở mình chống loét da đạt tỷ lệ phục hồi 70% (12/15 con, loại thải 3 con).

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã trích xuất và tổng hợp được các dữ liệu sản xuất và dịch tễ học thú y cụ thể tại cơ sở:

Tình hình biến động đàn nái sinh sản tại trại (2020 - 2022):

STT	Đối tượng lợn	Năm 2020 (con)	Năm 2021 (con)	Năm 2022 (con)
1	Lợn nái hậu bị	80	107	80
2	Lợn nái sinh sản	304	367	485
3	Lợn đực giống	10	13	10
Tổng	Tổng đàn sinh sản	394	487	575

Số lượng lợn nái sinh sản năm 2022 tăng nhanh (đạt 485 con), lợn nái của trại đạt năng suất trung bình 2,3 - 2,35 lứa/năm; số con sơ sinh đạt 11,1 con/lứa và số con cai sữa đạt 10,04 con/lứa (cai sữa ở 21 - 26 ngày tuổi).

Định mức thức ăn chuồng bầu (thức ăn hỗn hợp De Heus):

Loại lợn	Mã thức ăn	Định mức ăn (kg/con/ngày)
Đực giống	3100	2,5
Lợn nái hậu bị	3000	3,0
Lợn nái mang thai	3030	3,0 - 3,7
Lợn nái cai sữa	3085	2,0

Tình hình mắc và kết quả điều trị các bệnh sinh sản trên đàn nái nuôi con:

Tên bệnh	Số theo dõi (con)	Số mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Phác đồ can thiệp chính	Số khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)	Ghi chú
Viêm tử cung	120	10	8,33	Oxytocin (2 ml), Amoxicillin (20 ml), thụt rửa cồn iodin pha nước (2 ngày liên tục), Ketoprofen (10 ml nếu sốt), điều trị 3 - 5 ngày	9	90,0	01 con tổn thương nặng, mất khả năng sinh sản nên loại thải
Viêm vú	120	5	4,16	Amoxicillin (20 ml), Oxytocin (2 ml), tiêm bắp liên tục 3 - 5 ngày	5	100,0	Lợn mẹ hết viêm, lợn con bú mẹ bình thường
Bại liệt sau đẻ	120	15	12,49	Canlphon@forte (20 ml), kết hợp trở mình chống loét, bổ sung khoáng, điều trị 3 - 14 ngày	12	70,0	03 con điều trị quá 2 tuần không chuyển biến nên đào thải

Giải pháp và khuyến nghị tác giả đề xuất:

• Cần tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật phối giống và đỡ đẻ, thao tác nhẹ nhàng, sát trùng dụng cụ triệt để nhằm tránh gây xây xát, tổn thương cơ học lên niêm mạc âm đạo và tử cung.
• Cải thiện kết cấu hạ tầng chuồng đẻ: Tác giả chỉ ra nguyên nhân khiến tỷ lệ bại liệt sau đẻ ở mức cao (12,49%) là do thiết kế nền chuồng đẻ một nửa là xi măng trát mịn và một nửa là bê tông đan, khiến sàn rất trơn trượt khi nái đứng dậy, dễ trượt ngã gây chấn thương thần kinh tọa hoặc hông khum. Do đó, cần có giải pháp chống trơn trượt sàn chuồng đẻ.
• Với các ca bệnh viêm tử cung, cần rút ngắn thời gian điều trị càng sớm càng tốt (dùng cồn iodin làm se niêm mạc và kích thích tái tạo kết hợp oxytocin tống dịch viêm) để bảo tồn chức năng sinh sản cho chu kỳ tiếp theo; kiên quyết loại thải những con điều trị bại liệt kéo dài trên 2 tuần không có tiến triển.

Đóng góp của tác giả:

• Cung cấp bức tranh thực tế về năng suất sinh sản và tỷ lệ mắc các bệnh hậu sản trên đàn nái nuôi tại khu vực ven biển Cẩm Phả, Quảng Ninh.
• Khẳng định tính hiệu quả trên thực địa của phác đồ điều trị viêm tử cung (khỏi 90%) và viêm vú (khỏi 100%) bằng sự kết hợp giữa kháng sinh phổ rộng Amoxicillin, kích thích co bóp tử cung bằng Oxytocin và sát khuẩn đường sinh dục bằng dung dịch cồn iodin.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:
  • Cỡ mẫu theo dõi bệnh sinh sản giới hạn ở 120 nái nuôi con trong khung thời gian 6 tháng của kỳ thực tập, chưa bao quát được biến động dịch tễ qua tất cả các mùa trong năm.
  • Việc chẩn đoán các bệnh viêm tử cung, viêm vú chủ yếu dựa trên các dấu hiệu lâm sàng bên ngoài (màu sắc, mùi dịch rỉ viêm, tính chất sưng cứng bầu vú, thân nhiệt) mà chưa có điều kiện lấy mẫu vi sinh để nuôi cấy, phân lập định danh chính xác loài vi khuẩn gây bệnh và làm kháng sinh đồ tại phòng xét nghiệm.
  • Điều kiện cơ sở vật chất của trại còn khó khăn về nguồn nước ngọt (phải mua từ ngoài) và thiết kế sàn chuồng chưa tối ưu, tạo ra các yếu tố gây nhiễu ảnh hưởng đến tỷ lệ chấn thương bại liệt sau sinh.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng quy mô theo dõi trên toàn bộ các chuồng đẻ trong thời gian dài hơn để đánh giá mối liên hệ giữa mùa vụ, nhiệt độ môi trường ven biển với tỷ lệ mắc bệnh sinh sản.
  • Kết hợp phân lập vi khuẩn từ dịch viêm tử cung và sữa viêm, xác định tính kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn phổ biến tại trại để tối ưu hóa phác đồ điều trị hóa dược.
  • Thử nghiệm các giải pháp vật liệu lót sàn hoặc cải tạo thiết kế nền chuồng đẻ nhằm giảm thiểu triệt để chứng bại liệt và chấn thương cơ học trên nái đẻ.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị thực tiễn đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về quy trình kỹ thuật đỡ đẻ, các bước thụ tinh nhân tạo thực tế (từ nhận biết phản ứng mê ì, dẫn que phối góc 45 độ đến bơm tinh và vỗ mông kích thích co thắt cổ tử cung), quy trình bấm nanh, cắt đuôi, thiến hoạn và lịch tiêm phòng vaccine cho lợn nái và lợn con.
• Kỹ thuật viên và người quản lý trang trại lợn: Cung cấp định mức khẩu phần ăn chuẩn hóa theo từng giai đoạn mang thai tại chuồng bầu, quy trình pha trộn kháng sinh phòng bệnh vào thức ăn quy mô mẻ trộn 100 kg, cùng phác đồ định lượng cụ thể (liều tiêm, loại thuốc, thời gian can thiệp) đối với các ca bệnh viêm tử cung, viêm vú và bại liệt sau sinh.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu và quy mô đàn lợn sinh sản tại Trại lợn Thiên Thuận Tường biến động như thế nào trong giai đoạn 2020 - 2022? Theo sổ sách kỹ thuật của trại, tổng đàn sinh sản tăng liên tục qua 3 năm: từ 394 con (năm 2020) lên 487 con (năm 2021) và đạt 575 con (năm 2022). Trong đó, đàn nái sinh sản trực tiếp tăng mạnh từ 304 con (2020) lên 367 con (2021) và 485 con (2022). Số lượng lợn nái hậu bị biến động từ 80 con (2020) lên 107 con (2021) và quay về 80 con (2022) do trại tiến hành thay thế, loại thải các nái không đủ tiêu chuẩn sinh sản. Đàn đực giống duy trì ổn định từ 10 đến 13 con.

2. Quy định mức ăn hàng ngày cho các loại lợn tại chuồng bầu của trại được áp dụng như thế nào? Trại sử dụng các loại thức ăn hỗn hợp của De Heus với định mức cụ thể: Đực giống ăn cám mã 3100 với mức 2,5 kg/con/ngày; Lợn nái hậu bị ăn cám mã 3000 với mức 3,0 kg/con/ngày; Lợn nái mang thai ăn cám mã 3030 với mức 3,0 - 3,7 kg/con/ngày; Lợn nái cai sữa ăn cám mã 3085 với mức 2,0 kg/con/ngày. Khẩu phần được chia làm 2 bữa/ngày; vào mùa đông khi nhiệt độ dưới 15°C, mỗi nái được bổ sung thêm 0,3 kg thức ăn/ngày để bù năng lượng mất do nhiệt lạnh.

3. Trong các bệnh sinh sản được theo dõi trên đàn nái nuôi con, bệnh nào có tỷ lệ mắc cao nhất và nguyên nhân do đâu? Bệnh có tỷ lệ mắc cao nhất là Bại liệt sau đẻ với 15 con mắc trên tổng số 120 con theo dõi (tỷ lệ 12,49%). Nguyên nhân chính được tác giả ghi nhận là do thiết kế nền chuồng đẻ gồm một nửa xi măng trát mịn và một nửa bê tông đan, khiến sàn chuồng trơn trượt làm lợn mẹ dễ bị ngã chấn thương cơ học và tổn thương dây thần kinh hông khi đứng dậy, kết hợp với các trường hợp thai quá to hoặc can thiệp thủ thuật kéo thai mạnh tay.

4. Phác đồ và kết quả điều trị bệnh viêm tử cung trên lợn nái tại trại được thực hiện ra sao? Phác đồ điều trị viêm tử cung bao gồm: thụt rửa âm đạo - tử cung bằng cồn iodin pha loãng với nước 1 - 2 lần/ngày (làm trong 2 ngày liên tục); tiêm bắp Amoxicillin liều 20 ml/con/ngày; tiêm Oxytocin 2 ml/con (để tăng co bóp đẩy sản dịch viêm); nếu lợn sốt thì tiêm thêm Ketoprofen 10 ml/con. Thời gian điều trị kéo dài từ 3 đến 5 ngày. Kết quả đạt tỷ lệ khỏi 90% (9/10 con), 1 con bị tổn thương nặng không hồi phục được khả năng sinh sản nên đã loại thải.

5. Vì sao có trường hợp lợn con sinh ra xuất hiện triệu chứng bệnh giả dại dù nái mang thai đã được tiêm phòng vaccine? Trong quá trình theo dõi tiêm phòng vaccine cho 120 nái mang thai (tiêm ở tuần mang thai thứ 12 - 13), tác giả ghi nhận có 4 con sau khi đẻ thì đàn lợn con có triệu chứng của bệnh giả dại, buộc phải tiêu hủy toàn bộ số con này. Nguyên nhân được xác định là do sai sót kỹ thuật trong quá trình thực hiện tiêm phòng vaccine ở đợt tiêm trước đó của trại, dẫn đến việc đàn nái chưa tạo được miễn dịch bảo hộ đầy đủ truyền cho thai.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phạm Quang Trường đã phản ánh chân thực, chi tiết quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và thực hành thú y trên đàn lợn nái sinh sản tại Công ty Thiên Thuận Tường trong thời gian thực tập 6 tháng. Nghiên cứu đã xác định tỷ lệ mắc 3 bệnh sinh sản phổ biến trên đàn 120 nái nuôi con gồm bại liệt sau đẻ (12,49%), viêm tử cung (8,33%) và viêm vú (4,16%). Việc áp dụng kịp thời các phác đồ can thiệp bằng hóa dược (Amoxicillin, Oxytocin, Ketoprofen, Canlphon@forte) kết hợp dung dịch thụt rửa iodin đã mang lại hiệu quả điều trị cao, đạt tỷ lệ khỏi từ 70% đến 100%. Đây là tài liệu thực nghiệm có giá trị thực tiễn cao, đóng góp các số liệu kỹ thuật hữu ích cho công tác quản trị đàn nái và kiểm soát bệnh sinh sản trong chăn nuôi lợn công nghiệp tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cùng với tiến bộ của khoa học kỹ thuật, ngành nông nghiệp ở Việt Nam đang trải qua một quá trình phát triển không ngừng. Bên cạnh ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của đất nước, và chăn nuôi lợn đóng góp đáng kể vào ngành này. Tuy nhiên, ngành chăn nuôi lợn đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến an toàn thực phẩm. Các vụ việc liên quan đến sử dụng thuốc kháng sinh và hormone không đúng cách, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng.

Trong khi nhu cầu sử dụng sản phẩm lợn ngày càng tăng thì ngành chăn nuôi lợn lại đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân lực. Những công việc liên quan đến chăn nuôi lợn, như đánh giá dinh dưỡng, giám sát sức khỏe, quản lý sản xuất, đều đòi hỏi nhiều kỹ năng và kinh nghiệm. Với sự phát triển của kinh tế và sự cạnh tranh gay gắt từ các nước trong khu vực, ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận thị trường Chăn nuôi lợn thường đặt ra rất nhiều vấn đề về môi trường, bao gồm chất thải, khí thải, và nước thải. Việc quản lý chất thải từ ngành chăn nuôi lợn đang là vấn đề đáng quan tâm để đảm bảo sự bền vững của ngành chăn nuôi.

Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất của ngành chăn nuôi lợn đó là dịch bệnh xảy ra phổ biến đã gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn ở nông hộ cũng như trang trại. Đối với lợn nái, đặc biệt là lợn nái nhập ngoại, các bệnh liên quan đến sinh sản có xu hướng tăng lên do khả năng thích nghi của chúng với điều kiện khí hậu không thuận lợi trong nước. Trong quá trình sinh đẻ, lợn nái dễ bị nhiễm vi khuẩn và gây ra một số bệnh nhiễm trùng sau sinh như viêm âm đạo, viêm âm môn và đặc biệt phổ biến là viêm tử cung và viêm vú. Những bệnh này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của lợn mẹ và chất lượng 2 của lứa lợn con.

Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh viêm tử cung có thể gây ra các bệnh phụ như vô sinh, viêm vú, chậm sinh, mất sữa, rối loạn sinh sản, và thậm chí gây nhiễm trùng huyết và tử vong. Vì vậy, các bệnh nhiễm trùng sau khi sinh như viêm vú và viêm tử cung ở lợn nái ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng của lứa lợn giống và cũng có tác động đáng kể đến năng suất, chất lượng và hiệu quả toàn diện của ngành chăn nuôi lợn. Nhằm đánh giá tình trạng bệnh sinh sản gây ra trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại, em tiến hành nghiên cứu chuyên đề : “Chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái sinh sản và theo dõi một số bệnh trên nái sinh sản tại công ty Thiên Thuận Tường, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” 1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1.

Mục tiêu  Thực hiện chăm sóc và nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản tại trại lợn công ty Thiên Thuận Tường tỉnh Quảng Ninh  Theo dõi các bệnh xảy ra đối với đàn lợn nái sinh sản tại trại 1. Yêu cầu  Đánh giá và nắm bắt được tình hình chăn nuôi tại trại lợn công ty Thiên Thuận Tường  Xác định và nắm bắt được tình hình mắc bệnh, đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản tại trại. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Trại lợn nái sinh sản của công ty khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường nằm cách quốc lộ 18 1km; địa chỉ: khu 1, tổ 2, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Thành phố Cẩm Phả là đô thị loại II cách Hà nội 200km về phía đông bắc, có diện tích tự nhiên 335,8 km², phần lớn địa hình của khu vực này là đồi núi, chiếm tỷ lệ 55,4% diện tích. Vùng trung du chiếm 16,29%, đồng bằng chiếm 15,01%, và vùng biển chiếm 13,3%.

Ngoài ra, khu vực này còn bao gồm hàng trăm hòn đảo nhỏ, chủ yếu là đảo đá vôi. Điều kiện khí hậu thời tiết Trại lợn của Công ty CP Thiên Thuận Tường Quảng Ninh nằm trong thành phố Cẩm Phả trực thuộc tỉnh Quảng Ninh nên sẽ chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Cẩm Phả thuộc vùng có khí hậu cận nhiệt đới ẩm, mang đặc trưng của các tỉnh miền Bắc, nhưng lại có những đặc điểm riêng của một tỉnh ven biển núi, với một mùa hạ nóng ẩm và mưa nhiều, và một mùa đông lạnh khô và ít mưa. Do tác động của hoàn lưu gió mùa Đông Nam Á, khí hậu ở đây phân chia thành hai mùa: mùa hạ, với nhiệt độ nóng ẩm và mưa, và mùa đông, với nhiệt độ lạnh và ít mưa.

Thời tiết ở đây có nhiệt độ trung bình từ 21-23°C và độ ẩm trung bình dao động từ 82-85%. Mùa lạnh thường bắt đầu từ giữa tháng 11 và kéo dài đến cuối tháng 3 của năm sau, trong khi mùa nóng bắt đầu từ tháng 5 và kết thúc vào đầu tháng 10. Mùa khô bắt đầu từ tháng 11 và kéo dài đến tháng 4 của năm sau, còn mùa mưa nhiều bắt đầu từ tháng 5 và 4 kết thúc vào đầu tháng 10. Trung bình hàng năm, lượng mưa ở đây là 1,995 mét.

Bên cạnh đó, với sự ảnh hưởng của biển, vùng này có khí hậu tổng thể mát mẻ và ấm áp, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp và nhiều hoạt động kinh tế khác.Điều kiện giao thông Cửa Ông là phường nằm ở phía đông TP Cẩm Phả, cách trung tâm hành chính tỉnh Quảng Ninh khoảng 32 km (khoảng 45 phút di chuyển bằng ô tô); cách trung tâm TP Hà Nội khoảng 207 km (ba tiếng di chuyển). Địa bàn phường có đường lớn là đường Lý Thường Kiệt và tuyến giao thông quan trọng là Quốc lộ 18, còn gọi là quốc lộ 18A (tuyến đường đi qua 4 tỉnh, thành phố là Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương và Quảng Ninh). Hơn nữa, đường vòng cung phía bắc nằm cách trung tâm phường khoảng 21 km [13]. Quốc lộ 18, từ thành phố Hạ Long vượt qua đèo Bụt và chạy xuyên qua lòng thành phố, tiếp tục đến cầu Ba Chẽ, cùng với đường nội thành kéo dài từ phường Cẩm Thạch đến phường Cẩm Đông, tạo thành một tuyến đường chính song song với hệ thống giao thông của Cẩm Phả.

Đường 326, thường được gọi là đường 18B từ Ngã Hai đến Mông Dương, chạy về phía tây và kéo dài 25 km, chủ yếu phục vụ cho lâm nghiệp và vận tải mỏ. Tuyến xe buýt 01 chạy xuyên suốt thành phố. Cẩm Phả cũng có một hệ thống đường sắt đặc biệt để vận chuyển than. Trước đây, Cẩm Phả có bến phà Vần Đồn, nhưng sau khi cầu Vân Đồn được xây dựng, bến này đã ngừng hoạt động.

Thay vào đó, Cẩm Phả hiện có cảng Cửa Ông để phục vụ các tàu lớn, chủ yếu là tàu than, cũng như các bến tàu nhỏ để phục vụ cho du lịch và tham quan vịnh Bái Tử Long. Bên cạnh đó, dự án đường cao tốc Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái hiện đang được đầu tư và dự kiến sẽ đi qua Cẩm Phả. Điều kiện địa hình đất đai Diện tích tự nhiên của thành phố Cẩm Phả là 48. Địa hình đồi núi.

Núi non chiếm 55,4% diện tích. Trong đó, diện tích núi đá chiếm tới 2590 ha, với núi cao nhất là núi Đèo Bụt với độ cao 452m và núi Khe Sím vượt quá 400m. Về phân bố địa hình, vùng trung du chiếm 16,29% diện tích, đồng bằng chiếm 15,01% và vùng biển chiếm 13,3%. Ngoài khu vực biển là sự tồn tại của hàng trăm hòn đảo nhỏ, chủ yếu là các đảo đá vôi.

Trong năm 2017, tổng diện tích đất tự nhiên của thành phố Cẩm Phả là 38. Trong đó, có diện tích đất sản xuất nông nghiệp là 1.452 ha, chiếm 3,8%; diện tích đất lâm nghiệp là 19.305 ha, chiếm 49,9%; diện tích đất chuyên dụng là 9.974 ha, chiếm 25,8%; và diện tích đất ở là 1. Điều kiện vật chất và cơ sở hạ tầng nơi thực tập 2. Cơ sở vật chất Trang trại sản xuất lợn hướng nạc của ông Trần Hòa nằm trên địa phận phường Cửa Ông - thành phố Cẩm Phả - tỉnh Quảng Ninh.

Trại được thành lập năm 2007. Là trại lợn tư nhân do ông Trần Hòa làm chủ đầu tư và là giám đốc công ty. Hoạt động kinh doanh chủ yếu là lợn thương phẩm. Cơ sở hạ tầng Công ty KTKSTTT có diện tích đất rất rộng để thể xây dựng trang trại, nhà điều hành, bếp ăn, nhà ở cho công nhân, và các công trình phụ phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại.

Có ba dãy nhà ở cho công nhân trại lợn đó là một dãy nhà năm gian phòng, một dãy nhà ba gian phòng và một dãy nhà hai gian phòng. Khu nhà ăn xây dựng khang trang, sạch sẽ, đầy đủ bàn ghế, bát đũa cho mọi người và được trang bị tủ lạnh, bếp ga để thuận tiện cho việc chế biến thức ăn và bảo quản. 6 Trong khu chăn nuôi, sản xuất được bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 600 nái bao gồm: một chuồng đẻ có hai gian, mỗi gian chuồng có 50 ô kích thước 2,4m × 1,6m/ô, một chuồng bầu có 2 gian, mỗi gian có 250 ô (kích thước 2,4m × 0,65m/ô), 3 chuồng thương phẩm: một chuồng sức chứa 1000 lợn và hai chuồng có sức chứa 500 lợn, một chuồng úm có 20 ô kích thước 5m × 6m. Ngoài ra còn có một số chuồng để làm đề tài dự án khác.

Và các công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi: kho thức ăn, bể nước,silo, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho thuốc. - Hệ thống chuồng được xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 16 quạt thông gió đối với các chuồng đẻ và chuồng dưỡng thai (chuồng bầu); 12 quạt đối với các chuồng thương phẩm, 8 quạt đối với chuồng heo con cai sữa. Hai bên tường được bố trí cửa sổ lắp kính có thể linh động đóng và mở; mỗi cửa sổ có diện tích khoảng 1,2m²; cách nền 1,2m; mỗi cửa sổ cách nhau 0,8m.

Trên trần đươc lắp hệ thống chống nóng tôn xốp. Chuồng thương phẩm 1000 lợn còn được trang bị hệ thống cho ăn tự động được nhập khẩu từ Đan mạch.