Chương 1: Một số van dé lý luận về hợp đồng tăng cho nha ở Chương 2: Thực trạng pháp luật Việt Nam về hợp đồng tăng cho nhà ở Chương 3: Thực tiễn áp dụng pháp luật về hợp đông tăng cho nhà ở va một sô kiên nghị, giải pháp hoản thiện CHƯƠNG1 MỘT SÓ VAN DE LÝ LUẬN VE HOP DONG TANG CHO NHÀ Ở 11. Khái niệm, đặc điểm của hợp đồng tặng cho nhà ở 1. Khái niệm hop đồng tặng cho nhà ở Nha ở là nơi cư trú của con người, là tài san có giá trì lớn và giữ vai trò quan trong trong mỗi gia đình hiện nay. Theo Từ điển Tiếng Việt, “nha” được hiểu là “công trinh xây đựng có mái, có tường vách đề ở hay dé dimg vào một việc gì đó ” cũng theo đó, nhà ở là “chỗ ở và sinh hoạt của một gia đình Xe Dưới góc độ pháp lý, theo Khoản 1 Điêu 3 Luật Nhà ở năm 2014 quy định rằng: “Nhà ở là công trình xây dung với mục dich dé ở và phục vụ các nhu cầu sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân”.
Như vậy, một thực thé vật chat được gọi là nhả ở cần có những đặc điểm như sau: Thứ nhất. nhà 6 là công trình xây dựng, được tao ra bởi sức lao động của con người, vat liệu xây dựng, thiết bi lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thê bao gồm phan dưới mặt dat, phân trên mặt dat, phân dưới mặt nước và phan trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kể. Thứ hai, nhà ở thường được sử dụng với mục đích để ở và phục vụ nhu cầu sinh hoạt giữa các thành viên trong gia định như ăn, uống, ngủ, nghi,. va đời sông tinh than như gặp gỡ, giao lưu, Tinta, nhà ở là bat đông sản Dựa trên tiêu chi dé dang dịch chuyển, tai san được chia thành hai loại là động sản và bat đông sản.
Nha ở là loại tải sản thường không thé dịch chuyển một cách dé dang được, vì vậy quy chế pháp ly của nha ở sẽ là những quy định về bat động sản. Thứ te nhà ở là loại tài sản không bắt buộc phải chuyển quyên sở hữu. Do đặc tính khó di rời va có giá trị lớn nên chủ sở hữu thường yêu câu đăng ký quyển sở hữu. Tuy nhiên theo khoản 1 Điêu 95 Luật đất đai năm 2013 quy định “dang ký quyên sở hữu nhà ở và tải sản khác gắn liên với dat thực Viên Ngân ngữ học (2010), Tử điễnThing Việt, Nxb.
Tử điễn Bích Khoa, Hi Nội, 699 * Nguyễn Như Ý (Chủ bềền) (1999), Đại Tử điễn titng Việt, Nob. Vin hóa thông tin, Hi Nội. ` Khoản 10 Điều 3 Luật xây đựng nim 2014 § hiện theo yêu cau của chủ sở hữu”, vi vậy việc đăng ký quyền sở hữu nhà ở lả không bắt buộc. Theo giải thích của Từ điển Tiếng Việt, “tang” được hiểu la “cho, trao đề khen ngơi, khuyên khich hoặc lô lòng qn) men’ “Cho” được hiểu là “chuyén cái sở hiữm của minh sang người khác ma không đôi lay gi ca“? Dù cho có nhiều cách dién đạt khác nhau nhưng nhìn chung “tang cho” có thé hiểu là việc chuyến giao cái thuộc sở hữu của minh sang thành sở hữu của người khá mang tính chất tình cảm, khen ngợi hay khuyên khích người nhận tặng cho ma không yêu cầu dén bù hay nhằm mục đích thương mại.
Để tặng cho được xác lap, không chỉ cân lời dé nghị của người tang cho, ma còn can phải có sự chấp nhân của người được tặng cho. Khi đó, hợp đồng tặng cho tai sản mới được xác lập. Như vậy có thể nói, hợp đồng tặng cho tải sản là một quan hệ tặng cho được hình thanh từ sự thoả thuận giữa các bên dé thoä mn các nhu cau khác nhau. Dưới góc độ pháp lý, hợp đồng tặng cho mang đặc trưng cơ bản nhất của một loại hợp đông lả sự thoả thuận của các bên, thể hiện ý chí chuyển giao quyển sở hữu tai sản của bên tặng cho vả ý chí đông ý nhận tai sản được tăng cho của bên được tăng cho.
Trường hợp các bên thoả thuận không phù hợp với quy định của pháp luật thi sẽ không được công nhận, hợp đông có thé bị vô hiệu và không có giá trị tại thời điểm ký kết Tại Điều 457 BLDS năm 2015 đưa ra khái niêm về HĐTCTS như sau “Hop đồng lặng cho tài sẵn là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên tăng cho giao tài sản của minh và chuyên quyên sở hữm cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bì, bên được tăng cho đồngý nhậm”. Khái niệm hợp đông tặng cho tai sản đã được dé cập trong một sô công trình nghiên cứu của các học giả khác nhau. Tuy nhiên hâu hết các công trình nghiên cứu chủ yếu tập trung về hợp đông tăng cho tai sản nói chung hoặc về * Viên Ngôn ngữ học (2010), Từ điện Ting Việt, Nx. Tử điện Bích Khoa, Hì N6i,t 895 * Viễn Ngôn ngữ học (2010), Tử điện Tiing Việt, Nob.
Tử điện Bich Khoa, Hà Nội,+r,165 9 tặng cho quyền sử dung đất ma it công trình nghiên cứu về tăng cho tải sản gan liên với đất, cụ thé la về nhà ở. Chính vi vậy, có thể nhận thay một số quan điểm nêu ra về khái niệm HĐTCNƠ như sau: Trong luân văn thạc sĩ luật học của tac giả Lỗ Thị Kiéu Linh định ngiĩa: “Hop đồng tăng cho nhà ở là sự thoả thuận giiữa các bên theo quy định của pháp luật về việc bên tăng cho chuyén giao quyền sở hitu nhà ở của minh cho bên được tăng cho và giữa hai bên Rhông phát sinh yêu cầu về bắt cit sự đền bit hay loi ích vật chất nào khác ” Š Về cơ ban, khái niệm này đã nhìn nhận hợp đồng tăng cho nhả ở dưới góc độ là một quan hệ pháp luật dân sự, trong đó bao gồm những đặc điểm của HDTCTS là sự thoả thuận tự nguyên về việc chuyển giao quyên sở hữu tải sản mang tính không có đến bù. Tuy nhiên, khái niêm nảy chưa làm rõ đặc trưng của HĐTCNƠ về hình thức xác lap Hop đông tăng cho. Do nha ở là tai sản có giá trị lớn va la bat đông sản phải đăng ký nên HĐTCNG phải được lập thành văn ban va được công chứng, chứng thực, các bên trong hợp đông tăng cho nhà ở phải đăng ký chuyển dich quyên sở hữu nha ở (trừ trường hợp tặng cho nha tinh ngiĩa, nha tinh thương thì không bat buộc phải công chứng, chứng thực hop đông trừ trường hop các bên có nhu câu).
Ngoài ra, định nghĩa nay còn co cụm từ “theo ding guy dinh của pháp iudt”. Sự bỗ sung nảy không hợp lí vi trên thực tế có nhiêu trường hợp các bên xác lập hợp dong tặng cho không theo đúng quy định pháp luật nhưng đó van la hop đông tặng cho (hợp đông nay có thé có hiệu lực pháp luật hoặc bị vô hiệu), Do vay, hợp đồng tang cho nay vẫn có hiệu luc mặc dù không thoả mãn đây đủ các điều kiện có hiệu lực theo quy định tại Điều 117 BLDS năm 2015” Qua việc bình luận khái niệm trong công trình nghiên cứu khoa học, có thé nhân thay HĐTCNƠ là một loại HĐTCTS, trong đó các bên thoả thuận với nhau về một bên chuyển giao tai sản và quyên s@ hữu nha ở cho bên còn lại của ° Lố Thi Kiều Linh (2020), “Hop ding tặng cho nhà ở theo quo» dink cũa Bộ luật Dâm sự nian 2015 và ace én th hành tại tô chuic hành nghề công chưng”, Luận văn thạc sĩ mặt hoc, Trường Đai học Luật Hà Nội, t 12. ` Là Thi Giang (2018), Nhàn diễn hop đồng ting cho tai sin theo quy dinh của pháp hnat Viết Num, Trường Daihoc Luật Hà Nội, số 9/2018, 14-22 10 hợp đồng lam phat sinh các quyền va nghĩa vụ dân sự nhất định Sự thoả thuận về tăng cho nha ở lả sự thong nhất ý chí giữa bên tặng cho và bên được tăng cho. Do đó, có thể hiểu khái niệm của HĐTCNƠ như sau: “Hop đồng tăng cho nhà ở là sự thoả thuận bằng văn ban giữa bên lặng cho và bên được tằng cho, theo đó bên tăng cho giao nhà ở và chuyên quyền sở hữm nhà ở của minh cho bên được tăng cho ma không yêu cầu đền bit hoặc yêu câu lợi ích vật chất nào và được bên được tăng cho đồng ý nhân nhà ở” 1.
Đặc điêm của hợp đồng ting cho nhà ở 1.12 1 Nhitag đặc diém chung của hop đồng tăng cho tài sản Hợp đồng tăng cho tải sản (bao gồm cả tặng cho nhà ở) là một loại hợp đồng thông dụng, thuộc nhóm hợp đồng có mục đích chuyển giao quyền sé hữu tải sản với những đặc điểm sau đây: Thứ nhất. HĐTCTS có thé là hợp đông đơn vụ hoặc hợp dong song vụ. Hop dong song vu là hợp đông ma các bên chủ thé đều có nghĩa vụ, quyên của bên nay là nghĩa vụ của bên kia vả ngược lạiŠ. Theo quan điểm truyền thông va được nhiêu nhà nghiên cứu luật Việt Nam thừa nhận, hợp đông đơn vu 1a hợp đồng ma trong đó một bên chỉ có nghia vu ma không co quyên gì đối với bên kia va bên kia là người có quyên ma không phải thực hiện một ngiĩa vụ nao”.
Tuy nhiên lại có quan điểm cho rằng “hop đồng făng cho không có điều kiên là hợp đồng don vu. còn hợp đồng tăng cho tài sản là hợp đồng song vu, nễu tặng cho có kèm điều kiện”?! Nêu việc tặng cho điêu kiện thi cả hai bên tang cho va bên được tăng cho đều có nghia vu với nhau nên trường hợp nảy tăng cho lai mang đặc điểm song vụ. Do đó, tuy vào từng trường hop cu thé, tăng cho có thé là hop đông đơn vụ hoặc song vụ. Nếu hợp đồng tang cho không có điều kiện thi là hop đông đơn vu.
Nếu hợp đồng tặng cho có điêu kiên, những * Trường Daihoc Luật Hà Nội (2019), Giáo tinh Luật Din sự Việt Nam đập 2), Nxb. Công An nhân din, Hà Nebr U0. ? Trường Đại học Luật Hà Nội (2019), Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam (tip 2), Nxb. Cổng An nhân din, Hi N6i,tr.
'° Lệ Thi Gimg (2019), Hop đồng tặng cho téa scot theo pháp luật Việt Nam - Một số vấn để lý luận và Dace tiển, Luậnán tiếnsĩ luật hoc ,Đaihọc Luật Hà Nội te 31-32 ll điều kiện này phủ hợp với quy định của pháp luật, không làm thay đổi bản chat của hợp đồng tăng cho thì đây là hop dong song vu. Thứ hai, hợp đông tang cho tài sản là một hợp đồng không có đên bu.