Luận án tiến sĩ luật học hợp đồng tặng cho tài sản theo pháp luật việt nam một số vấn đề lý luận và thực tiễn phần 1

Luận án tiến sĩ nghiên cứu hợp đồng tặng cho tài sản theo pháp luật việt nam một số vấn đề lý luận và thực tiễn phần 1, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng

• Tác giả: Lê Thị Giang
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Huệ
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật dân sự và tố tụng dân sự
• Đề tài: Hợp đồng tặng cho tài sản tại Việt Nam - Lý luận và thực tiễn
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI. LÝ LUẬN VỀ HỢP ĐỒNG TẶNG CHO TÀI SẢN
• 1.1. Nhận diện hợp đồng tặng cho tài sản. Các quan niệm về tặng cho. Khái niệm hợp đồng tặng cho tài sản và hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện
• 1.2. Đặc điểm pháp lý của hợp đồng tặng cho tài sản
• 1.3. Phân loại hợp đồng tặng cho tài sản
• 1.4. Các lý thuyết ảnh hưởng đến việc xây dựng pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG TẶNG CHO TÀI SẢN
• 2.1. Thực trạng các quy định chung về hợp đồng tặng cho tài sản
• 2.2. Thời điểm phát sinh hiệu lực của hợp đồng tặng cho tài sản. Hủy bỏ hợp đồng tặng cho tài sản
• 2.3. Thực trạng pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện. Các yêu cầu pháp lý đối với điều kiện tặng cho
• 2.4. Chủ thể thực hiện điều kiện. Trách nhiệm pháp lý của các chủ thể trong tặng cho tài sản có điều kiện
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG VÀ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG TẶNG CHO TÀI SẢN
• 3.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.2. Hoàn thiện pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.3. Kiến nghị hoàn thiện các quy định chung về hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.4. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về tặng cho tài sản có điều kiện
• 3.5. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.6. Kiến nghị Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành Nghị quyết hướng dẫn pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.7. Kiến nghị các Tòa án áp dụng tập quán về hợp đồng tặng cho tài sản
• 3.8. Kiến nghị lựa chọn và áp dụng án lệ để giải quyết tranh chấp về hợp đồng
• 3.9. Kết luận chương 3
• CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 3: ÁN LỆ SỐ 14/2017/AL VỀ CÔNG NHẬN ĐIỀU KIỆN CỦA HỢP ĐỒNG TẶNG CHO QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT MÀ ĐIỀU KIỆN ĐÓ KHÔNG ĐƯỢC GHI TRONG HỢP ĐỒNG
• PHỤ LỤC 4: CÁC BẢN ÁN VỀ TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG TẶNG CHO TÀI SẢN

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận án tiến sĩ luật học

Luận án tiến sĩ luật học của tác giả Lê Thị Giang tập trung nghiên cứu về hợp đồng tặng cho tài sản tại Việt Nam, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn. Luận án được thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Trần Thị Huệ và TS. Vương Thanh Thúy, thuộc Trường Đại học Luật Hà Nội. Nghiên cứu này nhằm làm sáng tỏ các vấn đề pháp lý liên quan đến hợp đồng tặng cho tài sản, đặc biệt là trong bối cảnh pháp luật hiện hành còn nhiều bất cập.

1.1. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích chính của luận án là phân tích lý luận và thực tiễn về hợp đồng tặng cho tài sản, từ đó đưa ra các kiến nghị hoàn thiện pháp luật. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm xây dựng khái niệm, phân loại hợp đồng tặng cho, và đánh giá thực trạng pháp luật hiện hành. Luận án cũng so sánh với pháp luật các nước như Pháp, Đức, Nhật Bản để rút ra kinh nghiệm.

1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án bao gồm các quy định pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản từ thời phong kiến đến hiện đại, cùng với các tài liệu khoa học và vụ việc thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định trong Bộ luật Dân sự 2015, đồng thời đề cập đến một số quy định trong luật chuyên ngành như Luật Nhà ở và Luật Đất đai.

II. Lý luận về hợp đồng tặng cho tài sản

Luận án đi sâu vào phân tích lý luận về hợp đồng tặng cho tài sản, bao gồm khái niệm, đặc điểm pháp lý, và phân loại. Tác giả nhấn mạnh sự khác biệt giữa hợp đồng tặng cho với các giao dịch dân sự khác như di tặng, hứa thưởng. Các lý thuyết ảnh hưởng đến việc xây dựng pháp luật về hợp đồng tặng cho cũng được đề cập chi tiết.

2.1. Khái niệm và đặc điểm pháp lý

Hợp đồng tặng cho tài sản được định nghĩa là sự thỏa thuận giữa các bên, trong đó một bên chuyển giao tài sản cho bên kia mà không đòi hỏi sự đền bù. Đặc điểm pháp lý nổi bật là tính không có đền bù và sự tự nguyện của các bên. Luận án cũng phân tích các yếu tố pháp lý cần thiết để hợp đồng có hiệu lực.

2.2. Phân loại hợp đồng tặng cho

Hợp đồng tặng cho được phân loại dựa trên điều kiện tặng cho, đối tượng tặng cho, và hình thức hợp đồng. Luận án cũng phân biệt giữa hợp đồng tặng cho thông thường và hợp đồng tặng cho có điều kiện, đồng thời chỉ ra các vấn đề pháp lý phát sinh từ việc áp dụng các loại hợp đồng này.

III. Thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng

Luận án đánh giá thực trạng pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản trong Bộ luật Dân sự 2015, chỉ ra những bất cập và hạn chế. Các vấn đề như thời điểm phát sinh hiệu lực, hủy bỏ hợp đồng, và trách nhiệm pháp lý của các bên được phân tích chi tiết. Luận án cũng nghiên cứu thực tiễn áp dụng pháp luật thông qua các vụ án điển hình.

3.1. Quy định chung về hợp đồng tặng cho

Các quy định chung về hợp đồng tặng cho tài sản trong Bộ luật Dân sự 2015 được đánh giá là còn sơ sài, thiếu chi tiết. Luận án chỉ ra sự không thống nhất trong quy định về thời điểm phát sinh hiệu lực của hợp đồng, đặc biệt là giữa động sản và bất động sản. Các quy định về hủy bỏ hợp đồng cũng cần được hoàn thiện.

3.2. Thực tiễn áp dụng pháp luật

Thực tiễn áp dụng pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản cho thấy nhiều tranh chấp phát sinh, đặc biệt là liên quan đến tặng cho có điều kiện. Luận án phân tích các vụ án điển hình, từ đó rút ra các vấn đề pháp lý cần giải quyết và đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật.

IV. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận án đưa ra các kiến nghị hoàn thiện pháp luật về hợp đồng tặng cho tài sản. Các kiến nghị tập trung vào việc bổ sung quy định về thời điểm phát sinh hiệu lực, hủy bỏ hợp đồng, và bảo vệ quyền lợi của các bên. Luận án cũng đề xuất việc ban hành nghị quyết hướng dẫn áp dụng pháp luật và áp dụng án lệ trong giải quyết tranh chấp.

4.1. Hoàn thiện quy định chung

Luận án kiến nghị bổ sung các quy định chi tiết về thời điểm phát sinh hiệu lực của hợp đồng, đặc biệt là đối với tài sản vô hình. Các quy định về hủy bỏ hợp đồng cũng cần được sửa đổi để phù hợp với thực tiễn. Ngoài ra, cần bảo vệ quyền lợi của người thân thích của bên tặng cho.

4.2. Áp dụng án lệ và tập quán

Luận án đề xuất việc áp dụng án lệ và tập quán trong giải quyết tranh chấp về hợp đồng tặng cho tài sản. Điều này sẽ giúp tăng tính linh hoạt và hiệu quả trong việc áp dụng pháp luật, đồng thời đảm bảo công bằng cho các bên liên quan.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Bối cảnh khoa học của nghiên cứu xuất phát từ sự phát triển mạnh mẽ của các quan hệ tài sản trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng về số lượng, quy mô và tính chất phức tạp của các giao dịch tặng cho tài sản. Hợp đồng tặng cho tài sản (HĐTCTS) là một trong những chế định hợp đồng chuyển giao quyền sở hữu thông dụng nhất, được ghi nhận xuyên suốt qua các thời kỳ lập pháp từ cổ luật Việt Nam (các Bộ Dân luật Bắc kỳ 1931, Trung kỳ 1936, Dân luật 1972) cho đến Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 1995, 2005 và 2015. Tuy nhiên, khung pháp lý điều chỉnh HĐTCTS trong BLDS năm 2015 vẫn bộc lộ nhiều khoảng trống lý luận và bất cập thực tiễn mang tính hệ thống.

Research gap (khoảng trống nghiên cứu) nổi bật trong khoa học pháp lý dân sự Việt Nam là sự thiếu vắng các công trình nghiên cứu toàn diện, độc lập ở cấp độ tiến sĩ về tổng thể chế định HĐTCTS dưới góc độ BLDS năm 2015. Đa phần các công trình trước đây chỉ tiếp cận cục bộ ở cấp độ thạc sĩ hoặc chuyên khảo về hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất (HĐTCQSDĐ) như công trình của Nguyễn Hải An (2011, 2012), Nguyễn Văn Hiến (2006), Trần Thị Minh (2012). Các vấn đề cốt lõi về bản chất pháp lý, phân loại hợp đồng thực tế hay ưng thuận, đối tượng tài sản vô hình, tài sản hình thành trong tương lai, căn cứ hủy bỏ hợp đồng đặc thù, và đặc biệt là hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện (HĐTCTSCDK) chưa từng được luận giải thấu đáo trên nền tảng lý thuyết so sánh luật học.

Luận án xác lập hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học cụ thể:

1. Câu hỏi 1 (Bản chất giao dịch): Tặng cho tài sản luôn là một hợp đồng hay chỉ là hành vi pháp lý đơn phương trong hệ thống pháp luật thế giới và Việt Nam?
   • Giả thuyết 1: Tặng cho tài sản trong truyền thống Civil Law và pháp luật Việt Nam là hợp đồng (song phương về ý chí), đòi hỏi sự ưng thuận nhận tài sản của bên thụ tặng; khác với cách tiếp cận "hành vi đơn phương" (deed of gift) trong một số nhánh của Common Law.
2. Câu hỏi 2 (Thuộc tính pháp lý): HĐTCTS mang bản chất là hợp đồng ưng thuận (khế ước hiệp ý) hay hợp đồng thực tế (khế ước giao vật), có đền bù hay không có đền bù?
   • Giả thuyết 2: HĐTCTS là hợp đồng thực tế, đơn vụ (hoặc song vụ đối với HĐTC có điều kiện) và luôn mang tính chất không có đền bù tuyệt đối về mặt giá trị tương xứng.
3. Câu hỏi 3 (Thực trạng lập pháp): Quy định cho phép thỏa thuận thời điểm phát sinh hiệu lực đối với động sản không phải đăng ký quyền sở hữu tại khoản 1 Điều 458 BLDS năm 2015 có phù hợp với bản chất giao dịch không?
   • Giả thuyết 3: Quy định này phá vỡ tính chất "thực tế" của HĐTCTS, tạo ra sự mâu thuẫn lý luận và bất khả thi trong thực tiễn áp dụng pháp luật.
4. Câu hỏi 4 (HĐTC có điều kiện): Điều kiện tặng cho phải đáp ứng các tiêu chuẩn pháp lý nào và xử lý trách nhiệm bồi thường thiệt hại ra sao khi vi phạm nghĩa vụ?
   • Giả thuyết 4: Điều kiện tặng cho không được triệt tiêu tính chất không có đền bù của hợp đồng; quy định bên tặng cho phải thanh toán nghĩa vụ tại khoản 2 Điều 462 BLDS năm 2015 là bất hợp lý.

Khung lý thuyết nền tảng (Theoretical framework) của công trình được xây dựng trên sự tích hợp của ba lý thuyết: Lý thuyết hợp đồng dân sự hiện đại, Lý thuyết về sự không có đền bù (khế ước vô thường), và Lý thuyết phân loại tặng cho thành Donatio inter vivos (tặng cho khi còn sống) và Donatio mortis causa (tặng cho phòng xa trường hợp chết).

Đóng góp đột phá của công trình được định lượng qua việc rà soát toàn bộ 6 điều luật chuyên biệt về HĐTCTS trong BLDS năm 2015 (từ Điều 457 đến Điều 462), đối chiếu với các luật chuyên ngành (Luật Đất đai 2013, Luật Nhà ở 2014), khảo sát hệ thống luật học thực chứng từ 6 hệ thống pháp luật quốc tế (Pháp, Đức, Nhật Bản, Scotland, Thái Lan, Trung Quốc), phân tích chuyên sâu Án lệ số 14/2017/AL và hàng chục bản án xét xử tranh chấp thực tế tại Tòa án nhân dân các cấp trên phạm vi toàn quốc.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tình hình nghiên cứu ghi nhận các mạch học thuật chính trong và ngoài nước:

Mạch nghiên cứu trong nước về tặng cho bất động sản và quyền sử dụng đất chiếm ưu thế áp đảo. Tiêu biểu là luận án tiến sĩ của Nguyễn Hải An (2011) và sách chuyên khảo (2012) về "Pháp luật về tặng cho quyền sử dụng đất ở Việt Nam", cùng các luận văn thạc sĩ của Nguyễn Văn Hiến (2006), Trần Thị Minh (2012). Các công trình này chủ yếu dừng lại ở bình luận quy định của Luật Đất đai và BLDS năm 2005 đối với một loại tài sản hữu hình cụ thể. Về mặt lý luận chung, tác phẩm kinh điển "Việt Nam Dân luật lược khảo" (Tập II - Nghĩa vụ và khế ước) của Vũ Văn Mẫu (1963) đã đặt nền móng phân định giữa khế ước hiệp ý (principe du consensualisme), khế ước giao vật (contrat réel) và khế ước trọng thể (contrat solennel). Ở cấp độ bài báo chuyên ngành, Dương Anh Sơn (2008) bàn về bản chất pháp lý của HĐTC; Đỗ Văn Đại (2009) và Vi Triệu Hồng Yến (2010) mổ xẻ xung đột thời điểm phát sinh hiệu lực; Lương Thị Hợp (2012), Tuấn Đạo Thanh và Phạm Thu Hằng (2014) khảo cứu điều kiện trong HĐTC qua thực tiễn công chứng.

Mạch nghiên cứu quốc tế cung cấp các lăng kính so sánh sâu rộng:

• William Blackstone và William Draper Lewis (1898) trong Commentaries on the Laws of England khẳng định tặng cho là phương thức chuyển dịch tài sản đơn phương không nhận tiền;
• William Burge trong Burge's Commentaries on Colonial and Foreign Laws định danh tặng cho là hợp đồng dựa trên sự chấp thuận hỗ tương (mutual assent);
• Sakae Wagatsuma và Toru Ariizumi (1995) trong Bình luận Khoa học BLDS Nhật Bản giải trình cơ chế phát sinh hiệu lực của HĐTC theo Điều 549 Bộ luật Dân sự Nhật Bản (Minpō);
• Học thuyết pháp lý Đức về BGB (Khoản 1 Điều 516) và các nghiên cứu của Melvin Aron Eisenberg về Gift promises and the edge of contract law phân định ranh giới giữa lời hứa tặng cho và hợp đồng thực tế có tính ràng buộc.

Các tranh biện học thuật lớn tập trung vào hai bất đồng cốt lõi:

1. Tranh biện về mô hình cấu trúc giao dịch: Quan điểm thứ nhất (phổ quát tại hệ thống Common Law như Anh, Scotland) coi tặng cho là hành vi pháp lý đơn phương (unilateral act/deed of gift), ràng buộc ngay khi bên tặng cho tuyên bố mà không cần sự đồng ý tức thời của bên nhận. Quan điểm thứ hai (Civil Law như Pháp, Đức, Nhật Bản, Việt Nam) khẳng định tặng cho là hợp đồng, đòi hỏi sự tiếp nhận ý chí của bên thụ tặng. Đúng như Giáo sư Nguyễn Ngọc Điện nhấn mạnh: “Để tặng cho được xác lập, lời đề nghị của người tặng cho không đủ, cần phải có sự chấp nhận của người được tặng cho, vậy tặng cho là một hợp đồng”.
2. Tranh biện về tính chất thực tế hay ưng thuận: Học giả Nguyễn Hải An cho rằng tặng cho bất động sản mang tính chất ưng thuận, trong khi tặng cho động sản mang tính thực tế. Ngược lại, quan điểm của tác giả Lê Thị Giang và dòng học thuật kinh điển của Vũ Văn Mẫu bảo vệ luận điểm: Toàn bộ chế định HĐTCTS phải được xây dựng trên thuộc tính hợp đồng thực tế; việc chuyển giao vật thực tế hoặc đăng ký biến động quyền sở hữu là điều kiện tiên quyết để xác lập hiệu lực hợp đồng, nhằm bảo vệ bên tặng cho trước các cam kết thiếu cân nhắc.

So sánh với ít nhất hai hệ thống pháp luật quốc tế tiêu biểu:

• Pháp luật Cộng hòa Pháp: Điều 894 BLDS Pháp (Code Civil) định nghĩa: "Chứng thư tặng cho là văn bản theo đó bên tặng cho từ bỏ ngay lập tức và vĩnh viễn tài sản tặng cho cho bên được tặng và bên được tặng cho đồng ý nhận". Pháp luật Pháp coi tặng cho là khế ước trọng thể (Điều 931 buộc phải lập trước công chứng viên/chưởng khế) và thiết lập cơ chế hủy bỏ nghiêm ngặt do hành vi bội bạc (ingratitude) hoặc người tặng cho sinh con sau khi tặng cho (survenance d'enfants).
• Pháp luật Cộng hòa Liên bang Đức: Khoản 1 Điều 516 BLDS Đức (BGB) quy định sự định đoạt làm giàu cho người khác từ tài sản riêng là tặng cho nếu hai bên thống nhất việc định đoạt là cho không. Đức thừa nhận hiệu lực ưng thuận nhưng yêu cầu hình thức công chứng đối với cam kết tặng cho; sự khiếm khuyết về hình thức chỉ được khắc phục khi việc thực hiện chuyển giao tài sản đã hoàn tất.

Định vị của luận án: Luận án là công trình tiên phong tại Việt Nam tái lập hệ thống lý luận toàn diện về HĐTCTS dưới góc độ luật so sánh, chỉ ra những điểm sai lệch nghiêm trọng của BLDS năm 2015 so với bản chất pháp lý truyền thống và cung cấp giải pháp lập pháp khả thi.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Nghiên cứu mở rộng và thách thức các lý thuyết hợp đồng truyền thống đang áp dụng cơ học cho HĐTCTS:

• Mở rộng lý thuyết về tính không có đền bù: Luận án làm rõ ranh giới giữa "không có đền bù" và "nghĩa vụ đối ứng phi tương xứng". Trong HĐTCTSCDK, việc bên được tặng cho thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng hay phụng dưỡng hương hỏa không làm chuyển hóa hợp đồng thành hợp đồng song vụ có đền bù (như mua bán, thuê dịch vụ), bởi các lợi ích này không mang tính tương đương kinh tế trực tiếp với giá trị tài sản chuyển giao.
• Xây dựng định nghĩa pháp lý tổng quát: Tác giả đưa ra định nghĩa hoàn chỉnh có tính bao quát: “Tặng cho tài sản là một giao dịch dân sự theo đó chủ thể khi còn sống chuyển quyền sở hữu đối với tài sản của mình cho một chủ thể khác mà không yêu cầu nhận lại được bất cứ lợi ích vật chất tương xứng nào”. Định nghĩa này phân tách tuyệt đối giữa tặng cho (Donatio inter vivos) và di tặng (Donatio mortis causa).
• Đề xuất mô hình hủy bỏ hợp đồng đặc thù: Luận án lập luận bác bỏ quan điểm cho rằng HĐTC không thể bị hủy bỏ khi đã chuyển giao quyền sở hữu. Trên nền tảng tính chất "cho không", luận án bảo vệ luận điểm cần phục hồi các căn cứ hủy bỏ hợp đồng có gốc rễ từ lịch sử pháp lý Việt Nam: (i) Người được tặng cho có hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm, tính mạng của người tặng cho (vô ơn/bội bạc); (ii) Người tặng cho sinh con sau khi xác lập hợp đồng tặng cho tài sản có giá trị lớn; (iii) Người được tặng cho không hoàn thành điều kiện đã cam kết.

       [HỌC THUYẾT NỀN TẢNG VỀ HỢP ĐỒNG TẶNG CHO TÀI SẢN]
                                |
     +--------------------------+--------------------------+
     |                          |                          |
[Lý thuyết Hợp đồng]    [Lý thuyết Không đền bù]   [Lý thuyết Phân kỳ Tồn tại]
     |                          |                          |
- Ý chí song phương     - Không giá trị đối ứng    - "Donatio inter vivos"
- Phân định Đơn/Song vụ - Lợi ích phi tương xứng     (Chủ thể còn sống)
- Tính chất Thực tế     - Bảo lưu quyền hủy bỏ     - Đối lập "Donatio mortis
  (Khế ước giao vật)      khi có sự bội bạc          causa" (Di tặng thừa kế)

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án dựa trên sự tích hợp ba chiều:

1. Chiều lý thuyết nguồn: Kết hợp Lý thuyết về hợp đồng dân sự, Lý thuyết về khế ước vô thường và Lý thuyết phân loại thời điểm chuyển dịch tài sản để thiết lập các tiêu chí kiểm định tính hợp lý của quy phạm pháp luật.
2. Chiều lịch sử - so sánh: Đối chiếu tiến trình quy định từ Bộ Dân luật Bắc kỳ 1931 (Điều 864: “Sinh thời tặng dữ là một khế ước do bên tặng chủ hiện thời bỏ của ra, mà bên thụ tặng nhận lấy”), Dân luật Trung kỳ 1936 (Điều 951), Bộ Dân luật 1972 (Điều 959) với pháp luật Pháp, Đức, Nhật Bản, Thái Lan.
3. Chiều thực chứng - án lệ: Sử dụng kỹ thuật giải thích quy phạm kết hợp phân tích án lệ thực tế (đặc biệt là Án lệ số 14/2017/AL của Hội đồng Thẩm phán TANDTC về công nhận điều kiện của HĐTCQSDĐ khi điều kiện không được ghi trong văn bản hợp đồng).

Boundary conditions (Điều kiện biên): Khung phân tích giới hạn trong phạm vi các giao dịch tặng cho tài sản giữa các chủ thể còn sống theo pháp luật tư (dân sự), loại trừ các hành vi biếu tặng mang tính chất công quyền, tài trợ hành chính công hoặc hiến mô, tạng, xác theo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người năm 2006.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

• Triết học nghiên cứu (Research philosophy): Luận án dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin. Cách tiếp cận này xem xét các quy phạm pháp luật về HĐTCTS không phải là những điều luật bất biến, mà là các thiết chế thượng tầng kiến trúc vận động, biến đổi không ngừng theo sự phát triển của quan hệ kinh tế - xã hội và tập quán pháp lý dân tộc.
• Thiết kế nghiên cứu đa tầng (Multi-level design):
  • Tầng 1 (Lý luận cơ bản): Phân tích bản chất, đặc điểm, cấu trúc pháp lý của HĐTCTS và HĐTCTSCDK.
  • Tầng 2 (Luật thực định - Dogmatic analysis): Giải phẫu tính thống nhất, đồng bộ và xung đột giữa BLDS năm 2015 với Luật Đất đai 2013, Luật Nhà ở 2014, Luật Công chứng 2014.
  • Tầng 3 (Thực tiễn xét xử - Empirical case study): Đánh giá hiệu quả áp dụng pháp luật qua bản án, quyết định giám đốc thẩm của TAND tối cao và TAND các cấp.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành nghiêm ngặt qua 4 bước:

1. Hệ thống hóa quy phạm: Lập bảng đối chiếu toàn bộ các điều khoản điều chỉnh tặng cho tài sản qua các giai đoạn 1931, 1936, 1972, 1995, 2005 và 2015.
2. Thu thập dữ liệu án thực tế: Khảo sát ngẫu nhiên và chọn mẫu điển hình các vụ án tranh chấp HĐTCTS đã có hiệu lực pháp luật tại Tòa án nhân dân các tỉnh/thành phố (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Nghệ An, Hải Phòng, v.v.).
3. Phân tích tam giác hóa (Methodological & Theoretical Triangulation): Kiểm chứng độ tin cậy bằng cách so sánh nhận định của Thẩm phán trong bản án với lý luận học thuyết của các luật gia kinh điển và kinh nghiệm giải quyết của Tòa án tối cao Pháp, Đức.
4. Thẩm định độ giá trị (Construct validity): Đánh giá tính chuẩn xác của các khái niệm pháp lý thông qua việc kiểm tra chéo giữa ngôn ngữ học dân dụng và ngôn ngữ học pháp lý chuyên sâu.

       [TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU PHÁP LÝ THỰC CHỨNG]
                           |
  +------------------------+------------------------+
  |                                                 |
[Rà soát Quy phạm Lịch sử & Đương đại]   [Khảo sát Bản án & Án lệ Thực tế]
  - Cổ luật: 1931, 1936, 1972              - Án lệ số 14/2017/AL
  - Thực định: BLDS 2005, 2015              - Bản án sơ thẩm, phúc thẩm TAND
  - Luật chuyên ngành (Đất đai, Nhà ở)      - Quyết định GĐT của TANDTC
  +------------------------+------------------------+
                           |
            [Tam giác hóa Dữ liệu & So sánh Quốc tế]
            (Đối chiếu Pháp, Đức, Nhật Bản, Thái Lan)
                           |
            [Đề xuất Kiến nghị Lập pháp & Áp dụng]

Data và phân tích

Dữ liệu của luận án bao gồm:

• Dữ liệu quy phạm: 6 điều luật trong BLDS 2015 (Điều 457 - 462), hơn 80 điều luật trong BLDS Pháp, các điều luật tương ứng tại BGB Đức (Điều 516 - 534), BLDS Nhật Bản (Điều 549 - 554), BLDS và Thương mại Thái Lan (Điều 521 - 536).
• Dữ liệu bản án thực tiễn: Tập trung phân tích Án lệ số 14/2017/AL (được thông qua ngày 14/12/2017) và các bản án tranh chấp điển hình liên quan đến việc đòi lại quyền sử dụng đất khi người con không thực hiện nghĩa vụ phụng dưỡng cha mẹ già.
• Kỹ thuật phân tích: Kỹ thuật phân tích văn bản quy phạm (statutory interpretation), kỹ thuật phân tích án lệ (case-law method) và kỹ thuật phân tích luật so sánh chức năng (functional comparative law).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Phát hiện 1 (Sai lệch bản chất tại Khoản 1 Điều 458 BLDS 2015): Lần đầu tiên trong lịch sử lập pháp, khoản 1 Điều 458 BLDS năm 2015 quy định: "Hợp đồng tặng cho động sản có hiệu lực kể từ thời điểm bên được tặng cho nhận tài sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác". Việc cho phép "thỏa thuận khác" về thời điểm có hiệu lực trước khi chuyển giao tài sản đã biến HĐTC thành hợp đồng ưng thuận. Điều này dẫn đến nghịch lý pháp lý: bên tặng cho bị ràng buộc nghĩa vụ cưỡng chế giao tài sản ngay cả khi đã suy giảm tài chính hoặc không còn ý chí tặng cho – một hệ quả hoàn toàn trái ngược với bản chất không đền bù của giao dịch.
2. Phát hiện 2 (Xung đột quy phạm giữa BLDS 2015 và Luật Nhà ở 2014): Khoản 1 Điều 459 BLDS năm 2015 quy định HĐTC bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký quyền sở hữu. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 12 Luật Nhà ở năm 2014 lại quy định thời điểm chuyển quyền sở hữu nhà ở tặng cho là thời điểm bên nhận tặng cho nhận bàn giao nhà ở. Sự thiếu nhất quán này tạo ra khoảng trống pháp lý nguy hiểm về rủi ro và trách nhiệm quản lý tài sản giữa thời điểm bàn giao thực tế và thời điểm hoàn tất thủ tục đăng ký biến động tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
3. Phát hiện 3 (Bất cập trong cơ chế giải quyết HĐTC có điều kiện tại Điều 462 BLDS 2015): Khoản 2 Điều 462 quy định: nếu bên được tặng cho đã hoàn thành nghĩa vụ trước mà bên tặng cho không giao tài sản thì bên tặng cho phải "thanh toán nghĩa vụ" mà bên được tặng cho đã thực hiện. Quy định này biến quan hệ tặng cho thành quan hệ thuê khoán dịch vụ trả công, làm biến dạng hoàn toàn bản chất nhân đạo và không có đền bù của tặng cho. Đồng thời, luật hoàn toàn bỏ ngỏ giải pháp xử lý khi bên được tặng cho chỉ thực hiện một phần nghĩa vụ hoặc tài sản tặng cho đã bị chuyển nhượng cho bên thứ ba ngay tình trước khi vi phạm điều kiện.
4. Phát hiện 4 (Bỏ ngỏ các đối tượng quyền tài sản và đối tượng thụ tặng đặc biệt): Pháp luật hiện hành thiếu vắng quy tắc xác định thời điểm có hiệu lực khi tặng cho các quyền tài sản vô hình (quyền đòi nợ, quyền sở hữu trí tuệ, phần vốn góp doanh nghiệp), chưa quy định địa vị pháp lý của thai nhi được nhận tặng cho tài sản (trong khi quyền thừa kế và di tặng đã ghi nhận bảo vệ thai nhi), và chưa có cơ chế bảo vệ quyền lợi hợp pháp của con chưa thành niên hoặc người thân thích phụ thuộc của người tặng cho khi người này tặng cho toàn bộ khối tài sản duy nhất.

Implications đa chiều

• Về mặt lập pháp (Legislative implications):
  • Bãi bỏ cụm từ “trừ trường hợp có thỏa thuận khác” tại khoản 1 Điều 458 BLDS năm 2015 để khôi phục thuộc tính hợp đồng thực tế nguyên bản.
  • Sửa đổi Điều 459 BLDS năm 2015 và Điều 12 Luật Nhà ở năm 2014 theo hướng thống nhất: Thời điểm chuyển quyền sở hữu và thời điểm phát sinh hiệu lực của HĐTC bất động sản phải đăng ký là thời điểm hoàn tất đăng ký vào sổ địa chính/đăng ký quyền sở hữu.
  • Sửa đổi Điều 462 BLDS năm 2015: Bổ sung quy tắc xác định điều kiện hợp pháp; quy định rõ cơ chế bồi thường chi phí hợp lý thay vì "thanh toán nghĩa vụ"; bổ sung quy chế bảo vệ người thứ ba ngay tình theo Điều 133 BLDS năm 2015.
  • Bổ sung quy định về các căn cứ hủy bỏ HĐTC đặc thù: bên được tặng cho có hành vi xúc phạm nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng, nhân phẩm của bên tặng cho; người tặng cho sinh con sau khi tặng cho.
• Về mặt tư pháp và áp dụng pháp luật (Judicial implications):
  • Kiến nghị Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao ban hành Nghị quyết chuyên đề hướng dẫn giải quyết các tranh chấp HĐTCTS.
  • Tăng cường áp dụng tập quán địa phương phù hợp với thuần phong mỹ tục (Điều 5 BLDS 2015) đối với các tranh chấp tặng cho tài sản trong nội bộ dòng họ, gia đình kèm điều kiện hương hỏa.
  • Khuyến nghị nhân rộng và phát triển các án lệ tương tự Án lệ số 14/2017/AL nhằm công nhận điều kiện tặng cho hợp lý ngay cả khi các bên không lập thành văn bản điều kiện riêng rẽ, bảo đảm công lý thực chất cho các bậc cha mẹ già yếu.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn nghiên cứu nhất định:

• Giới hạn về dữ liệu thực nghiệm: Các số liệu bản án được thu thập chủ yếu dựa trên các bản án công khai trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án và các vụ án đã xét xử giám đốc thẩm, chưa thể bao quát 100% các tranh chấp được giải quyết qua con đường hòa giải cơ sở hoặc trọng tài thương mại.
• Giới hạn về phạm vi loại hình tài sản mới: Nghiên cứu tập trung giải quyết các tài sản truyền thống (bất động sản, động sản hữu hình, quyền đòi nợ) mà chưa đi sâu khảo sát các loại tài sản kỹ thuật số mới nổi như tài sản ảo, tiền mã hóa, tài sản trí tuệ nhân tạo (AI-generated assets) trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0.

Định hướng nghiên cứu tiếp nối trong giai đoạn 5-10 năm tới:

1. Nghiên cứu cơ chế chuyển dịch quyền sở hữu và xác lập hiệu lực đối với HĐTC tài sản số và dữ liệu cá nhân trong không gian mạng.
2. Hoàn thiện lý thuyết bảo vệ quyền của người thứ ba ngay tình trong các giao dịch tặng cho tài sản bị tuyên bố vô hiệu hoặc bị hủy bỏ do không thực hiện điều kiện.
3. Nghiên cứu chuyên sâu về thiết chế quỹ tín thác tặng cho (charitable trust/donation trust) và tặng cho có mục đích từ thiện công cộng theo chuẩn mực quốc tế.
4. Đánh giá tác động kinh tế học pháp luật (Law and Economics) đối với các quy định về hình thức bắt buộc công chứng của HĐTCTS.

Tác động và ảnh hưởng

• Ảnh hưởng học thuật (Academic impact): Đặt nền móng lý luận chuẩn xác cho giáo trình Luật Hợp đồng và Luật Nghĩa vụ tại các cơ sở đào tạo luật trọng điểm (Đại học Luật Hà Nội, Đại học Luật TP.HCM, Khoa Luật ĐHQGHN); cung cấp tài liệu tham khảo cốt lõi với tiềm năng trích dẫn cao trong các nghiên cứu luật học so sánh tại Việt Nam.
• Chuyển đổi thực tiễn tư pháp (Judicial transformation): Cung cấp luận cứ khoa học giúp Thẩm phán các cấp thống nhất đường lối xét xử đối với các tranh chấp HĐTC có điều kiện phụng dưỡng cha mẹ già; giải tỏa xung đột giữa các cấp xét xử trong việc công nhận giá trị pháp lý của điều kiện tặng cho bất thành văn.
• Tác động chính sách và lập pháp (Policy influence): Đóng vai trò là tài liệu tham khảo trực tiếp cho Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Bộ Tư pháp và Tòa án nhân dân tối cao trong các đợt rà soát, sửa đổi, bổ sung BLDS năm 2015 và xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Lợi ích xã hội (Societal benefits): Bảo vệ đạo lý truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người già, người yếu thế trong các quan hệ tặng cho tài sản trong gia đình; hạn chế tối đa các tranh chấp tài sản kéo dài gây xáo trộn trật tự xã hội.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên luật: Tiếp cận nguồn tài liệu hệ thống hóa sâu sắc về lý luận hợp đồng, phương pháp nghiên cứu luật học so sánh và khung phân tích thực chứng.
• Giảng viên và chuyên gia nghiên cứu luật dân sự: Bổ sung các luận điểm lý thuyết đột phá để hoàn thiện giáo trình, bài giảng chuyên sâu về pháp luật hợp đồng chuyển giao quyền sở hữu.
• Thẩm phán, Kiểm sát viên, Luật sư, Công chứng viên: Nắm vững bản chất pháp lý của HĐTC thực tế và điều kiện tặng cho; nâng cao kỹ năng thẩm định hợp đồng công chứng, hạn chế rủi ro vô hiệu và áp dụng án lệ chính xác trong hoạt động tranh tụng, xét xử.
• Cơ quan lập pháp và cơ quan hoạch định chính sách: Sở hữu báo cáo đánh giá tác động quy phạm độc lập, có giá trị thực chứng cao để phục vụ công tác lập quy và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào? Đóng góp độc đáo nhất là việc tái xác lập và chuẩn hóa Lý thuyết về tính không có đền bù (khế ước vô thường) trong bối cảnh HĐTCTSCDK. Luận án đã bác bỏ quan điểm cơ học đánh đồng nghĩa vụ trong HĐTC có điều kiện với sự đền bù vật chất, qua đó chứng minh rằng các nghĩa vụ mang tính nhân thân, đạo đức (chăm sóc, nuôi dưỡng, hương hỏa) không làm triệt tiêu bản chất không có đền bù của hợp đồng tặng cho.

2. Điểm đổi mới về phương pháp luận so với các công trình trước đây là gì? Khác với các công trình trước đây của Nguyễn Hải An (2011) hay Nguyễn Văn Hiến (2006) vốn chỉ phân tích tĩnh tại luật thực định về quyền sử dụng đất, luận án kết hợp phương pháp so sánh luật học chức năng với phương pháp phân tích thực chứng án lệ (đặc biệt là Án lệ số 14/2017/AL), đồng thời đặt chế định trong dòng chảy lịch sử lập pháp từ các bộ Dân luật cổ 1931, 1936, 1972 đến BLDS 2015.

3. Phát hiện bất ngờ và phản trực giác nhất từ dữ liệu thực tế là gì? Phát hiện phản trực giác nhất là: Mặc dù các nhà lập pháp bổ sung cụm từ "trừ trường hợp có thỏa thuận khác" tại khoản 1 Điều 458 BLDS năm 2015 với mục đích tôn trọng quyền tự do thỏa thuận của các bên, nhưng trên thực tế quy định này lại tạo ra sự bất công nghiêm trọng, tước bỏ quyền tự do rút lại lời hứa tặng cho của bên tặng cho khi hoàn cảnh kinh tế thay đổi, biến hợp đồng từ bản chất tương trợ, nhân đạo thành một nghĩa vụ tài sản có tính cưỡng chế bất hợp lý.

4. Luận án có cung cấp quy trình/khung kiểm định khả năng tái lập (Replication protocol) không? Có. Toàn bộ quy trình phân tích văn bản quy phạm, tiêu chí phân loại hợp đồng, tiêu chí xác định tính hợp pháp của điều kiện tặng cho và phương pháp đối chiếu án lệ được chuẩn hóa thành các bước logic rõ ràng, cho phép các nhà nghiên cứu khác áp dụng chính xác quy trình này để khảo sát các loại hợp đồng thông dụng khác (như hợp đồng mượn tài sản, hợp đồng ủy quyền).

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo như thế nào? Chương trình nghiên cứu 10 năm tới tập trung vào 3 trụ cột: (i) Giải quyết xung đột pháp lý giữa tài sản hữu hình và tài sản số trong các giao dịch tặng cho điện tử; (ii) Xây dựng cơ chế tín thác tặng cho phục vụ mục đích thiện nguyện; (iii) Hoàn thiện quy chế tài phán bảo vệ các chủ thể dễ bị tổn thương (người cao tuổi, người chưa thành niên) trong các giao dịch định đoạt toàn bộ tài sản sinh hoạt.

Kết luận

1. Khẳng định vững chắc bản chất HĐTCTS là hợp đồng thực tế, đơn vụ (hoặc song vụ không hoàn hảo đối với HĐTC có điều kiện) và luôn mang bản chất không có đền bù về mặt giá trị tương xứng.
2. Xây dựng hệ thống khái niệm chuẩn mực về tặng cho tài sản và HĐTCTSCDK, phân định ranh giới tuyệt đối giữa tặng cho tài sản (Donatio inter vivos) và di tặng (Donatio mortis causa).
3. Chỉ rõ các điểm nghẽn và sai lệch lập pháp tại Điều 458, Điều 459 và Điều 462 BLDS năm 2015, đồng thời giải quyết triệt để mâu thuẫn giữa BLDS và Điều 12 Luật Nhà ở năm 2014.
4. Đề xuất nhóm giải pháp lập pháp mang tính hệ thống nhằm sửa đổi, bổ sung 4 điều luật trọng yếu của BLDS năm 2015 và phục hồi các căn cứ hủy bỏ hợp đồng do hành vi bội bạc hoặc người tặng cho sinh con.
5. Kiến nghị các giải pháp tư pháp thực tiễn bao gồm: Ban hành Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, vận dụng tập quán tiến bộ và phát triển án lệ từ Án lệ số 14/2017/AL.
6. Mở ra 3 hướng nghiên cứu học thuật mới: Tặng cho tài sản số, cơ chế tín thác tặng cho thiện nguyện và kinh tế học pháp luật trong bảo hộ quyền tài sản của các bên tham gia giao dịch không đền bù.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ÀO TẠO BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI LÊ THỊ GIANG LUAN AN TIEN Si LUAT HOC HA NOI - 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ÀO TẠO BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI LÊ THỊ GIANG Chuyên ngành : Luật dân sự va tố tụng dân sự Mã số : 9.03 NG¯ỜI H¯ỚNG DAN KHOA HỌC: 1. Trần Thị Huệ 2. V°¡ng Thanh Thúy HÀ NỘI - 2019 LỜI CAM OAN lôi xin cam oan áy là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các s6 liệu néu trong luận án là trung thực.

Những phân tích, kết luận khoa hoc của luận án ch°a từng °ợc ai công bố trong bat kỳ công trình nào khác. TÁC GIÁ LUẬN ÁN Lê Thị Giang LOI CAM ON NCS xin bày tỏ lòng biết on sâu sắc ối với PGS.TS Tran Thị Huệ và TS. V°¡ng Thanh Thúy - hai cô giáo h°ớng dân ã tận tình chỉ bảo trong qua trình NCS thực hiện luận án. NCS cing xin cảm ¡n các thây, cô giáo, anh, chi, bạn bè, dong nghiệp và gia ình ã ộng viên, khuyến khích, giúp ỡ, óng góp ý kiến quỷ bau dé NCS hoàn thành bản Luận an này.

TÁC GIÁ LUẬN ÁN Lê Thị Giang DANH MUC CAC TU VIET TAT BLDS : Bộ luật Dan sự : Hợp ồng tặng cho Ff#aSe HDTC HDTCTS : Hợp ồng tặng cho tài sản HDTCTSCDK : Hợp ồng tặng cho tài sản có iều kiện QSDD : Quyền sử dụng dat NCS : Nghiên cứu sinh MỤC LỤC 0871000777. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU DE TÀI. LÝ LUẬN VE HOP DONG TANG CHO TÀI SAN 1. Nhận diện hợp ồng tặng cho tài SAn.

Các quan niệm VỀ tặng CÌO. Khái niệm hop ồng tặng cho tài san và hop dong tặng cho tài sản có diéu kién24 1. ặc iểm pháp lý của hợp ồng tặng cho tài sản.--5--<-s-<<¿ 31 IZZ“N(L, To n n2 an. Tinh thre ãanốn.

Tinh không có ến bit cececceccccsscscescsssssesvessesssssesssssesesssesssssssessesessessseessssees 36 1. Phân loại hợp ồng tặng cho tài sản. Cn cứ vào diéu kiện tặng Cho tài SẲH. Cn cứ vào doi t°ợng của hợp ông tặng cho tài sản.

Cn cứ vào hình thức của hợp dong tặng cho tài sản. Phân biệt hợp ồng tặng cho tài sản với một số giao dich dân sự khac. Phân biệt hợp ông tặng cho tài sản và di tặng. Tặng cho tài sản có iều kiện và hứa th°ởïg.

Tặng cho tài sản có diéu kiện thực hiện công việc và hợp dong dich vu tra CONG DENG VGE RRRRRRNNNNHiiẳẳẳắẳắắẮẢ. Các lý thuyết ảnh h°ởng ến việc xây dựng pháp luật về hop ồng tặng CH0 lãÏ SẴN rr 49 1. Lý thuyết về hợp Ồng.- --¿- + + St+ềE‡EEEEE+EEEEEEEEE111111111111111 1111 Le 49 1. Lý thuyết về sự không có ến bù của giao dịch tặng cho tài sản.

Lý thuyết phân chia tặng cho thành “Donatio inter vivos” và “Donatio NHỮïFL§ (NHI ` tang tạ ses sina a sn aie cm as ie a /6.305 3L 514 SH 5n 2E 3H: 2H10) G0448 52 KET LUẬN CH¯NG1 uw. THUC TRANG PHAP LUAT VE HOP DONG TANG CHO TAI SAN 2. Thực trạng các quy ịnh chung về hop ồng tặng cho tài sản. ối t°ợng của hop ồng tặng cho tài SảH.

Chủ thể, quyên và ngh)a vụ của chủ thể trong hợp dong tặng cho tài sản. Hình thức của hợp ồng tặng cho tài SảH.---- 5-52 eSs+ce+eE+Eersrereee 76 2. Thời iểm phát sinh hiệu lực của hop dong tặng cho tài sản. Hủy bỏ hợp ồng tặng cho tài SẲH.- - 255cc St‡EzEeEEESEEerrrerksrervee S5 2.

Thực trạng pháp luật về hợp ồng tặng cho tài sản có iều kiện. Các yêu cẩu pháp lý ối với iều kiện tặng CUO vcececcccsscsssecssvesesvssvesseseseees 87 2. Chủ thé thực hiện diéu kiện LANG NO. Trách nhiệm pháp lý của các chủ thể trong tặng cho tài sản có diéu kiện .95 KET LUẬN CH¯NG 2.-2- < 5£ s52 Ss£ 9s SsESSESEESESSESES4 525385253825 25 5E 111 CHUONG 3.THUC TIEN AP DUNG VA HOAN THIEN PHAP LUAT VE HOP DONG TANG CHO TAI SAN 3.

Thực tiễn áp dụng pháp luật về hop ồng tặng cho tài sản. Thực tiễn áp dụng các quy ịnh chung về hop ồng tặng cho tài sản. Thực tiên áp dụng pháp luật về hợp ồng tặng cho tài sản có diéu kiện. Hoàn thiện pháp luật về hợp ồng tặng cho tài sản.

Kiến nghị hoàn thiện các quy ịnh chung về hop dong tặng cho tài sản. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về tặng cho tài sản có iễu kiện. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về hợp ồng tặng cho tài 3. Kiến nghị Hội ồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao ban hành Nghị quyết h°ớng dan pháp luật về hợp dong tặng cho tài sản.-- - 2-5 5scSe+cets+see: 145 3.

Kiến nghị các Tòa án áp dụng tập quán về hợp ồng tặng cho tài san. Kiến nghị lựa chọn và áp dung án lệ dé giải quyết tranh chấp về hợp dong /21/1<19/158/281⁄//EEEERETEREE4a. 146 KET LUẬN CH¯NG 3.--<2- 2£ s£ sEs£ 9E EsEEsESEEsEESEseEsEsssersrsersrssree 151 KET LUAN 9:10). 152 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ Ã CÔNG BÓ CÓ LIÊN QUAN DEN DE TÀI LUẬN AN .---5- 5£ s©5<SsssEsEsEssEsessEsersessrsessesersese 153 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHẢO .- 5-2 5° s52 se <sess=sessesesse 154 C.

TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU. KHÁI QUAT PHÁP LUẬT VIỆT NAM VE HOP DONG TANG CHO TÀI SAN QUA CAC THOT KK x.-2 5-2 2s se S2 S2 5s S22 se209 PHU LUC 3. AN LỆ SO 14/2017/ AL VE CONG NHAN DIEU KIỆN CUA HOP DONG TANG CHO QUYEN SU DUNG DAT MA DIEU KIEN DO KHONG ¯ỢC GHI TRONG HOP NG.--- s-s<©s©ss+vseEsserserseersersserssersrrs 216 PHU LUC 4. CÁC BAN AN VE TRANH CHAP HỢP DONG TANG CHO TÀI MỞ ẦU 1.

Tính cấp thiết của việc nghiên cứu ề tài Hợp ồng là một chế ịnh quan trọng, °ợc ghi nhận từ rất sớm trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Bên cạnh các quy ịnh chung về hợp ồng, tại các BLDS nm 1995, BLDS nm 2005 và BLDS nm 2015 ều có mục riêng quy ịnh về hợp ồng thông dụng, trong ó bao gồm HTCTS. Cùng với sự phát triển của kinh tế, xã hội, các HDTCTS ang có xu h°ớng gia tng cả về số l°ợng và chất l°ợng. Kéo theo ó, các tranh chấp liên quan ến HDTCTS trên thực tế phát sinh ngày càng nhiều và phức tạp.

Việc giải quyết tốt các tranh chấp về HDTCTS sẽ góp phan bảo ảm quyền và lợi ích hợp pháp cho bên tặng cho, bên °ợc tặng cho, qua ó 6n ịnh và góp phan thúc ây sự phát triển của các giao dịch trong ời sống, xã hội. Hiện nay, c¡ sở pháp lý quan trọng nhất iều chỉnh HTCTS là BLDS nm 2015. Về c¡ bản, các quy ịnh trong BLDS nm 2015 kế thừa nguyên các quy ịnh trong BLDS nm 2005 về HTCTS. Các quy ịnh này ã tạo ra hành lang pháp lý khá ầy ủ và phù hợp ể các chủ thé xác lập, thực hiện HDTCTS.

Tuy nhiên, pháp luật về HDTCTS trong BLDS nm 2005 con nhiéu bat cap, han ché va van tiếp tục ton tại trong BLDS nm 2015: M6t /d, các quy ịnh về HTCTS còn s¡ sài, nhiều van dé ch°a °ợc quy ịnh nh°: (i) Thời iểm phát sinh hiệu lực của HTC ối với các tài sản vô hình; (ii) Các cn cứ hủy bỏ hợp ồng ặc thù °ợc áp dụng riêng HDTCTS; (iii) Các yêu tô pháp ly mà iều kiện tặng cho cần áp ứng: (iv) Bảo vệ quyền lợi cho con và cho những ng°ời thân thích khác của ng°ời tặng cho; (v) Tặng cho tài sản ối với cá nhân ch°a °ợc sinh ra; (vi) Ch°a ghi nhận ph°¡ng thức giải quyết ối với HDTCTSCDK khi bên °ợc tang cho chỉ thực hiện một phần iều kién.; Hai /à, một số quy ịnh hiện hành về HTCTS còn ch°a phù hợp nh°: (i) Thời iểm phát sinh hiệu lực của HTCTS ch°a thống nhất giữa ộng sản và bất ộng sản không phải ng ký sở hữu. ối với ộng sản không phải ng ký sở hữu thì HDTC có hiệu lực khi bên °ợc tặng cho nhận tài sản. Trong khi ó, HDTC bat ộng sản không phải ng ký có hiệu lực ké từ khi bên tặng cho chuyên giao tài san; (ii) So với BLDS nm 2005, iều 458 BLDS nm 2015 quy ịnh bên tặng cho và bên °ợc tặng cho °ợc phép thỏa thuận về thời iểm phát sinh hiệu lực của HTC ộng sản không phải ng ký sở hữu. Day là sự thay ổi cn bản nhất giữa BLDS nm 2005 và BLDS nm 2015 về HTCTS.

Tuy nhiên, sự bổ sung này °ợc ánh giá không phù hợp va không mang tính khả thi; (iii) Khoản 2, khoản 3 iều 462 BLDS nm 2015 ghi nhận ch°a phù hợp về cách thức giải quyết khi bên tặng cho hoặc bên °ợc tặng cho không thực hiện ngh)a vụ trong HTCTSCK; (iv) Khoản 2 iều 462 BLDS nm 2015 ch°a phù hợp khi ghi nhận bên tặng cho phải thanh toán ngh)a vụ mà bên °ợc tặng cho ã thực hiện nếu bên °ợc tặng cho ã hoàn thành ngh)a vụ mà bên tặng cho không giao tài san.; Ba là, một số quy ịnh về HTCTS còn ch°a thống nhất, mâu thuẫn với một số luật chuyên ngành nh°: sự không t°¡ng thích giữa BLDS nm 2015 và Luật Nhà ở nm 2014 về thời iểm phát sinh hiệu lực ối với tr°ờng hợp tặng cho nhà ở. Những hạn ché, bat cập tồn tại trong pháp luật về HTCTS là nguyên nhân c¡ bản dẫn ến hệ quả thiếu c¡ sở cho việc thực hiện, áp dụng pháp luật của các chủ thê trong xã hội và của các c¡ quan Nhà n°ớc có thâm quyền. Cùng một vụ việc hoặc những vụ việc t°¡ng tự nhau nh°ng còn mâu thuẫn giữa các cấp xét xử trong việc xác ịnh các vấn ề có liên quan nh° thời iểm phát sinh hiệu lực của HTCTS, chủ thê thực hiện iều kiện tặng cho, hình thức ghi nhận iều kiện tặng cho, liên quan ến iều kiện không °ợc chuyên nh°ợng ối với tài sản tặng cho. Trong bối cảnh khung pháp lý về HTCTS còn s¡ sài, nhiều quy ịnh ch°a phù hợp cùng với thực trạng giải quyết tranh chap về HDTCTS vẫn bộc lộ nhiều bat cập, hạn chế nên việc tìm hiểu, nghiên cứu về loại hợp ồng này là cần thiết.

Tính ến thời iểm hiện nay ã có nhiều công trình khoa học với các cấp ộ khác nhau nghiên cứu về HTCTS. Tuy nhiên, các công trình chủ yếu tập trung tìm hiểu về HTCQSD hoặc các công trình mới chỉ nghiên cứu một số khía cạnh pháp lý của HTCTS mà ch°a có bat cứ một công trình nào nghiên cứu toàn iện ở cấp ộ tiến s) về HTCTS. ặc biệt, ké từ thời iểm BLDS nm 2015 °ợc thông qua va có hiệu lực, các công trình nghiên cứu về HTCTS còn tản mác, không mang tính hệ thống và toàn diện.