Hoạt động kinh tế hiện nay của người Hoa ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

Luận án tiến sĩ phân tích hoạt động kinh tế của người Hoa tại huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, góp phần hiểu rõ văn hóa và kinh tế địa phương.

• Tác giả: Nguyễn Thu Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Quang Hoan
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Nhân học
• Đề tài: Hoạt động Kinh Tế Của Người Hoa Tại Lục Ngạn, Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hoạt Động Kinh Tế Người Hoa ở Lục Ngạn Hiện Nay

Nghiên cứu về hoạt động kinh tế của người Hoa tại Lục Ngạn, Bắc Giang, đóng vai trò quan trọng trong việc làm rõ đặc điểm của một tộc người thiểu số tại Việt Nam. Nghiên cứu này cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định chính sách dân tộc, phục vụ phát triển bền vững. Người Hoa có mạng lưới kinh doanh phát triển, không chỉ trong nước mà còn xuyên biên giới. Khác với các dân tộc thiểu số khác, họ có truyền thống tổ chức phường, hội, nghiệp đoàn trong kinh doanh. Các hình thức cho vay tín dụng, phân chia thị trường, tổ chức học nghề, kinh doanh theo hình thức tập đoàn gia đình là những đặc điểm nổi bật. Sau năm 1979, nhiều người Hoa di tản, nhưng một bộ phận vẫn ở lại miền Bắc, trong đó có Bắc Giang. Để tiếp tục sinh sống, họ buộc phải thay đổi, tìm kiếm nguồn sinh kế thích ứng. Quá trình này tạo ra sự khác biệt giữa người Hoa phía Bắc và phía Nam. Nghiên cứu về sinh kế của người Hoa ở phía Bắc, đặc biệt là Bắc Giang, còn nhiều nội dung chưa được đề cập đến.

1.1. Lịch Sử Định Cư và Đặc Điểm Dân Số Người Hoa Lục Ngạn

Theo Tổng cục Thống kê năm 2009, Bắc Giang có 18.444 người Hoa. Dân số này liên tục tăng, đến năm 2016 là 21.318 người, chiếm 9,56% tổng dân số tỉnh. Phần lớn tham gia vào hoạt động nông nghiệp và phi nông nghiệp không thường xuyên. Do năng động trong sản xuất kinh doanh, thích ứng nhanh với cơ chế thị trường, việc làm ăn kinh tế của người Hoa tại Bắc Giang có hiệu quả. Thu nhập bình quân đầu người thường cao hơn 1,1 -1,3 lần so với các dân tộc thiểu số khác, tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn bình quân chung. Nghiên cứu này nhằm làm sáng tỏ hoạt động kinh tế của người Hoa tại Lục Ngạn, bổ sung bằng chứng khoa học cả về lý luận và thực tiễn.

1.2. Đóng Góp Kinh Tế Của Người Hoa Ở Lục Ngạn Bắc Giang

Nghiên cứu hoạt động kinh tế của người Hoa tại huyện Lục Ngạn góp phần bổ sung thêm bằng chứng khoa học cả về lý luận và thực tiễn, giúp hiểu rõ hơn về người Hoa khu vực phía Bắc Việt Nam. Đồng thời nó cũng có ý nghĩa trong việc phân tích chính sách, giúp cho các nhà quản lý tại địa phương và trung ương thấu hiểu hơn về một tộc người có tốc độ thoát nghèo nhanh hơn các tộc người thiểu số khác trong những năm qua tại một địa phương cụ thể.

II. Kinh Tế Nông Nghiệp Của Người Hoa Tại Lục Ngạn Thực Trạng

Hoạt động kinh tế nông nghiệp của người Hoa tại Lục Ngạn tập trung vào làm vườn và trồng cây ăn quả. Cây vải thiều và cây có múi là những loại cây chủ lực, mang lại nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình. Người Hoa có kinh nghiệm và kỹ thuật canh tác riêng, như "khoanh cây kích quả", giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Quản lý và khai thác rừng trồng cũng là một hoạt động quan trọng, góp phần vào thu nhập của các hộ gia đình. Tuy nhiên, thu nhập từ nông nghiệp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như thời tiết, giá cả thị trường và dịch bệnh.

2.1. Kỹ Thuật Canh Tác Vải Thiều Của Người Hoa Ở Lục Ngạn

Cộng đồng người Hoa cũng như nhiều cộng đồng dân tộc khác sinh sống tại Lục Ngạn đưa cây vải Thiều vào trồng trên đất đồi thấp. Đây cũng là thời điểm đánh dấu bước phát triển quan trọng trong hoạt động kinh tế gắn với cây vải của cộng đồng người Hoa. Theo thống kê, thu nhập trung bình của các hộ gia đình người Hoa trồng cây vải tại Lục Ngạn qua thống kê các năm 2014, 2015, 2016 có sự biến động đáng kể do nhiều yếu tố khách quan.

2.2. Quản Lý và Khai Thác Rừng Trồng Của Người Hoa Tại Lục Ngạn

Quản lý và khai thác rừng trồng cũng là một hoạt động quan trọng, góp phần vào thu nhập của các hộ gia đình. Tuy nhiên, thu nhập từ nông nghiệp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như thời tiết, giá cả thị trường và dịch bệnh. Các hộ gia đình người Hoa thường có xu hướng đầu tư vào các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, đồng thời áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

III. Kinh Tế Phi Nông Nghiệp Của Người Hoa Cơ Hội và Thách Thức

Ngoài nông nghiệp, người Hoa ở Lục Ngạn còn tham gia vào nhiều hoạt động kinh tế phi nông nghiệp, như tiểu thủ công nghiệp, buôn bán hàng hóa, lao động làm thuê và kinh tế tư nhân. Tiểu thủ công nghiệp tập trung vào các ngành nghề truyền thống, như chế biến nông sản và sản xuất hàng tiêu dùng. Chợ và trao đổi hàng hóa là nơi giao thương quan trọng, kết nối người Hoa với các cộng đồng khác. Lao động làm thuê, cả trong nước và tại Trung Quốc, mang lại nguồn thu nhập đáng kể. Kinh tế tư nhân, với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương.

3.1. Hoạt Động Thương Mại Của Người Hoa Lục Ngạn Với Trung Quốc

Trong quá trình thực hiện nghiên cứu này, nghiên cứu sinh đã gặp phải không ít khó khăn khi khai thác thông tin của người được phỏng vấn, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến thu nhập và các hoạt động lao động làm thuê xuyên biên giới. Tuy nhiên, sau nhiều lần thay đổi cách tiếp cận và kiên trì trong thu thập thông tin, nghiên cứu sinh đã có được bức tranh tương đối đầy đủ về hoạt động kinh tế của người Hoa trong những năm gần đây tại xã Tân Lập và xã Đồng Cốc, huyện Lục Ngạn.

3.2. Tiểu Thủ Công Nghiệp và Buôn Bán Hàng Hóa Của Người Hoa

Tiểu thủ công nghiệp tập trung vào các ngành nghề truyền thống, như chế biến nông sản và sản xuất hàng tiêu dùng. Chợ và trao đổi hàng hóa là nơi giao thương quan trọng, kết nối người Hoa với các cộng đồng khác. Giá trị sản xuất các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp tại huyện Lục Ngạn tính đến 30/12/2017 có sự phân bố không đồng đều giữa các ngành.

3.3. Lao Động Làm Thuê Của Người Hoa Tại Lục Ngạn và Trung Quốc

Lao động làm thuê, cả trong nước và tại Trung Quốc, mang lại nguồn thu nhập đáng kể. Tỷ lệ người Hoa tham gia các công việc làm thuê tại Trung Quốc có sự biến động theo thời gian và phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như chính sách lao động và nhu cầu thị trường. Thống kê tiền công lao động qua khảo sát các trường hợp lao động xuất khẩu xuyên biên giới cho thấy sự khác biệt về thu nhập giữa các ngành nghề.

IV. Yếu Tố Tác Động Đến Kinh Tế Người Hoa Ở Lục Ngạn Bắc Giang

Hiệu quả hoạt động kinh tế của người Hoa tại Lục Ngạn chịu tác động của nhiều yếu tố, bao gồm điều kiện tự nhiên, con người, cơ sở hạ tầng và tài chính. Điều kiện tự nhiên, như đất đai và khí hậu, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Con người, với trình độ học vấn và kỹ năng lao động, quyết định năng suất và chất lượng sản phẩm. Cơ sở hạ tầng, như giao thông và điện nước, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và kinh doanh. Tài chính, với nguồn vốn và khả năng tiếp cận tín dụng, giúp người Hoa đầu tư và mở rộng hoạt động kinh tế.

4.1. Nguồn Lực Tự Nhiên và Ảnh Hưởng Đến Kinh Tế Người Hoa

Điều kiện tự nhiên, như đất đai và khí hậu, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Các hộ gia đình người Hoa thường có xu hướng lựa chọn các loại cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương để tối đa hóa năng suất và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu và các yếu tố môi trường khác cũng đang đặt ra những thách thức đối với hoạt động kinh tế nông nghiệp của người Hoa.

4.2. Vai Trò Của Con Người Trong Phát Triển Kinh Tế Người Hoa

Con người, với trình độ học vấn và kỹ năng lao động, quyết định năng suất và chất lượng sản phẩm. Các hộ gia đình người Hoa thường có xu hướng đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề cho con cái để nâng cao trình độ và kỹ năng lao động. Mức độ giúp đỡ nhau trong cộng đồng người Hoa ở Lục Ngạn cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các thành viên phát triển kinh tế.

V. Thách Thức và Giải Pháp Phát Triển Kinh Tế Người Hoa Lục Ngạn

Hoạt động kinh tế của người Hoa ở Lục Ngạn đang đối mặt với nhiều thách thức, như biến đổi hoạt động kinh tế trước tác động của công nghiệp hóa, hiện đại hóa và tác động tiêu cực của một số hoạt động kinh tế đến đời sống kinh tế - chính trị - xã hội tại địa phương. Để phát triển bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ, như nâng cao trình độ học vấn và kỹ năng lao động, tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, hỗ trợ tiếp cận tín dụng và bảo vệ môi trường.

5.1. Biến Đổi Kinh Tế Người Hoa Trước Công Nghiệp Hóa Hiện Đại Hóa

Biến đổi hoạt động kinh tế của người Hoa ở Lục Ngạn trước tác động của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đặt ra yêu cầu phải thích ứng và đổi mới để duy trì và phát triển. Các hộ gia đình người Hoa cần chủ động tìm kiếm các cơ hội kinh doanh mới, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

5.2. Giải Pháp Phát Triển Kinh Tế Bền Vững Cho Người Hoa

Để phát triển bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ, như nâng cao trình độ học vấn và kỹ năng lao động, tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, hỗ trợ tiếp cận tín dụng và bảo vệ môi trường. Các cơ quan quản lý địa phương và các nhà hoạch định chính sách cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp để tạo điều kiện cho người Hoa phát triển kinh tế.

VI. Tương Lai Phát Triển Kinh Tế Xã Hội Của Người Hoa Lục Ngạn

Tương lai phát triển kinh tế xã hội của người Hoa tại Lục Ngạn phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của cộng đồng, cũng như sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội. Việc duy trì và phát huy bản sắc văn hóa, đồng thời hội nhập vào xã hội Việt Nam, là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của người Hoa tại Lục Ngạn.

6.1. Thế Hệ Trẻ Người Hoa và Phát Triển Kinh Tế Lục Ngạn

Thế hệ trẻ người Hoa đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai phát triển kinh tế của cộng đồng. Việc khuyến khích thế hệ trẻ tiếp thu kiến thức và kỹ năng mới, đồng thời kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững.

6.2. Chính Sách Kinh Tế Đối Với Người Hoa Ở Lục Ngạn

Chính sách kinh tế đối với người Hoa ở Lục Ngạn cần được xây dựng trên cơ sở tôn trọng và bảo vệ quyền lợi của cộng đồng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế và xã hội. Việc đảm bảo sự công bằng và bình đẳng trong tiếp cận các nguồn lực và cơ hội là yếu tố quan trọng để xây dựng một xã hội hòa nhập và phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý thuyết và địa bàn nghiên cứu Chương 2: Kinh tế nông nghiệp hiện nay của người Hoa ở huyện Lục Ngạn Chương 3: Kinh tế phi nông nghiệp hiện nay của người Hoa ở huyện Lục Ngạn Chương 4: Một số yếu tố tác động và những vấn đề đặt ra từ hoạt động kinh tế của người Hoa ở huyện Lục Ngạn 11 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu về hoạt động kinh tế tộc người, hoạt động kinh tế của người Hoa trên thế giới của các học giả nước ngoài - Nghiên cứu về hoạt động kinh tế các tộc người Hoạt động mưu sinh/phương thức sinh kế/hoạt động kiếm sống được mô tả là hoạt động lao động nhằm đem lại thức ăn/lợi tức/thu nhập để phục vụ nhu cầu sinh tồn của các tộc người. Trước đây, việc nghiên cứu hoạt động kinh tế của các tộc người hầu hết được phác họa lại nhằm làm sáng tỏ văn hóa, giúp người đọc có thêm nhận thức về tộc người đó.

Do vậy, mô tả là phương pháp chủ yếu mà các nhà dân tộc học/nhân học thời kỳ trước sử dụng trong nghiên cứu của họ. Khái niệm “phương cách sinh tồn” và “phương thức mưu sinh” đã được tác giả Emily A. Lavenda đưa ra trong công trình Nhân học một quan điểm về tình trạng nhân sinh [95]. Các tác giả cho rằng, con người tự tạo ra những phương thức sử dụng các mối quan hệ giữa họ với nhau và với môi trường tự nhiên để kiếm sống.

Sinh tồn thường được dùng để chỉ việc thỏa mãn những nhu cầu vật chất thiết yếu nhất để tồn tại của con người, chủ yếu là nhu cầu về thức ăn, quần áo và chỗ ở. Các tác giả đã đề xuất một sơ đồ các thành tố hợp thành “phương cách sinh tồn”. Theo đó, mỗi “Phương cách sinh tồn” gồm hai thành tố thuộc hai cấp độ khác nhau: cấp độ một là thu lượm lương thực; cấp độ hai là sản xuất lương thực. Tiếp đến, ở cấp độ hai, sản xuất lương thực lại gồm hai thành tố hợp thành là chăn nuôi và trồng trọt.

Sau đó, bộ phận trồng trọt lại chia tách và phát triển thành cấp độ ba, gồm ba thành tố cấu thành là nông nghiệp quảng canh, nông nghiệp thâm canh và nông nghiệp 12 cơ giới hóa mang tính chất công nghiệp [65:10]. Trong giai đoạn này, các nghiên cứu dân tộc học/nhân học thiên về mô tả sinh kế đơn thuần với công cụ, hành vi và lợi tức đem lại đối với các tộc người. Trong bối cảnh kinh tế của các nước đang phát triển tại khu vực Châu Á nói chung, Đông Nam Á nói riêng ngày càng được thế giới quan tâm, các kết quả nghiên cứu dân tộc học và nhân học hướng đến mục tiêu sinh kế bền vững trong các nghiên cứu về phát triển nông thôn hay giảm nghèo. Các mục tiêu này được khái quát theo ba hướng tiếp cận chính: đồng đại, lịch đại và tương lai [94].

Trong đó, khung sinh kế bền vững được coi là một cách tiếp cận toàn diện về các vấn đề phát triển thông qua việc thảo luận về sinh kế của con người và đói nghèo trong các bối cảnh khác nhau. Về mặt khái niệm, các tiếp cận này có nguồn gốc từ các nghiên cứu phát triển liên quan đến đói nghèo và giảm nghèo, nổi bật nhất là các phân tích của Amartya Sen, Robert Chambers và một số học giả khác. Nhấn mạnh đến tính hiệu quả của các hoạt động phát triển, các tiếp cận sinh kế bền vững (sustainable livelihood approaches) là kết quả của cuộc tranh luận giữa các nhà nghiên cứu và thực hành phát triển về phát triển nông thôn. Trong đó, khung phân tích sinh kế bền vững do ộ Phát triển Quốc tế Anh (Department for International Development – DFID) (Carney (ed.), 1998) được các học giả và các cơ quan phát triển ứng dụng rộng rãi (Bebbington, 1999; Neefjes, 2000; Ellis, 2000) Càng về sau, hàng loạt các dự án phát triển đánh giá mức sống của con người được tiến hành nên vấn đề sinh kế giống như mảnh đất được đào xới kỹ lưỡng.

Các công trình nghiên cứu về cách kiếm sống của các dân tộc trên thế giới đã đưa ra những chiến lược sinh kế bền vững và coi như là bộ chỉ tiêu của sự phát triển. Những năm đầu của thế kỷ XXI, khái niệm “sinh kế” xuất hiện nhiều hơn trong các nghiên cứu của F.Ellis, Barrett và Reardon, Morrison…Có nhiều cách tiếp cận và định nghĩa khác nhau, song, có sự nhất trí rằng khái niệm “sinh kế” bao hàm nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động 13 sống của mỗi cá nhân hay hộ gia đình. Về căn bản, các hoạt động sinh kế là do mỗi cá nhân hay nông hộ tự quyết định dựa vào năng lực và khả năng của họ, chịu sự quyết định của các thể chế, chính sách và những quan hệ xã hội mà cá nhân hộ hoặc hộ gia đình đã thiết lập trong cộng đồng” [58]. Nghiên cứu hoạt động kinh tế tộc người dựa vào đánh giá các “nguồn vốn” (vốn con người, vốn tự nhiên, vốn xã hội, vốn vật chất, vốn tài chính) theo khung phân tích của DFID hiện nay đáp ứng được yêu cầu làm sáng rõ thuận lợi và khó khăn để định hướng chính sách của Chính phủ.

Khung phân tích sinh kế bền vững này đặc biệt phù hợp với những tộc người sinh sống ở vùng dân tộc thiểu số, vùng khó khăn/đặc biệt khó khăn và những tộc người nghèo đói. Khung phân tích do DFID đưa ra cũng phù hợp với tộc người hoạt động kinh tế nông nghiệp, sinh sống tại các vùng sinh thái đặc thù. - Nghiên cứu về hoạt động kinh tế của người Hoa hải ngoại Hoạt động kinh doanh của người Hoa hải ngoại nhận được sự quan tâm đặc biệt của nhiều nhà nghiên cứu, chính khách, doanh nhân thành đạt trên thế giới. Các thuật ngữ “China town”, “khu người Hoa”, “khu Hoa kiều”, “tỷ phú người Hoa”, “nhà tài phiệt người Hoa”…thường được lưu tâm trên các trang thông tin và tạo nên quan điểm “người Hoa ở đâu là hoạt động kinh tế sôi động ở đó”.

Hiện nay, người Hoa có mặt tại nhiều quốc gia trên thế giới, đạt được nhiều kỳ tích trong phát triển kinh tế. Cuốn sách Inside Chinese Business (Hiểu rõ triết lý kinh doanh của người Trung Quốc: cẩm nang dành cho các lãnh đạo trên toàn thế giới) của tác giả Minh – Jer Chen (2003) [99] đã diễn giải triết lý, quan niệm và thực tiễn kinh doanh của người Hoa một cách đầy đủ, rõ ràng. Minh – Jer Chen lý giải rằng, “Người Hoa có mặt gần như mọi nơi trên thế giới không chỉ vì họ đông. Cái chính là vì dù là công dân những quốc gia khác nhau, cộng đồng Hoa kiều vẫn cứ là một khối liên kết vững chắc.

Hiện nay, phần lớn người Hoa ở hải ngoại có nguồn gốc từ ba tỉnh gần bờ biển phía Nam Trung Quốc: Quảng 14 Đông, Phúc Kiến, Hải Nam (bờ biển là con đường di dân chính của họ). Lịch sử di dân của người Hoa đồng thời là một lịch sử thành công lớn về kinh tế. Dù chỉ là một cộng đồng thiểu số ở những nước họ định cư, họ kiểm soát một tỷ lệ có ảnh hưởng đến nền kinh tế của quốc gia đó. Hoa kiều chiếm 4% dân số Indonesia nhưng kiểm soát 70% nền kinh tế.

Tại Philippines, tương ứng là 3% và 70%. Ở Thái Lan là 3% và 60%. Năm 1999, người Hoa ở Hồng Kông, Đài Loan và Singapore sở hữu 250 tỉ USD dự trữ ngoại tệ, bằng với nguồn dự trữ ngoại tệ của Nhật và Đức cộng lại, trong khi dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc vào năm này là 154,6 tỉ USD. Năm 1998, Diễn đàn kinh tế thế giới xếp Hồng Kông, Đài Loan và Singapore đứng hạng 1,2 và 4 về cạnh tranh toàn cầu.

Và tổng cộng tài sản Hoa kiều trên thế giới bao gồm cả người Hoa ở Vancouver, Sydney, Toronto, New York và San Francisco ước tính 2 – 3 ngàn tỉ USD. Xem xét như vậy, cộng đồng Hoa kiều đại diện cho nền kinh tế lớn thứ ba trên thế giới, chỉ sau Hoa Kỳ và Nhật”. Tác giả đã lý giải cặn kẽ nguyên căn dẫn đến thành công của người Hoa trên thương trường. Có thể kể đến các triết lý căn bản trong kinh doanh của Hoa kiều với các chương sách chính: Chương 1: Người Trung Quốc là ai?; Chương 2: Kinh tế gia đình – gia đình làm kinh tế; 3) Mạng và “Guan xi”.

Hiện nay, cuốn sách này được coi là cẩm nang cho những ai muốn thâm nhập vào thị trường Trung Quốc. Người Hoa hải ngoại sinh sống tại nước ngoài còn được chứng minh rằng họ dễ dàng vượt qua được khó khăn kinh tế của nước sở tại để đạt được những thành tích về kinh tế rất đáng khâm phục. Tác giả Quỳnh Hoa (2013) đã đăng một nghiên cứu trên tạp chí danh tiếng The New York Times về “Kinh nghiệm làm giàu của người Hoa trong khủng hoảng” [105]. Tác giả phân tích thành công của người Hoa tại hai thành phố Barcelona và Madrid giữa lúc Tây Ban Nha rơi vào khủng hoảng kinh tế trầm trọng do vỡ bong bóng bất động sản.

“Giữa lúc người Tây an Nha đang gặp rắc rối trong việc giữ công việc và nhà cửa của chính mình, thì dân nhập cư Trung Quốc tại hai thành phố 15 Barcelona và Madrid lại lợi dụng sự đổ vỡ của bong bóng bất động sản để xây dựng các doanh nghiệp và mua bán nhà đất. Theo thống kê của Liên đoàn Lao động Tự do Quốc gia Tây Ban Nha, trong số 8.613 người nước ngoài xin giấy phép mở doanh nghiệp hồi 10 tháng qua, có tới 2.569 người Trung Quốc, chiếm khoảng 30%”. Theo lý giải của Quỳnh Hoa “Thành công đó là nhờ vào sức lao động không mệt mỏi, cùng đức tin vào những điều răn của Nho giáo về lòng trung thành với gia đình…” và rằng “Các gia đình Trung Quốc không bị lệ thuộc quá nhiều vào chính phủ, bởi bản thân mỗi gia đình đã là một nhà nước phúc lợi, một ngân hàng và một xã hội thu nhỏ”. Hoa kiều đã bắt kịp các xu hướng phát triển tiên tiến nhất để hòa nhập và thành công tại nhiều nơi trên thế giới.

Điều đó có được là nhờ vào sự chăm chỉ, nỗ lực, trọng chữ “Tín” của từng cá nhân và hiệu quả của siêu mạng lưới kinh doanh của người Hoa trên toàn cầu.