Chương I Những hoạt động cách mạng đầu tiên trên đất nước Lênin (1923 - 1924) 1. nhiều Hội nghị, Đại hội các tổ chức quốc tế và trở thành cán bộ của Quốc tế Cộng sản 2. Học tập tại Trường Đại học Phương Đông 3. Những trưởng thành trong hoạt động lý luận Chương II - Trở lại và hoạt động tại Liên Xô lần thứ hai (1927) 11 1.
Trên cương vị thành viên Quốc tế Cộng sản 2. Chắp nối cách mạng Việt Nam với Quốc tế Cộng sản Chương III Trở lại Liên Xô tiếp tục học tập và vượt qua thử thách, hướng về Tổ quốc (1934-1938) 1. Thoát khỏi nhà tù Hồng Kông, trở lại Liên Xô trong gia đình Quốc tế Cộng sản 2. Học tập tại Trường Quốc tế Lênin và nghiên cứu tại Viện nghiên cứu các vấn đề dân tộc và thuộc địa 3.
Đại biểu tư vấn dự Đại hội lần thứ VII Quốc tế Cộng sản 4. Vượt qua những thử thách, hướng về Tổ quốc 12 B. PHẦN NỘI DUNG Chương Ï NHỮNG HOẠT ĐỘNG CÁCH MẠNG ĐẦU TIÊN TRÊN ĐẤT NƯỚC LÊNIN (1923-1924) 1. Tham dự nhiều Hội nghị, Đại hội các tổ chức quốc tế và trở thành cán bộ của Quốc tế Cộng sản Trước khi tìm ra con đường giải phóng dân tộc, Nguyễn Ái Quốc đã có tới chục năm bôn ba khắp các châu lục.
Khoảng cuối năm 1917, Nguyễn Ái Quốc từ Anh trở lại Pháp, liên lạc với những người yêu nước Việt Nam, tham gia Đảng Xã hội Pháp (1919), cùng những đại biểu của các thuộc địa Pháp ở Pari lập ra Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa, xuất bản báo Le Paria (Người cùng khổ). Những năm tháng hoạt động ở Pháp, Nguyễn Ái Quốc có nhiều nhận thức về ý thức giai cấp. Tuy nhiên, phải đến những năm 1920-1923 thì sự trưởng thành về ý thức giai cấp của Nguyễn Ái Quốc mới có những bước chuyển biến về chất. Đó là việc Người bỏ phiếu đồng ý ˆ để Đảng Xã hội Pháp đi theo đường lối Quốc tế Cộng sản, và Người trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Pháp.
Đây là dấu mốc quan trọng dé Nguyễn Ái Quốc có những tìm hiểu về Quốc tế Cộng sản, về Lênin, về Cách mạng Tháng Mười Nga và đó là những yếu tố nên tảng để Nguyễn Ái Quốc có những quyết định quan trọng, tạo ra bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình. Mùa hè năm 1920, sau khi đọc Sơ thảo lân thứ nhất những luận cương về vấn dé dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin (đăng trên báo 13 L’Humanité, số ra ngày 16 và 17-7-1920), Nguyễn Ái Quốc đã khẳng định: “Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ"'. Từ đó Người hoàn toàn tin theo Lênin và Quốc tế thứ ba. Người hãng hái tham gia các cuộc tranh luận trong Đảng Xã hội Pháp để bênh vực quan điểm của Lênin về vấn đề thuộc địa.
Tuy nhiên "Lúc bấy giờ, tôi ủng hộ Cách mạng Tháng Mười chỉ là theo cảm tính tự nhiên. Tôi chưa hiểu hết tầm quan trọng lịch sử của nó. Tôi kính yêu Lênin vì Lênin là một người yêu nước vĩ đại đã giải phóng đồng bào mình; trước đó, tôi chưa hề đọc một quyển sách nào của Lênin viết"? Sự ra đời của Quốc tế Cộng sản (3-1919) dưới sự lãnh đạo của Lênin đã tạo bước chuyển biến căn bản trong lịch sử phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, cũng như phong trào giải phóng dân tộc. Lần đầu tiên trong lịch sử phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, Lênin và Quốc tế III da đặt ra vấn đề liên minh giữa phong trào giải phóng dân tộc với cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản ở các nước tư bản.
Luận điểm đó được thể hiện rõ trong Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa do Lênin trình bày tại Đại hội lần thứ II của Quốc tế Cộng sản và đã được Đại hội thông qua. Qua đó, tên tuổi của Lênin và Quốc tế II đã hoàn toàn chỉnh phục và quy _ tụ được nhiều nhà cách mạng trên thế giới, trong đó có đồng chí Nguyễn Ái Quốc và những người cộng sản Đông Dương. Trong những năm hoạt động ở Pháp (1917-1923), đặc biệt từ sau khi được đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa (năm 1920), Nguyễn Ái Quốc say mê nghiên cứu lý luận cách ' Hồ Chí Minh: Toàn :ập, tập 10, Nxb. Chính trị quốc gia.
? Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập 10, tr. 14 mạng của Lênin; đường lối của Quốc tế Cộng sản trên tất cả các vấn đề, đặc biệt là vấn đề dân tộc và thuộc địa; đồng thời hăng hái tham gia mọi hoạt động thực tiễn nhằm kiểm nghiệm và thực hiện lý luận, đường lối và các nghị quyết của Quốc tế Cộng sản. Người đã viết nhiều bài đăng trên báo Le Paria (Người cùng khổ), La Vie Ouvrière (đời sống công nhân), L'Humanité (Nhan đạo), trên Tạp chí La Revue Communiste (Tap chí Cộng sản) v. phát biểu trên nhiều điễn đàn của Đảng Cộng sản Pháp (Dai hdi I và II của Đảng Cộng sản Pháp), nêu rõ thực trạng đời sống xã hội và tỉnh thần đấu tranh của các dân tộc thuộc địa dưới ách áp bức bóc lột của chủ nghĩa thực dân, nhằm tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của những người Pháp dân chủ, tiến bộ tán thành quan điểm của Người về vấn đề dân tộc và thuộc địa.
Chính những hoạt động lý luận dưới ánh sáng của tư tưởng và Quốc tế Cộng sản đã góp phần quan trọng định hướng lý tưởng và con đường Nguyễn Ái Quốc đến với Liên Xô, quê hương của Lênin, nơi có trụ sở Quốc tế Cộng sản. Giữa năm 1923, Nguyễn Ái Quốc rời Pháp sang Liên Xô. Được trực tiếp quan sát đất nước của Lênin - quê hương của cách mạng tháng Mười, Nguyễn Ái Quốc càng có điêu kiện mở rộng tầm mắt và nhận thức của mình. Người say mê nghiên cứu đường lối chiến lược, sách lược của Quốc tế Cộng sản qua các văn kiện Đại hội, Hội nghị Ban Chấp hành và Đoàn Chủ tịch Quốc tế Cộng sản; tình hình các thuộc địa trên thế giới; chính sách của các đế quốc đối với các thuộc địa v.
Tại đây, Người được tiếp xúc với nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng Cộng sản Liên Xô và đại biểu của các đảng cộng sản anh em, nhà hoạt động nổi tiếng, những đồng chí lãnh đạo của Quốc tế Cộng sản, như Ð. hiểu thêm cụ thể tình hình, đời sống tư tưởng chính trị, kinh tế xã hội không những của nhân dân các nước thuộc địa mà cả của giai cấp vô sản và các Đảng Cộng sản ở các nước đó, cũng như thái độ của các Đảng Cộng sản đối với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Nhờ có kiến thức cơ bản về lý luận Mác - Lênin, lại đi sâu nắm tình hình ở các thuộc địa, nắm được quan điểm của một số đảng cộng sản Tây Âu trong vấn đề thuộc địa, Nguyễn Ái Quốc đã tập hợp và cung cấp cho Quốc tế Cộng sản nhiều tư liệu quý và những nhận định sâu sắc. Người đã phát hiện chỗ mạnh, chỗ yếu của các đảng cộng sản và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước; đề xuất những kiến nghị cụ thể vẻ biện pháp khác phục những nhược điểm về nhận thức lý luận, đường lối và phương thức hoạt động.
Là đại biểu của Đông Dương thuộc địa, đẳng viên Đảng Cộng sản Pháp trong Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đã được tham dự nhiều đại hội quốc tế quan trọng: Hội nghị lần thứ Nhất Quốc tế Nông dân (10-1923); Đại hội Quốc tế Công hội đỏ (7-1924), Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản (7-1924); và đã có những đóng góp lý luận đầy ắp tính thực tiễn sinh động về vấn đề dân tộc và thuộc địa; thể hiện qua các bài phát biểu ở các hội nghị quốc tế cùng với hàng chục bài viết đăng trên các báo Sự thật (Pravađa - Liên Xô), Quốc tế Nông dân, Quốc tế Công hội đỏ, Nữ công nhân và trên tập san Thư tín quốc tế ([nprecor) v. Quốc tế Nông dân là một tổ chức cách mạng hoạt động dưới sự chỉ đạo của Quốc tế Cộng sản, nhằm đoàn kết rộng rãi giai cấp nông dân các nước trên thế giới trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc. 16 Tháng 10 năm 1923, tại Mátxcơva, Hội nghị lần thứ Nhất Quốc tế Nong dan được tổ chức. Nguyễn Ái Quốc tham dự Hội nghị với tư cách là đại biểu chính thức của nông dân các nước thuộc địa.
Người đã hai lần phát biểu ý kiến trên diễn đàn Hội nghị và được bầu làm ủy viên Đoàn chủ tịch Quốc tế Nông dân. Trong bài phát biểu thứ nhất (ngày 10-10-1923), Nguyễn Ái Quốc đã thẳng thắn vạch trần thủ đoạn của thực dân Pháp trong việc cướp đoạt ruộng đất của nông dân tại các nước thuộc địa như Angiêri và Đông Dương. Người yêu cầu Quốc tế Nông dân với tư cách là một tổ chức cách mạng có sứ mệnh lãnh đạo giai cấp nông dân thế giới, phải: “giúp đỡ chúng tôi, giang rộng cánh tay anh em đón chúng tôi để chúng tôi cũng có thể bước vào gia đình quốc tế vô san”! Khẳng định quan điểm nói phải đi đôi với làm, trách nhiệm của Quốc tế Nông dân là phải thể hiện bằng hành động, bằng chủ trương bênh vực quyền lợi của giai cấp nông dân dù họ ở bất cứ nước nào. Nguyễn Ái Quốc đồng thời bày tổ sự không đồng tình với quan điểm của nhiều người trong Quốc tế Cộng sản coi nhẹ vai trò của các Đảng cộng sản và lực lượng quần chúng ở các nước thuộc địa của một số tổ chức trong Quốc tế Cộng sản (Quốc tế Nông dân, Quốc tế Công hội đỏ.
Trên diễn đàn tại Hội nghị này, trong bài tham luận lần thứ hai, Nguyễn Ái Quốc một lần nữa lên án gay gắt tội ác của chủ nghĩa thực dân đối với nhân dân các nước thuộc địa nói chung và giai cấp nông dân nói riêng. Những tội ác của bọn thực dân được phơi bày không chỉ bằng việc cấu kết với Nhà thờ, Giáo hội để cướp đoạt ruộng đất của nông dân, mà còn qua thể hiện qua chính sách bóc lột nông đân thuộc địa bằng thuế khóa nặng nẻ, đầu độc họ bằng rượu cồn và thuốc 'Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập 1, tr.
