Luận văn thạc sĩ về hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại của ngành hải quan trong bối ...

Luận văn thạc sĩ UEB phân tích hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại của ngành hải quan trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế tại Việt Nam.

2018

113
0
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG CHỐNG BUÔN LẬU VÀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI CỦA NGÀNH HẢI QUAN

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu

1.2. Nội dung tổng quan

1.3. Đánh giá các công trình nghiên cứu đã tổng quan

1.4. Cơ sở lý luận về chống buôn lậu, gian lận thương mại

1.4.1. Khái niệm về buôn lậu và gian lận trong thương mại quốc tế

1.4.2. Nguyên nhân xuất hiện buôn lậu và gian lận thương mại

1.4.3. Mối quan hệ giữa buôn lậu và gian lận thương mại

1.4.4. Tác động của hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại

1.4.5. Tính tất yếu của hoạt động chống buôn lậu trong thương mại quốc tế

1.5. Cơ sở thực tiễn về đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại của ngành Hải quan

1.5.1. Quy định quốc tế liên quan đến chống buôn lậu và gian lận thương mại trong lĩnh vực Hải quan

1.5.2. Các quy định của Nhà nước Việt Nam

1.5.3. Vai trò của ngành Hải quan đối với hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại

2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Phương pháp nghiên cứu

2.2. Phương pháp luận và cách tiếp cận nghiên cứu

2.3. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể

2.4. Nguồn số liệu

3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHỐNG BUÔN LẬU VÀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI CỦA NGÀNH HẢI QUAN TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

3.1. Khái quát về hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại

3.2. Khái quát hoạt động buôn lậu trên các tuyến đường

3.3. Khái quát về hoạt động gian lận thương mại

3.4. Thực trạng hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại ở Việt Nam thời gian qua

3.5. Kết quả đạt được trong hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại của ngành Hải quan từ năm 2015-2017

3.6. Đánh giá về hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại

4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG CHỐNG BUÔN LẬU VÀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI CỦA NGÀNH HẢI QUAN TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

4.1. Quan điểm của Đảng và nhà nước Việt Nam và định hướng của ngành Hải quan Việt Nam về hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại

4.2. Quan điểm của Đảng và nhà nước Việt Nam về hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại

4.3. Định hướng về hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại của Hải quan Việt Nam trong bối cảnh hội nhập

4.4. Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại của Hải quan Việt Nam

4.4.1. Các giải pháp có tính chất vĩ mô

4.4.2. Các biện pháp cụ thể

4.4.3. Một số kiến nghị

4.4.3.1. Kiến nghị hoàn thiện văn bản pháp luật và các chính sách vĩ mô
4.4.3.2. Kiến nghị về sự phối hợp giữa các ngành, các cấp và địa phương

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

0.1. Tính cấp thiết và ý nghĩa của đề tài

0.2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

0.2.1. Mục tiêu nghiên cứu

0.2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

0.4. Lý do chọn mốc thời gian nghiên cứu

0.5. Những đóng góp của luận văn

0.6. Bố cục nội dung của luận văn

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------o0o--------- VŨ THÙY TRANG HOẠT ĐỘNG CHỐNG BUÔN LẬU VÀ GIAN LẬN THƢƠNG MẠI CỦA NGÀNH HẢI QUAN TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU Năm 2018 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------o0o--------- VŨ THÙY TRANG HOẠT ĐỘNG CHỐNG BUÔN LẬU VÀ GIAN LẬN THƢƠNG MẠI CỦA NGÀNH HẢI QUAN TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế Mã số: 60 31 01 06 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS Hà Văn Hội XÁC NHẬN CỦA XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CÁN BỘ HƢỚNG DẪN CHẤM LUẬN VĂN Hà Nội – 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận văn là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi. Các số liệu, kết quả đƣa ra trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Tác giả luận văn Vũ Thùy Trang LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, cho phép em đƣợc bày tỏ lời cảm ơn và lòng biết ơn sâu sắc tới tập thể thầy giáo, cô giáo trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội trong thời gian qua đã dạy dỗ, dìu dắt em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại Nhà trƣờng. Đặc biệt, cho phép em đƣợc bày tỏ lòng biết ơn chân thành và tri ân sâu sắc tới Thầy giáo, PGS.TS Hà Văn Hội, ngƣời đã hết lòng chỉ bảo động viên và hƣớng dẫn em trong việc định hƣớng, lựa chọn và thực hiện đề tài luận văn của mình. Xin chân thành cảm ơn các cá nhân, tổ chức đã cung cấp và cho phép sử dụng tài liệu trong quá trình thực hiện luận văn này. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Học viên Vũ Thùy Trang MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG CHỐNG BUÔN LẬU VÀ GIAN LẬN THƢƠNG MẠI CỦA NGÀNH HẢI QUAN.Tổng quan tình hình nghiên cứu.Nội dung tổng quan.Đánh giá các công trình nghiên cứu đã tổng quan. Cơ sở lý luận về chống buôn lậu, gian lận thƣơng mại. Khái niệm về buôn lậu và gian lận trong thƣơng mại quốc tế 12 1. Nguyên nhân xuất hiện buôn lậu và gian lận thƣơng mại. Mối quan hệ giữa buôn lậu và gian lận thƣơng mại. Tác động của hoạt động buôn lậu và gian lận thƣơng mại. Tính tất yếu của hoạt động chống buôn lậu trong thƣơng mại quốc tế. Cơ sở thực tiễn về đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của ngành Hải quan. Quy định quốc tế liên quan đến chông buôn lậu và gian lận thƣơng mại trong lĩnh vực Hải quan. Các quy định của Nhà nƣớc Việt Nam. Vai trò của ngành Hải quan đối với hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp nghiên cứu. Phƣơng pháp luận và cách tiếp cận nghiên cứu. Các phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể. Nguồn số liệu. 35 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHỐNG BUÔN LẬU VÀ GIAN LẬN THƢƠNG MẠI CỦA NGÀNH HẢI QUAN TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ. Khái quát về hoạt động buôn lậu và gian lận thƣơng mại. Khái quát hoạt động buôn lậu trên các tuyến đƣờng. Khái quát về hoạt động gian lận thƣơng mại. Thực trạng hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại ở Việt Nam thời gian qua. Kết quả đạt đƣợc trong hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của ngành Hải quan từ năm 2015-2017. Đánh giá về hoạt động chông buôn lậu và gian lận thƣơng mại61 CHƢƠNG 4. GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG HOẠT ĐỘNG CHỐNG BUÔN LẬU VÀ GIAN LẬN THƢƠNG MẠI CỦA NGÀNH HẢI QUAN TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ. Quan điểm của Đảng và nhà nƣớc Việt Nam và định hƣớng của ngành Hải quan Việt Nam về hoạt động chông buôn lậu và gian lận thƣơng mại. Quan điểm của Đảng và nhà nƣớc Việt Nam về hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại. Định hƣớng về hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của Hải quan Việt Nam trong bối cảnh hội nhập. Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của Hải quan Việt Nam. Các giải pháp có tính chất vĩ mô. Các biện pháp cụ thể. Một số kiến nghị. Kiến nghị hoàn thiện văn bản pháp luật và các chính sách vĩ mô. Kiến nghị về sự phối hợp giữa các ngành, các cấp và địa phƣơng. 94 TÀI LIỆU THAM KHẢO. DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nội dung 1 ACFTA Hiệp định thƣơng mại ASEAN-TRUNG QUỐC 2 ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á 3 ATIGA Hiệp định thƣơng mại hàng hóa ASEAN 4 CIF Cost, Insurance and Freight- Giá thành, Bảo hiểm và Cƣớc 5 CITES Công ƣớc về thƣơng mại quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp 6 C/O Giấy chứng nhận xuất xứ 7 ĐTCBL Điều tra chống buôn lậu 8 FOB Free On Board- Miễn trách nhiệm Trên Boong tàu nơi đi 9 FTA Hiệp định thƣơng mại tự do 10 FDI Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài 11 GATT Hiệp ƣớc chung về thuế quan và mậu dịch 12 GPS Global Positioning System – Hệ thống định vị toàn cầu 13 HS Mã số của hệ thống hài hòa hải quan 14 KSHQ Kiểm soát Hải quan 15 MFN Tối huệ quốc 16 RILO A/P Tình báo Hải quan khu vực châu Á-Thái Bình Dƣơng 17 TW Trung ƣơng 18 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 19 TPP Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dƣơng 20 VCCI Phòng thƣơng mại và công nghiệp Việt Nam 21 WCO Tổ chức Hải quan thế giới i MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết và ý nghĩa của đề tài Toàn cầu hoá kinh tế đang là một xu thế tất yếu có ảnh hƣởng đến mọi quốc gia trên thế giới, xu thế này đã tạo ra sự gia tăng mạnh mẽ các dòng lƣu chuyển hàng hoá, dịch vụ, vốn - công nghệ, nguồn nhân lực lao động, giữa các quốc gia cùng với sự tăng lên không ngừng của lƣợng hành khách, phƣơng tiện xuất nhập cảnh. Yêu cầu của việc thực hiện lộ trình dỡ bỏ các rào cản thƣơng mại đang là áp lực rất lớn đối với các quốc gia, đặc biệt là đối với các nƣớc đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Trong bối cảnh đó, hội nhập kinh tế quốc tế đã trở thành một đòi hỏi tất yếu khách quan mang lại nhiều cơ hội để phát triển kinh tế đồng thời cũng đặt ra không ít những thách thức, khó khăn cho Việt Nam nói riêng và các nƣớc đang phát triển nói chung. Tuy nhiên, cũng chính quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đã kéo theo sự gia tăng của các loại tội phạm, các hành vi vi phạm pháp luật khác, đặc biệt là hoạt động buôn lậu và gian lận thƣơng mại. Điều này đang đặt ra yêu cầu đối với các cơ quan quản lý nhà nƣớc cần nghiên cứu, xây dựng các giải pháp tăng cƣờng khám phá, ngăn chặn hoạt động buôn lậu, gian lận thƣơng mại, trong đó ngành Hải quan đóng vai trò hết sức quan trọng. Đã có nhiều đề tài về vấn đề chống buôn lậu nhƣng lại đi vào nhiều khía cạnh riêng lẻ nhƣ: chống ma túy, chống vi phạm sở hữu trí tuệ, hay nghiên cứu về chống buôn lậu ở một vài địa bàn trọng điểm chứ nghiên cứu tổng hợp ở tầm vĩ mô trên toàn ngành thì chƣa có đề tài nào thực hiện trong thời gian 05 năm gần đây. Chính vì vậy, em xin chọn đề tài “Hoạt động chống buôn lậu và gian lận thương mại của ngành Hải quan trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế” làm nội dung nghiên cứu của luận văn tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành kinh tế quốc tế. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục tiêu nghiên cứu Thông qua việc phân tích, đánh giá thực trạng chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của ngành Hải quan, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của ngành Hải Quan trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế. Để thực hiện mục tiêu nêu trên, luận văn sẽ trả lời những câu hỏi sau: - Thực trạng hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của ngành Hải Quan trong thời gian 2015-2017? Thành quả đã đạt đƣợc và tồn tại cần khắc phục là gì? Nguyên nhân của tồn tại trong hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của ngành Hải quan là gì? - Ngành Hải Quan cần phải làm gì để đẩy mạnh hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế? 2. Nhiệm vụ nghiên cứu + Hệ thống hóa cơ sở lý luận về chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của cơ quan Hải quan. + Đánh giá thực trạng hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của Hải quan Việt Nam giai đoạn 2015-2017. + Đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại của Hải quan Việt Nam đến 2020. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu thực tiễn hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại đối với hàng hoá xuất nhập khẩu và đề xuất một số biện pháp tăng cƣờng hoạt động chống buôn lậu và gian lận thƣơng mại đối với ngành Hải quan. Phạm vi nghiên cứu: + Phạm vi không gian: nghiên cứu hoạt động chống buôn lậu trên tuyến đƣờng biển, đƣờng bộ biên giới, đƣờng hàng không; các hình thức của hoạt động gian lận thƣơng mại tại Việt Nam theo các báo cáo của Cục Điều Tra Chống Buôn Lậu – Tổng cục Hải quan. + Phạm vi thời gian: khoảng thời gian nghiên cứu từ 2015-2017. Lý do chọn mốc thời gian nêu trên: Thứ nhất, đây là khoảng thời gian sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 41/NQ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2015 về việc “đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới”. Thứ hai, theo nhận định của ngành Hải quan cũng nhƣ các ngành khác đều cho thấy, kể từ năm 2015, tình hình buôn lậu, gian lận thƣơng mại đang ngày càng diễn biến phức tạp, phƣơng thức phức tạm, vi phạm nghiệm trọng hơn, hoạt động buôn lậu và gian lận thƣơng mại có tổ chức và chuyên nghiệp cao, lợi dụng những bất cập về cơ chế, chính sách trong điều hành xuất nhập khẩu.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ