Chương 1: Những van dé lý luận chung về tô chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp. - Chương 2: Thực trạng tô chức kế toán tại Tạp chí Doanh nghiệp va Thương mại. - _ Chương 3: Giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán tại Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại. CHUONG 1: NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN CHUNG VE TO CHỨC CONG TAC KE TOAN TAI CAC DOANH NGHIEP 1.
Khai niệm về tô chức kê toán: Trong khoa học về quản lý, kế toán được hiểu là công việc thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp các thông tin kinh tế - tài chính dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao động. Kế toán còn là khoa học thu nhận, xử lý và cung cấp toàn bộ thông tin về tài sản, sự vận động tài sản, các hoạt động kinh tế tài chính trong doanh nghiệp, nhằm kiểm tra, giám sát toàn bộ hoạt động kinh tẾ, tài chính của doanh nghiệp. Kế toán đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hệ thống công cụ quản lý của doanh nghiệp. Tuy nhiên, tầm quan trọng của bộ phận kế toán chỉ phát huy được một cách tốt nhất khi đơn vị kế toán tổ chức công tác kế toán thật sự khoa học và hiệu quả.
Có rất nhiều khái niệm về tô chức kế toán được đưa ra. Theo luật kế toán định nghĩa: “Tổ chức công tác kế toán là tổ chức việc thực hiện các chuẩn mực, chế độ kế toán đề phản ánh tình hình tài chính, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, tô chức thực hiện chế độ kiểm tra kế toán, chế độ bảo quản, lưu trữ tài liệu kế toán, cung cấp thông tin tài liệu kế toán và các nhiệm vụ khác của kế toán cho các đôi tượng cân sử dụng.” Còn theo kế toán Lê Ánh: “Tổ chức công tác kế toán là tổ chức việc thu nhận, hệ thống hóa và cung cấp thông tin về hoạt động của đơn vị kế toán trên cơ sở vận dụng các phương pháp kế toán và tổ chức bộ máy ké toán tại don vị nhằm quản lý và điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả. Tổ chức công tác kế toán tại đơn vị kế toán một mặt phải giải quyết được việc tô chức thực hiện các phương pháp kê toán, các nguyên tac kê toán, và các phương pháp, phương tiện tính toán nhăm đạt được mục đích của công tác kế toán, mặt khác phải đảm bảo tổ chức bộ máy kế toán hợp lý nhằm tạo được sự liên kết và phối hợp chặt chẽ giữa các nhân viên kế toán đảm nhiệm và thực hiện tốt công tác kế toán trong đơn vị.” Có thé nói, mỗi quan điểm đều có cách tiếp cận va các luận giải khác nhau về tô chức công tác kế toán. Nhưng tat cả đều hướng đến và đề cập đến mục dich chung là công việc sắp xếp, tổ chức công việc mà bộ phận kế toán cần phải thực hiện tốt: thu nhận, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế - tài chính một cách đầy đủ, chính xác và kịp thời.
Hay nói cách ngắn gọn hơn, tô chức công tác kế toán là việc ghi chép, phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong đơn vị theo các khoa học và tuân thủ pháp luật, tổ chức được bộ máy kế toán phù hợp với quy mô và đặc thù của mỗi đơn vị thì hiệu quả công tác kế toán sẽ cao mà vẫn tiết kiệm được chi phí. Vai trò, ý nghĩa của tổ chức kế toán tại doanh nghiệp: 1. Vai trò của tổ chức kế toán: Nhận thức được tầm quan trọng của kế toán, các doanh nghiệp không ngừng quan tâm đến tổ chức kế toán tại đơn vị của mình. Bởi vì với mỗi đơn vị, thông tin kế toán đưa ra là phần thông tin vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi nhà quản lý.
Với tình hình xã hội ngày càng phát triển, thông tin càng ngày càng nhiều và đa dạng thì việc quản lý thông tin hiệu quả sẽ giúp quản lý doanh nghiệp một cách tốt hơn. Vì những lý do đó, tô chức kế toán có những vai trò chủ yếu sau: - Thu nhận, phản ánh, xử lý và tổng hợp thông tin nguồn kinh phí cấp, được tài trợ, được hình thành từ các nguồn khác và tình hình sử dụng các khoản kinh phí, các khoản thu tai don vi theo đúng chuẩn mực và chế độ kế toán. 7 Thực hiện kiêm tra, kiểm soát tình hình dự toán thu - chỉ, tình hiện thực hiện các chỉ tiêu kinh tế tài chính và các tiêu chuẩn, định mức của nhà nước. Kiểm tra việc quan lý sử dụng các vật tư, tai sản của đơn vi; cũng như việc chấp hành kỷ luật thu - nộp Ngân sách, thanh toán và chế độ chính sách của NN.
Theo dõi, kiểm soát tình hình hình phân phối kinh phí cho cấp dưới, và tình hình chấp hành dự toán thu chi và quyết toán. Cung cấp day đủ, chính xác và toàn điện mọi khoản vốn, quỹ, kinh phí, tai sản và mọi hoạt động kinh tế, tài chính phát sinh ở đơn vi. Y nghĩa của tổ chức kế toán: Đảm bảo cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời các thông tin kinh tế và tài chính của don vi. Đảm bảo ghi chép, theo dõi, phản ánh và giám sát chặt chẽ các loại tài sản, nguôn vốn của đơn vị, giúp đơn vị nang cao hiệu qua sử dung vốn.
Giúp kế toán thực hiện tốt các yêu cầu, chức năng của mình. Giup đơn vi có một bộ máy kế toán hoạt động hiệu quả và khoa học. Nguyên tắc tô chức công tác kế toán tại doanh nghiệp: Tổ chức công tác kế toán phải đảm bảo tuân thủ Luật Kế toán Việt Nam, hệ thống chuẩn mực kế toán, các quy định, thông tư hướng dẫn thực hiện chế độ kế toán trong doanh nghiệp và các văn bản pháp quy khác cơ liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động kế toán như các bộ luật về thuế, luật doanh nghiệp, luật thương mại,. Do đó, việc tô chức kế toán phải sử dụng các phương pháp kế toán dé tổ chức vận dụng, thực hiện va tuân thủ các nguyên tắc kế toán, Luật kế toán, hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam, chế độ kế toán hiện hành vào hoạt động thực tế nhằm đảm bảo thu thập, xử lý, hệ thống hóa nhăm cung cấp thông tin kế toán đáp ứng nhu cầu quản lý và quản trị của doanh nghiệp.
8 - Đảm bảo thu nhận, xử lý và hệ thống hoá toàn bộ hoạt động kinh tế - tài chính ở doanh nghiệp, phù hợp với yêu cầu quản lý vĩ mô nền kinh tế của Nhà nước và quản trị ở doanh nghiệp. Việc phản ánh toàn bộ hoạt động kinh tế tài chính là một trong những nguyên tắc cơ bản của tổ chức kế toán, đảm bảo thông tin kế toán thu nhập và cung cấp toàn diện, đầy đủ và đáng tin cậy phục vụ cho quản ly vĩ mô đề điều tiết đảm bảo cho nền kinh tế phát triển ôn định và bền vững. Hơn nữa, tô chức kế toán theo nguyên tắc này còn nhằm cung cấp toàn diện cho các thông tin về tình hình kinh tế tài chính phục vụ công tác quản trị của doanh nghiệp, góp phần sử dụng có hiệu quả tài sản, nguồn vốn và lao động trong doanh nghiệp. - _ Tổ chức công tác kế toán phải phù hợp với quy mô đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh và đặc điểm tô chức quan lý của doanh nghiệp.
Mỗi doanh nghiệp có đặc điểm, điều kiện thực tế khác nhau về tô chức hoạt động, quản lý kinh doanh, quy mô và trình độ quản lý, khả năng và trình độ kinh doanh khác nhau. Do đó tổ chức công tác kế toán phải phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp nhăm phát huy tốt nhất chức năng của kế toán trong công tác quản lý va quản tri của doanh nghiép. - _ Tổ chức công tác kế toán phải phù hợp với trình độ và kha năng của đội ngũ cán bộ kế toán tại doanh nghiệp và khả năng trang bị các phương tiện kỹ thuật tính toán ghi chép của doanh nghiệp. - _ Tổ chức công tác kế toán phải đảm bảo nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả.
Kế toán vừa là công cụ quản lý kinh tế tài chính, vừa là công việc, cũng như là khâu quan trọng trong hệ thống tổ chức của doanh nghiệp. Tắt cả các nguyên tắc trên cần được thực hiện một cách đồng bộ trong việc tổ chức công tác kế toán tại doanh nghiệp. Việc thực hiện đồng bộ này giúp doanh nghiệp có một bộ máy kế toán hiệu quả. Vừa cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời, vừa phù hợp với yêu cầu của nhà quản trị và các cơ quan chức năng.
Nội dung tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp: 1. Tổ chức bộ máy kế toán: Đây là một trong những khâu quan trọng nhất và có ý nghĩa quyết định dé tổ chức thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin đáp ứng nhu cầu của đối tượng sử dụng. Bộ máy kế toán bao gồm các bộ phận, nhân viên kế toán cùng công tác dé thực hiện toàn bộ công tác thống kê và tài chính tại doanh nghiép. Tổ chức bộ máy kế toán cần phải tiết kiệm được chi phí và phát huy được vai trò, đồng thời cũng phải cung cấp được thông tin tài chính kinh tế tin cậy dé phục vụ cho đối tượng sử dụng thông tin.
Mỗi doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực khác nhau, có đặc điểm và yêu cầu quản lý khác nhau. Vậy nên việc lựa chọn và xây dựng mô hình tổ chức bộ máy kế toán của mỗi doanh nghiệp cũng khác nhau. Các doanh nghiệp thường sẽ căn cứ vào điều kiện về quy mô, địa bàn hoạt động sản xuất kinh doanh dé chọn một hình thức tổ chức thích hợp nhất, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả lên mức tốt nhất trong công tác quản lý. Điều 49, chương III, Luật Kế toán số 88/2015/QH13 ban hành ngày 20 tháng 11 năm 2015 đã quy định: - Đơn vị kế toán phải tổ chức bộ máy kế toán, bồ trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán - _ Việc tổ chức bộ máy, bồ trí người làm kế toán, kế toán trưởng, phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán, kế toán trưởng thực hiện theo quy định của Chính phủ.