Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc sở văn hóa và thể thao tỉnh bình định

Bài viết phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc sở văn hóa và thể thao tỉnh Bình Định.

• Tác giả: Dương Thị Mai Trâm
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Văn Nhị
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Định

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Đơn Vị Sự Nghiệp Công Lập ĐVSNCL

Trong bối cảnh đổi mới cơ chế hoạt động, các đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) ngày càng được Đảng và Nhà nước quan tâm. Nghị định 16/2015/NĐ-CP thể hiện rõ mục tiêu đổi mới toàn diện, tăng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các đơn vị về nhiệm vụ, tổ chức, nhân sự và tài chính. Điều này đòi hỏi tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị phải chặt chẽ, hiệu quả, đảm bảo sử dụng kinh phí tiết kiệm, hiệu quả. Kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh tình hình tài sản và kết quả hoạt động của đơn vị, đồng thời là công cụ kiểm tra, kiểm soát quá trình lập và chấp hành dự toán thu, chi.

1.1. Định Nghĩa và Đặc Điểm của Đơn Vị Sự Nghiệp Công Lập

Theo Khoản 1 Điều 9 Luật Viên chức năm 2010, ĐVSNCL là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền thành lập, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước. Giáo trình Quản lý Tài chính công định nghĩa ĐVSNCL là đơn vị thực hiện cung cấp các dịch vụ xã hội công cộng và các dịch vụ nhằm duy trì sự hoạt động bình thường của các ngành kinh tế quốc dân. Các đơn vị này hoạt động trong các lĩnh vực: y tế, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ và môi trường, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, sự nghiệp kinh tế, dịch vụ việc làm.

1.2. Phân Loại Đơn Vị Sự Nghiệp Công Lập Theo Tiêu Chí Nào

Có ba cách phân loại ĐVSNCL: theo cấp ngân sách (cấp I, II, III), theo lĩnh vực hoạt động (giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao,...) và theo khả năng tự đảm bảo kinh phí (tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư, tự đảm bảo chi thường xuyên, tự đảm bảo một phần chi thường xuyên, do Nhà nước đảm bảo chi thường xuyên). Việc phân loại này giúp xác định cơ chế tài chính và quản lý phù hợp cho từng loại hình đơn vị.

1.3. Hoạt Động Sự Nghiệp và Sản Xuất Kinh Doanh tại ĐVSNCL

Hoạt động của ĐVSNCL bao gồm hoạt động sự nghiệp (chủ yếu, do Nhà nước giao) và hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD), cung ứng dịch vụ (mở thêm trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ). Hoạt động sự nghiệp phục vụ xã hội, phi lợi nhuận, trong khi hoạt động SXKD, cung ứng dịch vụ nhằm lấy thu bù chi và có tích lũy.

II. Quản Lý Tài Chính Cơ Chế Tài Chính Tại Đơn Vị Sự Nghiệp

Quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp bao gồm việc quản lý nguồn kinh phí, tài sản, các khoản thu, chi và phân phối kết quả tài chính. Cơ chế tài chính quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của đơn vị trong việc sử dụng nguồn lực tài chính. Việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị.

2.1. Nội Dung Quản Lý Tài Chính Trong Đơn Vị Sự Nghiệp Công Lập

Nội dung quản lý tài chính trong ĐVSNCL bao gồm: quản lý nguồn kinh phí (ngân sách nhà nước, nguồn thu sự nghiệp, nguồn vốn vay, viện trợ,...), quản lý tài sản (tài sản cố định, vật tư, tiền mặt,...), quản lý các khoản thu (học phí, viện phí, phí dịch vụ,...), quản lý các khoản chi (chi thường xuyên, chi đầu tư,...) và phân phối kết quả tài chính (lập quỹ, trích lập các khoản,...).

2.2. Cơ Chế Tài Chính và Quyền Tự Chủ Của Đơn Vị Sự Nghiệp

Cơ chế tài chính quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của ĐVSNCL trong việc sử dụng nguồn lực tài chính. Các đơn vị được chủ động xây dựng kế hoạch tài chính, quyết định các khoản chi, sử dụng nguồn thu để tái đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ. Tuy nhiên, việc sử dụng nguồn lực tài chính phải tuân thủ quy định của pháp luật và đảm bảo hiệu quả, minh bạch.

2.3. Tầm Quan Trọng Của Kiểm Soát Nội Bộ Trong Quản Lý Tài Chính

Kiểm soát nội bộ đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài chính của ĐVSNCL. Hệ thống kiểm soát nội bộ giúp đảm bảo tính chính xác, trung thực của thông tin tài chính, ngăn ngừa gian lận, sai sót và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Kiểm soát nội bộ bao gồm các hoạt động: kiểm tra, giám sát, đánh giá và báo cáo.

III. Tổ Chức Công Tác Kế Toán Tại Đơn Vị Sự Nghiệp Hướng Dẫn Chi Tiết

Tổ chức công tác kế toán trong đơn vị sự nghiệp bao gồm việc xác định nguyên tắc, nội dung thông tin kế toán, tổ chức bộ máy kế toán, hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo kế toán. Việc tổ chức công tác kế toán khoa học, hợp lý giúp cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho quản lý và điều hành đơn vị.

3.1. Nguyên Tắc Tổ Chức Kế Toán Trong Đơn Vị Sự Nghiệp Công Lập

Nguyên tắc tổ chức kế toán trong ĐVSNCL bao gồm: tuân thủ pháp luật, đảm bảo tính trung thực, khách quan, đầy đủ, kịp thời, dễ hiểu và có thể so sánh được của thông tin kế toán. Kế toán phải phản ánh đúng bản chất của các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và tuân thủ các chuẩn mực, chế độ kế toán hiện hành.

3.2. Nội Dung Thông Tin Do Kế Toán Cung Cấp Cho Quản Lý

Thông tin do kế toán cung cấp cho quản lý bao gồm: thông tin về tình hình tài sản, nguồn vốn, các khoản thu, chi, kết quả hoạt động và các thông tin khác liên quan đến hoạt động của đơn vị. Thông tin này giúp quản lý đưa ra các quyết định điều hành, kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động.

3.3. Các Bước Tổ Chức Công Tác Kế Toán Hiệu Quả Tại ĐVSNCL

Các bước tổ chức công tác kế toán hiệu quả tại ĐVSNCL bao gồm: xác định mô hình tổ chức bộ máy kế toán, xây dựng hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo kế toán, thiết lập quy trình luân chuyển chứng từ, phân công trách nhiệm cho từng nhân viên kế toán và ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán.

IV. Đặc Điểm Ngành Văn Hóa Thể Thao Ảnh Hưởng Đến Kế Toán Như Thế Nào

Các đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực văn hóa và thể thao có đặc thù riêng, ảnh hưởng đến tổ chức công tác kế toán. Ví dụ, các đơn vị này thường có nhiều hoạt động biểu diễn, tổ chức sự kiện, quản lý di tích, bảo tàng,... đòi hỏi kế toán phải có kiến thức chuyên môn về lĩnh vực này để hạch toán chính xác các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.

4.1. Yếu Tố Đặc Thù Của Ngành Văn Hóa Thể Thao Cần Lưu Ý

Các yếu tố đặc thù của ngành văn hóa thể thao cần lưu ý trong công tác kế toán bao gồm: tính thời vụ của một số hoạt động, sự đa dạng của các loại hình dịch vụ, sự phức tạp trong quản lý tài sản (di tích, hiện vật bảo tàng,...) và yêu cầu cao về chất lượng thông tin kế toán.

4.2. Điều Chỉnh Quy Trình Kế Toán Phù Hợp Với Hoạt Động Đặc Thù

Để phù hợp với hoạt động đặc thù, quy trình kế toán cần được điều chỉnh, bổ sung các nghiệp vụ đặc biệt, ví dụ: hạch toán doanh thu từ hoạt động biểu diễn, chi phí tổ chức sự kiện, khấu hao tài sản cố định đặc biệt (di tích, hiện vật bảo tàng,...). Cần xây dựng các quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ để đảm bảo tính chính xác, trung thực của thông tin kế toán.

4.3. Đào Tạo Nâng Cao Năng Lực Kế Toán Viên Chuyên Ngành

Để đáp ứng yêu cầu công việc, kế toán viên cần được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn về lĩnh vực văn hóa thể thao, cập nhật các quy định pháp luật mới và nâng cao kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán. Cần tạo điều kiện cho kế toán viên tham gia các khóa đào tạo, hội thảo chuyên ngành để nâng cao trình độ.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Tổ Chức Kế Toán Tại Sở Văn Hóa Thể Thao

Để hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Bình Định, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp về hoàn thiện nội dung thông tin kế toán, tổ chức chứng từ, tài khoản, sổ sách, báo cáo kế toán, tổ chức bộ máy kế toán, kiểm tra công tác kế toán và ứng dụng công nghệ thông tin.

5.1. Nâng Cấp Hệ Thống Thông Tin Kế Toán Để Ra Quyết Định

Cần xác định rõ nhu cầu thông tin của các đối tượng sử dụng (lãnh đạo Sở, các phòng ban, các đơn vị trực thuộc,...) để cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác và dễ hiểu. Thông tin kế toán cần được phân tích, đánh giá để phục vụ cho việc ra quyết định quản lý.

5.2. Tối Ưu Quy Trình Chứng Từ Sổ Sách Kế Toán

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các mẫu chứng từ, sổ sách kế toán cho phù hợp với quy định hiện hành và đặc thù hoạt động của các đơn vị. Xây dựng quy trình luân chuyển chứng từ khoa học, hợp lý, đảm bảo tính kiểm soát và dễ dàng tra cứu.

5.3. Ứng Dụng CNTT Để Tăng Năng Suất và Giảm Sai Sót

Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán, sử dụng phần mềm kế toán để tự động hóa các nghiệp vụ, giảm thiểu sai sót và nâng cao năng suất làm việc. Cần đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin kế toán.

VI. Kiến Nghị Đề Xuất Để Nâng Cao Hiệu Quả Kế Toán Tại ĐVSNCL

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý, các đơn vị trực thuộc và các cơ quan chức năng. Cần tạo môi trường làm việc thuận lợi, khuyến khích sự sáng tạo và nâng cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ kế toán viên.

6.1. Đề Xuất Với Sở Văn Hóa Thể Thao Tỉnh Bình Định

Đề xuất Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Bình Định tăng cường kiểm tra, giám sát công tác kế toán tại các đơn vị trực thuộc, tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho kế toán viên và tạo điều kiện cho các đơn vị ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán.

6.2. Kiến Nghị Với Các Cơ Quan Quản Lý Nhà Nước

Kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về kế toán, kiểm toán, ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết, kịp thời và tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật.

6.3. Giải Pháp Về Nguồn Lực Tài Chính Cho Hoạt Động Kế Toán

Cần đảm bảo nguồn lực tài chính đầy đủ cho hoạt động kế toán, bao gồm chi phí đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, chi phí mua sắm, bảo trì phần mềm kế toán và chi phí kiểm tra, kiểm toán. Cần có cơ chế khuyến khích các đơn vị tiết kiệm chi phí và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1. Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập - Theo Khoản 1 Điều 9 Luật Viên chức năm 2010: “ĐVSNCL là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội. Thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân.

Cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước”.[10] - Theo giáo trình Quản lý Tài chính công: “ĐVSNCL là những đơn vị do Nhà nước thành lập hoạt động công lập thực hiện cung cấp các dịch vụ xã hội công cộng và các dịch vụ nhằm duy trì sự hoạt động bình thường của các ngành kinh tế quốc dân. Các đơn vị này hoạt động trong các lĩnh vực: y tế, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ và môi trường, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, sự nghiệp kinh tế, dịch vụ việc làm”.130-131 - Theo nghĩa rộng: ĐVSNCL là các tổ chức được cơ quan có thẩm quyền của Đảng, cơ quan Nhà nước và tổ chức chính trị - xã hội thành lập và quản lý theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản, hoạt động trong các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, ý tế, nghiên cứu khoa học, văn hóa, thể dục thể thao, du lịch, lao động – thương binh xã hội, thông tin truyền thông và các lĩnh vực sự nghiệp khác được pháp luật quy định. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập Có 3 cách để phân loại đơn vị sự nghiệp công lập, bao gồm: - Phân loại theo cấp ngân sách - Phân loại theo lĩnh vực hoạt động - Phân loại theo khả năng tự đảm bảo kinh phí 7 a) Phân loại theo cấp ngân sách: - Đơn vị dự toán cấp I: là đơn vị trực tiếp nhận dự toán ngân sách năm do các cấp chính quyền giao, phân bổ dự toán ngân sách cho đơn vị cấp dưới, chịu trách nhiệm trước Nhà nước về việc tổ chức, thực hiện công tác kế toán và quyết toán ngân sách của cấp mình và công tác kế toán và quyết toán ngân sách của các đơn vị dự toán cấp dưới trực thuộc. Đơn vị dự toán cấp I là đơn vị có trách nhiệm quản lý kinh phí của toàn bộ ngành và trực tiếp giải quyết các vấn đề có liên quan đến kinh phí với cơ quan tài chính.

Thuộc đơn vị dự toán cấp I là các Bộ ở Trung ương, các Sở ở tỉnh, thành phố, các phòng ở cấp quận, huyện. - Đơn vị dự toán cấp II: là đơn vị nhận dự toán ngân sách của đơn vị dự toán cấp I và phân bổ dự toán ngân sách cho đơn vị dự toán cấp III, tổ chức thực hiện công tác kế toán và quyết toán ngân sách của cấp mình và công tác kế toán và quyết toán của các đơn vị dự toán cấp dưới. Đơn vị dự toán cấp II là các đơn vị thuộc đơn vị dự toán cấp I và là đơn vị trung gian thực hiện nhiệm quản lí kinh phí nối liền giữa đơn vị dự toán cấp I với đơn vị dự toán cấp III. - Đơn vị dự toán cấp III: là đơn vị trực tiếp sử dụng vốn ngân sách, nhận dự toán ngân sách của đơn vị dự toán cấp II hoặc cấp I (nếu không có cấp II), có trách nhiệm tổ chức, thực hiện công tác kế toán và quyết toán ngân sách của đơn vị mình và đơn vị dự toán cấp dưới (nếu có).

Đơn vị dự toán cấp III là các đơn vị dự toán cấp cơ sở trực tiếp chi tiêu kinh phí để phục vụ cho nhu cầu hoạt động của mình, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ quản lí kinh phí tại đơn vị dưới sự hướng dẫn của đơn vị dự toán cấp trên. - Đơn vị dự toán cấp dưới của cấp III được nhận kinh phí để thực hiện phần công việc cụ thể, khi chi tiêu phải thực hiện công tác kế toán và quyết toán với đơn vị dự toán cấp trên như quy định đối với đơn vị dự toán cấp III 8 với cấp II và cấp II với cấp I. Việc phân chia các đơn vị dự toán thành các cấp khác nhau trong hệ thống các đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN) chỉ có ý nghĩa tương đối. Xác định một đơn vị HCSN thuộc loại hình cấp dự toán nào là tùy thuộc vào mối quan hệ giữa nó với các đơn vị dự toán khác trong cùng ngành hoặc với cơ quan tài chính.

Thứ bậc này sẽ bị thay đổi cùng với sự thay đổi về cơ chế phân cấp quản lý kinh tế tài chính - đặc biệt là cơ chế phân cấp quản lý ngân sách. b) Phân loại theo lĩnh vực hoạt động: - Đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo và dạy nghề - Đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ - Đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực y tế, dân số và gia đình - Đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực văn hóa thông tin - Đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình, thông tấn - Đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực thể dục thể thao - Đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực bảo vệ môi trường - Đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực kinh tế c) Phân loại theo khả năng tự đảm bảo kinh phí: Mức tự bảo đảm chi thường xuyên (%) = (Tổng nguồn tài chính chi thường xuyên/Tổng số chi thường xuyên) x 100% Theo đó, mức độ tự đảm bảo chi hoạt động thường xuyên từ nguồn thu sự nghiệp, các đơn vị sự nghiệp được chia thành: - Đơn vị sự nghiệp công tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư: là đơn vị có mức tự bảo đảm chi thường xuyên lớn hơn 100% và tự bảo đảm chi đầu tư từ nguồn quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, nguồn vốn vay và các nguồn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật - Đơn vị sự nghiệp công tự đảm bảo chi thường xuyên: là đơn vị có mức tự bảo đảm chi thường xuyên bằng hoặc lớn hơn 100% 9 - Đơn vị sự nghiệp công tự đảm bảo một phần chi thường xuyên: là đơn vị có mức tự bảo đảm chi thường xuyên từ trên 10% đến dưới 100% - Đơn vị sự nghiệp công do Nhà nước đảm bảo chi thường xuyên: là đơn vị có mức tự bảo đảm chi thường xuyên từ 10% trở xuống hoặc đơn vị không có nguồn thu. Đặc điểm hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập Đặc điểm hoạt động sự nghiệp của các ĐVSNCL bao gồm hoạt động sự nghiệp và hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD), cung ứng dịch vụ. Hoạt động sự nghiệp là hoạt động chủ yếu của các đơn vị và được Nhà nước giao chức năng, nhiệm vụ thực hiện dịch vụ công ích để phục vụ xã hội, phi lợi nhuận.

Hoạt động SXKD, cung ứng dịch vụ là hoạt động mở thêm của các đơn vị trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được Nhà nước giao, tại các ĐVSNCL được phép tổ chức hoạt động SXKD, cung ứng dịch vụ trên cơ sở lấy thu bù chi và có tích lũy nhằm tăng thu nhập cho người lao động và đáp ứng nhu cầu của xã hội. Sản phẩm của các ĐVSNCL là sản phẩm mang lại lợi ích chung có tính bền vững và gắn liền với quá trình tạo ra của cải vật chất và giá trị tinh thần. Sản phẩm, dịch vụ do hoạt động sự nghiệp tạo ra chủ yếu là những giá trị về tri thức, văn hoá, sức khoẻ, đạo đức, các giá trị về xã hội… Đây là những sản phẩm vô hình và có thể dùng chung cho nhiều người, cho nhiều đối tượng trên phạm vi rộng, đại bộ phận các sản phẩm của ĐVSNCL là sản phẩm có tính phục vụ không chỉ bó hẹp trong một ngành hoặc một lĩnh vực mà những sản phẩm đó khi tiêu dùng thường có tác dụng lan toả, truyền tiếp. Hoạt động sự nghiệp trong các ĐVSNCL thường gắn liền và bị chi phối bởi các chương trình phát triển kinh tế, xã hội của Nhà nước.

Với chức năng của mình, Chính phủ luôn tổ chức, duy trì và đảm bảo hoạt động sự nghiệp để thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội. NỘI DUNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH VÀ CƠ CHẾ TÀI CHÍNH TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1. Nội dung quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập a) Lập dự toán thu, chi ngân sách Dự toán chi thường xuyên được lập trên cơ sở nhiệm vụ được giao, nhiệm vụ được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định. Việc lập dự toán ngân sách của các đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính thực hiện theo quy định.

Có hai phương pháp lập dự toán thường được sử dụng là phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ và phương pháp lập dự toán không dựa trên cơ sở quá khứ. Mỗi phương pháp đều có những đặc điểm riêng cùng những ưu, nhược điểm và điều kiện vận dụng khác nhau. - Phương pháp lập trên cơ sở quá khứ là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào kết quả hoạt động thực tế của kỳ liền trước và điều chỉnh theo tỷ lệ tăng trưởng và tỷ lệ lạm phát dự kiến. Như vậy phương pháp này rất rõ ràng, dễ hiểu và dễ sử dụng, được xây dựng tương đối ổn định, tạo điều kiện, cơ sở bền vững cho nhà quản lý trong đơn vị trong việc điều hành mọi hoạt động.

- Phương pháp lập dự toán cấp không là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào nhiệm vụ, mục tiêu hoạt động trong năm kế hoạch, phù hợp với điều kiện cụ thể hiện có của đơn vị chứ không dựa trên kết quả hoạt động thực tế của năm trước. Đây là phương pháp lập dự toán phức tạp hơn do không dựa trên số liệu, kinh nghiệm có sẵn. Dự toán ngân sách của các ĐVSNCL được gửi đến các cơ quan tài chính cấp trên để cơ quan tài chính giao dự toán ngân sách cho các đơn vị. 11 b) Tổ chức chấp hành dự toán thu, chi Trên cơ sở dự toán ngân sách được giao, các ĐVSNCL tổ chức triển khai thực hiện.