Luận văn thạc sĩ hoàn thiện quy trình giao nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức fcl fcl tại công ty tnhh thương mại dịch vụ vận tải gia vũ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hoàn thiện quy trình giao nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức fcl fcl tại công ty, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Lâm Minh Trí
• Người hướng dẫn: Ths. Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Hoàn Thiện Quy Trình Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu Bằng Đường Biển Tại Công Ty Gia Vũ
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• NHẬN XÉT THỰC TẬP
• NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
• 1. CHƯƠNG 1: Một số lí luận cơ bản về giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
• 1.1. Khái quát chung về giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển
• 1.2. Khái niệm về giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
• 1.3. Vai trò của giao nhận
• 1.4. Lợi ích của dịch vụ giao nhận
• 1.5. Người giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu
• 1.5.1. Khái niệm và địa vị pháp lý
• 1.5.2. Phạm vi dịch vụ của người giao nhận
• 1.5.2.1. Đại diện cho nhà xuất khẩu
• 1.5.2.2. Đại diện cho nhà nhập khẩu
• 1.5.2.3. Các dịch vụ khác
• 1.5.3. Vai trò của người giao nhận
• 2. CHƯƠNG II: Tổng quan về công ty TNHH Gia Vũ và phân tích thực trạng quy trình giao nhận mặt hàng vải Polyester nguyên container nhập khẩu bằng đường biển
• 2.1. Tổng quan về công ty TNHH Gia Vũ
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 2.1.2. Lĩnh vực kinh doanh
• 2.1.3. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của công ty
• 2.1.4. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.5. Tình hình kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong 3 năm (2012-2014)
• 2.2. Phân tích thực trạng quy trình giao nhận vải Polyester nguyên container nhập khẩu bằng đường biển tại công ty
• 2.2.1. Sơ đồ quy trình giao nhận tại công ty
• 2.2.2. Khái quát chung về hợp đồng thương mại lô hàng vải Polyester nhập khẩu
• 2.3. Phân tích chi tiết quy trình
• 2.4. Đánh giá về thực trạng về quy trình giao nhận của công ty TNHH Gia Vũ
• 2.4.1. Ưu điểm của quy trình
• 2.4.2. Khuyết điểm của quy trình
• 2.4.3. Nguyên nhân tồn tại những khuyết điểm
• 3. CHƯƠNG III: Giải pháp và kiến nghị giúp hoàn thiện quy trình giao nhận nguyên container nhập khẩu bằng đường biển
• 3.1. Định hướng phát triển của công ty TNHH Gia Vũ
• 3.2. Những giải pháp hoàn thiện
• 3.2.1. Giải pháp 1: Giải pháp về sự chậm trễ
• 3.2.2. Giải pháp 2: Giải pháp về trình độ nhân viên
• 3.2.3. Giải pháp 3: Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng
• 3.2.4. Giải pháp 4: Giải pháp hoàn thiện công tác vận chuyển hàng về kho cho chủ hàng
• 3.2.5. Giải pháp 5: Giải pháp tối thiểu hóa chi phí
• 3.2.6. Giải pháp 6: Giải pháp đầu tư cơ sở hạ tầng, phương tiện vận tải
• 3.2.6.1. Đối với nhà nước
• 3.2.6.2. Đối với các cơ quan ban ngành
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH
• LỜI MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quy Trình Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu Đường Biển

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, giao nhận hàng nhập khẩu đường biển đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hoạt động này không chỉ đơn thuần là vận chuyển hàng hóa mà còn bao gồm nhiều công đoạn phức tạp như thủ tục hải quan, kiểm tra hàng hóa, và thanh toán quốc tế. Việc hiểu rõ và tối ưu quy trình này là yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Theo Luật Thương mại Việt Nam năm 2005, giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, trong đó người làm dịch vụ giao nhận thực hiện các công việc như nhận hàng, tổ chức vận chuyển, lưu kho, làm thủ tục giấy tờ và giao hàng cho người nhận theo ủy thác. Điều này nhấn mạnh vai trò trung gian quan trọng của người giao nhận trong việc đảm bảo hàng hóa được vận chuyển an toàn và hiệu quả.

1.1. Khái niệm và vai trò của giao nhận hàng hóa XNK

Giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu là tập hợp các nghiệp vụ, thủ tục liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác. Căn cứ vào vai trò của người giao nhận, chúng ta có thể hiểu hoạt động giao nhận là tập hợp các nghiệp vụ bao gồm từ việc chuẩn bị hàng hóa, kho bãi và các thủ tục liên quan đến việc dịch chuyển hàng hóa từ người bán đến người mua.

1.2. Lợi ích của dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế

Việc sử dụng các dịch vụ giao nhận thường mang lại cho doanh nghiệp những lợi ích thiết thực như giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm thời gian và chi phí. Người giao nhận có kinh nghiệm trong việc thuê phương tiện, làm thủ tục hải quan, và giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình vận chuyển. Họ cũng có thể thay mặt doanh nghiệp làm các thủ tục khiếu nại với người vận chuyển hoặc cơ quan bảo hiểm khi xảy ra tổn thất hàng hóa.

II. Thách Thức Trong Quy Trình Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu

Mặc dù quy trình giao nhận hàng nhập khẩu đường biển mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tiềm ẩn không ít thách thức. Sự chậm trễ trong thủ tục hải quan, thiếu kinh nghiệm của nhân viên, và chi phí phát sinh là những vấn đề thường gặp. Ngoài ra, rủi ro về mất mát, hư hỏng hàng hóa trong quá trình vận chuyển cũng là một mối lo ngại lớn. Để giải quyết những thách thức này, các doanh nghiệp cần có giải pháp toàn diện, từ việc đào tạo nhân viên đến đầu tư vào cơ sở hạ tầng và công nghệ. Theo nghiên cứu, việc áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình giao nhận có thể giúp giảm thiểu thời gian và chi phí, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả.

2.1. Các rủi ro thường gặp trong giao nhận hàng nhập khẩu

Các rủi ro trong giao nhận hàng nhập khẩu có thể bao gồm chậm trễ do thủ tục hải quan, mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa trong quá trình vận chuyển, và các chi phí phát sinh không lường trước. Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp cần có quy trình kiểm soát chặt chẽ, lựa chọn đối tác vận chuyển uy tín, và mua bảo hiểm hàng hóa.

2.2. Ảnh hưởng của Incoterms đến quy trình giao nhận

Incoterms quy định rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của người bán và người mua trong quá trình giao nhận hàng hóa. Việc lựa chọn điều kiện Incoterms phù hợp là rất quan trọng để tránh tranh chấp và đảm bảo quyền lợi của các bên. Doanh nghiệp cần hiểu rõ các điều kiện Incoterms và áp dụng chúng một cách chính xác trong hợp đồng mua bán quốc tế.

III. Cách Hoàn Thiện Quy Trình Giao Nhận Tại Công Ty Gia Vũ

Để hoàn thiện quy trình giao nhận hàng nhập khẩu đường biển tại công ty Gia Vũ, cần tập trung vào việc tối ưu hóa các bước trong quy trình, từ chuẩn bị chứng từ đến giao hàng. Điều này bao gồm việc đào tạo nhân viên, áp dụng công nghệ thông tin, và xây dựng mối quan hệ tốt với các đối tác. Ngoài ra, việc đánh giá và cải tiến quy trình một cách liên tục cũng là rất quan trọng. Theo kinh nghiệm của các chuyên gia, việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO có thể giúp công ty Gia Vũ nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong giao nhận hàng hóa.

3.1. Tối ưu hóa thủ tục hải quan cho hàng nhập khẩu

Thủ tục hải quan thường là một trong những khâu mất nhiều thời gian nhất trong quy trình giao nhận. Để tối ưu hóa thủ tục này, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ và chính xác các chứng từ, khai báo hải quan điện tử, và phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan. Việc sử dụng dịch vụ của các đại lý hải quan chuyên nghiệp cũng có thể giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.

3.2. Nâng cao năng lực đội ngũ nhân viên giao nhận

Đội ngũ nhân viên giao nhận đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quy trình giao nhận diễn ra suôn sẻ. Do đó, việc đào tạo và nâng cao năng lực cho nhân viên là rất cần thiết. Nhân viên cần được trang bị kiến thức về luật pháp, thủ tục hải quan, và các quy định liên quan đến giao nhận hàng hóa.

3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý giao nhận

Việc ứng dụng công nghệ thông tin có thể giúp tự động hóa các quy trình, giảm thiểu sai sót, và nâng cao tính minh bạch. Các phần mềm quản lý giao nhận có thể giúp theo dõi hàng hóa, quản lý chứng từ, và tạo báo cáo một cách dễ dàng. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Giao Nhận Vải Polyester Tại Gia Vũ

Việc giao nhận vải Polyester nguyên container nhập khẩu bằng đường biển tại công ty Gia Vũ là một ví dụ điển hình về quy trình giao nhận hàng hóa. Quy trình này bao gồm các bước như ký kết hợp đồng, chuẩn bị chứng từ, làm thủ tục hải quan, và giao hàng. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả, công ty Gia Vũ cần tập trung vào việc tối ưu hóa các bước trong quy trình, đặc biệt là thủ tục hải quan và vận chuyển hàng về kho. Theo báo cáo, việc áp dụng các giải pháp công nghệ có thể giúp công ty Gia Vũ giảm thiểu thời gian và chi phí trong giao nhận vải Polyester.

4.1. Phân tích quy trình giao nhận vải Polyester hiện tại

Quy trình giao nhận vải Polyester hiện tại tại công ty Gia Vũ bao gồm các bước như ký kết hợp đồng, chuẩn bị chứng từ, làm thủ tục hải quan, và giao hàng. Tuy nhiên, quy trình này còn tồn tại một số hạn chế như thời gian làm thủ tục hải quan còn kéo dài, chi phí vận chuyển còn cao, và thiếu sự phối hợp giữa các bộ phận.

4.2. Đề xuất cải tiến quy trình giao nhận vải Polyester

Để cải tiến quy trình giao nhận vải Polyester, công ty Gia Vũ cần tập trung vào việc tối ưu hóa thủ tục hải quan, giảm chi phí vận chuyển, và tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận. Ngoài ra, việc áp dụng các giải pháp công nghệ như phần mềm quản lý giao nhận cũng có thể giúp nâng cao hiệu quả.

V. Giải Pháp Giảm Chi Phí Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu Đường Biển

Chi phí giao nhận hàng nhập khẩu đường biển có thể ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Để giảm thiểu chi phí, cần tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình, lựa chọn đối tác vận chuyển uy tín, và tận dụng các ưu đãi thuế. Ngoài ra, việc đàm phán giá cước vận chuyển và các chi phí liên quan cũng là rất quan trọng. Theo các chuyên gia, việc áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu lãng phí cũng có thể giúp giảm chi phí giao nhận.

5.1. Đàm phán giá cước vận chuyển và các chi phí liên quan

Việc đàm phán giá cước vận chuyển và các chi phí liên quan là một trong những cách hiệu quả nhất để giảm chi phí giao nhận. Doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ thị trường, so sánh giá của các hãng vận chuyển, và đàm phán để có được mức giá tốt nhất.

5.2. Tận dụng các ưu đãi thuế và chính sách hỗ trợ

Nhà nước thường có các chính sách ưu đãi thuế và hỗ trợ cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ các chính sách này và tận dụng chúng để giảm chi phí giao nhận. Ví dụ, doanh nghiệp có thể được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu đối với một số mặt hàng hoặc được hỗ trợ chi phí vận chuyển.

VI. Tương Lai Của Quy Trình Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu

Trong tương lai, quy trình giao nhận hàng nhập khẩu sẽ ngày càng được tự động hóa và số hóa. Các công nghệ mới như blockchain, trí tuệ nhân tạo, và Internet of Things sẽ được ứng dụng rộng rãi để nâng cao hiệu quả và tính minh bạch. Ngoài ra, việc phát triển các dịch vụ giao nhận xanh và bền vững cũng là một xu hướng quan trọng. Theo dự báo, thị trường giao nhận hàng hóa sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới, đặc biệt là ở các nước đang phát triển.

6.1. Ứng dụng blockchain trong giao nhận hàng hóa

Blockchain có thể giúp tạo ra một hệ thống theo dõi hàng hóa an toàn và minh bạch. Tất cả các thông tin về hàng hóa, từ nguồn gốc đến quá trình vận chuyển, sẽ được ghi lại trên blockchain và không thể thay đổi. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro gian lận và tăng cường niềm tin giữa các bên.

6.2. Phát triển dịch vụ giao nhận xanh và bền vững

Dịch vụ giao nhận xanh và bền vững là một xu hướng quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Doanh nghiệp cần tìm cách giảm thiểu tác động đến môi trường trong quá trình giao nhận, ví dụ như sử dụng các phương tiện vận chuyển thân thiện với môi trường và tối ưu hóa quy trình để giảm lượng khí thải.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, hoạt động ngoại thương trở thành một trong những động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Sự gia tăng của kim ngạch xuất nhập khẩu kéo theo nhu cầu cấp thiết về dịch vụ vận tải, trong đó phương thức vận chuyển hàng hóa bằng container đường biển chiếm tỷ trọng áp đảo. Tuy nhiên, nghiệp vụ giao nhận vận tải quốc tế là một chuỗi liên hoàn các mắt xích phức tạp bao gồm thuê tàu, chuẩn bị chứng từ, thực hiện thủ tục hải quan và điều phối kho vận tại cảng. Đối với các doanh nghiệp giao nhận (freight forwarder), chất lượng và tốc độ của quy trình tác nghiệp quyết định trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và hiệu quả chi phí cho chủ hàng.

Thực tế tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Gia Vũ cho thấy, dù hoạt động kinh doanh duy trì được sự tăng trưởng, công tác giao nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển vẫn phát sinh những điểm nghẽn về chứng từ, thời gian làm thủ tục hải quan và công tác điều phối vận tải nội địa. Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý về hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức hàng nguyên container (FCL/FCL).
2. Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và khảo sát chi tiết quy trình giao nhận thực tế đối với một lô hàng nhập khẩu cụ thể tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Gia Vũ, từ đó chỉ ra các ưu điểm, khuyết điểm và nguyên nhân tồn tại.
3. Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị có tính khả thi nhằm hoàn thiện quy trình giao nhận hàng nguyên container đường biển, nâng cao hiệu quả vận hành cho doanh nghiệp.

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức nguyên container (FCL/FCL), cụ thể qua trường hợp lô hàng vải Polyester nhập khẩu.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Các phòng ban nghiệp vụ tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Gia Vũ, Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực I (Cảng Cát Lái) và các cơ quan kiểm định liên quan tại Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Thời gian: Dữ liệu kết quả hoạt động kinh doanh được khảo sát trong 3 năm (2012 – 2014); quy trình tác nghiệp thực tế gắn với hợp đồng thương mại thực hiện vào tháng 03 – 04/2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nội dung dựa trên hệ thống các quy chuẩn pháp lý và lý luận chuyên ngành vận tải quốc tế:

• Khung lý thuyết và khái niệm: Tác giả sử dụng định nghĩa dịch vụ giao nhận theo Quy tắc mẫu của Liên đoàn Quốc tế các Hiệp hội Giao nhận (FIATA); các quy định về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người giao nhận tại Điều 167 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005. Phân định vị thế pháp lý của người giao nhận khi đóng vai trò đại lý (agent) và khi đóng vai trò người chuyên chở (principal / NVOCC).
• Tiêu chuẩn kỹ thuật container: Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế ISO 668:1995(E) về kích thước, tải trọng container tiêu chuẩn (20'DC, 40'DC, 40'HC); tiêu chuẩn TCVN 6273:2003 của Cục Đăng kiểm Việt Nam; phân loại 7 nhóm container chuyên dụng theo tiêu chuẩn ISO CODE R688–21968 (container bách hóa, container hàng rời, container chuyên dụng, container bảo ôn, container hở mái, container mặt bằng, container bồn).
• Quy định chuyên ngành và kiểm tra chất lượng: Quyết định số 11039/QĐ-BCT của Bộ Công Thương về danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu phải kiểm tra chất lượng, quy chuẩn kỹ thuật; quy trình kiểm tra thực tế thông qua tổ chức giám định độc lập TÜV Rheinland Việt Nam.
• Phương pháp nghiên cứu: Tác giả sử dụng phương pháp quan sát thực địa và tham dự trực tiếp vào các khâu tác nghiệp tại văn phòng công ty, hãng tàu Maersk Line và Chi cục Hải quan Cát Lái. Bên cạnh đó, đề tài kết hợp phương pháp thu thập và thống kê số liệu thứ cấp (báo cáo tài chính giai đoạn 2012 – 2014 của Công ty Gia Vũ), phương pháp phân tích – tổng hợp và so sánh để đánh giá biến động kinh doanh cũng như các chỉ số cơ cấu phương thức vận chuyển.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG I: Một số lí luận cơ bản về giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu

Chương này tập trung hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết nền tảng về logistics và giao nhận vận tải biển:

• Khái niệm và vai trò: Làm rõ bản chất kinh tế của dịch vụ giao nhận, lợi ích của việc sử dụng forwarder trong việc tối ưu hóa tuyến đường, giảm chi phí vận tải và phòng ngừa rủi ro cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Địa vị pháp lý và trách nhiệm: Trình bày chi tiết trách nhiệm của người giao nhận khi làm đại lý ủy thác (chịu trách nhiệm về chỉ dẫn, chứng từ, mua bảo hiểm) và khi làm người chuyên chở thực thụ (chịu trách nhiệm toàn bộ chặng vận tải, trừ các miễn trách do bất khả kháng, bao bì sai quy cách hoặc lỗi của chủ hàng).
• Kỹ thuật container và phương thức gửi hàng: Khái quát các phương thức gửi hàng FCL/FCL, LCL/LCL và phương thức kết hợp (FCL/LCL, LCL/FCL); phân định rõ ranh giới trách nhiệm giữa người gửi hàng (shipper), người chuyên chở (carrier) và người nhận hàng (consignee).
• Quy trình tổng quát và nghiệp vụ hải quan: Liệt kê các chứng từ cốt lõi (B/L, Arrival Notice, D/O, C/I, P/L, C/O) và mô tả nguyên lý vận hành của hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS với các tiêu chí phân luồng Xanh (miễn kiểm tra), Luồng Vàng (kiểm tra hồ sơ chứng từ, giá thuế) và Luồng Đỏ (kiểm tra thực tế hàng hóa).

CHƯƠNG II: Tổng quan về công ty TNHH Gia Vũ và phân tích thực trạng quy trình giao nhận mặt hàng vải Polyester nguyên container nhập khẩu bằng đường biển

Chương II là phần trọng tâm thực nghiệm của khóa luận, gồm hai khối nội dung chính:

1. Tổng quan doanh nghiệp: Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Gia Vũ được thành lập ngày 01/10/2007 (GPKD và MST: 1700547142) tại 419 Trần Xuân Soạn, Phường Tân Kiểng, Quận 7, TP. HCM. Cơ cấu tổ chức gồm Giám đốc điều hành các phòng ban: Phòng Kinh doanh Xuất nhập khẩu (Bộ phận Chứng từ, Hàng nhập, Hàng xuất), Phòng Kinh doanh Kho & Vận tải, Phòng Dịch vụ Khách hàng và Phòng Kế toán. Hoạt động kinh doanh giai đoạn 2012 – 2014 ghi nhận sự tăng trưởng liên tục về doanh thu và lợi nhuận. Hàng nhập khẩu luôn chiếm tỷ trọng chi phối (trên 71% tổng doanh thu dịch vụ XNK), trong đó phương thức FCL đóng vai trò chủ đạo (chiếm trên 57% – 59% cơ cấu hàng nhập). Nhóm hàng dệt may là mặt hàng có tỷ trọng cao nhất (24,41% năm 2014).

2. Phân tích ca nghiên cứu thực tế: Tác giả bóc tách từng bước quy trình nhập khẩu lô hàng vải Polyester theo các thông số hợp đồng cụ thể:

• Thông số lô hàng: Hợp đồng số F-MS02 (ngày 01/03/2015), người bán là Zhejiang Yushi Textile (Chiết Giang, Trung Quốc), người mua là Công ty TNHH MTV Thiết bị Công nghiệp Tam Tân (Quận 6, TP. HCM). Mặt hàng: Vải Polyester (vải tồn kho), khổ 57/61'', hàng mới 100%, số lượng 18.050,3 mét, đơn giá 0,8 USD/mét, tổng trị giá 14.440,24 USD theo điều kiện CNF cảng TP. Hồ Chí Minh. Thanh toán bằng T/T 100% sau 60 ngày nhận hàng qua Ngân hàng Sacombank - Chi nhánh Bình Tây.
• Tiến trình tác nghiệp qua các bước:
  • Bước 1 - Tiếp nhận và thỏa thuận: Tiếp nhận thông tin từ Công ty Tam Tân, thống nhất dịch vụ và mức giá cước.
  • Bước 2 - Kiểm tra hồ sơ: Rà soát sự trùng khớp giữa Hợp đồng, Hóa đơn thương mại (C/I), Phiếu đóng gói (P/L) và Vận đơn đường biển (B/L số 591679858 ngày 23/04/2015).
  • Bước 3 - Khai báo hải quan điện tử trên hệ thống VNACCS: Tra cứu mã HS 5515.99.90 (thuế suất ưu đãi 12%). Thực hiện tuần tự các tác nghiệp: đăng ký IDA (khai trước thông tin), kiểm tra dữ liệu phản hồi, đăng ký IDC (khai chính thức). Hệ thống trả về kết quả phân Luồng Đỏ (yêu cầu kiểm tra hồ sơ và kiểm hóa thực tế).
  • Bước 4 - Lấy Lệnh giao hàng (D/O): Hãng vận chuyển là MCC Transport, đại lý tại đích là Maersk Line Việt Nam. Lô hàng áp dụng vận đơn dạng non-negotiable waybill (Seaway bill). Nhân viên giao nhận Gia Vũ xuất trình Waybill, Arrival Notice, giấy giới thiệu, thanh toán phí chứng từ, phí vệ sinh container, phí nâng hạ xếp dỡ và tiền cược vỏ container để lấy D/O cùng giấy hạ rỗng.
  • Bước 5 - Kiểm tra chất lượng chuyên ngành: Thực hiện theo Quyết định số 11039/QĐ-BCT đối với mặt hàng dệt may. Công ty Gia Vũ đăng ký kiểm định tại TÜV Rheinland Việt Nam, điều phối chuyên viên kiểm định lấy mẫu thực tế tại bãi container cảng để cấp chứng thư giám định.
  • Đánh giá thực trạng: Quy trình có ưu điểm là ứng dụng thành công hệ thống VNACCS giúp giảm thời gian đăng ký hồ sơ; nhân viên có kinh nghiệm kiểm tra chứng từ nhanh chóng. Tuy nhiên, tồn tại khuyết điểm lớn: tiếp nhận hồ sơ từ khách hàng còn chậm trễ do không quy định mốc thời gian chuyển phát; giao dịch giữa Gia Vũ và khách hàng thiếu hợp đồng dịch vụ bằng văn bản (chỉ trao đổi qua email, điện thoại); đội xe công ty chưa đáp ứng kịp thời lịch rút ruột hàng; chi phí cược cont và phát sinh lưu kho bãi còn cao.

CHƯƠNG III: Giải pháp và kiến nghị giúp hoàn thiện quy trình giao nhận nguyên container nhập khẩu bằng đường biển

Chương cuối xác lập định hướng phát triển của Công ty Gia Vũ đến năm 2020 và đưa ra các giải pháp khắc phục điểm nghẽn:

• Hệ thống 6 giải pháp hoàn thiện:
  1. Khắc phục sự chậm trễ: Thiết lập thời hạn yêu cầu khách hàng gửi chứng từ trước khi tàu cập cảng ít nhất 2 – 3 ngày; chủ động theo dõi lịch trình tàu để làm thủ tục nhận D/O sớm, tránh phát sinh chi phí lưu bãi (demurrage/detention).
  2. Nâng cao trình độ nhân sự: Bồi dưỡng kiến thức hải quan điện tử chuyên sâu trên VNACCS/VCIS, kỹ năng ngoại ngữ thương mại và cập nhật chính sách thuế xuất nhập khẩu.
  3. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng: Chuẩn hóa văn bản hợp đồng dịch vụ giao nhận thay vì giao dịch miệng; tư vấn tối ưu mã HS và thủ tục kiểm tra chuyên ngành.
  4. Hoàn thiện công tác vận chuyển nội địa: Tổ chức điều độ xe kéo container khoa học, kiểm tra an toàn kỹ thuật vỏ cont trước khi rời cảng về kho Tam Tân, rút ngắn thời gian hạ rỗng trả vỏ.
  5. Tối thiểu hóa chi phí: Khảo sát so sánh biểu phí dịch vụ tại các đơn vị cạnh tranh, kiểm soát chặt các khoản phụ phí nâng hạ và chi phí cược container.
  6. Đầu tư phương tiện và công nghệ: Từng bước đầu tư thêm xe đầu kéo, nâng cấp thiết bị văn phòng và phần mềm khai báo hải quan.
• Kiến nghị: Đề nghị Tổng cục Hải quan tiếp tục hoàn thiện đường truyền dữ liệu VNACCS tránh nghẽn mạng; đề nghị các cơ quan ban ngành đầu tư mở rộng hạ tầng giao thông kết nối Cảng Cát Lái nhằm giảm tình trạng ùn tắc giao thông cục bộ.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa được bức tranh tài chính và hoạt động thực tế của Công ty TNHH Gia Vũ qua các bảng dữ liệu sau:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2012 (1.000 VNĐ)	Năm 2013 (1.000 VNĐ)	Năm 2014 (1.000 VNĐ)	So sánh 2013/2012 (%)	So sánh 2014/2013 (%)
Tổng doanh thu	3.587.218	4.166.966	5.085.714	+16,12%	+21,98%
Tổng chi phí	2.773.205	3.217.803	3.969.803	+16,83%	+24,29%
Lợi nhuận trước thuế	957.245	1.109.163	1.282.911	+15,87%	+15,66%
Lợi nhuận sau thuế	717.541,5	819.061,5	943.561,5	+14,15%	+15,21%

Bảng 1: Kết quả hoạt động kinh doanh Công ty Gia Vũ giai đoạn 2012 – 2014

Cơ cấu nghiệp vụ & Mặt hàng	Năm 2012 (%)	Năm 2013 (%)	Năm 2014 (%)
Hàng xuất khẩu	28,61%	26,15%	26,04%
Hàng nhập khẩu	71,39%	73,85%	73,96%
Trong đó: Phương thức FCL	57,80%	58,20%	59,10%
Trong đó: Phương thức LCL	42,20%	41,80%	40,90%
Mặt hàng Dệt may	-	-	24,41%
Mặt hàng Lương thực - thực phẩm	-	-	21,07%
Mặt hàng Máy móc thiết bị	-	-	20,07%
Mặt hàng Linh kiện điện tử	-	-	19,22%
Các mặt hàng khác	-	-	15,23%

Bảng 2: Cơ cấu hoạt động giao nhận và mặt hàng chủ lực tại Công ty Gia Vũ

Đóng góp cụ thể của khóa luận:

• Mô tả chi tiết tiến trình khai báo tờ khai điện tử IDA/IDC trên phần mềm VNACCS/VCIS ứng với một lô hàng thương mại thực tế, chỉ rõ các trường dữ liệu cần nhập và thủ tục kiểm tra tính hợp lệ của bộ chứng từ.
• Làm rõ các bước làm việc thực tế với hãng tàu Maersk Line trong trường hợp sử dụng vận đơn Seaway bill (Waybill) và quy trình phối hợp với cơ quan kiểm định độc lập (TÜV Rheinland) để thông quan mặt hàng dệt may theo quy chuẩn kỹ thuật.
• Đưa ra hệ thống giải pháp tác nghiệp gắn liền với thực trạng nội tại của một doanh nghiệp forwarder tư nhân quy mô vừa và nhỏ, chú trọng vào việc khắc phục rủi ro pháp lý khi giao kết dịch vụ và giảm thiểu chi phí lưu kho bãi tại Cảng Cát Lái.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Phạm vi khảo sát quy trình tác nghiệp thực tế chỉ tập trung vào một lô hàng đơn lẻ (mặt hàng vải Polyester nguyên container nhập khẩu từ Trung Quốc về Cảng Cát Lái), chưa khảo sát so sánh với quy trình giao nhận tại các cảng biển khác hoặc các phương thức giao nhận khác như hàng LCL, hàng lạnh hay hàng dự án.
  • Số liệu hoạt động kinh doanh dừng lại ở giai đoạn 2012 – 2014, chưa phản ánh được các biến động thị trường và các thay đổi trong Thông tư, chính sách hải quan sau năm 2015.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu quy trình giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đa phương thức; nghiên cứu tác động của các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới đến thủ tục kiểm tra xuất xứ hàng hóa (C/O) và tối ưu hóa chuỗi cung ứng container rỗng tại khu vực cụm cảng Thành phố Hồ Chí Minh.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành: Sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị ngoại thương, Kinh doanh quốc tế và Logistics có thể sử dụng đề tài làm tài liệu tham khảo thực tế về quy trình khai báo hải quan điện tử trên hệ thống VNACCS/VCIS, kỹ thuật kiểm tra bộ chứng từ thương mại quốc tế và các thủ tục tại cảng biển.
• Nhân viên giao nhận mới vào nghề: Cung cấp hướng dẫn cụ thể về trình tự lấy D/O đối với vận đơn Seaway bill, thủ tục đóng các loại phí (phí chứng từ, vệ sinh cont, nâng hạ), quy trình cược và hạ rỗng vỏ container.
• Phần đáng tham khảo nhất: Mục 2.3 Chương II mô tả chi tiết các bước khai báo tờ khai IDA/IDC, quy trình phân luồng kiểm hóa thực tế tại Cảng Cát Lái và quy trình đăng ký kiểm tra chất lượng chuyên ngành hàng dệt may tại TÜV Rheinland.

Câu hỏi thường gặp

1. Lô hàng vải Polyester thực tế trong khóa luận có những thông số thương mại cụ thể nào?

Lô hàng được thực hiện theo Hợp đồng thương mại số F-MS02 ngày 01/03/2015 giữa bên bán là Công ty TNHH Zhejiang Yushi Textile (Trung Quốc) và bên mua là Công ty TNHH MTV Thiết bị Công nghiệp Tam Tân (Việt Nam). Hàng hóa là vải Polyester (vải tồn kho), khổ 57/61'', hàng mới 100%, số lượng 18.050,3 mét, đơn giá 0,8 USD/mét, tổng trị giá 14.440,24 USD theo điều kiện CNF cảng TP. Hồ Chí Minh. Thanh toán bằng T/T 100% sau 60 ngày nhận hàng qua Ngân hàng Sacombank Chi nhánh Bình Tây.

2. Vì sao lô hàng của Công ty Tam Tân bị phân vào Luồng Đỏ và quy trình xử lý tại cảng ra sao?

Sau khi nhân viên Gia Vũ truyền tờ khai điện tử chính thức (IDC) lên hệ thống VNACCS tại Chi cục Hải quan Cát Lái, hệ thống xử lý rủi ro tự động phân lô hàng vào Luồng Đỏ. Quy trình xử lý gồm: Hải quan kiểm tra chi tiết bộ hồ sơ giấy, kiểm tra mức giá khai báo và tính thuế (mã HS 5515.99.90, thuế suất ưu đãi 12%), sau đó chuyển hồ sơ sang bộ phận kiểm hóa để công chức hải quan trực tiếp mở container kiểm tra tỷ lệ hàng hóa thực tế tại bãi kiểm hóa Cảng Cát Lái trước khi duyệt thông quan.

3. Vận đơn của lô hàng này có đặc điểm gì đặc thù trong quy trình lấy Lệnh giao hàng (D/O)?

Lô hàng sử dụng vận đơn số 591679858 ngày 23/04/2015 do hãng vận chuyển MCC Transport phát hành. Người bán Zhejiang Yushi sau khi nhận vận đơn gốc đã giao nộp lại cho đại lý hãng tàu tại cảng gửi và yêu cầu phát hành biên nhận vận tải không thể chuyển nhượng (non-negotiable waybill / Seaway bill). Do đó, khi hàng đến Cảng Cát Lái, Công ty Tam Tân chỉ cần xuất trình Waybill (nhận qua fax/điện toán) cùng Giấy báo nhận hàng (Arrival Notice) và giấy giới thiệu cho đại lý Maersk Line Việt Nam để thanh toán phí và nhận bộ Lệnh giao hàng (D/O) mà không cần nộp bản B/L gốc.

4. Cơ cấu kinh doanh dịch vụ của Công ty Gia Vũ giai đoạn 2012 – 2014 có đặc điểm gì nổi bật?

Doanh thu dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu luôn chiếm tỷ trọng lớn và tăng đều qua 3 năm (chiếm 71,39% năm 2012; 73,85% năm 2013 và 73,96% năm 2014). Trong cơ cấu hàng nhập, phương thức gửi hàng nguyên container (FCL) luôn chiếm trên 57% – 59% doanh thu, trong khi hàng lẻ (LCL) chiếm khoảng 41% – 42%. Về cơ cấu mặt hàng giao nhận năm 2014, nhóm hàng dệt may dẫn đầu với 24,41%, tiếp theo là lương thực - thực phẩm (21,07%), máy móc thiết bị (20,07%) và linh kiện điện tử (19,22%).

5. Khóa luận chỉ ra những điểm yếu cốt lõi nào trong quy trình giao nhận tại Công ty Gia Vũ?

Tác giả xác định ba hạn chế chính: Thứ nhất, sự chậm trễ trong khâu tiếp nhận chứng từ do công ty không quy định mốc thời gian chuyển giao hồ sơ với khách hàng Tam Tân; thứ hai, công ty thực hiện dịch vụ nhưng không ký hợp đồng dịch vụ giao nhận bằng văn bản mà chỉ thỏa thuận qua email hoặc điện thoại, tiềm ẩn rủi ro tranh chấp pháp lý; thứ ba, đội xe vận chuyển nội địa chưa đáp ứng kịp thời lịch giao nhận, làm kéo dài thời gian lưu bãi và tăng chi phí cược/phạt vỏ container.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lâm Minh Trí đã phản ánh một cách chân thực và chi tiết quy trình nghiệp vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu nguyên container (FCL/FCL) bằng đường biển tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Gia Vũ. Thông qua việc phân tích thực tế lô hàng vải Polyester nhập khẩu từ Trung Quốc qua Cảng Cát Lái, đề tài đã làm rõ các bước tác nghiệp thực tiễn từ khâu kiểm tra chứng từ, khai báo hệ thống VNACCS/VCIS, xử lý vận đơn Waybill cho đến kiểm tra chất lượng chuyên ngành dệt may. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng sát với năng lực thực tế của doanh nghiệp, mang lại giá trị tham khảo học thuật và ứng dụng nghiệp vụ rõ ràng cho sinh viên chuyên ngành ngoại thương và các chuyên viên giao nhận vận tải.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: Một số lí luận cơ bản về giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu 1.1 Khái quát chung về giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển 1.1 Khái niệm về giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu Trong mậu dịch quốc tế, hàng hóa cần phải vận chuyển đến nhiều nước khác nhau, từ nước người bán đến nơi nước người mua. Trong trường hợp đó, nghiệp vụ giao nhận là tổ chức việc di chuyển hàng và thực hiện các thủ tục liên quan đến việc vận chuyển. Theo quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận, dịch vụ giao nhận được định nghĩa như là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề liên quan đến hàng hóa. Theo Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 thì Giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác (gọi chung là khách hàng).

Nói một cách ngắn gọn, giao nhận là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác. Căn cứ vào vai trò của người giao nhận, chúng ta có thể hiểu hoạt động giao nhận là tập hợp các nghiệp vụ bao gồm từ việc chuẩn bị hàng hóa, kho bãi và các thủ tục liên quan đến việc dịch chuyển hàng hóa từ người bán đến người mua.2 Vai trò của giao nhận - Khách hàng nhỏ không dễ tiếp cận và mặc cả trực tiếp với hãng vận tải, và họ cần bên trung gian là forwarder để đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa. - Sử dụng forwarder sẽ giúp giảm chi phí, vì họ sẽ tìm tuyến đường vận chuyển tốt nhất, phương thức và hãng vận tải phù hợp nhất cho nhu cầu của bạn.

Các forwarder cũng thu xếp nhiều lô hàng nhỏ để đóng ghép (consolidate) và vận chuyển tới địa điểm đích, nhờ vậy mà tiết giảm chi phí cho từng chủ hàng riêng lẻ. - Ở Việt Nam, một số công ty giao nhận là "sân sau" của những người có vị trí tại các hãng vận tải, cảng, chủ hàng.; là nơi giải quyết "nhu cầu" của các bên. Đây là một thực trạng nhức nhối nhưng vẫn đang tồn tại khá phổ biến. SVTH: Lâm Minh Trí c Khóa Luận Tốt Nghiệp 4 GVHD: Ths.

Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh 1.3 Lợi ích của dịch vụ giao nhận Việc sử dụng các dịch vụ giao nhận thường mang lại cho doang nghiệp những lợi ích thiết thực sau: - Giảm thiểu được các rủi ro đối với hàng hóa trong quá trình vận chuyển. Người giao nhận thường có nhiều kinh nghiệm và kiến thức trong thuê phương tiện, nhất là tàu biển do họ thường xuyên tiếp xúc với các hãng tàu nên họ biết rõ ràng hãng tàu nào là có uy tín, cước phí hợp lý, lịch tàu cụ thể… - Tiết kiệm được thời gian và chi phí phát sinh cho chủ hàng. Sử dụng dịch vụ giao nhận một mặt tạo điều kiện giảm nhân sự cho doanh nghiệp, nhất là khi việc giao nhận là không thường xuyên.