phần mở đầu, phần kết luận, luận văn gồm 4 chƣơng với nội dung cơ bản: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có vốn ĐTNN. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Công tác quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có vốn ĐTNN tại Cục Thuế tỉnh Phú Thọ. Chƣơng 4: Các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp có vốn ĐTNN tại Cục Thuế tỉnh Phú Thọ trong những năm tiếp theo.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƢ NƢỚC NGOÀI 1. Khái quát về các doanh nghiệp có vốn ĐTNN 1. Khái niệm Theo qui định tại Điều 6 Luật Đầu tƣ của Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 59/2005/QH11 ngày 29/11/2005 thì "Doanh nghiệp có vốn ĐTNN bao gồm những doanh nghiệp do nhà ĐTNN thành lập để thực hiện hoạt động đầu tư tại Việt Nam; Doanh nghiệp Việt Nam do nhà ĐTNN mua cổ phần, sáp nhập, mua lại". Cũng theo quy định tại Luật này thì: Đầu tƣ là việc nhà đầu tƣ bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tƣ theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Đầu tƣ trực tiếp là hình thức đầu tƣ do nhà đầu tƣ bỏ vốn đầu tƣ và tham gia quản lý hoạt động đầu tƣ. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 6 Đầu tƣ gián tiếp là hình thức đầu tƣ thông qua việc mua cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu, các giấy tờ có giá khác, quỹ đầu tƣ chứng khoán và thông qua các định chế tài chính trung gian khác mà nhà đầu tƣ không trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tƣ. Nhà đầu tƣ là tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động đầu tƣ theo quy định của pháp luật Việt Nam, bao gồm: Doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế thành lập theo Luật doanh nghiệp; Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thành lập theo Luật hợp tác xã; Doanh nghiệp có vốn ĐTNN đƣợc thành lập trƣớc khi Luật này có hiệu lực; Hộ kinh doanh, cá nhân; Tổ chức, cá nhân nƣớc ngoài; ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài; ngƣời nƣớc ngoài thƣờng trú ở Việt Nam; Các tổ chức khác theo quy định của pháp luật Việt Nam. Nhà ĐTNN là tổ chức, cá nhân nƣớc ngoài bỏ vốn để thực hiện hoạt động đầu tƣ tại Việt Nam; Doanh nghiệp có vốn ĐTNN bao gồm doanh nghiệp do nhà ĐTNN thành lập để thực hiện hoạt động đầu tƣ tại Việt Nam; doanh nghiệp Việt Nam do nhà ĐTNN mua cổ phần, sáp nhập, mua lại.
Hoạt động đầu tƣ là hoạt động của nhà đầu tƣ trong quá trình đầu tƣ bao gồm các khâu chuẩn bị đầu tƣ, thực hiện và quản lý dự án đầu tƣ. Dự án đầu tƣ là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tƣ trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định. Vốn đầu tƣ là tiền và các tài sản hợp pháp khác để thực hiện các hoạt động đầu tƣ theo hình thức đầu tƣ trực tiếp hoặc đầu tƣ gián tiếp. Chủ đầu tƣ là tổ chức, cá nhân sở hữu vốn hoặc ngƣời thay mặt chủ sở hữu hoặc ngƣời vay vốn và trực tiếp quản lý, sử dụng vốn để thực hiện hoạt động đầu tƣ.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 7 ĐTNN là việc nhà ĐTNN đƣa vào Việt Nam vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác để tiến hành hoạt động đầu tƣ. Phân loại + Các hình thức đầu tƣ trực tiếp a/ Thành lập tổ chức kinh tế 100% vốn của nhà đầu tƣ trong nƣớc hoặc 100% vốn của nhà ĐTNN. b/ Thành lập tổ chức kinh tế liên doanh giữa các nhà đầu tƣ trong nƣớc và nhà ĐTNN. c/ Đầu tƣ theo hình thức hợp đồng BCC, hợp đồng BOT, hợp đồng BTO, hợp đồng BT.
d/ Đầu tƣ phát triển kinh doanh. e/ Mua cổ phần hoặc góp vốn để tham gia quản lý hoạt động đầu tƣ. g/ Đầu tƣ thực hiện việc sáp nhập và mua lại doanh nghiệp. h/ Các hình thức đầu tƣ trực tiếp khác.
+ Đầu tƣ thành lập tổ chức kinh tế: Căn cứ vào các hình thức đầu tƣ theo quy định thì nhà đầu tƣ đƣợc đầu tƣ để thành lập các tổ chức kinh tế sau đây: a) Doanh nghiệp tổ chức và hoạt động theo Luật doanh nghiệp; b) Tổ chức tín dụng, doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm, quỹ đầu tƣ và các tổ chức tài chính khác theo quy định của pháp luật; c) Cơ sở dịch vụ y tế, giáo dục, khoa học, văn hóa, thể thao và các cơ sở dịch vụ khác có hoạt động đầu tƣ sinh lợi; d) Các tổ chức kinh tế khác theo quy định của pháp luật. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 8 Ngoài các tổ chức kinh tế quy định tại khoản 1 Điều này, nhà đầu tƣ trong nƣớc đƣợc đầu tƣ để thành lập hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tổ chức và hoạt động theo Luật hợp tác xã; hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật. + Đầu tƣ theo hợp đồng a/ Nhà đầu tƣ đƣợc ký kết hợp đồng BCC để hợp tác sản xuất phân chia lợi nhuận, phân chia sản phẩm và các hình thức hợp tác kinh doanh khác. Đối tƣợng, nội dung hợp tác, thời hạn kinh doanh, quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm của mỗi bên, quan hệ hợp tác giữa các bên và tổ chức quản lý do các bên thỏa thuận và ghi trong hợp đồng.
Hợp đồng BCC trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí và một số tài nguyên khác dƣới hình thức hợp đồng phân chia sản phẩm đƣợc thực hiện theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan. b/ Nhà đầu tƣ ký kết hợp đồng BOT, hợp đồng BTO và hợp đồng BT với cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền để thực hiện các dự án xây dựng mới, mở rộng, hiện đại hóa và vận hành các dự án kết cấu hạ tầng trong lĩnh vực giao thông, sản xuất và kinh doanh điện, cấp thoát nƣớc, xử lý chất thải và các lĩnh vực khác do Thủ tƣớng Chính phủ quy định. + Đầu tƣ phát triển kinh doanh Nhà đầu tƣ đƣợc đầu tƣ phát triển kinh doanh thông qua các hình thức sau đây: a/ Mở rộng quy mô, nâng cao công suất, năng lực kinh doanh; b/ Đổi mới công nghệ, nâng cao chất lƣợng sản phẩm, giảm ô nhiễm môi trƣờng. + Góp vốn, mua cổ phần và sáp nhập, mua lại Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 9 a/ Nhà đầu tƣ đƣợc góp vốn, mua cổ phần của các công ty, chi nhánh tại Việt Nam.
Tỷ lệ góp vốn, mua cổ phần của nhà ĐTNN đối với một số lĩnh vực, ngành, nghề do Chính phủ quy định. b/ Nhà đầu tƣ đƣợc quyền sáp nhập, mua lại công ty, chi nhánh. Điều kiện sáp nhập, mua lại công ty, chi nhánh theo quy định của Luật này, pháp luật về cạnh tranh và các quy định khác của pháp luật có liên quan. + Đầu tƣ gián tiếp * Nhà đầu tƣ thực hiện đầu tƣ gián tiếp tại Việt Nam theo các hình thức sau đây: a) Mua cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác; b) Thông qua quỹ đầu tƣ chứng khoán; c) Thông qua các định chế tài chính trung gian khác.
* Đầu tƣ thông qua mua, bán cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu và giấy tờ có giá khác của tổ chức, cá nhân và thủ tục thực hiện hoạt động đầu tƣ gián tiếp theo quy định của pháp luật về chứng khoán và các quy định khác của pháp luật có liên quan. - Bản chất đầu tƣ * Đầu tƣ phƣơng tiện hoạt động: là hình thức đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trong đó công ty mẹ đầu tƣ mua sắm và thiết lập các phƣơng tiện kinh doanh mới ở nƣớc nhận đầu tƣ. Hình thức này làm tăng khối lƣợng đầu tƣ vào. * Mua lại và sáp nhập: là hình thức đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trong đó hai hay nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đang hoạt động sáp nhập vào nhau hoặc một doanh nghiệp này (có thể đang hoạt động ở nƣớc nhận đầu tƣ hay ở nƣớc ngoài) mua lại một doanh nghiệp có vốn đầu tƣ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 10 trực tiếp nƣớc ngoài ở nƣớc nhận đầu tƣ.
Hình thức này không nhất thiết dẫn tới tăng khối lƣợng đầu tƣ vào. - Tính chất dòng vốn * Vốn chứng khoán: Nhà ĐTNN có thể mua cổ phần do một công ty trong nƣớc phát hành ở một mức đủ lớn để có quyền tham gia vào các quyết định quản lý của công ty. * Vốn tái đầu tƣ: Doanh nghiệp có vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài có thể dùng lợi nhuận thu đƣợc từ hoạt động kinh doanh trong quá khứ để đầu tƣ thêm. * Vốn vay nội bộ hay giao dịch nợ nội bộ: Giữa các chi nhánh hay công ty con trong cùng một công ty đa quốc gia có thể cho nhau vay để đầu tƣ hay mua cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp của nhau.
- Động cơ đầu tƣ * Vốn tìm kiếm tài nguyên: Đây là các dòng vốn nhằm khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên rẻ và dồi dào ở nƣớc tiếp nhận, khai thác nguồn lao động có thể kém về kỹ năng nhƣng giá thấp hoặc khai thác nguồn lao động kỹ năng dồi dào. Nguồn vốn loại này còn nhằm mục đích khai thác các tài sản sẵn có thƣơng hiệu ở nƣớc tiếp nhận (nhƣ các điểm du lịch nổi tiếng). Nó cũng còn nhằm khai thác các tài sản trí tuệ của nƣớc tiếp nhận. Ngoài ra, hình thức vốn này còn nhằm tranh giành các nguồn tài nguyên chiến lƣợc để khỏi lọt vào tay đối thủ cạnh tranh.
* Vốn tìm kiếm hiệu quả: Đây là nguồn vốn nhằm tận dụng giá thành đầu vào kinh doanh thấp ở nƣớc tiếp nhận nhƣ giá nguyên liệu rẻ, giá nhân công rẻ, giá các yếu tố sản xuất nhƣ điện nƣớc, chi phí thông tin liên lạc, giao thông vận tải, mặt bằng sản xuất kinh doanh rẻ, thuế suất ƣu đãi, v. * Vốn tìm kiếm thị trƣờng: Đây là hình thức đầu tƣ nhằm mở rộng thị trƣờng hoặc giữ thị trƣờng khỏi bị đối thủ cạnh tranh giành mất. Ngoài ra, Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.