Luận văn thạc sĩ về quản lý ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueb hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước tại quận cầu giấy thành phố hà nội, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Chiến
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Thị Thu Phong
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU, NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP QUẬN (HUYỆN)
• 1.1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1.2. Ngân sách nhà nước và hệ thống ngân sách nhà nước cấp quận, huyện
• 1.2.1. Khái niệm ngân sách nhà nước
• 1.2.2. Bản chất của ngân sách nhà nước
• 1.2.3. Chức năng ngân sách nhà nước
• 1.2.4. Vai trò của ngân sách nhà nước
• 1.2.5. Hệ thống ngân sách nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI QUẬN CẦU GIẤY TRONG GIAI ĐOẠN 2012 - 2014
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI QUẬN CẦU GIẤY TRONG GIAI ĐOẠN 2015 - 2025
• DANH MỤC CÁC GIÁO TRÌNH THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy

Quận Cầu Giấy, một trong những quận nội thành của Hà Nội, đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý ngân sách nhà nước. Ngân sách nhà nước tại quận không chỉ phản ánh tình hình kinh tế xã hội mà còn thể hiện sự phát triển bền vững của địa phương. Việc quản lý ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy cần được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh hiện nay.

1.1. Khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được quyết định và thực hiện trong một năm. Vai trò của ngân sách nhà nước rất quan trọng, không chỉ trong việc điều tiết kinh tế mà còn trong việc đảm bảo an sinh xã hội.

1.2. Đặc điểm ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy

Ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy có những đặc điểm riêng biệt, phản ánh sự phát triển nhanh chóng của khu vực này. Đặc biệt, ngân sách cần phải cân đối giữa thu và chi để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Những thách thức trong quản lý ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy

Quản lý ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như tính minh bạch trong quản lý, sự phân bổ ngân sách chưa hợp lý và việc giám sát ngân sách còn hạn chế là những yếu tố cần được khắc phục.

2.1. Tính minh bạch trong quản lý ngân sách

Tính minh bạch trong quản lý ngân sách là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự tin tưởng của người dân. Tuy nhiên, hiện nay, việc công khai thông tin ngân sách vẫn còn nhiều hạn chế.

2.2. Phân bổ ngân sách chưa hợp lý

Việc phân bổ ngân sách chưa hợp lý dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn lực cho các lĩnh vực quan trọng như giáo dục, y tế. Cần có sự điều chỉnh để đảm bảo ngân sách được sử dụng hiệu quả.

III. Phương pháp cải cách quản lý ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy

Để hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước, quận Cầu Giấy cần áp dụng các phương pháp cải cách hiệu quả. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

3.1. Tăng cường công tác giám sát ngân sách

Cần thiết lập các cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo ngân sách được sử dụng đúng mục đích. Việc này sẽ giúp phát hiện kịp thời các sai phạm trong quản lý ngân sách.

3.2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách

Ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp cải thiện quy trình quản lý ngân sách, từ lập dự toán đến quyết toán. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong quản lý.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy

Nghiên cứu thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.

4.1. Kết quả đạt được trong quản lý ngân sách

Trong những năm qua, quận Cầu Giấy đã đạt được nhiều thành tựu trong quản lý ngân sách, như tăng trưởng nguồn thu và cải thiện chất lượng chi tiêu công.

4.2. Những hạn chế và nguyên nhân

Mặc dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn tồn tại những hạn chế trong quản lý ngân sách, như sự thiếu đồng bộ trong các chính sách và quy định.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy

Kết luận về công tác quản lý ngân sách nhà nước tại quận Cầu Giấy cho thấy cần có những cải cách mạnh mẽ để nâng cao hiệu quả. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc cải thiện tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý ngân sách.

5.1. Định hướng phát triển ngân sách trong tương lai

Định hướng phát triển ngân sách cần phải gắn liền với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của quận, đảm bảo sự bền vững và hiệu quả.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà quản lý

Các nhà quản lý cần chú trọng đến việc cải cách quy trình lập và thực hiện ngân sách, đồng thời tăng cường công tác giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý ngân sách nhà nước cấp quận là mắt xích trọng yếu trong việc bảo đảm tiềm lực tài chính công, tạo động lực phát triển hạ tầng và an sinh xã hội tại các đô thị đang trên đà hiện đại hóa. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Nguyễn Thị Chiến, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Trần Thị Thu Phong tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội, đi sâu giải quyết bài toán nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành tài chính công tại Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội.

Quận Cầu Giấy có diện tích tự nhiên 12,04 km² với 8 phường trực thuộc, dân số vượt trên 236.000 người và quy mô lực lượng lao động đạt hơn 130.000 người. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ với khu vực thương mại – dịch vụ chiếm tỷ trọng áp đảo trên 60,8% và công nghiệp – xây dựng chiếm khoảng 38,2%, trong khi tỷ lệ hộ nghèo duy trì ở mức 0,15% (thấp nhất toàn thành phố). Tuy nhiên, áp lực đô thị hóa nhanh chóng cùng khối lượng đầu tư công lớn đặt ra thách thức gay gắt về cân đối ngân sách, hạn chế thất thu thuế và kiểm soát lãng phí chi tiêu công.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện, phân tích toàn diện thực trạng thu – chi ngân sách giai đoạn 2012–2014, từ đó xác lập hệ thống giải pháp mang tính chiến lược cho giai đoạn 2015–2025. Công trình mang giá trị thực tiễn vượt trội, cung cấp hệ thống chỉ số định lượng giúp chính quyền địa phương tối ưu hóa quy trình phân bổ nguồn vốn, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế trên 17,6%/năm cho ngành dịch vụ và bảo đảm an ninh tài chính bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết phân cấp quản lý tài chính công kết hợp mô hình chu trình quản lý ngân sách hiện đại gồm 4 giai đoạn khép kín: lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán và thanh tra, kiểm toán ngân sách. Khung phân tích làm rõ mối quan hệ tương hỗ giữa hai chức năng cốt lõi của ngân sách nhà nước: chức năng phân phối của cải xã hội và chức năng điều chỉnh, giám sát vĩ mô nền kinh tế.

Hệ thống khái niệm nền tảng bao gồm:

• Ngân sách nhà nước cấp quận: Quỹ tiền tệ tập trung phản ánh các mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với các thực thể trên địa bàn theo nguyên tắc cân đối tổng thu không nhỏ hơn tổng chi.
• Phân cấp quản lý ngân sách: Sự phân định thẩm quyền và trách nhiệm giữa chính quyền trung ương, thành phố và cấp quận trong việc tạo lập nguồn thu, quyết định các nhiệm vụ chi.
• Kiểm soát chi công: Cơ chế thẩm định tính hợp pháp, hợp lệ và hiệu quả của các dòng tiền xuất quỹ từ Kho bạc Nhà nước phục vụ đầu tư phát triển và chi thường xuyên.

Nền tảng pháp lý của nghiên cứu căn cứ vào Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002, định hướng Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 (Luật số 83/2015/QH13), Thông tư số 01/2007/TT-BTC về xét duyệt quyết toán, cùng Quyết định số 51/2008/QĐ-UBND và Quyết định số 53/2008/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội về định mức phân bổ dự toán tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được thu thập trong khung thời gian 3 năm từ 2012 đến 2014. Dữ liệu thứ cấp bao gồm báo cáo quyết toán tài chính, niên giám thống kê Thành phố Hà Nội và các văn bản điều hành của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Quận Cầu Giấy. Dữ liệu sơ cấp được tổng hợp thông qua khảo sát thực tế toàn bộ 8 đơn vị hành chính cấp phường và hơn 60 đơn vị dự toán thụ hưởng ngân sách trên địa bàn quận.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ (census sampling) đối với 8 phường trực thuộc được lựa chọn nhằm bảo đảm tính bao quát 100% đối với 15 khoản thu ngân sách hưởng 100% và 6 khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm. Về phương pháp phân tích, tác giả áp dụng kỹ thuật thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian theo chiều ngang (đánh giá biến động quy mô tuyệt đối và tương đối) và phân tích so sánh theo chiều dọc (đánh giá chuyển dịch cơ cấu tỷ trọng danh mục thu - chi). Việc lựa chọn phương pháp này giúp bóc tách chính xác mối quan hệ nhân quả giữa tốc độ đô thị hóa và sự thay đổi nguồn thu từ đất đai, thương quyền cũng như gánh nặng chi bộ máy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tổng giá trị sản xuất trên địa bàn Quận Cầu Giấy tăng trưởng vượt bậc, đạt quy mô trên 75.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2012–2014, tạo dư địa lớn cho việc tạo lập nguồn thu ngân sách. Cơ cấu thu chuyển dịch rõ nét khi khu vực kinh tế ngoài quốc doanh và thương mại dịch vụ chiếm tỷ trọng trên 60,83%, khẳng định vai trò nguồn thu trụ cột của nền kinh tế đô thị.

Thứ hai, công tác huy động nguồn thu hưởng 100% (15 khoản thu) và phân chia theo tỷ lệ (6 khoản thu) ghi nhận kết quả tích cực nhưng thiếu tính ổn định. Nguồn thu từ tiền sử dụng đất, đấu giá quyền sử dụng đất diện tích trên 5.000 m² và lệ phí trước bạ nhà đất biến động phụ thuộc lớn vào chu kỳ bất động sản, dẫn tới sự chênh lệch từ 10% đến 15% giữa số lập dự toán đầu năm và số quyết toán thực tế.

Thứ ba, cơ cấu chi ngân sách chịu áp lực nặng nề từ các nhiệm vụ chỉnh trang đô thị và chi thường xuyên. Quận đã thực hiện giải phóng mặt bằng 61 dự án và 11 tiểu dự án, thu hồi trên 88 ha đất, chi trả bồi thường gần 3.000 tỷ đồng và bố trí tái định cư cho gần 1.000 hộ dân. Chi thường xuyên cho sự nghiệp giáo dục, y tế và quản lý hành chính chiếm tỷ lệ trên 60% tổng chi ngân sách địa phương, làm hẹp dư địa dành cho chi đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật dài hạn.

Thứ tư, công tác kiểm tra, kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước Cầu Giấy đã phát hiện và chấn chỉnh kịp thời các sai phạm về định mức chi tiêu, thực hiện nghiêm quy trình thanh toán trực tiếp cho người thụ hưởng và giải ngân vốn xây dựng cơ bản theo tiến độ nghiệm thu khối lượng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các tồn tại bắt nguồn từ phương pháp lập dự toán ngân sách vẫn mang tính kế thừa số liệu quá khứ, chưa theo kịp biến động kinh tế thị trường và tốc độ gia tăng dân số cơ học. Định mức phân bổ chi thường xuyên theo Quyết định 53/2008/QĐ-UBND bộc lộ sự lạc hậu trước nhu cầu hiện đại hóa trường học đạt chuẩn và trạm y tế chuẩn quốc gia.

So sánh với mô hình quản lý của Quận Tây Hồ trong cùng giai đoạn (thu ngân sách năm 2013 đạt 3.500 tỷ đồng, bằng 103,22% kế hoạch; chi ngân sách đạt 3.332 tỷ đồng, bằng 96% dự toán; tỷ trọng dịch vụ đạt 60,76%), Quận Cầu Giấy có quy mô kinh tế và số thu vượt trội nhưng áp lực chi giải phóng mặt bằng và quản lý đô thị phức tạp hơn nhiều. Toàn bộ chuỗi dữ liệu thực chứng này được tác giả cấu trúc và trực quan hóa qua hệ thống 8 bảng số liệu thống kê chi tiết và sơ đồ hóa quy trình luân chuyển chứng từ, giúp các nhà quản lý dễ dàng nhận diện sai lệch giữa dự toán giao và thực tế chấp hành.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước tại Quận Cầu Giấy giai đoạn 2015–2025, luận văn đưa ra 5 nhóm giải pháp đồng bộ:

1. Đổi mới quy trình lập và giao dự toán thu – chi ngân sách: Chuyển đổi phương pháp lập dự toán truyền thống sang lập dự toán theo kết quả đầu ra. Chi cục Thuế và Phòng Tài chính – Kế hoạch chủ động xây dựng mô hình dự báo nguồn thu khoa học, bảo đảm độ sai lệch giữa dự toán và thực hiện dưới 5%, hoàn thành mục tiêu tăng thu ngân sách từ khu vực ngoài quốc doanh từ 12% đến 15%/năm trong giai đoạn 2015–2020.

2. Siết chặt kỷ cương quản lý và cơ cấu lại nhiệm vụ chi ngân sách: Ủy ban nhân dân Quận Cầu Giấy chỉ đạo thực hành tiết kiệm triệt để tối thiểu 10% chi thường xuyên cơ quan hành chính; ưu tiên nâng tỷ trọng chi đầu tư phát triển lên mức 35% đến 40% tổng chi ngân sách; kiểm soát chặt chẽ quy trình thẩm định giá trị xây dựng cơ bản và thanh quyết toán dự án hoàn thành qua Kho bạc Nhà nước.

3. Tăng cường thanh tra, kiểm tra tài chính và công khai minh bạch: Cơ quan Thanh tra Quận phối hợp Phòng Tài chính – Kế hoạch kiểm tra 100% báo cáo quyết toán năm của các đơn vị sự nghiệp và 8 phường trực thuộc theo đúng Thông tư số 01/2007/TT-BTC; công khai dự toán và quyết toán định kỳ trên cổng thông tin điện tử nhằm phát hiện, ngăn chặn thất thoát, tham nhũng.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao chất lượng nhân lực tài chính: Ủy ban nhân dân Quận triển khai số hóa 100% quy trình kế toán công thông qua hệ thống TABMIS; đẩy mạnh tỷ lệ doanh nghiệp kê khai, nộp thuế điện tử đạt trên 95%; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng định kỳ nghiệp vụ tài chính - luật ngân sách cho 100% cán bộ tài chính kế toán cấp phường và các trường học.

5. Kiến nghị hoàn thiện cơ chế phân cấp với cấp trên: Đề xuất Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội và Bộ Tài chính nâng tỷ lệ phần trăm điều tiết để lại cho ngân sách quận đối với các sắc thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp ngoài quốc doanh nhằm tăng tính tự chủ tài chính cho đô thị lõi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tế sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý tài chính – ngân sách cấp quận, huyện: Nắm vững quy trình chuẩn hóa chu trình ngân sách, vận dụng các biểu mẫu phân tích định lượng để kiểm soát 15 khoản thu trọn gói và nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công tại các địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh.

• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công: Tiếp cận case study thực chứng điển hình về quản lý tài chính đô thị với khung lý thuyết đa chiều, số liệu kiểm chứng phong phú và phương pháp so sánh ngang – dọc trên hệ thống báo cáo kế toán nhà nước.

• Cơ quan hoạch định chính sách cấp tỉnh, thành phố (Sở Tài chính, Hội đồng nhân dân): Sử dụng các phát hiện thực tế về điểm nghẽn chi tiêu công và phân cấp nguồn thu tại Cầu Giấy làm căn cứ thực tiễn xây dựng định mức phân bổ ngân sách giai đoạn mới theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015.

• Doanh nghiệp và nhà đầu tư trên địa bàn thành phố: Hiểu rõ định hướng điều hành thu ngân sách, các chính sách ưu đãi phát triển cụm công nghệ thông tin tập trung và kế hoạch phân bổ vốn hạ tầng giao thông đô thị trị giá hàng nghìn tỷ đồng của quận.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu nguồn thu ngân sách của Quận Cầu Giấy giai đoạn 2012–2014 có đặc điểm nổi bật gì?

Nguồn thu mang tính chất đô thị hóa rõ rệt, trong đó ngành thương mại – dịch vụ đóng góp hơn 60,83% tổng giá trị sản xuất. Quận được phân cấp quản lý 15 khoản thu hưởng 100% và 6 khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm, với sự gia tăng nhanh chóng của các sắc thuế ngoài quốc doanh và thuế sử dụng đất.

2. Vì sao công tác lập dự toán thu chi ngân sách cấp quận thường có chênh lệch so với thực hiện?

Chênh lệch phát sinh do phương pháp lập dự toán chủ yếu dựa vào số liệu lịch sử cộng dồn mà chưa dự báo chính xác chu kỳ biến động của thị trường bất động sản và các dự án đầu tư lớn. Minh chứng là các khoản thu tiền sử dụng đất tại quận thường xuyên vượt hoặc hụt từ 10% đến 15% so với dự toán ban đầu.

3. Quận Cầu Giấy tiếp thu bài học kinh nghiệm nào từ Quận Tây Hồ trong quản lý ngân sách?

Quận Cầu Giấy áp dụng bài học về phân cấp ủy nhiệm thu triệt để cho cấp phường, kết hợp kiểm soát chi tiêu theo kết quả đầu ra. Việc học tập mô hình thu đạt 103,22% kế hoạch (3.500 tỷ đồng năm 2013) của Tây Hồ giúp Cầu Giấy tối ưu hóa công tác cải cách thủ tục hành chính và nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài.

4. Vai trò của Kho bạc Nhà nước trong chu trình quản lý ngân sách quận được thể hiện ra sao?

Kho bạc Nhà nước Cầu Giấy đóng vai trò chốt chặn kiểm soát chi, thẩm định tính hợp pháp của toàn bộ chứng từ thanh toán trực tiếp cho người thụ hưởng, kiểm soát giải ngân bồi thường giải phóng mặt bằng gần 3.000 tỷ đồng và từ chối các khoản chi vượt định mức quy định.

5. Luận văn đưa ra giải pháp trọng tâm nào để cắt giảm áp lực chi thường xuyên giai đoạn 2015–2025?

Giải pháp trọng tâm là triệt để tiết kiệm 10% chi quản lý hành chính, chuyển đổi cơ chế tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp công lập, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng hệ thống TABMIS nhằm tinh giản bộ máy, hướng dòng vốn tiết kiệm sang chi đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện lý luận về chu trình quản lý ngân sách cấp quận trên địa bàn 12,04 km² với 8 phường trực thuộc và hơn 130.000 lao động.
• Đánh giá sắc bén thực trạng thu – chi ngân sách trong bối cảnh giá trị sản xuất vượt 75.000 tỷ đồng, chỉ rõ nguyên nhân của sự chênh lệch dự toán và gánh nặng chi thường xuyên.
• Rút ra các bài học thực tiễn giá trị từ mô hình quản lý ngân sách đạt 3.500 tỷ đồng của Quận Tây Hồ để ứng dụng phù hợp vào điều kiện Quận Cầu Giấy.
• Đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp chiến lược và kiến nghị cụ thể cho giai đoạn 2015–2025 với mục tiêu tăng thu bền vững từ 12% đến 15%/năm và số hóa trên 95% công tác thuế.
• Đây là tài liệu tham khảo thiết thực, cung cấp góc nhìn chuyên sâu và giải pháp khả thi cho các nhà quản lý tài chính công, chuyên gia kinh tế và các cơ quan quản lý nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, những vấn đềcơ bản vềNSNN và cơ sở thực tiễn về quản lý NSNN cấp quận, huyện Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng công tác quản lý NSNN tại Quận Cầu Giấy trong giai đoạn 2012 – 2014. Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý NSNN tại Quận Cầu Giấy trong giai đoạn 2015 – 2025. 3 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU, NHƢ̃NG VẤN ĐỀCƠ BẢN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC VÀCƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP QUẬN (HUYỆN) 1.

Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trên thực tế đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về các khoản thu, chi NSNN và đã từng có nhiều đề tài nghiên cứu về vấn đề này. Tuy nhiên đề tài về thu, chi NS đảm bảo tính cân đối là một vấn đề hết sức nhạy cảm trong công tác quản lý và kiểm tra. Vì vậy mỗi đề tài lại đưa ra được những giải pháp và cách thực hiện khác nhau. Song các giải pháp để quản lý nguồn NSNN hiệu quả đến đâu thì lại là một câu hỏi đặt ra mà tôi nghĩ và mong rằng công tác quản lý ở mỗi cấp ngày càng được nâng cao để đem lại lợi ích chính đáng cho các đối tượng được hưởng.

Đề tài này tuy không phải là một đề tài hoàn toàn mới nhưng đề cập đến vấn đề phát triển kinh tế, xã hội và các vấn đề quan trọng khác của đất nước. Vì vậy, tác giả đã chọn đề tài này với mong muốn có thể góp phần nào hoàn thiện công tác quản lý NSNN tại Quận Cầu Giấy – TP Hà Nội. Các nghiên cứu xung quanh vấn đề quản lý NSNN: - Luận án tiến sĩ “Nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tỉnh An Giang giai đoạn 2011 – 2015 và tầm nhìn đến 2020” của tác giả Tô Thiện Hiền, trường Đại học ngân hàng, TP. Hồ Chí Minh, năm 2012.

Đề tài đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước và quản lý ngân sách nhà nước của tỉnh. Về lý luận: luận án góp phần làm sáng tỏ lý thuyết về vị trí, vai trò của hệ thống ngân sách địa phương An Giang và mối quan hệ hữu cơ trong quan hệ cân đối giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương theo nguyên tắc phát triển kinh tế ngành và lãnh thổ (khu vực). Phân tích rõ thực trạng về hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tỉnh An Giang; đánh giá những thành tích đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế cần khắc phục. Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân 4 sách nhà nước tỉnh An Giang giai đoạn 2011 – 2015 và đến 2020.

Đề ra các biện pháp thực hiện những giải pháp về quản lý ngân sách nhà nước tỉnh An Giang. Đóng góp mới về cơ chế quản lý ngân sách: Đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách địa phương trên các góc độ: phân định quản lý thu – chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương; quan hệ về quá trình ngân sách (lập, chấp hành và quyết toán ngân sách); nâng cao vai trò của chính quyền địa phương trong tự chủ ngân sách và mở rộng quyền tự quyết của ngân sách xã, để từng bước đưa ngân sách xã thực sự là một khâu cấu thành của NSNN. Đây là một đề tài nghiên cứu về tình hình NSNN của một tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, tuy có khác về điều kiện kinh tế - xã hội của một quận nội thành ở phía Bắc như Quận Cầu Giấy, tuy nhiên cũng giúp cho bài luận văn có được những kiến thức sâu hơn về quản lý ngân sách và phân cấp ngân sách của một tỉnh. - Luận văn Thạc sỹ Kinh doanh và quản lý “Quản lý ngân sách nhà nước của thị xã Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình” của tác giả Nguyễn Thanh Hà, năm 2012.

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện, giai đoạn 2008-2011. Luận văn đã hệ thống hoá được sự hình thành, tồn tại và phát triển của ngân sách huyện qua các thời kỳ lịch sử, vai trò của nó đối với sự phát triển cũng như sự nâng cao hiệu lực quản lý của hệ thống chính trị địa phương trong phát triển kinh tế- xã hội. Phân tích thực trạng về quản lý ngân sách thị xã Tam Điệp và các hoạt động tài chính trên địa bàn để làm rõ những ưu điểm, tồn tại cơ bản và nguyên nhân của nó. Trên cơ sở đó, luận văn đã đưa ra một số mục tiêu định hướng và các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý ngân sách địa phương trên địa bàn trong giai đoạn tới.

Đây là bài viết nghiên cứu về công tác quản lý ngân sách nhà nước của một huyện, tuy nhiên giai đoạn nghiên cứu từ 2008-2011, đến nay luật ngân sách đã có nhiều thay đổi. - Luận văn “Quản lý chi thường xuyên ngân sách tại quận Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội” của tác giả Trần Thị Thúy, trường Đại học kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2015. Đề tài đã hệ thống hóa được những vấn đề mang tính lý luận về 5 ngân sách nhà nước, kiểm soát chi NSNN: Làm rõ thực trạng, ưu điểm, khuyết điểm công tác chi NSNN của một quận nội thành Hà Nội (mới được thành lập năm 2014), xác định được định hướng và đưa ra được các giải pháp thiết thực góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả chi NSNN, hạn chế những biểu hiện tham ô, lãng phí gây thất thoát NSNN.

Tuy nhiên, phạm vi của đề tài còn hạn chế, mới chỉ ở công tác chi thường xuyên ngân sách của một quận. Vì vậy chưa phản ánh được thực trạng tổng thể về quản lý nguồn thu, cân đối chi ngân sách của một quận nội thành. - Bài viết “Trách nhiệm giải trình trong quản lý NSNN ” của Th.s Mai Đình Lâm, trên trang tinmoi.vn cũng đưa ra một số các giải pháp cần khắc phục trong quản lý NSNN thông qua các biện pháp để quản lý NSNN hiệu quả. Tuy nhiên bài viết chưa nghiên cứu cụ thể cho từng cấp ngân sách nên vẫn còn là một vấn đề cần phải tập trung nghiên cứu riêng.

- Bài viết “Kinh nghiệm quản lý ngân sách của một số nước” của PGS. TS Trần Thị Lan Hương - Đại học Bách Khoa Hà Nội, đăng trên trang tapchitaichinh.vn Hầu hết các nghiên cứu trên đã đưa ra được những vấn đề cơ bản về quản lý NSNN nói chung, tình hình thực tế quản lý NSNN tại các địa bàn nói riêng. Tuy nhiên mới chỉ ở khía cạnh quản lý chung trên từng địa bàn, chưa so sánh được cụ thể vấn đề quản lý NSNN địa bàn này với địa bàn khác có cùng cơ cấu kinh tế. Cầu Giấy là một quận nội thành Hà Nội có điều kiện kinh tế thuận lợi cho phát triển kinh tế nhất là ngành du lịch, thương mại…Hàng năm nguồn thu và nhiệm vụ chi NSNN trên địa bàn quận là rất lớn nên vấn đề quản lý NSNN trên địa bàn quận rất được coi trọng.

Từ kinh nghiệm quản lý NSNN của các tỉnh, quận, huyện trên, Quận Cầu Giấy cũng cần nhìn nhận quá trình quản lý ngân sách của địa phương mình đã hiệu quả chưa và xem xét những giải pháp nào phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả trong quản lý NSNN Quận Cầu Giấy trong thời gian tới.Ngân sách nhà nƣớc và hệ thống ngân sách nhà nƣớc cấp quâṇ , huyện.Ngân sách nhà nước và hệ thống ngân sách nhà nước 1. Khái niệm ngân sách nhà nước 6 Trong thời kì mở cửa hội nhập cùng kinh tế quốc tế ở nước ta như hi ện nay không những đòi hỏi sự chuyển đổi về thể chế và cơ cấu kinh tế nói chung mà còn đòi hỏi những chuyển biến cần thiết về cả nhận thức và thể chế tài chính, ngân sách. Do đó việc nhận thức đúng đắn bản chất, chức năng của NSNN sẽ giúp cho chúng ta sử dụng nhạy bén công cụ NSNN trong điều hành chính sách kinh tế vĩ mô. Ở Việt Nam chúng ta cũng có rất nhiều quan điểm khác nhau về NSNN tuy nhiên theo Luật NSNN đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 16/12/2002, được bổ sung sửa đổi theo luật NSNN năm 2015 - Luật 83/2015-QH13 thì:“NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”.

Đây được coi là một khái niệm cơ bản nhất về NSNN. Trên thực tiễn hoạt động ngân sách nhà nước là hoạt động thu (tạo thu) và chi tiêu (sử dụng) quỹ tiền tệ của Nhà Nước, làm cho nguồn tài chính vận động giữa một bên là Nhà nước với một bên là các chủ thể kinh tế, xã hội trong quá trình phân phối tổng sản phẩm quốc dân dưới hình thức giá trị. Đằng sau các hoạt động thu chi đó chứa đựng các mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với chủ thể khác. Nói cách khác, ngân sách nhà nước phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với các chủ thể kinh tế trong nền kinh tế - xã hội và trong phân phối tổng sản phẩm xã hội.

Thông qua việc tạo lập, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước chuyển dịch một bộ phận thu nhập bằng tiền của các chủ thể thành thu nhập của Nhà nước và nhà nước chuyển dịch thu nhập đó đến các chủ thể được thụ hưởng nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Bản chất của ngân sách nhà nước NSNN không thể tách rời Nhà nước, là hệ thống các mối quan hệ thu, chi giữa Nhà nước và xã hội phát sinh trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng các nguồn tài chính nhằm đảm bảo yêu cầu thực hiện chức năng quản lý, điều hành KT- XH thông qua dự toán, quyết toán các nguồn thu, nhiệm vụ chi bằng tiền trong thời gian nhất định thường là 1 năm. Chức năng ngân sách nhà nước - Một là, chức năng phân phối NSNN. NSNN vững mạnh là khi thể hiện việc phân phối và quản lý chi tiêu đúng đắn, hợp lý và hiệu quả.

Nhà nước sử dụng khối lượng tài chính từ nguồn NSNN để chi tiêu vào mục đích phát triển kinh tế - xã hội và chi tiêu cho sự hoạt động của bộ máy Nhà nước. Như vậy, chức năng của NSNN, ngoài việc động viên nguồn thu thì còn phải thực hiện quản lý và phân phối chi tiêu sao cho có hiệu quả.