Hoàn thiện hoạt động quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp công lập tại sở tài chính thành phố đà nẵng

Tài liệu nghiên cứu Hoàn thiện hoạt động quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp công lập, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Lê Thị Thúy Loan
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Hoàn thiện hoạt động quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp công lập tại Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Ý nghĩa khoa học, thực tiễn của đề tài
• 0.6. Kết cấu đề tài
• 0.7. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP TẠI SỞ TÀI CHÍNH
• 1.1. CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
• 1.1.1. Khái niệm NSNN
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP TẠI SỞ TÀI CHÍNH THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1. KHÁI QUÁT CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ QUẢN LÝ CỦA SỞ TÀI CHÍNH THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1.1. Vài nét về thành phố Đà Nẵng
• 2.1.2. Giới thiệu về Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng
• 2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP TẠI SỞ TÀI CHÍNH TP ĐÀ NẴNG
• 2.2.1. Thực trạng công tác tổ chức quản lý chi thường xuyên NSNN đối với ĐVSNCL tại Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng
• 2.2.2. Thực trạng nội dung hoạt động quản lý
• 2.2.3. Phân tích kết quả công tác quản lý
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN ĐỐI VỚI ĐVSNCL TẠI SỞ TÀI CHÍNH
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: KHUYẾN NGHỊ HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP TẠI SỞ TÀI CHÍNH THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.1. CÁC CĂN CỨ KHUYẾN NGHỊ
• 3.1.1. Căn cứ kết quả phân tích
• 3.1.2. Căn cứ về chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về cải cách ngân sách Nhà nước
• 3.1.3. Mục tiêu phát triển kinh tế xã hội đến năm 2020 của thành phố Đà Nẵng
• 3.1.4. Phương hướng hoàn thiện hoạt động quản lý chi NSNN đối với ĐVSNCL tại Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng
• 3.2. KHUYẾN NGHỊ HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CHI NSNN ĐỐI VỚI ĐVSNCL TẠI SỞ TÀI CHÍNH THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.2.1. Hoàn thiện khâu lập dự toán chi thường xuyên
• 3.2.2. Hoàn thiện khâu chấp hành dự toán chi thường xuyên
• 3.2.3. Hoàn thiện khâu quyết toán chi thường xuyên
• 3.2.4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra
• 3.2.5. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý
• 3.2.6. Khai thác tốt các ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý chi NSNN
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ và các cơ quan trung ương
• 3.3.2. Kiến nghị đối với các cơ quan chức năng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Đà Nẵng

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò huyết mạch của nền kinh tế, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an sinh xã hội và quốc phòng, an ninh. Trong bối cảnh nguồn thu ngân sách còn nhiều khó khăn, việc quản lý chi tiêu chặt chẽ, hiệu quả là vô cùng quan trọng. Hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) đóng vai trò nòng cốt trong việc cung cấp dịch vụ công, đảm bảo tiếp cận bình đẳng cho người dân. Tuy nhiên, việc chi tiêu từ NSNN cho các ĐVSNCL còn lớn, một số đơn vị gây lãng phí. Do đó, việc đẩy mạnh tự chủ cho các ĐVSNCL đang được Chính phủ và các ban ngành thúc đẩy nhằm cải cách tài chính công toàn diện. Theo Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 của Quốc hội, NSNN là toàn bộ khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một thời gian nhất định.

1.1. Định Nghĩa và Vai Trò Của Ngân Sách Nhà Nước NSNN

Ngân sách nhà nước, theo định nghĩa, là kế hoạch tài chính toàn diện của quốc gia, bao gồm tất cả các nguồn thu và các khoản chi tiêu dự kiến trong một năm tài chính. NSNN không chỉ là công cụ để Nhà nước điều hành nền kinh tế mà còn là phương tiện để thực hiện các chính sách xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng. Vai trò của NSNN rất quan trọng, bởi nó thể hiện khả năng của Nhà nước trong việc huy động và phân bổ nguồn lực tài chính để đạt được các mục tiêu phát triển đã đề ra.

1.2. Chi Ngân Sách Nhà Nước Cho Đơn Vị Sự Nghiệp Công Lập

Chi NSNN cho ĐVSNCL là một phần quan trọng của tổng chi NSNN, bao gồm các khoản chi để đảm bảo hoạt động thường xuyên, đầu tư phát triển và thực hiện các nhiệm vụ chính trị - xã hội được giao. Việc quản lý và sử dụng hiệu quả các khoản chi này có ý nghĩa then chốt đối với chất lượng dịch vụ công và sự phát triển bền vững của các ĐVSNCL. Cần thiết phải xem xét các tiêu chí và quy trình chi tiêu cụ thể để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm.

II. Thực Trạng Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Đà Nẵng Thách Thức

Hoạt động quản lý chi NSNN được thực hiện theo quy định của Luật NSNN, song vẫn còn tồn tại hạn chế. Hệ thống văn bản pháp lý còn bất cập, một số quy định thiếu chặt chẽ, tạo kẽ hở cho việc lợi dụng, thất thoát, lãng phí NSNN, chưa tạo sự chủ động cho các đơn vị sử dụng ngân sách. Năm 2017, Luật NSNN năm 2015 có hiệu lực, tạo bước ngoặt trong quản lý NSNN theo hành lang pháp lý mới, đầy đủ và đồng bộ hơn. Nghị định số 16/2015/NĐ-CP về cơ chế tự chủ của ĐVSNCL được đánh giá là bước ngoặt lớn, tạo điều kiện cho các đơn vị phát triển. Sở Tài chính cần nắm bắt và hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên NSNN.

2.1. Bất Cập Trong Hệ Thống Văn Bản Pháp Lý Về Quản Lý Chi

Hệ thống văn bản pháp lý về quản lý chi NSNN còn tồn tại nhiều bất cập, gây khó khăn cho việc thực thi và kiểm soát. Các quy định thiếu đồng bộ và chồng chéo, tạo ra những kẽ hở cho việc lợi dụng và thất thoát. Việc thiếu hướng dẫn chi tiết và cụ thể về các khoản chi cũng gây khó khăn cho các đơn vị sử dụng ngân sách trong việc lập kế hoạch và thực hiện chi tiêu.

2.2. Hạn Chế Trong Cơ Chế Tự Chủ Tài Chính Của ĐVSNCL

Cơ chế tự chủ tài chính của ĐVSNCL còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc quản lý và sử dụng các nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp. Các đơn vị còn thiếu quyền chủ động trong việc quyết định các khoản chi tiêu, dẫn đến việc lãng phí và sử dụng không hiệu quả nguồn lực tài chính. Bên cạnh đó, việc kiểm soát và giám sát hoạt động tài chính của các ĐVSNCL còn chưa chặt chẽ.

2.3. Thiếu Tính Chủ Động Cho Các Đơn Vị Sử Dụng Ngân Sách

Các đơn vị sử dụng ngân sách chưa có đủ tính chủ động trong việc lập kế hoạch chi tiêu và thực hiện các hoạt động. Việc phải tuân thủ quá nhiều quy trình và thủ tục phức tạp khiến cho các đơn vị mất nhiều thời gian và công sức, làm giảm hiệu quả công việc. Cần có những giải pháp để trao quyền tự chủ hơn cho các đơn vị sử dụng ngân sách, giúp họ chủ động hơn trong việc quản lý và sử dụng nguồn lực.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Lập Dự Toán Chi Thường Xuyên Đà Nẵng

Để hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN, cần hoàn thiện khâu lập dự toán chi thường xuyên. Cần xây dựng quy trình lập dự toán chi tiết, minh bạch, dựa trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật và tiêu chuẩn, định mức chi tiêu. Đồng thời, cần tăng cường sự tham gia của các đơn vị sử dụng ngân sách vào quá trình lập dự toán, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của dự toán. Theo Nghị quyết Trung ương 7 khóa XII về cải cách chính sách tiền lương, cần gắn việc xây dựng dự toán với việc thực hiện cải cách tiền lương.

3.1. Xây Dựng Quy Trình Lập Dự Toán Chi Tiết và Minh Bạch

Việc xây dựng một quy trình lập dự toán chi tiết và minh bạch là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của dự toán. Quy trình này cần phải quy định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, các bước thực hiện và các tiêu chí để đánh giá tính hợp lý của dự toán. Bên cạnh đó, cần phải công khai hóa thông tin về dự toán để tạo điều kiện cho sự tham gia của cộng đồng.

3.2. Tăng Cường Tham Gia Của Đơn Vị Sử Dụng Ngân Sách

Các đơn vị sử dụng ngân sách là những người trực tiếp thực hiện các hoạt động chi tiêu, do đó họ có hiểu biết sâu sắc về nhu cầu và khả năng của mình. Việc tăng cường sự tham gia của các đơn vị này vào quá trình lập dự toán sẽ giúp cho dự toán sát thực tế hơn và có tính khả thi cao hơn. Cần tạo ra một cơ chế để các đơn vị có thể đóng góp ý kiến và phản biện về dự toán.

IV. Tối Ưu Chấp Hành Dự Toán Chi Thường Xuyên Tại Đà Nẵng

Cần hoàn thiện khâu chấp hành dự toán chi thường xuyên. Cần tăng cường kiểm soát chi tiêu, đảm bảo chi đúng mục đích, đúng định mức, tiêu chuẩn. Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục thanh toán, tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị sử dụng ngân sách. Cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý chi tiêu, nâng cao hiệu quả và minh bạch. Theo Luật Phòng, chống tham nhũng, cần công khai, minh bạch thông tin về chi tiêu công.

4.1. Tăng Cường Kiểm Soát Chi Tiêu và Đảm Bảo Tính Hợp Lệ

Công tác kiểm soát chi tiêu cần được tăng cường để đảm bảo rằng các khoản chi được thực hiện đúng mục đích, đúng định mức và tuân thủ các quy định của pháp luật. Cần phải có những biện pháp để phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm. Việc kiểm soát chi tiêu cần được thực hiện một cách thường xuyên và liên tục, không chỉ trước khi chi tiêu mà còn cả sau khi chi tiêu.

4.2. Đơn Giản Hóa Thủ Tục Thanh Toán và Tạo Thuận Lợi

Thủ tục thanh toán cần được đơn giản hóa để tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị sử dụng ngân sách. Các quy trình và thủ tục rườm rà, phức tạp cần được loại bỏ. Cần phải có những quy định rõ ràng và dễ hiểu về các thủ tục thanh toán. Việc đơn giản hóa thủ tục thanh toán sẽ giúp cho các đơn vị tiết kiệm được thời gian và công sức.

V. Nâng Cao Chất Lượng Quyết Toán Chi Ngân Sách Đà Nẵng

Cần hoàn thiện khâu quyết toán chi thường xuyên. Cần xây dựng quy trình quyết toán chi tiết, rõ ràng, đảm bảo tính chính xác và trung thực. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, thanh tra quyết toán, phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm. Cần công khai thông tin về quyết toán chi ngân sách, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Theo Luật Kiểm toán nhà nước, cần tăng cường vai trò của Kiểm toán nhà nước trong kiểm toán quyết toán ngân sách.

5.1. Xây Dựng Quy Trình Quyết Toán Chi Tiết và Rõ Ràng

Việc xây dựng quy trình quyết toán chi tiết, rõ ràng là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác và trung thực của báo cáo quyết toán. Quy trình này cần phải quy định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, các bước thực hiện và các tiêu chí để đánh giá tính hợp lệ của các khoản chi. Bên cạnh đó, cần phải có những hướng dẫn cụ thể về cách thức lập báo cáo quyết toán.

5.2. Tăng Cường Kiểm Tra Thanh Tra và Xử Lý Sai Phạm

Công tác kiểm tra, thanh tra quyết toán cần được tăng cường để phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm. Cần phải có những biện pháp để ngăn chặn các hành vi gian lận và làm giả báo cáo quyết toán. Việc kiểm tra, thanh tra cần được thực hiện một cách thường xuyên và liên tục, không chỉ sau khi quyết toán mà còn cả trong quá trình thực hiện chi tiêu.

VI. Ứng Dụng CNTT Quản Lý Chi NSNN Hiệu Quả Tại Đà Nẵng

Khai thác tốt các ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong công tác quản lý chi NSNN là yếu tố then chốt. Cần đầu tư phát triển hệ thống thông tin quản lý NSNN hiện đại, đồng bộ, kết nối liên thông giữa các đơn vị liên quan. Đồng thời, cần đào tạo, nâng cao trình độ CNTT cho đội ngũ cán bộ quản lý, sử dụng ngân sách. Theo chủ trương của Chính phủ về chuyển đổi số, cần đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong tất cả các khâu của quy trình quản lý NSNN.

6.1. Đầu Tư Phát Triển Hệ Thống Thông Tin Quản Lý NSNN

Cần đầu tư vào việc phát triển một hệ thống thông tin quản lý NSNN hiện đại và tích hợp. Hệ thống này cần có khả năng thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác. Nó cũng cần phải có khả năng kết nối với các hệ thống thông tin khác trong và ngoài cơ quan tài chính. Một hệ thống thông tin quản lý NSNN tốt sẽ giúp cho việc quản lý và điều hành NSNN trở nên hiệu quả hơn.

6.2. Đào Tạo Nâng Cao Trình Độ CNTT Cho Cán Bộ

Để sử dụng hiệu quả hệ thống thông tin quản lý NSNN, cần phải đào tạo và nâng cao trình độ CNTT cho đội ngũ cán bộ. Cán bộ cần được trang bị những kiến thức và kỹ năng cần thiết để sử dụng hệ thống một cách thành thạo. Việc đào tạo cần được thực hiện một cách thường xuyên và liên tục để đảm bảo rằng cán bộ luôn có những kiến thức và kỹ năng mới nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò huyết mạch trong nền kinh tế, là công cụ quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững, thực hiện chính sách an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh. Trong bối cảnh nguồn thu ngân sách còn nhiều khó khăn, việc quản lý chặt chẽ các khoản chi, đặc biệt là chi thường xuyên đối với đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL), trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính. Thành phố Đà Nẵng, với quy mô dân số hơn 1 triệu người và tổng thu NSNN đạt khoảng 19.000 tỷ đồng năm 2017, có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội khu vực miền Trung. Tuy nhiên, hoạt động quản lý chi NSNN đối với ĐVSNCL tại Sở Tài chính Đà Nẵng còn tồn tại nhiều hạn chế, như hệ thống văn bản pháp lý chưa đồng bộ, quy trình quản lý chưa tối ưu, và năng lực cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN đối với ĐVSNCL tại Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015-2017, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo sử dụng ngân sách đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong hoạt động quản lý chi thường xuyên NSNN tại Sở Tài chính Đà Nẵng, không bao gồm chi đầu tư phát triển và các đơn vị sự nghiệp cấp quận, huyện. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần cải cách tài chính công, nâng cao năng lực quản lý ngân sách địa phương, đồng thời hỗ trợ thực hiện các chính sách phát triển kinh tế xã hội của thành phố.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý ngân sách nhà nước, tập trung vào:

• Lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước: Định nghĩa NSNN theo Luật NSNN số 83/2015/QH13, vai trò chi NSNN trong duy trì hoạt động bộ máy nhà nước, đảm bảo an ninh, an sinh xã hội và phát triển kinh tế.
• Mô hình quản lý chi ngân sách nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp công lập: Bao gồm các khâu lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán chi NSNN, với sự tham gia của các chủ thể như Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước, đơn vị sự nghiệp.
• Khái niệm tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập: Phân loại theo mức độ tự chủ (tự đảm bảo chi thường xuyên, đảm bảo một phần, hoặc do ngân sách đảm bảo toàn bộ chi thường xuyên).
• Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi NSNN: Bao gồm năng lực cán bộ, tổ chức bộ máy, công nghệ thông tin, cơ chế chính sách và ý thức chấp hành của đơn vị sử dụng ngân sách.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: ngân sách nhà nước, chi thường xuyên, đơn vị sự nghiệp công lập, tự chủ tài chính, quản lý dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán ngân sách.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp tài liệu, phân tích số liệu thứ cấp và khảo sát thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu chi NSNN thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015-2017, báo cáo tự chủ tài chính của các ĐVSNCL, các báo cáo kiểm toán, ý kiến chuyên gia và cán bộ quản lý tại Sở Tài chính.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phân tích thống kê mô tả, so sánh đối chiếu số liệu qua các năm, đánh giá thực trạng và xác định các hạn chế trong công tác quản lý chi thường xuyên NSNN.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tập trung vào toàn bộ 143 ĐVSNCL do Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng quản lý, trong đó phân loại theo mức độ tự chủ tài chính và lĩnh vực hoạt động.
• Timeline nghiên cứu: Phân tích dữ liệu giai đoạn 2015-2017, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp đến năm 2020.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khách quan, khoa học, dựa trên số liệu thực tế và các quy định pháp luật hiện hành, nhằm đưa ra các khuyến nghị phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu chi ngân sách địa phương: Thu ngân sách địa phương hưởng theo phân cấp tăng từ 10.544 triệu đồng năm 2015 lên 12.360 triệu đồng năm 2017, tương đương mức tăng khoảng 17,2%. Chi ngân sách cũng tăng từ 14.694 triệu đồng năm 2015 lên 24.694 triệu đồng năm 2017, tăng 68%, cho thấy áp lực chi tiêu ngày càng lớn.

2. Qui mô và cơ cấu ĐVSNCL: Đến năm 2018, Sở Tài chính quản lý 143 ĐVSNCL cấp thành phố, trong đó 23,4% tự đảm bảo chi thường xuyên, 38,3% đảm bảo một phần và 38,3% do ngân sách đảm bảo toàn bộ chi thường xuyên. Lĩnh vực giáo dục chiếm 19,86%, y tế 19,15%, văn hóa thể thao và du lịch 11,35%.

3. Thực trạng quản lý chi thường xuyên: Công tác lập dự toán, chấp hành và quyết toán chi NSNN được thực hiện theo quy trình, tuy nhiên còn tồn tại các hạn chế như: quy trình lập dự toán chưa linh hoạt, việc chấp hành dự toán chưa kịp thời, quyết toán còn sai sót và chưa đồng bộ. Số lượng ĐVSNCL chưa được giao quyền tự chủ tài chính còn nhiều, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách.

4. Nhân tố ảnh hưởng: Năng lực cán bộ quản lý còn hạn chế, tổ chức bộ máy chưa tối ưu, ứng dụng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, hệ thống pháp luật và chính sách còn bất cập, ý thức chấp hành của một số đơn vị chưa nghiêm túc. Kiểm toán Nhà nước phát hiện một số sai phạm trong quản lý chi NSNN tại các ĐVSNCL.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ về thu chi ngân sách địa phương phản ánh sự phát triển kinh tế xã hội của Đà Nẵng, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn trong quản lý chi thường xuyên NSNN. Tỷ lệ ĐVSNCL do ngân sách đảm bảo chi thường xuyên còn cao, cho thấy chưa phát huy hiệu quả tự chủ tài chính, dẫn đến tình trạng lãng phí và thiếu minh bạch.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành tài chính công, các hạn chế về năng lực cán bộ và quy trình quản lý là những điểm chung, đồng thời việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách còn hạn chế so với các địa phương phát triển. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực quản lý và tăng cường kiểm tra, giám sát là cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng thu chi ngân sách giai đoạn 2015-2017, bảng phân loại ĐVSNCL theo mức độ tự chủ tài chính, và biểu đồ đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi NSNN.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy trình lập dự toán chi thường xuyên: Đẩy mạnh hướng dẫn, kiểm tra việc lập dự toán theo đúng quy định, tăng cường tính linh hoạt và phù hợp với thực tế hoạt động của ĐVSNCL. Mục tiêu nâng tỷ lệ dự toán được phê duyệt đúng hạn lên 95% trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính phối hợp với các đơn vị sự nghiệp.

2. Tăng cường công tác chấp hành dự toán và quyết toán: Thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ, đảm bảo cấp phát kinh phí kịp thời, kiểm soát chặt chẽ các khoản chi vượt dự toán. Mục tiêu giảm tỷ lệ sai sót trong quyết toán xuống dưới 2% trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước.

3. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý: Tổ chức đào tạo chuyên sâu về quản lý ngân sách, kỹ năng kiểm tra, giám sát và ứng dụng công nghệ thông tin. Mục tiêu 100% cán bộ quản lý được đào tạo trong vòng 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính phối hợp với các cơ sở đào tạo.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi NSNN: Triển khai hệ thống quản lý ngân sách điện tử, tích hợp dữ liệu giữa các đơn vị, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý. Mục tiêu hoàn thành trong 2 năm, giảm thời gian xử lý hồ sơ chi ngân sách xuống 30%. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính, UBND thành phố.

5. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm: Thiết lập kế hoạch thanh tra định kỳ, xử lý nghiêm các sai phạm trong quản lý chi NSNN, nâng cao ý thức chấp hành của các ĐVSNCL. Mục tiêu giảm 50% số vụ vi phạm trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính phối hợp với Thanh tra Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngân sách tại các Sở Tài chính địa phương: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN, áp dụng các giải pháp cải tiến quy trình và công nghệ.

2. Lãnh đạo và kế toán các đơn vị sự nghiệp công lập: Hiểu rõ về cơ chế tự chủ tài chính, quy trình lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách, từ đó nâng cao năng lực quản lý tài chính.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực chi thường xuyên và đơn vị sự nghiệp công lập.

4. Cơ quan thanh tra, kiểm toán và các tổ chức giám sát tài chính công: Tham khảo để đánh giá, kiểm tra và đề xuất chính sách quản lý ngân sách hiệu quả hơn, góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước là gì?
   Quản lý chi thường xuyên NSNN là quá trình lập dự toán, chấp hành và quyết toán các khoản chi phục vụ hoạt động thường xuyên của các cơ quan, đơn vị, đặc biệt là ĐVSNCL, nhằm đảm bảo sử dụng ngân sách đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả.

2. Tại sao việc quản lý chi NSNN đối với ĐVSNCL lại quan trọng?
   ĐVSNCL là đơn vị chủ chốt cung cấp dịch vụ công, chi NSNN chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động của họ. Quản lý tốt giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, giảm lãng phí, đảm bảo thực hiện chính sách an sinh xã hội và phát triển kinh tế.

3. Những khó khăn chính trong quản lý chi NSNN tại Sở Tài chính Đà Nẵng là gì?
   Bao gồm năng lực cán bộ còn hạn chế, quy trình quản lý chưa đồng bộ, ứng dụng công nghệ thông tin chưa hiệu quả, hệ thống pháp luật còn bất cập và ý thức chấp hành của một số đơn vị chưa nghiêm túc.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN?
   Cần hoàn thiện quy trình lập dự toán, tăng cường giám sát chấp hành và quyết toán, đào tạo cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm.

5. Phạm vi nghiên cứu của luận văn này là gì?
   Nghiên cứu tập trung vào quản lý chi thường xuyên NSNN đối với ĐVSNCL do Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng quản lý trong giai đoạn 2015-2017, không bao gồm chi đầu tư phát triển và các đơn vị cấp quận, huyện.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi thường xuyên NSNN đối với ĐVSNCL tại Sở Tài chính Đà Nẵng, làm rõ các khâu lập dự toán, chấp hành và quyết toán.
• Phân tích thực trạng giai đoạn 2015-2017 cho thấy sự tăng trưởng thu chi ngân sách mạnh mẽ, nhưng còn nhiều hạn chế trong quản lý chi thường xuyên.
• Đã xác định các nhân tố ảnh hưởng như năng lực cán bộ, tổ chức bộ máy, công nghệ thông tin và chính sách pháp luật.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện quy trình quản lý, nâng cao năng lực cán bộ, ứng dụng công nghệ và tăng cường kiểm tra, giám sát.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo bao gồm triển khai đào tạo, áp dụng công nghệ thông tin và xây dựng kế hoạch thanh tra định kỳ để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.

Luận văn kêu gọi các cơ quan quản lý, đơn vị sự nghiệp và nhà nghiên cứu tiếp tục quan tâm, áp dụng các giải pháp đề xuất nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững tại thành phố Đà Nẵng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chi thƣờng xuyên NSNN đối với đơn vị sự nghiệp công lập của Sở Tài chính. Chương 2: Thực trạng hoạt động công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc đối với đơn vị sự nghiệp công lập tại Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng. Chương 3: Khuyến nghị hoàn thiện hoạt động quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc đối với đơn vị sự nghiệp công lập tại Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng.Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài này, tác giả đã tiến hành thu thập thông tin, tìm hiểu các tài liệu có nội dung tƣơng tự đã đƣợc công nhận để tiến hành nghiên cứu nhằm tìm ra những phƣơng pháp tiếp cận tối ƣu nhất để hoàn thành luận văn. Qua khảo sát, nội dung nghiên cứu các bài báo, luận văn trƣớc đây có liên quan đến đề tài đƣợc sử dụng trong nghiên cứu nàyđƣợc khái quát nhƣ sau: 7.

Các bài báo khoa học trên các Tạp chí [1].Vụ Kế hoạch tài chính (Bộ Y tế 2017): “Thực hiện tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập ngành Y tế”, Tạp chí Tài chính ngày 17 tháng 12 năm 2017. Bài báo đã đánh giá tình hình thực hiện tự chủ của các ĐVSN y tế công lập trong thời gian qua, tác giả đã nêu lên một số những bất cập, hạn chế trong quá trình thực hiện tự chủ của các ĐVSN y tế công lập. Từ những hạn chế đó, tác giả đƣa ra một số giải pháp, đề xuất hƣớng tháo gỡ các vƣớng mắc nhằm nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ khám chữa bệnh, đáp ứng nhu cầu đa dạng của ngƣời dân.TS Nguyễn Trƣờng Giang- Bộ Tài chính: “Đổi mới cơ chế tài chính đơn vị sự nghiệp công theo tinh thần Nghị quyết Trung ƣơng 6 khóa XII”, tạp chí Tài chính ngày 18 tháng 02 năm 2018. Bài báo đã đánh giá những tác động đổi mới của hệ thống ĐVSNCL, nêu ra một số kết quả đạt đƣợc và một số tồn tại hạn chế, từ đó đề xuất giải pháp đổi mới cơ chế phân bổ nguồn lực NSNN.S Trần Thị Hồng Vân (2015); “Hiệu quả sử dụng Ngân sách Nhà nƣớc của địa phƣơng qua góc nhìn Kiểm toán Nhà nƣớc”; Tạp chí Tài chính kỳ 2 tháng 10 năm 2015, trang 29.

Bài báo đã nêu lên đƣợc cơ sở lý luận các tiếp cận để có thể xem xét hiệu quả quản lý, sử dụng NSNN dƣới các góc độ khác nhau.Từ kết quả kiểm toán NSNN của các địa phƣơng đã rút ra đƣợc những kết quả đạt đƣợc và những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, sử dụng NSNN. Tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số hạn chế làm tăng chi NSNN, chƣa phát huy đƣợc hiệu quả nguồn vốn NSNN. Từ đó, tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn vốn NSNN của địa phƣơng.S Lê Thị Mai Liên – Ngô Thị Phƣơng Thảo (2017); “Điểm mới trong phân bổ dự toán chi thƣờng xuyên năm 2017 và những vấn đề đặt ra” Tạp chí Tài chính kỳ 15 tháng 4 năm 2017. Bài báo đã phân tích thực trạng tình hình hệ thống định mức phân bổ ngân sách chi thƣờng xuyên qua các thời kỳ cụ thể: giai đoạn 2004-2006, giai đoạn 2007-2010; giai đoạn 2011-2015 (năm 2016 theo văn bản của Bộ Tài chính vẫn tiếp tục áp dụng các định mức quy định của giai đoạn 2011-2015), và thời kỳ ổn định ngân sách 2017 - 2020; từ đó rút ra nhận xét chung về những điểm mới trong dự toán chi thƣờng xuyên năm 2017, đề xuất những việc cần hoàn thiện để việc phân bổ chi ngân sách thƣờng xuyên đạt hiệu quả, 8 góp phần tăng cƣờng tính công khai, minh bạch trong phân bổ NSNN, tăng tính chủ động, linh hoạt cho các cơ quan trung ƣơng và các địa phƣơng trong xây dựng dự toán ngân sách cũng nhƣ trong quản lý và sử dụng ngân sách.

Luận văn thạc sĩ bảo vệ tại Đại học Đà Nẵng có liên quan Nhìn chung các luận văn đều chỉ mang tính chất cục bộ, chỉ nghiên cứu, phân tích trong phạm vi nghiên cứu trên địa bàn và trong khoảng thời gian nhất định. Luận văn cao học “Tăng cƣờng quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách địa phƣơng thành phố Đà Nẵng” năm 2015 của tác giả Nguyễn Thị Bích Thủy. Luận văn đã nghiên cứu thực trạng công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách địa phƣơng thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2010-2014 và đề xuất hoàn thiện công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách địa phƣơng thành phố Đà Nẵng. Luận văn cao học: “Hoàn thiện công tác quản lý chi thƣờng xuyên Ngân sách nhà nƣớc tại Phòng Tài chính Kế hoạch thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông” của tác giả Nguyễn Văn Phƣơng, năm 2016.

Luận văn phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý chi thƣờng xuyên NSNNtại Phòng Tài chính Kế hoạch thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông.Từ những hạn chế còn tồn tại, luận văn đã đề ra những giải pháp nhằm đảm bảo sử dụng kinh phí NSNN đúng mục đích, tiết kiệm và có hiệu quả, góp phần hoàn thiện công tác quản lý chi thƣờng xuyên NSNN phù hợp với quá trình cải cách tài chính công. Luận văn cao học: “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên Ngân sách Nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc Đắk Lắk” của tác giả Nguyễn Chí Cƣờng, Kho bạc Nhà nƣớc Đắk Lắk, 2016. Luận văn phân tích và đánh giá thực trạng kiểm soát chi thƣờng xuyên 9 NSNN qua KBNN Đắk Lắc. Từ những hạn chế còn tồn tại, luận văn đã đề ra những giải pháp nhằm đảm bảo sử dụng kinh phí NSNN đúng mục đích, tiết kiệm và có hiệu quả, góp phần hoàn thiện công tác quản lý điều hành NSNN .Luận văn cao học “Hoàn thiện quản lý chi thƣờng xuyên NSNN tỉnh Đăk Nông” thực hiện năm 2015 của tác giả Phạm Quốc Hiệp.

Luận văn làm rõ lý luận về vấn đề quản lý chi NSNN, các nhân tố ảnh hƣởng đến quản lý chi NSNN và vai trò của chi NSNN, đặc biệt là chi thƣờng xuyên; đánh giá thực trạng quản lý chi thƣờng xuyên NSNN ở Đắk Nông một số năm gần đây; đề xuất một số giải pháp và kiến nghị hoàn thiện công tác quản lý chi thƣờng xuyên NSNN ở tỉnh Đắk Nông. Luận văn cao học: “Hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nƣớc Đắk GLong, tỉnh Đắk Nông” của tác giả Lê Xuân Minh, Kho bạc Nhà nƣớc Đắk Glong, 2017. Luận văn nghiên cứu thực trạng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản qua KBNN Đắk GLong, tỉnh Đắk Nông giai đoạn 2014- 2016. Từ đó đƣa ra các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ qua KBNN, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa công tác quản lý, điều hành NSNN.

Tuy nhiên, một số nội dung nghiên cứu đã không còn phù hợp với các quy định hiện nay, đồng thời, đề tài chỉ đề cập dến công tác kiểm soát thanh toán chi đầu tƣ xây dựng cơ bản cấp huyện. Luận văn cao học “Hoàn thiện công tác lập, phân bổ và giao dự toán ngân sách địa phƣơng cho ngân sách quận huyện tại Sở Tài chính Đà Nẵng” thực hiện năm 2017 của tác giả Phạm Thị Lan Anh. Luận văn phân tích và đánh giá thực trạng công tác lập, phân bổ và giao dự toán ngân sách địa phƣơng cho ngân sách quận, huyện tại Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng. Từ những hạn chế còn tồn tại, luận văn đã đề ra các 10 khuyến nghị hoàn thiện công tác lập, phân bổ và giao dự toán ngân sách địa phƣơng cho ngân sách quận huyện nhằm đảm bảo sử dụng kinh phí NSNN đúng mục đích, tiết kiệm và có hiệu quả, góp phần hoàn thiện công tác quản lý điều hành.

Khoảng trống nghiên cứu Các luận văn thạc sĩ, bài báo trên là những công trình khoa học có giá trị cao trên địa bàn nghiên cứu; các tác giả đã đề cập đến một số vấn đề liên quan đến quản lý chi ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn từ đó đƣa ra giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng NSNN. Tuy nhiên vẫn còn tồn tại khoảng trống về nghiên cứu, cụ thể: Thứ nhất, phần lớn các đề tài mới tiếp cận ở góc độ quản lý, kiểm soát chi ngân sách nói chung; rất ít công trình đi sâu nghiên cứu về chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc đối với đơn vị sự nghiệp công lập; Thứ hai, các nghiên cứu trên chƣa cập nhật kịp thời những thay đổi trong cơ chế quản lý, quy trình quản lý chi, nhất là chƣa có đề tài nào nghiên cứu về quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc đối với đơn vị sự nghiệp công lập tại Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng. 11 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI THƢỜNG XUYÊN NGÂN SÁCHNHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP TẠI SỞ TÀI CHÍNH 1. CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1.

N ân sá n à nƣớ và n ân sá n à nƣớc a. Khái niệm NSNN Theo Luật Ngân sách nhà nƣớc số 83/2015/QH13 của Quốc Hội khóa 13 quy định:“Ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đƣợc dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc”. Vai trò chi NSNN Chi NSNN để giúp cho bộ máy nhà nƣớc duy trì hoạt động bình thƣờng để thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nƣớc, đảm bảo an ninh, an toàn xã hội, đảm bảo sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia. Hệ thống NSNN và quan hệ giữa các cấp ngân sách Tuỳ theo hệ thống tổ chức hành chính của nhà nƣớc, hệ thống NSNN ở mỗi quốc gia đƣợc hình thành khác nhau.

Tại nƣớc ta, hệ thống NSNN bao gồm ngân sách trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng. Ngân sách địa phƣơng gồm ngân sách của các cấp chính quyền địa phƣơng, cụ thể: - Ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc trung ƣơng (gọi chung là ngân sách tỉnh) bao gồm ngân sách cấp tỉnh và ngân sách của các huyện, quận, thị 12 xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ƣơng; - Ngân sách huyện huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ƣơng (gọi chung là ngân sách huyện) bao gồm ngân sách cấp huyện và ngân sách xã, phƣờng thị trấn; - Ngân sách xã, phƣờng, thị trấn gọi chung là ngân sách cấp xã.