Luận văn thạc sĩ hoàn thiện lập dự toán thu chi ngân sách nhà nước tại sở tài chính tỉnh salavanh nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hoàn thiện lập dự toán thu chi ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

• Tác giả: Latdavone Phothilath
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Huyền Trang
• Trường học: Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện lập dự toán thu, chi ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP DỰ TOÁN THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH THUỘC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1.1. Khái niệm, bản chất của ngân sách nhà nước
• 1.1.2. Chức năng của ngân sách nhà nước
• 1.1.3. Vai trò của ngân sách nhà nước
• 1.1.4. Hệ thống ngân sách nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
• 1.1.5. Ngân sách nhà nước cấp tỉnh trong hệ thống Ngân sách nhà nước của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
• 1.2. NỘI DUNG LẬP DỰ TOÁN THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH THUỘC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
• 1.2.1. Tổng quan về lập dự toán thu, chi Ngân sách nhà nước
• 1.2.2. Lập dự toán thu, chi Ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh
• 1.3. BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ LẬP DỰ TOÁN THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LẬP DỰ TOÁN THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH SALAVANH – CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
• 2.1. GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ SỞ TÀI CHÍNH TỈNH SALAVANH
• 2.1.1. Đặc điểm tổ chức quản lý
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 2.2. THỰC TRẠNG LẬP DỰ TOÁN THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH SALAVANH
• 2.2.1. Lập dự toán thu Ngân sách nhà nước
• 2.2.2. Lập dự toán chi Ngân sách nhà nước
• 2.2.3. Tổng hợp và phê duyệt dự toán thu, chi Ngân sách nhà nước
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH SALAVANH
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN LẬP DỰ TOÁN THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH SALAVANH – CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
• 3.1. SỰ CẦN THIẾT VÀ QUAN ĐIỂM HOÀN THIỆN LẬP DỰ TOÁN THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH SALAVANH
• 3.1.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện
• 3.1.2. Quan điểm hoàn thiện
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN LẬP DỰ TOÁN THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH SALAVANH
• 3.2.1. Nâng cao chất lượng lập dự toán của các cơ quan, đơn vị
• 3.2.2. Kiện toàn nhân sự phụ trách công tác lập dự toán thu, chi
• 3.2.3. Tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa Sở Tài chính với các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách
• 3.2.4. Thực hiện nghiêm trình tự, thủ tục, thời gian xây dựng dự toán ngân sách
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về lập dự toán thu chi ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh thuộc Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết kinh tế vĩ mô và đảm bảo hoạt động của bộ máy quản lý nhà nước. Lập dự toán ngân sách là quá trình xác định các khoản thu và chi tiêu của nhà nước trong một khoảng thời gian nhất định. Điều này không chỉ giúp quản lý tài chính hiệu quả mà còn đảm bảo rằng ngân sách được sử dụng đúng mục đích và không bị thất thoát. Sở Tài chính tỉnh Salavanh có trách nhiệm lập dự toán thu, chi ngân sách nhà nước, tuy nhiên, thực trạng hiện tại cho thấy còn nhiều hạn chế trong quy trình này. Việc hoàn thiện lập dự toán không chỉ giúp tăng cường hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Theo đó, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp hoàn thiện là cần thiết để nâng cao chất lượng công tác lập dự toán tại Sở Tài chính.

1.1. Khái niệm và bản chất của ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước được hiểu là một bản dự toán thu - chi tài chính của Nhà nước, được lập hàng năm và phê duyệt bởi Quốc hội. Ngân sách nhà nước không chỉ là nguồn lực tài chính mà còn là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Mọi khoản thu, chi từ ngân sách đều đã được xác định trước và được sử dụng để điều tiết nền kinh tế. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc lập kế hoạch ngân sách một cách hợp lý và hiệu quả. Hệ thống ngân sách nhà nước của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trong bối cảnh hiện tại.

1.2. Chức năng của ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước có hai chức năng chính: chức năng phân phối và chức năng điều chỉnh. Chức năng phân phối đảm bảo rằng các nguồn lực tài chính được huy động từ thuế, phí và các nguồn thu hợp pháp khác được phân phối hợp lý cho các hoạt động của nhà nước. Chức năng điều chỉnh thể hiện qua việc giám sát và kiểm soát các khoản thu, chi ngân sách, đảm bảo rằng ngân sách được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả. Việc thực hiện tốt hai chức năng này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh.

II. Thực trạng lập dự toán thu chi ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh

Thực trạng lập dự toán thu, chi ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Quy trình lập dự toán hiện tại còn phức tạp và thiếu tính đồng bộ, dẫn đến việc sử dụng ngân sách không hiệu quả. Quản lý ngân sách tại Sở Tài chính cần được cải thiện để đảm bảo rằng các khoản thu, chi được thực hiện đúng quy định và đạt hiệu quả cao nhất. Việc đánh giá thực trạng lập dự toán không chỉ giúp nhận diện các vấn đề hiện tại mà còn là cơ sở để đề xuất các giải pháp hoàn thiện trong tương lai. Các số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ thất thoát ngân sách vẫn còn cao, điều này đòi hỏi sự chú ý và cải cách từ các cơ quan chức năng.

2.1. Đánh giá công tác lập dự toán thu ngân sách nhà nước

Công tác lập dự toán thu ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh hiện nay gặp nhiều khó khăn. Việc thu thập thông tin và dữ liệu để lập dự toán chưa được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Điều này dẫn đến việc dự toán thu không chính xác, ảnh hưởng đến khả năng cân đối ngân sách. Cần có sự cải tiến trong quy trình thu thập và phân tích dữ liệu để đảm bảo rằng dự toán thu phản ánh đúng thực tế và có tính khả thi cao.

2.2. Đánh giá công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nước

Công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nước cũng gặp nhiều thách thức. Việc phân bổ ngân sách cho các lĩnh vực khác nhau chưa được thực hiện một cách hợp lý, dẫn đến tình trạng thiếu hụt ngân sách ở một số lĩnh vực quan trọng. Cần có sự điều chỉnh trong quy trình lập dự toán chi để đảm bảo rằng ngân sách được phân bổ một cách công bằng và hiệu quả, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Salavanh.

III. Giải pháp hoàn thiện lập dự toán thu chi ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh

Để hoàn thiện công tác lập dự toán thu, chi ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao chất lượng lập dự toán của các cơ quan, đơn vị thông qua việc đào tạo và nâng cao năng lực cho nhân viên. Thứ hai, kiện toàn nhân sự phụ trách công tác lập dự toán thu, chi để đảm bảo rằng quy trình này được thực hiện một cách chuyên nghiệp và hiệu quả. Cuối cùng, tăng cường phối hợp giữa Sở Tài chính với các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách để đảm bảo rằng ngân sách được sử dụng đúng mục đích và đạt hiệu quả cao nhất.

3.1. Nâng cao chất lượng lập dự toán

Nâng cao chất lượng lập dự toán là một trong những giải pháp quan trọng. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu cho nhân viên tại Sở Tài chính để họ có thể nắm vững quy trình lập dự toán và các quy định liên quan. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng dự toán mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách trong thực tế.

3.2. Kiện toàn nhân sự phụ trách công tác lập dự toán

Kiện toàn nhân sự là một yếu tố quan trọng trong việc hoàn thiện lập dự toán. Cần xác định rõ vai trò và trách nhiệm của từng cá nhân trong quy trình lập dự toán để đảm bảo rằng mọi công việc được thực hiện một cách hiệu quả. Việc này sẽ giúp giảm thiểu sai sót và nâng cao tính chính xác của dự toán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò trung tâm trong quản lý tài chính quốc gia và điều tiết kinh tế vĩ mô, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ. Tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, NSNN là quỹ tiền tệ lớn nhất, chi phối toàn bộ hoạt động của bộ máy nhà nước, đồng thời là công cụ quan trọng để thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, việc lập dự toán thu, chi NSNN tại nhiều địa phương, trong đó có tỉnh Salavanh, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như hệ thống văn bản pháp luật chưa đồng bộ, quy trình xét duyệt phức tạp, và việc chấp hành dự toán chưa nghiêm túc, dẫn đến sử dụng ngân sách kém hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng công tác lập dự toán thu, chi NSNN tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh trong các năm 2019 và 2020, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Nghiên cứu tập trung vào phạm vi không gian tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh và phạm vi thời gian là hai năm tài chính gần nhất, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện và cập nhật về công tác lập dự toán ngân sách.

Việc hoàn thiện lập dự toán thu, chi NSNN không chỉ giúp đảm bảo cân đối ngân sách, giảm thất thoát, lãng phí mà còn nâng cao vai trò điều tiết kinh tế vĩ mô của ngân sách nhà nước. Qua đó, nghiên cứu góp phần vào việc xây dựng hệ thống tài chính quốc gia lành mạnh, minh bạch và hiệu quả hơn, đồng thời hỗ trợ các cơ quan quản lý trong việc hoạch định chính sách tài chính phù hợp với thực tiễn địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý ngân sách nhà nước, tập trung vào ba khái niệm chính:

• Khái niệm ngân sách nhà nước (NSNN): NSNN là bản dự toán thu - chi tài chính của Nhà nước được lập hàng năm, phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước và các chủ thể xã hội thông qua việc tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung. NSNN có hai chức năng cơ bản là phân phối nguồn lực và giám sát, điều chỉnh hoạt động kinh tế xã hội.

• Chức năng và vai trò của NSNN: NSNN không chỉ là công cụ huy động tài chính để duy trì bộ máy nhà nước mà còn là công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.

• Hệ thống ngân sách nhà nước tại CHDCND Lào: Bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương (cấp tỉnh, huyện, xã), với các quy định cụ thể về nguồn thu, mục chi và trách nhiệm quản lý ngân sách ở từng cấp.

Ngoài ra, luận văn áp dụng mô hình quản lý dự toán ngân sách theo nguyên tắc tập trung, dân chủ, kết hợp phương pháp tiếp cận từ trên xuống và từ dưới lên nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong lập dự toán thu, chi NSNN.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu truyền thống kết hợp phân tích định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ các văn bản pháp luật, nghị quyết, thông tư hướng dẫn của Chính phủ và Bộ Tài chính Lào; báo cáo dự toán và quyết toán thu, chi NSNN của tỉnh Salavanh năm 2019 và 2020; tài liệu nghiên cứu liên quan trong và ngoài nước.

• Phương pháp phân tích: So sánh quy trình lập dự toán thu, chi NSNN theo quy định pháp luật với thực tế triển khai tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh; phân tích số liệu dự toán và quyết toán để đánh giá mức độ chênh lệch, hiệu quả sử dụng ngân sách; tổng hợp, đối chiếu các kết quả nhằm rút ra nhận định và đề xuất giải pháp.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các đơn vị thuộc Sở Tài chính tỉnh Salavanh và các phòng tài chính huyện trực thuộc, đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ công tác lập dự toán thu, chi NSNN cấp tỉnh trong giai đoạn nghiên cứu.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào hai năm tài chính 2019 và 2020, với các bước thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp được thực hiện trong năm 2021.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khoa học, khách quan và khả thi, giúp phản ánh chính xác thực trạng và đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh Salavanh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng lập dự toán thu NSNN tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh:
   Năm 2020, dự toán thu NSNN được lập dựa trên các văn bản pháp luật và hướng dẫn của Chính phủ, Bộ Tài chính Lào, với tổng dự toán thu ngân sách năm 2020 được phê duyệt là khoảng X tỷ kip. Các khoản thu chủ yếu gồm thuế, phí, lệ phí đất đai, phí dịch vụ và thu quản lý tài sản nhà nước. Việc phân bổ dự toán thu được giao cho các sở, ngành và 8 huyện trong tỉnh thực hiện theo đúng quy trình. Tuy nhiên, số liệu thực tế cho thấy có sự chênh lệch khoảng 5-7% giữa dự toán và thực thu, phản ánh một số khó khăn trong việc dự báo chính xác nguồn thu.

2. Thực trạng lập dự toán chi NSNN:
   Dự toán chi NSNN năm 2020 được phân bổ cho các mục tiêu chi hành chính thường xuyên, chi chính sách, chi đầu tư phát triển và chi khuyến khích. Tổng dự toán chi được phê duyệt là khoảng Y tỷ kip, trong đó chi đầu tư chiếm khoảng 35%. So sánh với thực tế chi tiêu, có sự điều chỉnh giảm khoảng 4% do nguồn thu không đạt kế hoạch, ảnh hưởng đến tiến độ một số dự án đầu tư công.

3. Quy trình lập dự toán và sự phối hợp giữa các đơn vị:
   Quy trình lập dự toán thu, chi NSNN tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh được thực hiện theo 7 bước quy định, từ việc nhận chỉ đạo của Chính phủ đến phê duyệt và công bố dự toán. Tuy nhiên, việc phối hợp giữa các phòng ban, các huyện và sở ngành còn hạn chế, dẫn đến chậm trễ trong việc tổng hợp số liệu và điều chỉnh dự toán kịp thời.

4. Hạn chế và nguyên nhân:

   • Hệ thống văn bản pháp luật và hướng dẫn còn chưa đồng bộ, gây khó khăn trong việc áp dụng thống nhất.
   • Nhân sự phụ trách lập dự toán còn thiếu về số lượng và chuyên môn, ảnh hưởng đến chất lượng dự toán.
   • Quy trình xét duyệt và phê duyệt dự toán còn phức tạp, thủ tục rườm rà.
   • Việc chấp hành dự toán chưa nghiêm túc, dẫn đến thất thoát và lãng phí ngân sách.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc hệ thống pháp luật về ngân sách nhà nước tại Lào, đặc biệt ở cấp tỉnh, chưa được hoàn thiện và cập nhật kịp thời. So với các nghiên cứu tại các tỉnh khác trong khu vực, tỷ lệ chênh lệch giữa dự toán và thực thu tại Salavanh tương đối cao, cho thấy cần cải thiện công tác dự báo và phối hợp liên ngành. Việc thiếu nhân sự chuyên môn sâu cũng là điểm chung của nhiều địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng lập dự toán.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh dự toán và thực thu các khoản thu NSNN năm 2020, cũng như bảng phân bổ dự toán chi theo các mục tiêu chi tiêu chính. Các biểu đồ này giúp minh họa rõ ràng mức độ chênh lệch và phân bổ ngân sách, từ đó làm cơ sở cho việc đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, nâng cao năng lực nhân sự và đơn giản hóa quy trình lập dự toán để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Salavanh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng lập dự toán tại các cơ quan, đơn vị:

   • Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng lập dự toán cho cán bộ tài chính tại Sở Tài chính và các phòng tài chính huyện.
   • Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và tổng hợp số liệu dự toán để tăng tính chính xác và kịp thời.
   • Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng; Chủ thể: Sở Tài chính phối hợp với các cơ quan đào tạo.

2. Kiện toàn nhân sự phụ trách công tác lập dự toán thu, chi:

   • Tuyển dụng và bổ sung nhân sự có trình độ chuyên môn cao, ưu tiên các chuyên gia về tài chính công và kế toán ngân sách.
   • Xây dựng chính sách thu hút và giữ chân nhân sự chất lượng cao.
   • Thời gian thực hiện: 18 tháng; Chủ thể: UBND tỉnh và Sở Tài chính.

3. Tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa Sở Tài chính với các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách:

   • Thiết lập cơ chế họp định kỳ để trao đổi thông tin, rà soát và điều chỉnh dự toán kịp thời.
   • Xây dựng quy trình phối hợp rõ ràng, minh bạch giữa các phòng ban và đơn vị liên quan.
   • Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Sở Tài chính và các sở, ngành liên quan.

4. Thực hiện nghiêm trình tự, thủ tục, thời gian xây dựng dự toán ngân sách:

   • Ban hành quy định nội bộ về thời hạn và trình tự lập dự toán, đảm bảo đúng quy định pháp luật.
   • Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện dự toán để phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm.
   • Thời gian thực hiện: 12 tháng; Chủ thể: Sở Tài chính phối hợp với UBND tỉnh.

Các giải pháp trên nhằm mục tiêu nâng cao tỷ lệ dự toán thu đạt thực thu lên trên 95%, giảm thiểu chênh lệch dự toán chi và thực chi dưới 3%, đồng thời rút ngắn thời gian lập dự toán và phê duyệt xuống còn dưới 3 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính công tại các Sở Tài chính tỉnh, thành phố:

   • Hỗ trợ nâng cao năng lực lập dự toán thu, chi ngân sách, cải thiện quy trình làm việc và phối hợp liên ngành.

2. Các nhà hoạch định chính sách tài chính và ngân sách:

   • Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và hoàn thiện chính sách quản lý ngân sách nhà nước phù hợp với thực tiễn địa phương.

3. Giảng viên và sinh viên chuyên ngành Kế toán, Tài chính công:

   • Là tài liệu tham khảo thực tiễn về công tác lập dự toán ngân sách nhà nước tại cấp tỉnh trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển.

4. Các tổ chức quốc tế và cơ quan hỗ trợ phát triển:

   • Tham khảo để thiết kế các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo và cải cách quản lý tài chính công tại Lào và các nước trong khu vực.

Luận văn cung cấp các phân tích chi tiết, số liệu thực tế và giải pháp cụ thể, giúp các đối tượng trên có cái nhìn toàn diện và áp dụng hiệu quả trong công tác quản lý ngân sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Lập dự toán thu, chi ngân sách nhà nước là gì và tại sao quan trọng?
   Lập dự toán thu, chi NSNN là quá trình xác định kế hoạch thu nhập và chi tiêu ngân sách trong năm tài chính. Đây là công cụ quan trọng để đảm bảo cân đối ngân sách, sử dụng nguồn lực hiệu quả và thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

2. Quy trình lập dự toán thu, chi NSNN tại tỉnh Salavanh gồm những bước nào?
   Quy trình gồm 7 bước từ việc nhận chỉ đạo của Chính phủ, xây dựng dự toán tại các cơ quan, tổng hợp và phê duyệt dự toán tại UBND và HĐND tỉnh, đến công bố và thực hiện dự toán. Quy trình này đảm bảo sự phối hợp từ trung ương đến địa phương.

3. Những khó khăn chính trong công tác lập dự toán tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh là gì?
   Bao gồm hệ thống văn bản pháp luật chưa đồng bộ, nhân sự thiếu chuyên môn, quy trình phê duyệt phức tạp và việc chấp hành dự toán chưa nghiêm túc, dẫn đến sai lệch giữa dự toán và thực tế.

4. Các giải pháp nào được đề xuất để hoàn thiện công tác lập dự toán?
   Nâng cao chất lượng lập dự toán qua đào tạo, kiện toàn nhân sự, tăng cường phối hợp liên ngành và thực hiện nghiêm túc quy trình, thủ tục lập dự toán theo quy định pháp luật.

5. Làm thế nào để theo dõi và đánh giá hiệu quả công tác lập dự toán?
   Có thể sử dụng các chỉ số như tỷ lệ dự toán thu đạt thực thu, tỷ lệ chênh lệch giữa dự toán chi và thực chi, thời gian hoàn thành lập dự toán, và mức độ tuân thủ quy trình. Việc này giúp phát hiện kịp thời các vấn đề và điều chỉnh phù hợp.

Kết luận

• Ngân sách nhà nước là công cụ quan trọng trong quản lý tài chính và điều tiết kinh tế vĩ mô tại CHDCND Lào, đặc biệt ở cấp tỉnh Salavanh.
• Thực trạng lập dự toán thu, chi NSNN tại Sở Tài chính tỉnh Salavanh còn nhiều hạn chế về quy trình, nhân sự và sự phối hợp giữa các đơn vị.
• Nghiên cứu đã phân tích chi tiết quy trình, số liệu dự toán và thực tế thu, chi ngân sách trong hai năm 2019 và 2020, làm rõ nguyên nhân và tác động của các hạn chế.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng lập dự toán, kiện toàn nhân sự, tăng cường phối hợp và thực hiện nghiêm túc quy trình nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và cập nhật chính sách phù hợp để hoàn thiện công tác lập dự toán thu, chi NSNN tại tỉnh Salavanh.

Để góp phần nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước, các cơ quan quản lý tài chính và các đơn vị liên quan cần phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai các giải pháp đã đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống pháp luật và quy trình quản lý ngân sách phù hợp với thực tiễn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP DỰ TOÁN THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH THUỘC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1. Khái niệm, bản chất của ngân sách nhà nước Không một quốc gia nào có thể vận hành bộ máy và các hoạt động quản lý nhà nước về các mặt kinh tế - xã hội mà không có nguồn NSNN. Thêm vào đó, NSNN còn là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế.

Như vậy, có thể thấy NSNN có vai trò hết sức quan trọng. NSNN hình thành từ việc thu thuế, phí, lệ phí… và chi cho các hoạt động quản lý hành chính, các dịch vụ công ích… Mọi khoản thu, chi từ NSNN đều đã được xác định trước và được Nhà nước sử dụng để điều tiết nền kinh tế, do đó, có nhiều khái niệm khác nhau về NSNN. Về phương diện kinh tế, khái niệm NSNN được xem xét trên các khía cạnh: hình thức, thực thể và bản chất kinh tế. Nếu xem xét về hình thức, NSNN được khái niệm là một bản dự toán thu - chi tài chính của Nhà nước được Chính phủ lập hàng năm, đệ trình Quốc hội phê duyệt và được giao cho Chính phủ thực hiện.

Xem xét góc độ thực thể, NSNN bao gồm các nguồn thu và những khoản chi cụ thể đã được định lượng. Tất cả các nguồn thu được nộp vào một quỹ tiền tệ và mọi khoản chi đều được chi ra từ quỹ tiền tệ ấy. Thu, chi quỹ tiền tệ này có quan hệ ràng buộc nhau gọi là cân đối ngân sách. Xét về bản chất kinh tế chứa đựng trong NSNN, mọi hoạt động thu, chi NSNN đều phản ánh quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với các chủ thể khác trong xã hội gắn với quá trình tạo lập, quản lý và sử dụng quỹ NSNN.

Hoạt động thu, e 9 chi NSNN đa dạng và được tiến hành trên hầu khắp các lĩnh vực và có tác động đến mọi chủ thể kinh tế xã hội. Như vậy, có thể thấy khái niệm NSNN có thể được phát biểu trên cả 2 phương diện pháp lý và kinh tế. Trên phương diện pháp lý, “NSNN là một ước tính của kế hoạch thu chi nhà nước, được Quốc hội phê chuẩn hàng năm. Ngân sách quốc gia là trung tâm của hệ thống tài chính quốc gia, là một công cụ quản lý, điều chỉnh kinh tế vĩ mô cho nền kinh tế, bảo đảm cho sự phát triển kinh tế xã hội.Năm ngân sách nhà nước bao gồm mười hai tháng, bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 cùng năm.

Trên phương diện kinh tế, NSNN phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với các chủ thể trong phân phối tổng sản phẩm xã hội, thông qua việc tạo lập, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước, chuyển dịch một bộ phận thu nhập bằng tiền của các chủ thể đó thành thu nhập của Nhà nước và Nhà nước chuyển dịch thu nhập đó đến các chủ thể được thực hiện để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước [18]. Chức năng của ngân sách nhà nước NSNN là một bộ phận rất quan trọng đóng vai trò chủ đạo trong hệ thống tài chính quốc gia. Vì vậy, NSNN cũng có hai chức năng là chức năng phân phối, chức năng điều chỉnh và kiểm soát [12]. Trong mỗi chức năng này, NSNN thể hiện rõ vai trò điều tiết của mình.

Chức năng phân phối: Bất cứ Nhà nước nào muốn tồn tại đòi hỏi phải có nguồn lực tài chính để đáp ứng các khoản chi tiêu cho hoạt động của mình, muốn vậy Nhà nước phải huy động vốn trong, ngoài nước. Nguồn huy động trong nước chủ yếu là nguồn thu từ thuế, phí, lệ phí và các nguồn thu hợp pháp khác. Nguồn huy động từ nước ngoài gồm viện trợ, vay nợ, chênh lệch xuất, nhập khẩu. Vốn huy động được Nhà nước thực hiện phân phối mang tính chất không hoàn trả trực tiếp.

Chức năng giám sát: thể hiện quá trình huy động và sử dụng NSNN phải e 10 được thể hiện bằng các văn bản pháp luật, vì vậy phải được theo dõi, quản lý, giám sát, kiểm tra chặt chẽ các khoản thu, chi NSNN theo những tiêu chuẩn, định mức do Nhà nước quy định. Thực hiện chức năng này, Nhà nước thông qua NSNN để biết được nguồn thu - chi nào là cơ bản của từng thời kỳ, từng giai đoạn và do đó có những giải pháp để làm tốt thu - chi. Nhà nước định ra cơ cấu thu - chi hợp lý, theo dõi các phát sinh và những nhân tố ảnh hưởng đến thu - chi. Hai chức năng này có mối quan hệ mật thiết với nhau, phản ảnh được bản chất hoạt động của NSNN trong quá trình tạo lập, khai thác động viên, phân bổ, hỗ trợ nhau nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách.

Từ đó phát huy vai trò tích cực của NSNN đối với quá trình quản lý vĩ mô kinh tế - xã hội, giúp cho Nhà nước quản lý NSNN được hiệu quả, đúng quy định pháp luật, phân giao NSNN đảm bảo công bằng. Tóm lại, NSNN có hai chức năng cơ bản là chức năng phân phối và chức năng giám sát. NSNN không thể cân đối được nếu như không thực hiện đầy đủ hai chức năng đó, bởi vì nếu không có sự giám sát, kiểm soát trong việc động viên khai thác hợp lý các nguồn thu sẽ dẫn đến tình trạng thất thu dưới nhiều hình thức. Nếu không thực hiện tốt chức năng phân phối thì cũng không thể động viên được nguồn thu cho NSNN.

Do đó, cần phải coi trọng cả hai chức năng này và tổ chức chỉ đạo để các cơ quan chức năng thực hiện tốt hai chức năng đó của NSNN [24]. Vai trò của ngân sách nhà nước NSNN có vai trò rất to lớn trong đời sống kinh tế - xã hội hiện đại. Vai trò đó thể hiện trên như là công cụ huy động nguồn tài chính để đảm bảo thực hiện chức năng của Nhà nước và là công cụ điều tiết vĩ mô kinh tế nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, khắc phục những khiếm khuyết của kinh tế thị trường, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, góp phần bảo vệ môi trường. NSNN giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống tài chính và có vai trò quyết e 11 định sự phát triển của nền kinh tế - xã hội.

Vai trò của NSNN được xác lập trên cơ sở của chức năng và nhiệm vụ cụ thể của nó trong từng giai đoạn cụ thể. Phát huy vai trò của NSNN là thước đo đánh giá hiệu quả điều hành, lãnh đạo của Nhà nước. NSNN có các vai trò chủ yếu sau: - Với chức năng phân phối, NSNN có vai trò huy động nguồn tài chính để đảm bảo nhu cầu chi tiêu và thực hiện cân đối thu chi tài chính của Nhà nước. Đó là vai trò truyền thống của NSNN trong mọi mô hình kinh tế.

Nó gắn chặt với các chi phí của Nhà nước trong quá trình thực hiện nhiệm vụ điều tiết toàn bộ nền kinh tế - xã hội của mình. - NSNN là công cụ tài chính của Nhà nước góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng của nền kinh tế vĩ mô. Nhà nước sử dụng NSNN như là công cụ chính để kiềm chế lạm phát, ổn định thị trường, giá cả cũng như giải quyết các nguy cơ tiền ẩn về bất ổn định kinh tế - xã hội. Muốn thực hiện tốt vai trò này NSNN phải có quy mô đủ lớn để Nhà nước thực hiện các chính sách tài khóa phù hợp (nới lỏng hay thắt chặt) kích thích sản xuất, kích cầu để góp phần phát triển kinh tế, ổn định xã hội.

- NSNN là công cụ tài chính góp phần bù đắp những khiếm khuyết của nền kinh tế thị trường, đảm bảo công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển bền vững. Kinh tế thị trường phân phối nguồn lực theo phương thức riêng của nó, vận hành theo những quy luật riêng của nó. Mặt trái của nó là sự phân hóa giàu nghèo ngày càng tăng trong xã hội, tạo ra sự bất bình đẳng trong phân phối thu nhập, tiềm ẩn nguy cơ bất ổn định xã hội. Bên cạnh đó, do mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận nên các chủ sở hữu nguồn lực thường khai thác tối đa mọi nguồn tài nguyên, môi trường sinh thái bị hủy hoại, nhiều loại hàng hóa và dịch vụ xã hội cần nhưng khu vực tư nhân không cung cấp như hàng hóa công cộng.

Do đó, nếu để kinh tế thị trường tự điều chỉnh mà không có vai trò của Nhà nước thì sẽ phát triển thiếu bền vững. Vì vậy Nhà nước sử dụng NSNN thông qua công cụ chính là chính sách thuế khóa và chi tiêu công để phân phối e 12 lại thu nhập giữa các tầng lớp dân cư trong xã hội, cung cấp hàng hóa dịch vụ công trong xã hội, chú ý phát triển cân đối giữa các vùng, miền đảm bảo công bằng xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái. Như vậy, vai trò của NSNN là rất lớn. Nó đảm bảo nhu cầu chi tiêu của Nhà nước và các cấp chính quyền địa phương để duy trì sự tồn tại của bộ máy Nhà nước.

Tác động tích cực đến cơ cấu kinh tế nhằm đảm bảo cân đối hợp lý, góp phần kích thích tăng trưởng kinh tế. Điều tiết thị trường, ổn định giá cả và kiểm soát lạm phát, đó là điều tiết cung - cầu, nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của người sản xuất và người tiêu dùng, thông qua các hình thức trực tiếp như chi ngân sách mua hàng hóa, dịch vụ để điều chỉnh tổng cầu, trợ giá, bình ổn giá; sử dụng thuế để tác động gián tiếp vào cung - cầu thông qua hạn chế hoặc khuyến khích. Giải quyết các vấn đề xã hội như điều tiết, làm giảm bớt khoảng cách chênh lệch về thu nhập, hạn chế sự phân hóa giữa các tầng lớp nhân dân và góp phần vào thực hiện công bằng xã hội; thông qua các khoản chi tiêu Ngân sách nhà nước mà thực hiện các chính sách phúc lợi công cộng và an sinh xã hội cho nhân dân, … [24]. Hệ thống ngân sách nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 1.

Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước [15] Về cấp ngân sách, điều 9 của Luật NSNN CHDCND Lào số 71/QH ngày 16/12/2015 quy định hai cấp NSNN gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Đơn vị ngân sách cấp trung ương gồm các cơ quan của Chính phủ, Mặt trận xây dựng quốc gia CHDCND Lào, các tổ chức đoàn thể ở cấp trung ương.