Hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty tnhh mtv cao su hà tĩnh

Tài liệu nghiên cứu Hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty tnhh mtv cao su, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Văn Chung
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Phúc Tiếu
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Doanh Và Công Nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Kế Toán Tập Hợp Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty TNHH MTV Cao Su Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Giá Thành Tại Cao Su HT

Trong môi trường kinh tế thị trường, kế toán đóng vai trò then chốt trong quản lý doanh nghiệp. Nó ghi chép, phân loại, và tổng hợp các nghiệp vụ kinh tế, cung cấp thông tin cho việc ra quyết định. Đối với doanh nghiệp sản xuất, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là các chỉ tiêu kinh tế quan trọng, phản ánh hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh. Việc kiểm soát và hạ thấp chi phí sản xuất là mục tiêu sống còn, đảm bảo sự phát triển bền vững. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cần được chú trọng đổi mới để cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho nhà quản lý.

1.1. Tầm quan trọng của kế toán chi phí trong doanh nghiệp sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là bộ phận quan trọng trong hệ thống kế toán của doanh nghiệp. Nó cung cấp thông tin chi tiết về chi phí, giúp nhà quản lý đưa ra quyết định về giá cả, sản lượng, và đầu tư. Việc quản lý chi phí hiệu quả giúp doanh nghiệp nâng cao lợi nhuận và khả năng cạnh tranh. Theo tài liệu gốc, "Bất kỳ một doanh nghiệp nào hoạt động sản xuất kinh doanh trong cơ chế thị trường hiện nay cũng đều nhận thức được tầm quan trọng của nguyên tắc hết sức cơ bản là phải làm sao đảm bảo lấy thu nhập bù đắp chi phí đã bỏ ra bảo toàn được vốn và có lãi để tích luỹ, tái sản xuất mở rộng từ đó mới đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp."

1.2. Mục tiêu của kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành

Mục tiêu chính của kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là xác định chính xác chi phí sản xuất và giá thành của từng sản phẩm. Điều này giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả sản xuất, kiểm soát chi phí, và đưa ra quyết định về giá bán. Ngoài ra, nó còn cung cấp thông tin cho việc lập kế hoạch, dự toán, và đánh giá hiệu quả hoạt động của các bộ phận trong doanh nghiệp.

II. Vấn Đề Trong Kế Toán Chi Phí Tại Công Ty Cao Su Hà Tĩnh

Mặc dù kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có vai trò quan trọng, nhưng thực tế tại nhiều doanh nghiệp, trong đó có Công ty TNHH MTV Cao Su Hà Tĩnh, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề. Các vấn đề này có thể liên quan đến quy trình hạch toán, phương pháp tính giá thành, hoặc hệ thống thông tin kế toán. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và ra quyết định.

2.1. Hạn chế trong quy trình kế toán chi phí sản xuất hiện tại

Quy trình kế toán chi phí sản xuất hiện tại có thể còn nhiều hạn chế, như việc thu thập và xử lý thông tin thủ công, thiếu sự liên kết giữa các bộ phận, hoặc chưa áp dụng các phương pháp tính giá thành tiên tiến. Điều này dẫn đến thông tin không chính xác, chậm trễ, và khó khăn trong việc kiểm soát chi phí. Cần rà soát và cải tiến quy trình để đảm bảo tính hiệu quả và chính xác.

2.2. Khó khăn trong việc phân bổ chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất chung là một trong những khoản chi phí khó phân bổ nhất, đặc biệt trong các doanh nghiệp có nhiều sản phẩm hoặc quy trình sản xuất phức tạp. Việc phân bổ không chính xác có thể dẫn đến giá thành sản phẩm bị sai lệch, ảnh hưởng đến quyết định về giá bán và lợi nhuận. Cần lựa chọn phương pháp phân bổ phù hợp và đảm bảo tính công bằng.

2.3. Thiếu thông tin kế toán quản trị chi phí chi tiết

Thông tin kế toán quản trị chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ nhà quản lý ra quyết định. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp còn thiếu thông tin chi tiết về chi phí theo từng hoạt động, sản phẩm, hoặc bộ phận. Điều này gây khó khăn trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động, kiểm soát chi phí, và đưa ra các biện pháp cải tiến.

III. Cách Hoàn Thiện Kế Toán Tập Hợp Chi Phí Sản Xuất Ngành Cao Su

Để giải quyết các vấn đề trên, cần có các giải pháp hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Các giải pháp này có thể bao gồm việc cải tiến quy trình hạch toán, áp dụng các phương pháp tính giá thành tiên tiến, xây dựng hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí, và đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ kế toán.

3.1. Cải tiến quy trình hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Cần xây dựng quy trình hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chặt chẽ, từ khâu nhập kho, xuất kho, đến sử dụng. Áp dụng các phương pháp quản lý kho hiệu quả, như FIFO, LIFO, hoặc bình quân gia quyền, để đảm bảo tính chính xác của chi phí. Đồng thời, cần kiểm soát chặt chẽ định mức tiêu hao nguyên vật liệu để tránh lãng phí.

3.2. Nâng cao hiệu quả phân bổ chi phí nhân công trực tiếp

Việc phân bổ chi phí nhân công trực tiếp cần dựa trên cơ sở thời gian làm việc thực tế của công nhân cho từng sản phẩm hoặc công đoạn. Sử dụng các phần mềm quản lý thời gian và chấm công để đảm bảo tính chính xác. Đồng thời, cần phân tích và đánh giá hiệu quả sử dụng lao động để có các biện pháp cải tiến.

3.3. Xây dựng hệ thống báo cáo chi phí sản xuất chi tiết

Xây dựng hệ thống báo cáo chi phí sản xuất chi tiết, cung cấp thông tin về chi phí theo từng yếu tố, khoản mục, sản phẩm, hoặc bộ phận. Báo cáo cần được lập định kỳ và cung cấp kịp thời cho nhà quản lý để có các quyết định phù hợp. Đồng thời, cần phân tích và đánh giá các báo cáo để xác định các điểm cần cải tiến.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Tính Giá Thành Sản Phẩm Cao Su SVR 3L

Việc áp dụng các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cần được thực hiện một cách cụ thể và chi tiết. Ví dụ, trong việc tính giá thành sản phẩm cao su SVR 3L tại Công ty TNHH MTV Cao Su Hà Tĩnh, cần xác định rõ các yếu tố chi phí, phương pháp phân bổ, và quy trình hạch toán. Đồng thời, cần theo dõi và đánh giá hiệu quả của việc áp dụng các giải pháp để có các điều chỉnh phù hợp.

4.1. Xác định đối tượng tính giá thành sản phẩm cao su SVR 3L

Đối tượng tính giá thành là sản phẩm cao su SVR 3L. Cần xác định rõ quy trình sản xuất, các công đoạn, và các yếu tố chi phí liên quan. Đồng thời, cần xác định kỳ tính giá thành, có thể là tháng, quý, hoặc năm.

4.2. Lựa chọn phương pháp tính giá thành phù hợp

Có nhiều phương pháp tính giá thành, như phương pháp giản đơn, phương pháp hệ số, hoặc phương pháp tỷ lệ. Cần lựa chọn phương pháp phù hợp với đặc điểm sản xuất và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp. Phương pháp giản đơn có thể phù hợp với sản phẩm đơn giản, quy trình sản xuất ít công đoạn.

4.3. Phân tích và đánh giá giá thành sản phẩm thực tế

Sau khi tính giá thành, cần phân tích và đánh giá giá thành thực tế so với giá thành kế hoạch hoặc giá thành của các kỳ trước. Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến giá thành và đưa ra các biện pháp kiểm soát chi phí. Đồng thời, cần so sánh giá thành với giá bán để đánh giá hiệu quả kinh doanh.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Cao Su HT

Để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, cần hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty TNHH MTV Cao Su Hà Tĩnh. Các giải pháp có thể bao gồm việc xây dựng hệ thống định mức chi phí, lập kế hoạch chi phí, phân tích biến động chi phí, và đánh giá hiệu quả sử dụng chi phí.

5.1. Xây dựng định mức chi phí sản xuất hợp lý

Xây dựng định mức chi phí cho từng yếu tố chi phí, như nguyên vật liệu, nhân công, và chi phí sản xuất chung. Định mức cần dựa trên cơ sở kỹ thuật, kinh nghiệm, và các tiêu chuẩn ngành. Đồng thời, cần thường xuyên rà soát và điều chỉnh định mức để phù hợp với thực tế.

5.2. Lập kế hoạch chi phí sản xuất chi tiết

Lập kế hoạch chi phí sản xuất cho từng sản phẩm, bộ phận, hoặc hoạt động. Kế hoạch cần dựa trên cơ sở định mức chi phí, kế hoạch sản xuất, và dự báo thị trường. Đồng thời, cần theo dõi và đánh giá việc thực hiện kế hoạch để có các điều chỉnh phù hợp.

5.3. Phân tích biến động chi phí và đề xuất giải pháp

Phân tích biến động chi phí thực tế so với kế hoạch hoặc định mức. Xác định các nguyên nhân gây ra biến động và đề xuất các giải pháp kiểm soát chi phí. Đồng thời, cần đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã thực hiện.

VI. Kết Luận Tương Lai Kế Toán Chi Phí Ngành Cao Su

Việc hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một quá trình liên tục và cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Trong tương lai, với sự phát triển của công nghệ, kế toán chi phí sẽ ngày càng trở nên tự động hóa và thông minh hơn, cung cấp thông tin kịp thời và chính xác hơn cho nhà quản lý.

6.1. Tóm tắt các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí

Các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí bao gồm cải tiến quy trình hạch toán, áp dụng phương pháp tính giá thành tiên tiến, xây dựng hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí, và đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ kế toán. Việc áp dụng các giải pháp cần được thực hiện một cách cụ thể và chi tiết, đồng thời cần theo dõi và đánh giá hiệu quả để có các điều chỉnh phù hợp.

6.2. Triển vọng phát triển của kế toán chi phí trong tương lai

Trong tương lai, kế toán chi phí sẽ ngày càng trở nên tự động hóa và thông minh hơn, nhờ vào sự phát triển của công nghệ. Các phần mềm kế toán sẽ tích hợp các công cụ phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, và học máy, giúp nhà quản lý có được thông tin chi phí kịp thời và chính xác hơn. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định kinh doanh hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1. CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.Khái niệm chi phí sản xuất Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí mà doanh nghiệp chi ra để sản xuất sản phẩm, bao gồm chi phí về lao động sống và lao động vật hóa, chi phí về các loại dịch vụ và chi phí khác bằng tiền. Thực chất chi phí sản xuất là sự dịch chuyển vốn và các yếu tố sản xuất vào các đối tượng tính giá thành sản phẩm. Không phải tất cả các khoản chi phí đều liên quan đến hoạt động sản xuất sản phẩm.

Một số khoản chi phí không có tính chất sản xuất như: chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp. Vì vậy, chỉ những chi phí để tiến hành các hoạt động sản xuất mới được coi là chi phí sản xuất. Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại, nhiều thứ khác nhau. Để thuận tiện cho công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra chi phí cũng như phục vụ cho việc ra quyết định kinh doanh, chi phí sản xuất kinh doanh cần phải được phân loại theo những tiêu thức phù hợp.

Trong kế toán tài chính chi phí sản xuất kinh doanh thường được phân loại, nhận diện theo những tiêu thức sau: - Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo mục đích và công dụng kinh tế. - Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo nội dung kinh tế của chi phí. - Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo mối quan hệ của chi phí với mức độ hoạt động.Phân loại chi phí theo mục đích và công dụng kinh tế Căn cứ vào mục đích của từng loại hoạt động trong doanh nghiệp, căn 6 cứ vào công dụng kinh tế của chi phí thì chi phí sản xuất kinh doanh được chia thành: 1. Chi phí hoạt động kinh doanh thông thường Chi phí hoạt động chính và hoạt động phụ bao gồm chi phí tạo ra doanh thu bán hàng của hoạt động sản xuất kinh doanh.

Căn cứ vào chức năng, công dụng của chi phí, các khoản chi phí này được chia thành chi phí sản xuất kinh doanh và chi phí tài chính. *Chi phí sản xuất kinh doanh: bao gồm chi phí sản xuất và chi phí ngoài sản xuất. -Chi phí sản xuất: là toàn bộ hao phí về lao động sồng, lao động vật hoá và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp bỏ ra có liên quan đến việc chế tạo sản phẩm, lao vụ, dịch vụ trong một kỳ nhất định được biểu hiện bằng tiền. Chi phí sản xuất của doanh nghiệp gồm: +Chi phí nguyên liệu,vật liệu trực tiếp: Chi phí về vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu liên quan trực tiếp đến việc sản xuất, chế tạo ra sản phẩm.

Những chi phí về nguyên liệu, vật liệu liên quan đến hoạt động của phân xưởng, tổ, đội sản xuất phục vụ gián tiếp cho việc sản xuất, chế tạo sản phẩm không được sắp xếp vào khoản mục chi phí này +Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm tiền lương và các khoản phải trả trực tiếp cho công nhân trực tiếp sản xuất, các khoản trích theo tiền lương của công nhân sản xuất như kinh phí công đoàn, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. +Chi phí sản xuất chung: Là những chi phí phục vụ cho việc quản lý tại phân xưởng, tổ, đội sản xuất, như chi phí vật liệu, chi phí tiền công của nhân viên phân xưởng, tổ, đội; chi phí về công cụ, dụng cụ, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí khác bằng tiền. Theo chuẩn mực kế toán số 02 "Hàng tồn kho", chi phí sản xuất chung bao gồm: Chi phí sản xuất chung biến đổi và chi phí sản xuất chung cố định. * Chi phí sản xuất chung biến đổi là chi phí gián tiếp thường thay đổi 7 (biến động) theo số lượng (khối lượng) sản phẩm sản xuất, như chi phí về vật liệu gián tiếp, chi phí nhân viên gián tiếp và được phân bổ hết vào chi phí chế biến cho mỗi đơn vị sản phẩn theo thực tế phát sinh.

* Chi phí sản xuất chung cố định là những chi phí gián tiếp thường không biến động theo số lượng (khối lượng) sản phẩm sản xuất, như chi phí khấu hao máy móc thiết bị sản xuất, nhà xưởng, chi phí quản lý hành chính của phân xưởng, tổ, đội sản xuất. Chi phí sản xuất chung cố định được phân bổ cho chi phí chế biến mỗi đơn vị sản phẩm dựa vào công suất bình thường của máy móc thiết bị. Chi phí ngoài sản xuất: Chi phí ngoài sản xuất ở doanh nghiệp được xác định bao gồm: +Chi phí bán hàng: là chi phí về tiền lương, các khoản phải trả cho nhân viên thuộc bộ phận bán hàng, chi phí về lưu thông và chi phí tiếp thị phát sinh trong quá trình tiêu thụ sản phẩm hàng hoá, lao vụ, dịch vụ. +Chi phí quản lý doanh nghiệp: là các khoản chi phí liên quan đến việc phục vụ và quản lý sản xuất kinh doanh có tính chất chung toàn doanh nghiệp.

*Chi phí hoạt động tài chính: chi phí hoạt động tài chính là những chi phí và các khoản lỗ liên quan đến hoạt động về vốn như : chi phí liên doanh, chi phí đầu tư tài chính, chi phí liên quan cho vay vốn, lỗ liên doanh… 1. Chi phí khác Chi phí khác là các chi phí và các khoản lỗ do các sự kiện hay các nghiệp vụ bất thường mà doanh nghiệp không thể dự kiến được như: chi phí thanh lý, nhượng bán TSCĐ, tiền phạt do vi phạm hợp đồng, các khoản phạt, truy thu thuế.Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế của chi phí Theo chế độ kế toán hiện hành tại Việt Nam khi quản lý và hạch toán chi phí sản xuất các doanh nghiệp phải theo dõi được chi phí theo năm yếu tố sau: - Chi phí nguyên liệu và vật liệu: yếu tố chi phí nguyên vật liệu bao gồm giá mua, chi phí mua của nguyên vật liệu dùng vào hoạt động sản xuất kinh 8 doanh trong kỳ. Yếu tố này bao gồm: chi phí nguyên vật liệu chính, chi phí nguyên vật liệu phụ, chi phí nhiên liệu, chi phí phụ tùng thay thế và chi phí nguyên vật liệu khác. - Chi phí nhân công: yếu tố chi phí nhân công là các khoản chi phí về tiền lương phải trả cho người lao động, các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn theo tiền lương của người lao động.

- Chi phí khấu hao máy móc, thiết bị: yếu tố này bao gồm khấu hao của tất cả TSCĐ dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: là số tiền phải trả cho các dịch vụ mua ngoài phục vụ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như điện, nước, sửa chữa…. - Chi phí khác bằng tiền: là các khoản chi phí bằng tiền phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh ngoài các yếu tố chi phí nói trên. Ngoài ra tuỳ theo đặc điểm sản xuất, yêu cầu và trình độ quản lý của các doanh nghiệp có thể phân chia chi phí sản xuất thành các yếu tố chi tiết và cụ thể hơn.Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ của chi phí với mức độ hoạt động Theo cách này chi phí được phân loại theo cách ứng xử của chi phí hay là xem xét sự biến động của chi phí khi mức độ hoạt động thay đổi.

Chi phí được phân thành 3 loại - Chi phí biến đổi: Là những khoản chi phí có quan hệ tỷ lệ thuận với khối lượng công việc hoàn thành, thường bao gồm: chí phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí bao bì. Tuy nhiên, chi phí biến đổi (biến phí), nếu tính trên một đơn vị sản phẩm thì nó luôn là một mức ổn định (không thay đổi) - Chi phí cố định: Là những khoản chi phí không thay đổi khi khối lượng công việc hoàn thành thay đổi (trong một phạm vi phù hợp). Tuy nhiên, chi phí cố định (định phí), nếu tính trên một đơn vị sản phẩm thì định phí lại biến đổi. Chi phí cố định thường bao gồm: chí phí khấu hao TSCĐ sử dụng chung, tiền 9 lương nhân viên, cán bộ quản lý.

- Chi phí hỗn hợp: Là loại chi phí mà bản thân nó gồm cả các yếu tố biến phí và định phí. Ở mức độ hoạt động căn bản, chi phí hỗn hợp thể hiện các đặc điểm của định phí, quá mức đó nó lại thể hiện đặc tính của biến phí. Hỗn hợp phí thường gồm: chi phí sản xuất chung, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp. Cách phân loại này giúp doanh nghiệp có cơ sở để lập kế hoạch, kiểm tra chi phí, xác định điểm hòa vốn, phân tích tình hình tiết kiệm chi phí, tìm ra phương hướng nâng cao chất lượng và hạ giá thành sản phẩm.

Khái niệm về giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm là chi phí sản xuất tính cho một khối lượng, một đơn vị sản phẩm hoặc một công việc, lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành. Nói cách khác, giá thành sản phẩm là hao phí lao động xã hội cần thiết, bao gồm cả lao động sống và lao động vật hóa để tạo ra sản phẩm, dịch vụ. Giá thành là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp,phản ánh chất lượng toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh và hiệu quả kinh tế của doanh nghiệp. Giá thành sản phẩm có mối quan hệ mật thiết với giá trị hàng hóa và là một bộ phận cơ bản của giá trị hàng hóa.

Các chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra cấu thành nên giá trị của sản phẩm, lao vụ, dịch vụ. Giá trị của sản phẩm, lao vụ, dịch vụ gồm ba bộ phận: C + V+ m = Giá trị sản phẩm, lao vụ, dịch vụ Trong đó C: là toàn bộ giá trị tư liệu sản xuất đã tiêu dùng trong quá trình tạo ra sản phẩm dịch vụ như: Khấu hao TSCĐ, chi phí NVL, công cụ, dụng cụ. Chi phí này gọi là hao phí lao động vật hóa. V: là chi phí về tiền lương, tiền công trả cho người lao động tham gia vào quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm, dịch vụ được gọi là hao phí lao động sống cần thiết.

m: là giá trị mới do lao động sống tạo ra trong quá trình sản xuất sản 10 phẩm, dịch vụ.