CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI HÀ TÂY 1.1 Đặc điểm sản xuất của Công ty Cổ phần Xây dựng Sản xuất Thương mại Hà Tây Xây dựng cơ bản là một ngành sản xuất vật chất mang tính chất công nghiệp có những đặc điểm riêng biệt khác với các ngành vật chất khác. Sản phẩm là những công trình kiến trúc quy mô sản xuất lớn, kết cấu phức tạp, thời gian sản xuất kéo dài. Sản phẩm xây lắp của Công ty là những công trình xây dựng có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiêc, thời gian sản xuất sản phẩm lâu dài. Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn cá điều kiện sản xuất phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm.
Sản phẩm xây lắp từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành công trình bàn giao đưa vào sử dụng thường kéo dài. Phụ thuộc vào quy mô, tính phức tạp về kỹ thuật của từng công trình. Quá trình thi công được chia thành nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn chia thành nhiều công việc khác nhau, các công việc thường diễn ra ngoài trời chịu tác động rất lớn các nhân tố như mưa, nắng, lũ lụt. Với năng lực sẵn có về nhân sự và tài chính, kết hợp với các trang thiết bị máy móc phục vụ triển khai dự án mà Công ty đang sở hữu, Công ty Cổ phần Xây dựng Sản xuất Thương mại Hà Tây hoàn toàn có khả năng vững vàng để tham gia cung cấp xây dựng cho nhiều công trình khác nhau.
Với sự không ngừng nỗ lực nhằm hoàn thiện, xây dựng và mở rộng thị phần của Công ty, hiện nay Công ty phát triển một số các ngành nghề khác bên cạnh hoạt động xây lắp nhằm nâng cao giá trị hoạt động chính. - Hoạt động xây lắp Sinh viên: Phạm Thị Dung Trang 3 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán-Kiểm toán Xây dựng dân dụng và công nghiệp Xây dựng các công trình có kết cấu hạ tầng như công trình giao thông nông thôn, xây dựng trạm biến thế, đường dây cao thê từ K35KV trở xuống về dường dây hạ thế. Các công trình giao thông thủy lợi. - Hoạt động sản xuất công nghiệp.
Sản xuất bê tông thương phẩm. - Hoạt động sản xuất kinh doanh khác Cung cấp vật tư. Cho thuê máy móc, thiết bị. Cung cấp dịch vụ tư vấn, thẩm định hồ sơ.
Trong ba nhóm sản phẩm này thì nhóm sản phẩm xây lắp chiếm tỷ trọng lớn nhất, thường đóng góp 70% - 85% trong cơ cấu doanh thu thuần của Công ty. Điều này có nghĩa hoạt động xây lắp là hoạt động chủ yếu của Công ty do đó công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh toàn Công ty. Bằng việc áp dụng khoa học kỹ thuật hiện đại, quy trình quản lý chất lượng đầu vào và đầu ra của công trình được chuẩn hóa. Các công trình do Công ty cung cấp luôn đạt mọi yêu cầu kỹ thuật theo đúng hồ sơ thiết kế và hoàn thành đúng tiến độ được giao.
Toàn bộ sản phẩm tư vấn của Công ty được quản lý chất lượng theo hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001 – 2008 Sinh viên: Phạm Thị Dung Trang 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán-Kiểm toán 1.2 Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty cổ phần Xây dựng Sản xuất Thương mại Hà Tây Quy trình công nghệ Là một doanh nghiệp xây dựng nên Công ty cổ phần Xây dựng Sản xuất và Thương mại Hà Tây luôn xác định xây lắp là sản phẩm truyền thống, mũi nhọn, làm chỗ dựa để Công ty tồn tại và phát triển. Sản phẩm xây lắp của Công ty rất đa dạng, có thể chia làm hai nhóm chính là: sản phẩm xây dựng công nghiệp và sản phẩm xây dựng dân dụng. Sản phẩm xây lắp của Công ty là những công trình được xây dựng và sử dụng tại chỗ, sản phẩm đơn chiếc, có kích thước và chi phí lớn, thời gian sử dụng lâu dài. Xuất phát từ đặc điểm đó, quy trình sản xuất của Công ty có đặc thù là khá phức tạp, được thực hiện qua 5 giai đoạn khác nhau, mỗi giai đoạn có một đặc điểm riêng.
Giai đoạn 1: Giai đoạn khảo sát thiết kế Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong quá trình thực hiện thi công công trình, nó quyết định sự tồn tại của công trình. Trong giai đoạn này, Công ty có một đội ngũ cán bộ kỹ thuật đảm nhận việc khảo sát địa hình, địa thế, khí hậu … của khu vực thi công cũng như xem xét một cách chặt chẽ các quy hoạch đô thị của Nhà nước. Từ đó, Công ty sẽ đề ra các phương án thiết kế, thi công hợp lý. Giai đoạn 2: Giai đoạn dọn mặt bằng làm móng Giai đoạn này là giai đoạn phức tạp, khó và có ảnh hưởng đến độ bền vững của công trình.
Việc tạo mặt bằng phải đáp ứng được các yêu cầu của việc thiết kế cũng như việc thi công công trình. Giai đoạn 3: Giai đoạn đúc bê tông Trong giai đoạn này các tổ, đội thi công sẽ thực hiện việc đổ nền, trần dầm cột theo đúng thiết kế. Các công nghệ được sử dụng trong giai đoạn này bao gồm: Đổ bê tông, bơm bê tông, dây chuyền xây dựng cọc Baret để làm móng nhà cao tầng, công nghệ dự ứng lực áp dụng cho xây dựng sàn nhà cao tầng trên diện tích rộng không dầm. Ngoài ra Công ty còn sử dụng một số cẩu thép hiện đại có tầm cao trên 100m và tầm với trên 50 m trong xây dựng nhà cao tầng.
Sinh viên: Phạm Thị Dung Trang 5 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán-Kiểm toán Giai đoạn 4: Xây thô tường ngăn và trát Giai đoạn 5: Trang trí nội thất, ngoại thất, điện nước… Tất cả các giai đoạn trên của quá trình xây lắp được trực tiếp thực hiện bởi các đội xây dựng. Các đội xây dựng này thực hiện các công việc độc lập để hoàn thành từng giai đoạn của quá trình xây lắp. Cơ cấu tổ chức sản xuất tại các tổ đội thi công Chỉ huy trưởng Chỉ huy phó Cán bộ kỹ thuật Cán bộ hồ sơ Tổ TC số 1 Tổ TC số 2 Tổ TC số 3 Sơ đồ 1.1: Cơ cấu tổ chức sản xuất tại công trình thi công (Nguồn: Phòng Kỹ thuật dự án Công ty Cổ phần Xây dựng Sản xuất Thương mại Hà Tây) 1.3 Quản lý chi phí sản xuất của Công ty Tổ chức tốt quản trị chi phí là điều kiện cần thiết nhằm cung cấp thông tin chi phí thích hợp và kịp thời cho việc ra quyết định của các nhà quản trị doanh nghiệp. Kế toán quản trị chi phí là gạch nối giữa các hoạt động kinh doanh và những người làm quyết định.
Đây còn là cơ sở cho kiểm soát, thúc đẩy tốt hơn công tác quản lý, sử dụng chi phí của đơn vị một cách có hiệu quả. Các cá nhân, phòng ban trong Công ty đều có vai trò trong quản lý chi phí sản xuất. Cụ thể là: Sinh viên: Phạm Thị Dung Trang 6 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán-Kiểm toán - Giám đốc: Phê duyệt lập kế hoạch, dự toán về chi phí sản xuất. Là người điều hành và lãnh đạo mọi hoạt động của Công ty , bao gồm cả công tác kế toán chi phí và tính giá thành.
- Phòng kế toán tài chính: cung cấp thông tin về chi phí sản xuất. Chịu trách nhiệm về tài chính, bám sát, theo dõi quá trình thu, chi, mua, bán, tập hợp chi phí đồng thời xây dựng dự toán và tư vấn cho Giám Đốc về việc đưa ra các quyết định tài chính trên cơ sở các nghiệp vụ tài chính thường ngày. Kế toán trưởng: Hướng dẫn cho nhân viên các chế độ chính sách kế toán do nhà nước ban hành, tổ chức kiểm kê đánh giá tài sản cố định và tính khấu hao. Kế toán tổng hợp: Có nhiệm vụ tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm.
- Phòng kỹ thuật: Chịu trách nhiệm về công tác kỹ thuật, vật tư xây dựng dự toán cho từng tháng, quý, năm, lập các định mức vật tư. Bóc tách chi phí, lên kế hoạch kiểm soát và cải tiến kỹ thuật để nâng cao được chất lượng sản phẩm đồng thời giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm. Nâng cao khả năng cạnh tranh trong hồ sơ dự thầu của Công ty. - Tại tổ đội thi công: Chịu trác nhiệm quản lý nguyên vật liệu, máy móc, các yếu tố đầu vào,.kiểm soát chặt chẽ xuất, nhập kho, bảo quản lưu trữ nhằm hạn chế thất thoát, lãng phí, nâng cao hiệu quả sử dụng các yếu tố đầu vào tại nơi thi công công trình.
Ngoài ra, tại các tổ đội thi công còn có nghĩa vụ thu thập bảo quản chứng từ cung cấp thông tin cho phòng hành chính kế toán lên các báo cáo định mức và báo cáo tài chính cần thiết cho Công ty. Sinh viên: Phạm Thị Dung Trang 7 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán-Kiểm toán CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI HÀ TÂY 2.1 Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Xây dựng Sản xuất Thương mại Hà Tây 2.1 Khái quát về tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Xây dựng Sản xuất và Thương mại Hà Tây Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí về lao động sống , lao động vật hoá và các chi phí cần thiết khác mà các doanh nghiệp phải chi ra để tiến hành hoạt động xây lắp, được thể hiện bằng tiền trong một thời kỳ nhất định. Mọi chi phí sản xuất phát sinh ở công ty được phân loại theo khoản mục chi phí, nghĩa là căn cứ vào nội dung kinh tế của chi phí, những chi phí có cùng công dụng được xếp vào một khoản chi phí bất kể chi phí có nội dung kinh tế như thế nào, chi phí phát sinh lần đầu hay chi phí luân chuyển nội bộ. Bao gồm: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp : Bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu như: Nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu… sử dụng trực tiếp cho thi công công trình mà đơn vị xây lắp bỏ ra.
- Chi phí nhân công trực tiếp: Phản ánh chi phí lao động trực tiếp tham gia quá trình hoạt động xây lắp.