Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 1 NÓI ÐẦU Sự chuyển đổi của nền kinh tế nước ta trong những năm gần đây đã tác động mạnh mẽ đến quá trình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Cùng với điều kiện đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, nền kinh tế nước ta hiện nay là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, với chủ trương mở rộng quan hệ hàng hoá trên thị trường. Kinh tế nước ta không ngừng tăng trưởng và phát triển trong gần hai thập kỷ đổi mới vừa qua. Hiện nay, hàng may mặc là một trong những mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam ra thị trường khu vực và thế giới và cũng là một trong các mặt hàng thế mạnh chủ lực của Việt Nam trong quá trình hội nhập và phát triển.Việt Nam có thêm nhiều cơ hội để phát triển ngành dệt may của mình nhưng cũng gặp phải không ít thách thức, điều này đòi hỏi các doanh nghiệp dệt may của Việt Nam phải không ngừng nỗ lực và phấn đấu để tìm ra hướng đi riêng cho mình, khẳng định được thương hiệu dệt may Việt Nam trên trường quốc tế.
Tuy nhiên, với sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường, không phải doanh nghiệp nào cũng đứng vững.Có những doanh nghiệp rất thành công, nhưng cũng có không ít những doanh nghiệp sau một thời gian hoạt động cầm chừng thua lỗ nhiều dẫn đến phá sản, giải thể. Ðể quản lý và kinh doanh có hiệu quả, kế toán đã trở thành một công cụ rất đắc lực không thể thiếu trong các doanh nghiệp cũng như trong việc quản lý kinh tế của Nhà nước. Ðối với Nhà nước, kế toán là công cụ quan trọng để tính toán, xây dựng và kiểm tra việc chấp hành thực hiện ngân sách của Nhà nước để quản lý nền kinh tế quốc dân. Ðối với các doanh nghiệp, kế toán là công cụ để điều hành, quản lý các hoạt động kinh tế, tính toán, kiểm tra, bảo vệ, sử dụng tài sản, tiền vốn nhằm đảm bảo quyền chủ động trong sản xuất kinh doanh và chủ động về tài chính.
Nguyễn Thị Thanh Hoà Lớp: KT2 - K06 Luan van Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 2 Sau một thời gian ngắn tìm hiểu thực tập tại Công ty cổ phần đầu tư dịch vụ và TM Phương Đông, em đã chọn đề tài “Hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần đầu tư dịch vụ và TM Phương Đông” cho chuyên đề thực tập tốt nghiệp của mình. Ngoài lời nói đầu và kết luận, Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của em bao gồm có 2 phần như sau: PHẦN I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP PHẦN II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY Cổ PHầN ĐầU TƯ DịCH Vụ VÀ TM PHƯƠNG ĐÔNG PHẦN III: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY Cổ PHầN ĐầU TƯ DịCH Vụ VÀ TM PHƯƠNG ĐÔNG Do thời gian thực tập có hạn, Chuyên đề th ực tập tốt nghiệp của em không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong có được sự nhận xét góp của các thầy, cô giáo cũng như tập thể cán bộ công nhân viên Công ty cổ phần đầu tư dịch vụ và TM Phương Đông để chuyên đề của em được hoàn thiện hơn nữa. Nguyễn Thị Thanh Hoà Lớp: KT2 - K06 Luan van Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 3 PhÇn I: C¬ së lý luËn vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1.
KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt: 1. Kh¸i niÖm chi phÝ s¶n xuÊt: §Ó cã thÓ tiÕn hµnh ho¹t ®éng SXKD, doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè c¬ b¶n: lao ®éng, t liÖu lao ®éng vµ ®èi tîng lao ®éng, muèn vËy doanh nghiÖp ph¶i bá ra nh÷ng chi phÝ nh: chi phÝ NVL, chi phÝ nh©n c«ng, chi phÝ vÒ sö dông nhµ xëng, m¸y mãc. Trªn c¬ së ®ã ta cã thÓ ®a ra kh¸i niÖm vÒ CPSX nh sau: Chi phÝ s¶n xuÊt lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ vµ c¸c chi phÝ kh¸c mµ doanh nghiÖp ph¶i chi ra ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng SXKD trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh. Ph©n lo¹i CPSX kinh doanh: Chi phÝ s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp cã thÓ ®îc ph©n chia theo nhiÒu tiªu thøc kh¸c nhau nh»m ®¸p øng yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp 1.
Ph©n lo¹i chi phÝ theo néi dung, tÝnh chÊt kinh tÕ cña chi phÝ: Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, CPSX bao gåm nh÷ng yÕu tè sau: Chi phÝ nguyªn liÖu, vËt liÖu; Chi phÝ nh©n c«ng; Chi phÝ khÊu hao TSC§; Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi. C¸ch ph©n lo¹i nµy gióp doanh nghiÖp lËp ®îc B¸o c¸o CPSX theo yÕu tè chi phÝ, lËp ®îc c¸c dù to¸n, kÕ ho¹ch cung Nguyễn Thị Thanh Hoà Lớp: KT2 - K06 Luan van Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 4 øng vËt t nh»m ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng SXKD t¹i tÊt c¶ c¸c kh©u trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. Ph©n lo¹i CPSX theo c«ng dông, môc ®Ých cña chi phÝ: Theo tiªu chuÈn ph©n lo¹i nµy, CPSX bao gåm 5 kho¶n môc: Chi phÝ nguyªn liÖu, vËt liÖu trùc tiÕp; Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp; Chi phÝ s¶n xuÊt chung; Chi phÝ b¸n hµng; Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp. C¸ch ph©n lo¹i nµy ®îc sö dông réng r·i t¹i c¸c doanh nghiÖp nh»m phôc vô cho viÖc x©y dùng hÖ thèng c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña s¶n phÈm, dÞch vô vµ tËp hîp chi phÝ s¶n xu©t kinh doanh trong kú.Ph©n lo¹i CPSX theo quan hÖ víi khèi lîng s¶n phÈm: Theo tiªu thøc ph©n lo¹i nµy, CPSX ®îc chia thµnh hai lo¹i: Chi phÝ kh¶ biÕn (biÕn phÝ); Chi phÝ bÊt biÕn (®Þnh phÝ).
C¸ch ph©n lo¹i nµy cã ý nghÜa rÊt quan träng trong viÖc lËp dù to¸n chi phÝ, phôc vô cho viÖc ph©n tÝch chi phÝ vµ c«ng t¸c qu¶n trÞ kÕ to¸n.Ph©n lo¹i CPSX theo mèi quan hÖ víi ®èi tîng chÞu chi phÝ: Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, CPSX ®îc ph©n chia thµnh: Chi phÝ trùc tiÕp vµ chi phÝ gi¸n tiÕp. C¸ch ph©n lo¹i nµy cã ý nghÜa quan träng ®èi víi viÖc x¸c ®Þnh ph¬ng ph¸p tËp hîp vµ ph©n bæ chi phÝ cho c¸c ®èi tîng chÞu chi phÝ mét c¸ch ®óng ®¾n vµ hîp lý.Ph©n lo¹i CPSX theo chøc n¨ng SXKD: Theo tiªu chuÈn ph©n lo¹i nµy, chi phÝ ®îc chia thµnh: Chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm; Chi phÝ tiªu thô s¶n phÈm; Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp. Nguyễn Thị Thanh Hoà Lớp: KT2 - K06 Luan van Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 5 C¸ch ph©n lo¹i nµy nh»m môc ®Ých x¸c ®Þnh gi¸ thµnh c«ng xëng vµ gi¸ thµnh toµn bé cña s¶n phÈm ®Ó kiÓm so¸t vµ qu¶n lý chi phÝ cã hiÖu qu¶.Ph©n lo¹i chi phÝ theo lÜnh vùc ho¹t ®éng kinh doanh: Chi phÝ ®îc chia thµnh ba lo¹i theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, gåm: Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh; Chi phÝ ho¹t ®éng tµi chÝnh; Chi phÝ ho¹t ®éng bÊt thêng. C¸ch ph©n lo¹i nµy gióp cho doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ®îc c¸c träng ®iÓm qu¶n lý, hiÖu qu¶ trªn c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp.Ph©n lo¹i CPSX theo ph¬ng ph¸p tËp hîp CP ®Ó tÝnh gi¸ thµnh SP: Theo tiªu thøc ph©n lo¹i nµy, CPSX bao gåm ba kho¶n môc: Chi phÝ nguyªn liÖu, vËt liÖu trùc tiÕp; Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp; Chi phÝ s¶n xuÊt chung.
C¸ch ph©n lo¹i nµy nh»m môc ®Ých x¸c ®Þnh gi¸ thµnh c«ng xëng cña s¶n phÈm s¶n xuÊt.Ph©n lo¹i CPSX theo quan hÖ víi quy tr×nh kü thuËt c«ng nghÖ: Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy CPSX ®îc chia thµnh: Chi phÝ c¬ b¶n vµ chi phÝ chung. C¸ch ph©n lo¹i nµy gióp doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ®îc tõng lo¹i chi phÝ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm.Ph©n lo¹i CPSX theo c¸ch thøc kÕt chuyÓn chi phÝ: C¸ch ph©n lo¹i nµy chia CPSX thµnh hai lo¹i: Chi phÝ s¶n phÈm; Chi phÝ thêi kú. Trªn thùc tÕ, tïy theo ®Æc ®iÓm SXKD vµ yªu cÇu qu¶n lý cña mçi doanh nghiÖp mµ chi phÝ ®îc ph©n lo¹i theo tiªu thøc thÝch hîp. Nguyễn Thị Thanh Hoà Lớp: KT2 - K06 Luan van Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 6 1.§èi tîng kÕ to¸n CPSX: §èi tîng tËp hîp CPSX lµ ph¹m vi giíi h¹n ®Ó kÕ to¸n cã thÓ tËp hîp ®îc CPSX thùc tÕ ph¸t sinh trong kú.
ViÖc x¸c ®Þnh ®èi tîng tËp hîp CPSX ë tõng doanh nghiÖp tuú thuéc vµo quy m« ho¹t ®éng, yªu cÇu vµ tr×nh ®é qu¶n lý còng nh quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt cña tõng ngµnh, tõng doanh nghiÖp. Song, môc ®Ých cuèi cïng cña c«ng t¸c tËp hîp chi phÝ lµ tÝnh ®îc gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña s¶n phÈm. Do ®ã, ®èi tîng tËp hîp CPSX cã thÓ lµ: - TËp hîp CPSX ®Ó tÝnh gi¸ thµnh cña tõng nhãm s¶n phÈm cïng lo¹i. - TËp hîp CPSX ®Ó tÝnh gi¸ thµnh theo tõng lo¹i s¶n phÈm.
- TËp hîp CPSX ®Ó tÝnh gi¸ thµnh theo ®¬n ®Æt hµng. - TËp hîp CPSX theo tõng ®Þa ®iÓm ph¸t sinh chi phÝ (theo tõng ph©n xëng, tõng tæ, ®éi s¶n xuÊt .Néi dung, ph¬ng ph¸p kÕ to¸n tËp hîp CPSX: Tuú theo ®Æc ®iÓm cña tõng lo¹i CPSX vµ ®Æc ®iÓm tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n cña doanh nghiÖp mµ kÕ to¸n vËn dông c¸c ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ cho phï hîp.KÕ to¸n CPSX trong c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn kÕ to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn: a) KÕ to¸n tËp hîp vµ ph©n bæ chi phÝ NVL trùc tiÕp: §èi víi nh÷ng chi phÝ NVL trùc tiÕp cã liªn quan trùc tiÕp tíi mét®èi tîng tËp hîp chi phÝ thêng ®îc tæ chøc tËp hîp theo ph- ¬ng ph¸p trùc tiÕp. Trong trêng hîp NVL sö dông ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm cã liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng tËp hîp chi phÝ kh¸c nhau th× kÕ to¸n ph¶i ¸p dông ph¬ng ph¸p ph©n bæ gi¸n tiÕp theo c¸c tiªu Nguyễn Thị Thanh Hoà Lớp: KT2 - K06 Luan van Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 7 thøc hîp lý nh: chi phÝ ®Þnh møc, chi phÝ kÕ ho¹ch, khèi lîng s¶n phÈm s¶n xuÊt, chi phÝ nguyªn liÖu chÝnh .