CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1. Một số vấn đề cơ bản về bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp 1. Khái niệm về bán hàng Theo giáo trình Kế toán tài chính, PGS.TS Lê Văn Luyện, Học viện Ngân hàng, 2014: “Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu hàng hoá gắn với phần lợi ích và rủi ro cho khách hàng, đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, đây là quá trình chuyển hoá vốn từ hình thái vốn sản phẩm, hàng hoá sang hình thái vốn tiền tệ hoặc vốn trong thanh toán.
Vì vậy, đẩy nhanh quá trình bán hàng đồng nghĩa với việc rút ngắn chu kỳ sản xuất kinh doanh, tăng nhanh vòng quay của vốn, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp”. Như vậy, quá trình bán hàng của các doanh nghiệp có các đặc điểm sau: - Có sự trao đổi thỏa thuận giữa người bán và người mua, có thể được thực hiện thông qua lời nói hoặc hợp đồng, trong đó người bán chấp nhận việc bán hàng và người mua chấp nhận việc mua hàng, họ chấp nhận trả tiền hoặc cam kết thanh toán tiền. - Trong giao dịch mua bán, quyền sở hữu của hàng hóa bị chuyển đổi. Người bán không còn quyền sở hữu đối với hàng hóa sau khi giao dịch, người mua sẽ có quyền sở hữu đối với số hàng hóa đã mua.
Khoản tiền doanh nghiệp nhận về sau khi cung ứng hàng hóa, dịch vụ, lao vụ cho người mua được gọi là doanh thu bán hàng. Doanh thu này là cơ sở để xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Khái niệm về xác định kết quả kinh doanh Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm 3 hoạt động chính: Hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động tài chính và hoat động khác. - Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh: Là khoản chênh lệch giữa doanh thu thuần và giá vốn hàng bán.
PHẠM MINH HIẾU 2024 5 - Kết quả hoạt động tài chính: Là khoản chênh lệch giữa doanh thu tài chính và chi phí tài chính. - Kết quả hoạt động khác: Là khoản chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các chi phí khác. Các phương thức bán hàng và thanh toán trong doanh nghiệp 1. Phương thức bán hàng a) Bán buôn Đây là hoạt động kinh doanh trong đó một doanh nghiệp bán hàng hóa hoặc dịch vụ cho các đại lý, nhà phân phối, hoặc các doanh nghiệp khác mà không phải là người tiêu dùng cuối cùng.
Trong bán buôn hàng hóa được bán với số lượng lớn với mức giá ưu đãi để đảm bảo lợi nhuận cho cả bên mua và bên bán. Có 2 hình thức bán buôn: - Hình thức bán buôn qua kho: Hàng hóa sau khi được mua từ nhà cung cấp sẽ được lưu trữ tại kho của doanh nghiệp, sau đó sẽ được bán cho các đại lý, nhà phân phối hoặc khách hàng cuối cùng. - Hình thức bán buôn vận chuyển thẳng: Là phương thức bán hàng mà bên bán không cần lưu kho sản phẩm. Khi có đơn đặt hàng, bên bán sẽ liên hệ với nhà cung cấp để họ giao hàng trực tiếp cho khách hàng.
b) Bán lẻ Là hoạt động kinh doanh trong đó hàng hóa, dịch vụ sẽ được bán trực tiếp cho người cuối cùng để sử dụng cá nhân. Sản phẩm thường được bán với số lượng nhỏ, giá bán ổn định để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của cá nhân. Các hình thức bán lẻ chính: - Bán hàng thu tiền trực tiếp: Là quá trình bán hàng mà trong đó người mua sẽ thanh toán toàn bộ tiền hàng hóa, dịch vụ ngay tại thời điểm mua hàng. - Bán lẻ thu tiền tập trung: Là hình thức bán hàng mà trong đó tách rời nghiệp vụ thu tiền của người mua và nghiệp vụ giao hàng cho người mua.
Khách hàng sẽ mua hàng hóa, dịch vụ và nhận hóa đơn tại quầy bán hàng và sẽ đến quầy thu tiền để thanh toán cho người bán. PHẠM MINH HIẾU 2024 6 - Bán lẻ tự phục vụ (tự chọn): Là hình thức bán hàng trong đó người mua sẽ tự mình chọn và mua hàng hóa mà không cần sự can thiệp trực tiếp của nhân viên bán hàng. Các cửa hàng áp dụng hình thức bán lẻ này thường cung cấp các dịch vụ tự động hoặc các hệ thống để khách hàng có thể tự tìm và mua hàng một cách độc lập. - Bán lẻ trả chậm, trả góp: Là hình thức bán hàng trong đó người mua sẽ được thanh toán nhiều lần.
Đối với hình thức này, ngoài số tiền nhận được từ việc cung cấp hàng hóa cho khách, các cửa hàng sẽ nhận được thêm một khoản lãi do khách hàng trả chậm. Đổi lại, cửa hàng sẽ phải chịu rủi ro nếu khách hàng không thanh toán. Doanh thu bán hàng được ghi nhận theo giá bán trả tiền ngay, phần còn lại sẽ được trả hàng kỳ theo lãi suất quy định trong hợp đồng. - Bán lẻ tự động: Là hình thức bán hàng trong đó các doanh nghiệp sẽ cung cấp hàng hóa thông qua các máy bán hàng tự động.
Khách hàng sẽ bỏ tiền vào máy và chọn hàng hóa mình muốn mua. - Hình thức gửi đại lý và ký gửi hàng hóa: Là hình thức bán hàng mà trong đó doanh nghiệp thương mại sẽ bán hàng thông qua trung gian là cơ sở, đại lý bán lẻ. Đối với doanh nghiệp ký gửi sẽ phải chịu thêm chi phí quản lý doanh nghiệp, còn đối với bên các cơ sở đại lý thì phần hoa hồng tương ứng với số hàng hóa bán ra sẽ là doanh thu của họ. Phương thức thanh toán Là cách thức mà cá nhân hay tổ chức thực hiện việc thanh toán tiền cho các giao dịch mua bán hoặc dịch vụ.
Có 3 phương thức thanh toán chính: - Thanh toán trực tiếp: Là phương thức thanh toán mà trong đó người mua thanh toán một khoản tiền cho người bán ngay tại thời điểm giao dịch mà không cần qua trung gian. Thường là thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản ngân hàng. - Thanh toán trả chậm: Là phương thức thanh toán cho phép người mua thanh toán cho sản phẩm, dịch vụ mua vào sau thời điểm phát sinh giao dịch. Người PHẠM MINH HIẾU 2024 7 mua và người bán sẽ thỏa thuận về tần suất các đợt thanh toán cùng lãi suất hoặc khoản phí phát sinh từ giao dịch trả chậm này.
- Thanh toán bằng hình thức bù trừ công nợ: Doanh nghiệp sẽ theo dõi 2 loại tài khoản (TK 131- Phải thu khách hàng và TK 331- Phải trả nhà cung cấp) để đối chiếu và bù trừ công nợ hay để đánh giá khả năng thu hồi công nợ của khách hàng. Ý nghĩa của bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh "Bán hàng" là quá trình trao đổi hàng hóa hoặc dịch vụ giữa người bán và người mua, trong đó người bán cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ và người mua trả tiền hoặc tài trợ một giá trị tương đương để sở hữu hoặc sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ đó. "Xác định kết quả hoạt động kinh doanh" là việc xác định và đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán nhất định. Đối với một doanh nghiệp, việc xác định kết quả kinh doanh từ việc bán hàng là rất quan trọng để đánh giá và cải thiện hiệu suất kinh doanh của họ.
Bằng cách theo dõi và phân tích các chỉ số và dữ liệu liên quan đến việc bán hàng, các doanh nghiệp có thể hiểu rõ hơn về nhu cầu của thị trường, đánh giá được cạnh tranh, tối ưu hóa quy trình kinh doanh và đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách hiệu quả hơn. Vai trò và nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Kế toán bán hàng có vai trò quan trọng trong việc quản lý bán hàng, theo dõi công nợ khách hàng hay cung cấp những thông tin về hoạt động bán hàng trong doanh nghiệp và có thể đóng góp vào kết quả kinh doanh. Với sự hỗ trợ từ kế toán bán hàng, doanh nghiệp có thể theo dõi tình hình xuất nhập hàng hóa, tránh trường hợp thất thoát hoặc tồn kho nhiều hay phát hiện các hàng hóa luân chuyển chậm từ đó có những biện pháp xử lý phù hợp, đẩy nhanh quá trình hoàn vốn.
Các số liệu mà kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng cung cấp giúp doanh nghiệp xác định được xu hướng thị trường, dự báo được doanh số bán hàng và PHẠM MINH HIẾU 2024 8 lợi nhuận trong tương lai từ đó giúp lập ra kế hoạch, định hướng phát triển trong tương lai. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trực tiếp thu thập, xử lý và cung cấp thông tin về quá trình bán hàng của doanh nghiệp, thực hiện nhiệm vụ: - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, chi tiết hàng hóa, dịch vụ mua vào - bán ra của doanh nghiệp. Phản ảnh đúng doanh thu bán hàng, giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp,. nhằm xác định đúng kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
- Cung cấp các thông tin kế toán kịp thời để lập báo cáo tài chính, thực hiện nghĩa vụ đầy đủ đối với Nhà nước. - Kiểm tra, giám sát công nợ phải thu của khách hàng, số lượng hàng tồn kho tránh sự sai sót để doanh nghiệp có thể thu hồi nợ đầy đủ và chính xác hay điều chỉnh tốc độ hoàn vốn sao cho phù hợp với tình hình kinh tế của doanh nghiệp. - Kiểm tra tính hợp lý của tất cả các khoản chi phí để phân bổ đúng số lượng hàng bán trong kì để xác định kết quả kinh doanh và nghĩa vụ đối với Ngân sách Nhà nước. Nội dung của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Do Công ty Cổ phần Baygolf đang áp dụng theo thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ tài chính nên nội dung lý thuyết em trình bày dưới dây đều theo thông tư 133/2016/TT-BTC: 1.
Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 1. Khái niệm, nội dung Căn cứ điều 57 thông tư 133/2016/TT-BTC, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp đến từ các giao dịch, nghiệp vụ sau: - Bán hàng hóa: Hàng hóa là sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra, bán hàng hóa mua vào và bất động sản đầu tư.