Hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân

Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực nhập khẩu và phân… 86 trang · Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân · 2016.

• Tác giả: Vũ Thị Hải Yến
• Người hướng dẫn: Nguyễn Quốc Trung
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế Toán – Kiểm Toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Kế Toán Bán Hàng Tại Công Ty TNHH Đầu Tư Thương Mại Và Xây Dựng Mạnh Lân
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Thực Tập Chuyên Ngành
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ XÂY DỰNG MẠNH LÂN
• 1.1. Đặc điểm hoạt động bán hàng của Công ty TNHH đầu tư thương mại và xây dựng Mạnh Lân
• 1.2. Danh mục hàng bán của Công ty TNHH đầu tư thương mại và xây dựng Mạnh Lân
• 1.3. Thị trường của Công ty TNHH đầu tư thương mại và xây dựng Mạnh Lân
• 1.4. Phương thức bán hàng của Công ty TNHH đầu tư thương mại và xây dựng Mạnh Lân
• 1.5. Thuận lợi và khó khăn của doanh nghiệp ảnh hưởng tới kế toán bán hàng
• 1.6. Tổ chức quản lý hoạt động bán hàng của Công ty TNHH đầu tư thương mại và xây dựng Mạnh Lân
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ XÂY DỰNG MẠNH LÂN
• 2.1. Kế toán doanh thu
• 2.2. Chứng từ và thủ tục kế toán
• 2.3. Kế toán chi tiết doanh thu
• 2.4. Kế toán tổng hợp doanh thu
• 2.5. Kế toán giá vốn hàng bán
• 2.5.1. Chứng từ và thủ tục kế toán
• 2.5.2. Kế toán chi tiết giá vốn hàng bán
• 2.5.3. Kế toán tổng hợp giá vốn hàng bán
• 2.6. Kế toán chi phí bán hàng
• 2.6.1. Chứng từ và thủ tục kế toán
• 2.6.2. Kế toán chi tiết chi phí bán hàng
• 2.6.3. Kế toán tổng hợp chi tiết chi phí bán hàng
• 2.7. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp
• 2.7.1. Chứng từ và thủ tục kế toán
• 2.7.2. Kế toán chi tiết chi phí quản lý doanh nghiệp
• 2.7.3. Kế toán tổng hợp chi phí quản lý doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ XÂY DỰNG MẠNH LÂN
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng bán hàng tại công ty và phương hướng hoàn thiện
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty TNHH đầu tư thương mại và xây dựng Mạnh Lân
• 3.2.1. Về công tác bán hàng
• 3.2.2. Về thời điểm kiểm kê hàng tồn kho
• 3.2.3. Về tài khoản hạch toán
• 3.2.4. Về công tác chi phí bán hàng
• 3.2.5. Về báo cáo kế toán
• 3.2.6. Điều kiện thực hiện giải pháp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân

Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực nhập khẩu và phân phối ô tô tải hạng nặng và máy xây dựng. Kế toán bán hàng là một phần quan trọng trong quy trình quản lý tài chính của công ty, giúp theo dõi doanh thu và chi phí liên quan đến hoạt động bán hàng. Việc hoàn thiện quy trình kế toán bán hàng không chỉ giúp công ty nâng cao hiệu quả kinh doanh mà còn đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính.

1.1. Đặc điểm hoạt động bán hàng của Công ty TNHH

Công ty chuyên nhập khẩu các loại ô tô tải và máy xây dựng, với quy trình bán hàng được tổ chức chặt chẽ. Hoạt động bán hàng không chỉ tập trung vào việc tiêu thụ sản phẩm mà còn chú trọng đến việc duy trì mối quan hệ với khách hàng.

1.2. Vai trò của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp

Kế toán bán hàng giúp theo dõi doanh thu, chi phí và lợi nhuận từ hoạt động bán hàng. Điều này không chỉ hỗ trợ trong việc ra quyết định mà còn đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính.

II. Thách thức trong kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Mạnh Lân

Mặc dù công ty đã có những thành công nhất định trong hoạt động bán hàng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quy trình kế toán. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường.

2.1. Khó khăn trong việc ghi nhận doanh thu

Việc ghi nhận doanh thu kịp thời và chính xác là một thách thức lớn. Công ty cần cải thiện quy trình để đảm bảo rằng doanh thu được ghi nhận ngay khi hàng hóa được chuyển giao cho khách hàng.

2.2. Quản lý chi phí bán hàng hiệu quả

Chi phí bán hàng cần được quản lý chặt chẽ để tối ưu hóa lợi nhuận. Công ty cần có các biện pháp kiểm soát chi phí hiệu quả hơn để giảm thiểu lãng phí.

III. Phương pháp hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Mạnh Lân

Để nâng cao hiệu quả của kế toán bán hàng, công ty cần áp dụng một số phương pháp cải tiến. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn nâng cao độ chính xác trong báo cáo tài chính.

3.1. Cải tiến quy trình ghi nhận doanh thu

Công ty nên áp dụng các phần mềm kế toán hiện đại để tự động hóa quy trình ghi nhận doanh thu, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.2. Tăng cường đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo nhân viên về các quy trình kế toán mới và các phần mềm hỗ trợ sẽ giúp nâng cao năng lực làm việc và hiệu quả trong công tác kế toán bán hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Mạnh Lân

Việc áp dụng các phương pháp kế toán bán hàng hiệu quả đã mang lại nhiều lợi ích cho công ty. Những ứng dụng này không chỉ giúp cải thiện quy trình nội bộ mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

4.1. Tăng cường mối quan hệ với khách hàng

Kế toán bán hàng hiệu quả giúp công ty duy trì mối quan hệ tốt với khách hàng thông qua việc cung cấp thông tin chính xác và kịp thời về sản phẩm và dịch vụ.

4.2. Cải thiện báo cáo tài chính

Báo cáo tài chính chính xác và kịp thời giúp công ty có cái nhìn rõ ràng về tình hình tài chính, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Mạnh Lân

Kế toán bán hàng đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả kinh doanh của công ty. Việc hoàn thiện quy trình kế toán không chỉ giúp công ty nâng cao hiệu quả mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện kế toán

Hoàn thiện kế toán bán hàng sẽ giúp công ty tối ưu hóa quy trình kinh doanh, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

5.2. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với những cải tiến trong kế toán bán hàng, công ty có thể mở rộng thị trường và nâng cao doanh thu, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường với sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp thương mại, việc tìm kiếm nguồn cung và đẩy mạnh tiêu thụ hàng hóa là điều kiện sống còn để duy trì và mở rộng quy mô hoạt động. Đối với các đơn vị kinh doanh thương mại kỹ thuật chuyên biệt như ô tô tải hạng nặng và máy móc công trình, khâu bán hàng giữ vị trí trung tâm, quyết định trực tiếp đến tốc độ luân chuyển vốn, khả năng sinh lời và thực hiện nghĩa vụ ngân sách nhà nước. Kế toán bán hàng đóng vai trò cung cấp thông tin tài chính - kinh tế phản ánh kịp thời hiệu quả của quá trình tiêu thụ.

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác này, tác giả Vũ Thị Hải Yến đã thực hiện chuyên đề nghiên cứu với đề tài: "Hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân" dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Quốc Trung tại Viện Kế toán – Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (Hà Nội, 2016).

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Hệ thống hóa các đặc điểm hoạt động kinh doanh, tổ chức quản lý bán hàng và bộ máy quản lý tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân.
2. Khảo sát và phân tích toàn diện thực trạng công tác kế toán bán hàng tại doanh nghiệp, bao gồm: kế toán doanh thu, kế toán giá vốn hàng bán, kế toán chi phí bán hàng và kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp.
3. Đánh giá ưu điểm, tồn tại trong khâu hạch toán và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân (Địa chỉ: Số 4 ngách 83, Ngõ Quỳnh, Phường Thanh Nhàn, Quận Hai Bà Trưng, TP. Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế thu thập trong năm tài chính 2015 và các quý phát sinh trong năm 2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung pháp lý và nguyên tắc kế toán áp dụng

Tác giả căn cứ vào hệ thống văn bản pháp lý và chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành tại thời điểm nghiên cứu:

• Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 (kèm theo một số biểu mẫu theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC) của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Phương pháp tính thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Phương pháp khấu trừ (thuế suất áp dụng cho sản phẩm ô tô và xe công trình là 10%).
• Phương pháp kế toán hàng tồn kho: Phương pháp kê khai thường xuyên.
• Phương pháp tính giá trị hàng xuất kho: Phương pháp Nhập trước – Xuất trước (FIFO).
• Hình thức sổ kế toán: Hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ (CTGS).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu: Nghiên cứu thực tế tại Phòng Tài chính – Kế toán và Phòng Kinh doanh; thu thập các chứng từ gốc (Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Giấy báo Có ngân hàng, Giấy báo Nợ, Hợp đồng kinh tế).
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Đối chiếu giữa số liệu trên chứng từ gốc với các sổ kế toán chi tiết (Sổ chi tiết doanh thu, Sổ chi tiết giá vốn hàng bán, Sổ chi tiết chi phí bán hàng, Sổ chi tiết chi phí quản lý doanh nghiệp), Sổ đăng ký Chứng từ ghi sổ và Sổ Cái các tài khoản liên quan.
• Nguồn dữ liệu: Hệ thống sổ sách kế toán, chứng từ ghi sổ thực tế phát sinh trong tháng 03/2016 và tháng 09/2016 của Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm và tổ chức quản lý hoạt động bán hàng tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân

Chương 1 giới thiệu khái quát về đặc điểm kinh doanh, cơ cấu tổ chức và quy trình quản lý hoạt động bán hàng của đơn vị. Lĩnh vực chính của Công ty là nhập khẩu các loại ô tô tải hạng nặng, xe chuyên dụng, xe công trình và máy xây dựng, sau đó phân phối tại thị trường nội địa.

Nhóm chủng loại	Các dòng sản phẩm tiêu biểu	Thông số kỹ thuật chính
Xe tải ben	HOWO LZ3260M, LZ3330M1, LZ3252PDJ, LZ3253QDJ, LZ3311QEL, LZ3160LAH; DONGFENG EQ3312GE2	Trọng tải 8 tấn đến 31 tấn; Thùng ben vuông / Thùng Volvo; Động cơ Yuchai YC 180HP - 375HP; Hộp số Fuller 9 - 12 số
Xe vận chuyển bê tông	CHENGLONG LZ5250GJBM, LZ5251GJBM, LZ5250GJBPDH, LZ5252GJBM	Thùng trộn dung tích 9m³ và 12m³; Động cơ YC 340HP; Cabin M4/M5
Xe tải thùng, xe Chassi	DONGFENG LZ1200PCS; CHENGLONG LZ1250RCS, SAOBAC/L315-30-KM, CK327	Công thức bánh xe 6x2, 8x4; Động cơ Cummins 315HP / Yuchai 375HP; Hộp số Fuller
Xe đầu kéo	CHASSI LZ4253QDC, CHASSI LZ4251M3	Động cơ Cummins 375HP, Yuchai 375HP; Hộp số Fuller 12 số; Cầu Styre
Xe xitéc	DONGFENG LZ5243GJYA (18m³), LZ5250GJYC (25m³)	Chuyên chở xăng dầu; Chassi 6x2 và 6x4; Động cơ Yuchai YC6J200-20 / YC6L270-20
Phụ tùng thay thế	Thiết bị phụ tùng xe tải và xe công trình	Hộp số, động cơ, sơmi rơmoóc, trục lực côn, trục các đăng, van chia hơi, trợ lực số

Về thị trường tiêu thụ: Thị trường miền Bắc (trọng điểm là Hà Nội) là địa bàn tiêu thụ chủ yếu, mang lại doanh thu ổn định nhờ các dự án hạ tầng và xây dựng dân dụng phát triển. Thị trường miền Nam chưa được khai thác mạnh do khoảng cách địa lý, hạn chế về logistics và sự cạnh tranh từ các đối thủ có kinh nghiệm lâu năm.

Về phương thức tiêu thụ và thanh toán:

1. Bán hàng trực tiếp: Gồm hình thức xuất bán qua kho (khi hàng có sẵn trong kho lưu bãi) và bán hàng vận chuyển thẳng từ cảng đến khách hàng (giúp tối ưu hóa chi phí lưu kho, bãi đỗ). Hình thức thanh toán linh hoạt bằng tiền gửi ngân hàng, séc, ủy nhiệm chi hoặc tiền mặt.
2. Bán hàng qua đại lý, ký gửi: Hàng hóa xuất giao đại lý vẫn thuộc quyền sở hữu của Công ty cho đến khi đại lý tiêu thụ và chấp nhận thanh toán. Hoa hồng đại lý được hạch toán vào chi phí bán hàng.

Mô hình bộ máy quản trị bán hàng gồm: Giám đốc chỉ đạo chung; Phó Giám đốc phụ trách phân phối và hậu mãi; Phòng Kinh doanh phụ trách tiếp thị và ký kết hợp đồng; Phòng Tài chính – Kế toán theo dõi công nợ, luân chuyển chứng từ và ghi nhận doanh thu; Phòng Kỹ thuật đảm nhiệm bảo dưỡng, bảo hành; Bộ phận Kho và vận chuyển quản lý xuất - nhập và giao nhận xe.

---

Chương 2: Thực trạng kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân

Chương 2 mô tả và đánh giá chi tiết việc tổ chức hạch toán kế toán bán hàng tại doanh nghiệp theo từng phần hành.

1. Kế toán doanh thu bán hàng

Công ty áp dụng tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ được hạch toán trên TK 511 (chi tiết TK 51111 cho ô tô tải ben HOWO, TK 51112 cho xe đầu kéo CHASSI, TK 51114 cho xe tải thùng...).

• Chứng từ kế toán: Hợp đồng kinh tế, Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Biên bản giao nhận hàng hóa kiêm giấy nhận nợ, Giấy báo Có, Giấy báo Nợ.
• Quy trình luân chuyển: Khi phát sinh nghiệp vụ, Phòng Kinh doanh lập Lệnh xuất hàng trình Giám đốc duyệt; Kế toán lập Hóa đơn GTGT (3 liên); căn cứ chứng từ hợp lệ, kế toán nhập dữ liệu vào phần mềm kế toán để ghi vào Sổ chi tiết doanh thu (TK 511) và Sổ chi tiết công nợ (TK 131). Định kỳ 3–5 ngày, kế toán lập Chứng từ ghi sổ để vào Sổ đăng ký Chứng từ ghi sổ và Sổ Cái TK 511, TK 111, TK 112, TK 3331.

Nghiệp vụ thực tế minh họa: Hóa đơn GTGT số 0002405 ngày 14/09/2016 bán cho Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Thịnh Phúc:

• Xuất bán 03 xe tải ben HOWO LZ3160LAH (đơn giá chưa VAT: 450.000.000 đồng/chiếc, thành tiền: 1.350.000.000 đồng).
• Xuất bán 01 xe đầu kéo CHASSI LZ4253QDC (đơn giá chưa VAT: 1.020.000.000 đồng/chiếc, thành tiền: 1.020.000.000 đồng).
• Tổng tiền hàng chưa thuế: 2.370.000.000 đồng; Thuế GTGT 10%: 237.000.000 đồng; Tổng thanh toán: 2.607.000.000 đồng. Khách hàng trả ngay 20% bằng chuyển khoản (Giấy báo Có số 2122: 521.400.000 đồng), phần còn lại nợ 30 ngày.

Nhóm mặt hàng	Doanh thu thuần (VNĐ)	Giá vốn hàng bán (VNĐ)	Lợi nhuận gộp (VNĐ)
Xe ô tô tải ben Howo	6.280.909.091	5.151.909.095	1.128.999.996
Xe đầu kéo Chassi	7.555.429.100	6.013.116.358	1.542.312.742
Xe tải thùng	5.489.206.420	3.815.454.546	1.673.751.874
Máy xúc lật	2.159.090.860	1.819.877.230	339.213.630
Máy ủi	4.798.526.640	4.002.563.354	795.963.296
Máy san gạt	1.770.000.000	909.938.615	860.061.385
Xe vận chuyển bê tông	1.090.000.000	853.500.000	236.500.000
Tổng cộng	31.617.662.018	24.777.470.108	6.840.191.910

(Nguồn: Trích Sổ tổng hợp chi tiết doanh thu và giá vốn bán hàng tháng 03/2016)

2. Kế toán giá vốn hàng bán

Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, giá vốn xuất kho tính theo phương pháp FIFO.

• Tài khoản sử dụng: TK 632 (chi tiết TK 6321 - Xe tải ben Howo, TK 6322 - Xe đầu kéo Chassi...).
• Nghiệp vụ xuất kho: Phiếu xuất kho số 0333 ngày 14/03/2016 xuất giao cho Công ty Thịnh Phúc phản ánh giá vốn của 03 xe ben Howo (đơn giá vốn: 353.123.500 đồng, thành tiền: 1.059.370.500 đồng) và 01 xe đầu kéo Chassi (đơn giá vốn: 895.000.000 đồng). Tổng giá vốn xuất kho là 1.954.370.500 đồng.
• Định kỳ, kế toán lập CTGS số 61, 62, 63, 64, 65 để ghi vào Sổ đăng ký CTGS và chuyển số liệu vào Sổ Cái TK 632, đối ứng với TK 156 (15611, 15612).

3. Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp

• Chi phí bán hàng (TK 641): Tập hợp các khoản chi phí liên quan trực tiếp đến việc tiêu thụ ô tô, máy móc như chi phí hoa hồng môi giới, chi phí vận chuyển xe giao khách, chi phí tiếp khách bán hàng. Chứng từ ghi nhận gồm Hóa đơn cước vận chuyển, Giấy báo Nợ ngân hàng, Phiếu chi. Kế toán lập các CTGS số 66, 67, 68 để vào Sổ Cái TK 641.
• Chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642): Phản ánh các khoản chi phí quản lý hành chính, tiền lương nhân viên quản lý, chi phí văn phòng phẩm, khấu hao tài sản cố định phục vụ quản lý. Chứng từ ghi nhận được tổng hợp qua các CTGS số 69, 70, 71, 72 để vào Sổ Cái TK 642.
• Xác định kết quả kinh doanh: Cuối kỳ kế toán, toàn bộ số dư phát sinh của TK 511 (Doanh thu thuần) và các chi phí (TK 632, TK 641, TK 642) được kết chuyển sang TK 911 để xác định lợi nhuận trước thuế.

---

Chương 3: Hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân

Tác giả đưa ra các đánh giá thực tế và hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác kế toán bán hàng:

Đánh giá thực trạng

• Ưu điểm: Bộ máy quản lý bán hàng gọn nhẹ; kết hợp hiệu quả giữa bán hàng qua kho và chuyển hàng thẳng tại cảng; sử dụng phần mềm kế toán hỗ trợ trích xuất nhanh các sổ chi tiết doanh thu, chi tiết giá vốn.
• Tồn tại:
  1. Doanh nghiệp chưa ban hành chính sách chiết khấu thanh toán hoặc chiết khấu thương mại cụ thể để khuyến khích bạn hàng trả tiền sớm, dẫn đến công nợ tồn đọng (TK 131 còn số dư lớn).
  2. Công tác xúc tiến thương mại, quảng bá và mở rộng thị trường phía Nam chưa được đầu tư thỏa đáng.
  3. Phân loại tài khoản hạch toán chi phí và theo dõi chi tiết một số khoản chi phí bán hàng còn gộp chung, chưa bóc tách cụ thể từng dòng sản phẩm.
  4. Công tác kiểm kê định kỳ hàng tồn kho (ô tô, phụ tùng giá trị cao) cần có quy trình chặt chẽ hơn để đối soát số lượng và chất lượng thực tế với số liệu sổ sách.

Các giải pháp hoàn thiện đề xuất

1. Về chính sách bán hàng: Xây dựng quy chế chiết khấu thanh toán rõ ràng đối với các đơn hàng giá trị lớn hoặc khách hàng thanh toán trước hạn; hạch toán chiết khấu thanh toán vào chi phí tài chính (TK 635) đúng chuẩn mực.
2. Về thời điểm kiểm kê hàng tồn kho: Thiết lập lịch kiểm kê định kỳ cố định (theo quý hoặc đột xuất trước các kỳ lập BCTC) giữa thủ kho, kế toán vật tư và bộ phận kỹ thuật để kịp thời phát hiện xe hoặc phụ tùng bị hư hao, xuống cấp.
3. Về hoàn thiện hệ thống tài khoản hạch toán: Chi tiết hóa các tiểu khoản của TK 641 và TK 642 theo từng nhóm yếu tố chi phí nhằm phục vụ phân tích chi phí kinh doanh trên từng đơn vị sản phẩm tiêu thụ.
4. Về công tác chi phí bán hàng: Phân bổ chính xác chi phí vận chuyển, chi phí bảo hành kỹ thuật cho từng hợp đồng kinh tế phát sinh thay vì kết chuyển dồn vào cuối kỳ.
5. Về hệ thống báo cáo kế toán: Hoàn thiện các báo cáo kế toán quản trị nội bộ (Báo cáo phân tích doanh thu theo thị trường, Báo cáo tuổi nợ của khách hàng, Báo cáo lợi nhuận gộp theo từng dòng xe) để hỗ trợ Ban Giám đốc đưa ra quyết định kinh doanh.
6. Điều kiện thực hiện giải pháp: Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho nhân viên kế toán, nâng cấp phân hệ phần mềm kế toán và có sự phối hợp chặt chẽ giữa Phòng Kinh doanh - Phòng Kỹ thuật - Phòng Tài chính Kế toán.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu cụ thể

1. Phản ánh chi tiết quy mô tiêu thụ trong tháng 03/2016 với tổng doanh thu thuần đạt 31.617.662.018 đồng, tổng giá vốn hàng bán là 24.777.470.108 đồng, mang lại tổng lợi nhuận gộp 6.840.191.910 đồng.
2. Phân tích chi tiết mức đóng góp doanh thu của từng nhóm sản phẩm: Dòng xe đầu kéo Chassi đạt doanh thu cao nhất (7.555.429.100 đồng), tiếp theo là dòng xe tải ben Howo (6.280.909.091 đồng) và xe tải thùng (5.489.206.420 đồng).
3. Làm rõ luồng luân chuyển công nợ trên Sổ Cái TK 131 trong kỳ: Số dư đầu kỳ 1.325.690.000 đồng, phát sinh Nợ trong kỳ 30.122.911.610 đồng, phát sinh Có 31.078.890.100 đồng, số dư nợ cuối kỳ duy trì ở mức 200.543.350 đồng.

Đóng góp thực tiễn

• Hệ thống hóa đầy đủ sơ đồ luân chuyển chứng từ và mẫu biểu ghi sổ kế toán theo hình thức Chứng từ ghi sổ đối với doanh nghiệp thương mại nhập khẩu xe tải nặng.
• Đề xuất các giải pháp khả thi bám sát quy trình hoạt động của Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân từ khâu lập chứng từ, mở sổ chi tiết đến lập báo cáo quản trị công nợ và chi phí bán hàng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi số liệu thực nghiệm tập trung chủ yếu vào các tháng mẫu biểu trong năm 2016 tại một doanh nghiệp thương mại có quy mô vừa; chưa bao quát toàn bộ chu kỳ kinh doanh nhiều năm để đánh giá xu hướng biến động doanh thu dài hạn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang việc thiết lập hệ thống kế toán quản trị doanh thu - chi phí chuyên sâu, ứng dụng chuẩn mực báo cáo tài chính mới và xây dựng mô hình kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng - thu tiền trong các doanh nghiệp nhập khẩu thiết bị vận tải hạng nặng.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo phương pháp xây dựng chuyên đề thực tập tốt nghiệp về mảng kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp thương mại nhập khẩu: Tham khảo quy trình tổ chức chứng từ, phương pháp hạch toán theo hình thức Chứng từ ghi sổ, cách thức theo dõi sổ chi tiết doanh thu - giá vốn theo phương pháp FIFO và kiểm soát công nợ khách hàng đối với mặt hàng kỹ thuật có giá trị lớn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân áp dụng hình thức sổ kế toán và phương pháp tính thuế GTGT nào?

Doanh nghiệp áp dụng hình thức sổ kế toán Chứng từ ghi sổ (CTGS) và thực hiện tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ với thuế suất thông thường là 10%.

2. Phương pháp tính giá xuất kho hàng tồn kho tại doanh nghiệp là gì?

Công ty áp dụng phương pháp Nhập trước – Xuất trước (FIFO) và hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên trên các tài khoản TK 156 (chi tiết 15611, 15612...), TK 632.

3. Trong danh mục hàng hóa tháng 03/2016, nhóm sản phẩm nào đem lại doanh thu và lãi gộp cao nhất?

• Dòng sản phẩm đạt doanh thu thuần cao nhất là Xe đầu kéo Chassi với 7.555.429.100 đồng (lãi gộp: 1.542.312.742 đồng).
• Dòng sản phẩm có lãi gộp cao nhất là Xe tải thùng với 1.673.751.874 đồng (doanh thu thuần: 5.489.206.420 đồng).

4. Quy trình luân chuyển chứng từ từ khâu bán hàng đến khi vào Sổ Cái TK 511 diễn ra như thế nào?

Từ Hóa đơn GTGT và chứng từ thanh toán (Phiếu thu, Giấy báo Có), kế toán ghi vào Sổ chi tiết TK 511. Định kỳ, kế toán tập hợp chứng từ gốc để lập Chứng từ ghi sổ (CTGS), ghi vào Sổ đăng ký Chứng từ ghi sổ, sau đó căn cứ CTGS để vào Sổ Cái TK 511 và kết chuyển doanh thu sang TK 911 vào cuối kỳ.

5. Khó khăn chính trong hoạt động bán hàng mà tác giả chỉ ra tại doanh nghiệp là gì?

Doanh nghiệp chưa có chính sách đòn bẩy tài chính như chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán để khuyến khích khách hàng thanh toán sớm; đồng thời các hoạt động marketing, quảng bá và mở rộng thị trường vào khu vực miền Nam còn gặp nhiều trở ngại do chi phí vận chuyển và cạnh tranh.

---

Kết luận

Chuyên đề thực tập chuyên ngành của tác giả Vũ Thị Hải Yến đã phản ánh bức tranh thực tế về công tác kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân. Bằng việc phân tích hệ thống chứng từ, sổ chi tiết, sổ tổng hợp theo hình thức Chứng từ ghi sổ cùng số liệu tài chính cụ thể năm 2016, đề tài đã làm rõ cơ chế ghi nhận doanh thu, giá vốn và chi phí tại một doanh nghiệp kinh doanh ô tô tải nặng. Các giải pháp hoàn thiện được đề xuất có tính ứng dụng thực tế, hỗ trợ nâng cao hiệu quả quản trị tài chính và kiểm soát bán hàng cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ XÂY DỰNG MẠNH LÂN 1. Đặc điểm hoạt động bán hàng của Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Xây dựng Mạnh Lân kinh doanh với lĩnh vực chính là nhập các loại ô tô tải hạng nặng, xe công trình và máy xây dựng,… sau đó tiêu thụ ở thị trường trong nước. Hoạt động tiêu thụ của Công ty được trú trọng đặt lên hàng đầu bởi vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, đảm bảo quá trình luân chuyển và sinh lời vốn; tạo ra nhiều lợi nhuận giúp duy trì, tích lũy và mở rộng quy mô kinh doanh; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước; cải thiện đời sống và tinh thần của cán bộ công nhân viên và góp phần tạo nên việc làm cho người lao động. Danh mục hàng bán của Công ty TNHH đầu tư thương mại và xây dựng Mạnh Lân Công ty nhập khẩu rất nhiều chủng loại ô tô, được liệt kê trong bảng danh mục hàng bán sau: SVTH: Vũ Thị Hải Yến 1 Lớp: KT06 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Nguyễn Quốc Trung Biểu 1.1: Danh mục hàng bán của Công ty Chủng STT Tên hàng loại HOWO – Model LZ3260M, Trọng tải 15 tấn 1 (YC 255 PS) Cabin M41.

HOWO – Model LZ3330M1, (YC 340 PS) Tải trọng thiết kế 18 2 tấn, Cabin M41, Thùng ben Vuông 5600x2300x1500, Lốp 12.00- 20 Tải ben DONGFENG – EQ3312GE2, ( YC 340 PS), lốp 12-20, 3 Cabin M41, tải trọng thiết kết 31 tấn, Sx năm 2015. HOWO -Model: LZ3252PDJ (YC 340HP), Tải trọng thiết kế, 4 cabin M5, công thức bánh xe 6 x4, Lốp 12.00-20, SX năm 2015/2016 HOWO - Model: LZ3252PDJ (YC 340HP), Tải trọng thiết kế, 5 Xe tải cabin M5, công thức bánh xe 6 x4, Lốp 12.00-20, Thùng Volvo, SX năm 2016 HOWO -Model: LZ3253QDJ (YC 375HP), Tải trọng thiết kế, 6 Ben cabin M5, công thức bánh xe 6 x4, Lốp 12.00-20, SX năm 2015/2016 HOWO -Model: LZ3253QDJ (YC 375HP), Tải trọng thiết kế, 7 cabin M5, công thức bánh xe 6 x4, Lốp 12.00-20, Thùng Volvo, SX năm 2016 HOWO -Model: LZ3255QDJ (YC 375HP), Tải trọng thiết kế, 8 cabin M5, công thức bánh xe 6 x4,Lốp 12.00-24, Thùng Volvo,SX năm 2015/2016 9 HOWO -Model: LZ3311QEL (YC 375HP), Tải trọng thiết kế, cabin M51, công thức bánh xe 8 x4, hộp số Fuller 12 số, Lốp SVTH: Vũ Thị Hải Yến 2 Lớp: KT06 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Nguyễn Quốc Trung 12.00R-20 ,SX năm 2016 HOWO -Model: LZ3253QDJ (YC 375HP), động cơ YC6M375-33 10 Cabin M51, kích thước Thùng ben: 5600x2300x1400, công thức bánh xe 6x4, hộp số Fuller 9 số(9JS180), Lốp 12.00R-20, SX năm 2016 HOWO -Model: LZ3311QEL (YC 375HP), động cơ YC6M375-33 11 Thùng ben 36 M3, , cabin M53, 2 giường nằm, công thức bánh xe 8x4, hộp số Fuller 12 số(12JS180), Lốp 12.00R-20 ( loại Double coin), SX năm 2016 HOWO -Model: LZ3160LAH (YC 180HP), Tải trọng thiết kế 8 12 tấn, cabin M61, công thức bánh xe 4x2, Lốp 11.00-20, SX năm 2016 CHENGLONG -Model: LZ5250GJBM, (Thùng trộn 9m3 ) 1 Xe vận Động cơ: YC 340 HP, cabin M4. Sx 2015/2016 chuyển CHENGLONG -Model: LZ5251GJBM, ( Thùng trộn 9m3 ) 2 bê tông Động cơ: YC 340 HP, cabin M5. SX năm 2015/2016 CHENGLONG -Model: LZ5250GJBPDH, (Thùng trộn 12m3) 3 Động cơ: YC 340 HP, cabin M4.

SX năm 2015/2016 CHENGLONG -Model: LZ5252GJBM, ( Thùng trộn 12m3 ) 1 Động cơ: YC 340 HP, cabin M5. SX năm 2016 Tải thùng DONGFENG – LZ1200PCS 2 Công thức bánh xe 6x2 ( YC 180 PS), cabin M1012. SX 2015 Xe tải SVTH: Vũ Thị Hải Yến 3 Lớp: KT06 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Nguyễn Quốc Trung Thùng CHENGLONG Chassi model - LZ1250RCS, (YC 220 PS) 3 Chassi Công thức bánh xe 6x2, cabin M6, SX 2015/2016 CHENGLONG -Model: SAOBAC/L315-30-KM,(Cummins 315HP) 4 Cabin M51, hộp số Fuller 9 số, công thức bánh xe: 8x4.SX 2015/2016 CHENGLONG - Model: CK327/L315 30-CMPB-1212, (Cummins 315HP), ghế 5 hơi nâng điện, cabin giảm chấn, hộp số Fuller 9 số, công thức bánh xe: 8x4. SX 2016 CHENGLONG –Model: CK327/YC6M375-33-CMPB,(Yuchai 6 375 HP) , hộp số Fuller 12 số, Lốp 12.00R-20, công thức bánh xe: 8x4.SX 2016 CHASSI – Đầu kéo model: LZ4253QDC, (Cummins 375 HP) 1 Xe đầu , hộp số Fuller 12 số, Lốp 12.00R-20 ( 12JS 180T), SX 2016 Kéo CHASSI – Đầu kéo model: LZ4251M3, (Yuchai 375 HP) 2 Cabin M51, hộp số Fuller 12 số, Lốp 12.00R-20 (12JS 180T), cầu Styre, SX 2016 DONGFENG- Xe xitéc chở xăng dầu loại 18m3 trên Chassi 6x2 1 Xe xi Model: LZ5243GJYA Động cơ Yuchai YC6J200-20.

Nhập khẩu téc 2015. DONGFENG - Xe xitéc chở xăng dầu loại 25m3 trên Chassi 2 6x4 – LZ5250GJYC, Động cơ Yuchai YC6L270-20. Công suất 270Hp Nhập khẩu 2015. (Nguồn: Phòng Kinh doanh) SVTH: Vũ Thị Hải Yến 4 Lớp: KT06 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Nguyễn Quốc Trung Ngoài ra, Công ty còn kinh doanh các thiết bị, phụ tùng ô tô tải và xe công trình: Hộp số, động cơ, somiromooc, trục lực côn, trục cát đăng, van chia hơi, trợ lực số,.

Thị trường của Công ty TNHH đầu tư thương mại và xây dựng Mạnh Lân. Với lĩnh vực chính là nhập các loại ô tô hạng nặng, xe công trình. Nên các vấn đề về kỹ thuật và chất lượng được đưa lên hàng đầu, vì vậy các nhà cung cấp đóng vai trò hết sức quan trọng. Hiện nay, trước những khó khăn chung của nền kinh tế, những biến động của thị trường trong nước và thế giới , sức mua giảm mạnh, cạnh tranh gay gắt về giá cả nên Ban lãnh đạo công ty đã quyết định thực hiện chủ trương giữ vững thị trường đã có, mở rộng thêm khách hàng mới.

Nhờ chú trọng công tác nghiên cứu thị trường, nắm sát nhu cầu đòi hỏi của thị trường từ đó khai thác tốt các hoạt động đáp ứng nhu cầu đó nên công ty đã tạo được cho mình những mối quan hệ kinh doanh với nhiều bạn hàng ở các khu vực khác nhau. Công ty không ngừng khai thác, tìm nguồn hàng chất lượng tốt, giá cả phù hợp để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Thị trường miền Bắc là thị trường tiêu thụ chủ yếu của công ty. Doanh thu tại khu vực này liên tục tăng và ổn định qua các năm.

Ở khu vực này, công ty xây dựng cho mình thị trường trọng điểm là Hà Nội. Đây là khu vực phát triển nhất miền Bắc về kinh tế, dân cư có mức thu nhập cao. Tại khu vực này công ty đã tồn tại và phát triển nhờ vào những lợi thế của riêng mình. Bên cạnh đó, cùng với xu thế phát triển nhanh chóng của xã hội thì ngày càng có nhiều cơ sở, công trình xây dựng mọc lên với quy mô khác nhau.

Nên nhu cầu về các loại xe ô tô trọng tải nặng và các xe công trình ngày càng tăng nhanh. Thị trường miền Nam là thị trường lớn nhưng do khoảng cách về địa lý, SVTH: Vũ Thị Hải Yến 5 Lớp: KT06 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Nguyễn Quốc Trung hạn chế trong khâu vận chuyển cũng như việc nghiên cứu, thâm nhập vào thị trường này. Hơn nữa, khu vực này đã có rất nhiều đối thủ cạnh tranh mạnh hoạt động khá lâu và có kinh nghiệm hơn tại khu vực này. Có thể nói tại thị trường này, công ty vẫn chưa thể tạo được một vị thế vững chắc để có thể đương đầu với các đối thủ cạnh tranh và thâm nhập vào thị trường lớn này.

Trong những năm qua, là một doanh nghiệp mới thành lập còn non trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm nên thị trường của công ty vẫn chỉ bó hẹp tại khu vực miền Bắc, công ty tập trung nhiều tại thị trường miền Bắc mà chưa chú trọng tới việc mở rộng sang thị trường tiềm năng là khu vực miền Nam. Phương thức bán hàng của Công ty TNHH đầu tư thương mại và xây dựng Mạnh Lân Phương thức bán hàng của công ty là một điều cực kỳ quan trọng vì nó cho ta thấy được cách thức kinh doanh của công ty. Nó có ảnh hưởng trực tiếp tới việc sử dụng các tài khoản kế toán, phản ánh tình hình xuất kho của hàng hóa, đồng thời có tính quyết định tới việc xác định thời điểm bán hàng, tình hình doanh thu bán hàng và tiết kiệm chi phí bán hàng để tăng lợi nhuận. Vì vậy, Công ty TNHH đầu tư thương mại và xây dựng Mạnh Lân đã sử dụng các phương thức bán hàng sau: - Phương thức bán hàng trực tiếp: Theo phương thức này thì bên khách hàng ủy quyền cho cán bộ nghiệp vụ đến nhận hàng tại kho của công ty hoặc công ty vận chuyển hàng đến tận đơn vị khách hàng tùy theo thỏa thuận trong hợp đồng.

Khi doanh nghiệp chuyển giao hàng hóa cho khách hàng, khách hàng thanh toán ngay hoặc chấp nhận thanh toán là quá trình chuyển giao hàng và ghi nhận doanh thu diễn ra đồng thời. Khi đó doanh nghiệp có đủ điều kiện ghi nhận doanh thu. Trong phương thức này có các trường hợp sau: SVTH: Vũ Thị Hải Yến 6 Lớp: KT06 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Nguyễn Quốc Trung + Bán hàng qua kho: Là trường hợp công ty mới nhập hàng về, do một số điều kiện nên công ty chưa thể vận chuyển cho khách hàng mà phải nhập kho; hoặc đối tượng mặt hàng đã có sẵn trong kho, khi khách hàng có nhu cầu thì sẽ lập hợp đồng thương mại và đến ngày giao hàng thì công ty sẽ xuất hàng cho khách hàng. Khách hàng và công ty sẽ thỏa thuận hình thức vận chuyển và bên chịu phí trong hợp đồng.

Đến ngày giao hàng, căn cứ vào hợp đồng đã ký kết, kế toán bán hàng sẽ viết Hóa đơn GTGT cho khách hàng và fax lệnh xuất hàng xuống kho. Nếu thỏa thuận theo hình thức giao hàng tại công ty, khách hàng cử người xuống kho để nhận hàng. Nếu thỏa thuận theo hình thức chuyển hàng, công ty sẽ điều động các phương tiện vận tải chuyển hàng tới địa điểm theo yêu cầu của khách hàng. + Bán hàng vận chuyển thẳng: Biện pháp này được công ty áp dụng phổ biến hơn do tiết kiệm được chi phí lưu kho, bãi,… Khi hàng về tới cảng, công ty sẽ giao trực tiếp cho khách hàng tại cảng hoặc sẽ vận chuyển hàng tới địa điểm của khách hàng chứ không qua kho công ty.

Đối với hình thức bán hàng trực tiếp này thì hình thức thanh toán có thể là trả trước, trả ngay, trả góp hoặc trả chậm và bằng tiền mặt, tiền gửi, séc, ủy nhiệm chi,… - Phương thức bán hàng qua đại lý, ký gửi: Theo phương thức này định kỳ doanh nghiệp sẽ gửi hàng cho khách hàng trên cơ sở những thỏa thuận trong hợp đồng.