Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh hoàn thiện hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo tại ngân hàng chính sách xã hội huyện thủy nguyên thành phố hải phòng

Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh nghiên cứu hoàn thiện hoạt động tín dụng cho hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng.

• Tác giả: Lê Thế Vinh
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Bá Khiêm
• Trường học: Đại học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Hoàn thiện hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
• 1.1. Tổng quan về tín dụng đối với hộ nghèo và vai trò của tín dụng đối với người nghèo trong nền kinh tế
• 1.1.1. Khái niệm tín dụng với hộ nghèo
• 1.1.2. Đặc điểm của tín dụng đối với người nghèo
• 1.1.3. Vai trò của tín dụng đối với người nghèo trong nền kinh tế
• 1.1.4. Nội dung của công tác tín dụng đối với hộ nghèo tại NHCSXH
• 1.2. Đối tượng được vay vốn
• 1.3. Điều kiện để được vay vốn
• 1.4. Thời hạn cho vay vốn
• 1.5. Mức cho vay vốn
• 1.6. Lãi suất cho vay vốn
• 1.7. Quy trình thủ tục vay vốn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI HUYỆN THỦY NGUYÊN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 2.1. Tổng quan về huyện Thủy Nguyên và NHCSXH huyện Thủy Nguyên, TP.Hải Phòng
• 2.1.1. Khái quát chung về huyện Thủy Nguyên
• 2.1.2. Khái quát chung về NHCSXH Thủy Nguyên
• 2.1.3. Mô hình tổ chức hoạt động của NHCSXH Thủy Nguyên
• 2.1.4. Các chương trình tín dụng đang triển khai tại NHCSXH Thủy Nguyên
• 2.1.5. Công tác huy động vốn tại NHCSXH Thủy Nguyên
• 2.2. Thực trạng hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên, TP.Hải Phòng giai đoạn 2017 - 2021
• 2.2.1. Đối tượng hộ nghèo được vay vốn
• 2.2.2. Cơ cấu tổng dư nợ cho vay
• 2.2.3. Cơ cấu dư nợ cho vay đối với hộ nghèo
• 2.2.4. Vốn ủy thác cho vay hộ nghèo qua các Tổ chức chính trị - xã hội
• 2.2.5. Công tác thu nợ gốc đến hạn và thu lãi vay
• 2.2.6. Tình hình dư nợ quá hạn
• 2.2.7. Tình hình một số công tác khác
• 2.2.8. Đánh giá chung về hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên giai đoạn 2017 - 2021
• 2.2.8.1. Những kết quả đạt được
• 2.2.8.2. Những mặt hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI HUYỆN THỦY NGUYÊN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 3.1. Mục tiêu và định hướng phát triển hoạt động tín dụng đối với người nghèo tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên tới năm 2025
• 3.1.1. Mục tiêu phát triển của NHCSXH huyện Thủy Nguyên
• 3.1.2. Định hướng phát triển hoạt động tín dụng đối với người nghèo tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên
• 3.2. Biện pháp hoàn thiện hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên
• 3.2.1. Đẩy mạnh cho vay theo dự án, nâng suất đầu tư cho hộ nghèo lên mức tối đa
• 3.2.2. Tăng cường thu hồi nợ quá hạn
• 3.2.3. Đẩy mạnh tín dụng uỷ thác qua các tổ chức chính trị - xã hội
• 3.2.4. Hoàn thiện vai trò của các tổ chức hội, đoàn thể trong công tác uỷ thác cho vay
• 3.2.5. Nâng cao chất lượng giao dịch xã
• 3.2.6. Hoàn thiện mạng lưới hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn
• 3.2.7. Tăng cường hệ thống kiểm tra, giám sát
• 3.2.8. Gắn cho vay với hoạt động khuyến nông, khuyến ngư, tư vấn người nghèo sử dụng vốn hiệu quả nhằm tăng tỷ lệ thu nợ
• 3.2.9. Đẩy mạnh công tác đào tạo
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Hoạt động tín dụng và hộ nghèo

Hoạt động tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH). Tín dụng không chỉ cung cấp vốn mà còn giúp người nghèo thoát khỏi vòng luẩn quẩn của nghèo đói. Tín dụng cho người nghèo được thiết kế với lãi suất ưu đãi và điều kiện vay đơn giản, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người nghèo tiếp cận nguồn vốn. Mục tiêu chính của chính sách tín dụng này là giảm nghèo và phát triển kinh tế tại các vùng nông thôn.

1.1. Khái niệm và đặc điểm tín dụng cho hộ nghèo

Tín dụng cho hộ nghèo là các khoản vay dành riêng cho những người có thu nhập thấp, thiếu vốn để phát triển sản xuất. Đặc điểm nổi bật của loại tín dụng này là lãi suất thấp, không yêu cầu thế chấp tài sản và thủ tục đơn giản. NHCSXH là đơn vị chính thực hiện các chương trình này, với nguồn vốn chủ yếu từ ngân sách nhà nước. Mục tiêu là giúp người nghèo cải thiện đời sống, tạo việc làm và hòa nhập cộng đồng.

1.2. Vai trò của tín dụng trong giảm nghèo

Tín dụng là công cụ hiệu quả để phá vỡ vòng luẩn quẩn của nghèo đói. Nó giúp người nghèo tiếp cận nguồn vốn, đầu tư vào sản xuất và tăng thu nhập. Hỗ trợ tài chính từ NHCSXH không chỉ giúp giảm nghèo mà còn góp phần ổn định kinh tế - xã hội. Các chương trình tín dụng nông thôn và tín dụng xã hội đã chứng minh hiệu quả trong việc cải thiện đời sống người dân tại các vùng khó khăn.

II. Thực trạng hoạt động tín dụng tại NHCSXH Thủy Nguyên

NHCSXH huyện Thủy Nguyên đã triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng cho hộ nghèo trong giai đoạn 2017-2021. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế như nguồn vốn hạn chế, quy trình vay phức tạp và tỷ lệ nợ quá hạn cao. Thủy Nguyên là một huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao tại Hải Phòng, do đó, việc hoàn thiện hoạt động tín dụng là cần thiết để đạt mục tiêu giảm nghèo và phát triển kinh tế.

2.1. Kết quả đạt được

Trong giai đoạn 2017-2021, NHCSXH Thủy Nguyên đã hỗ trợ hàng nghìn hộ nghèo tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Vay vốn ưu đãi đã giúp nhiều hộ gia đình đầu tư vào sản xuất nông nghiệp, cải thiện thu nhập. Các chương trình tín dụng ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội cũng đạt hiệu quả cao, góp phần giảm tỷ lệ nghèo tại địa phương.

2.2. Hạn chế và nguyên nhân

Mặc dù đạt được nhiều kết quả, hoạt động tín dụng tại NHCSXH Thủy Nguyên vẫn gặp một số khó khăn. Nguồn vốn phân bổ không đủ đáp ứng nhu cầu, quy trình vay phức tạp và chậm trễ. Tỷ lệ nợ quá hạn cao do người vay chưa sử dụng vốn hiệu quả. Nguyên nhân chính là thiếu sự phối hợp giữa các bên liên quan và công tác quản lý rủi ro chưa hiệu quả.

III. Giải pháp hoàn thiện hoạt động tín dụng

Để nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại NHCSXH Thủy Nguyên, cần thực hiện các giải pháp đồng bộ. Tăng cường hỗ trợ tài chính, cải thiện quy trình vay và nâng cao nhận thức người dân về sử dụng vốn hiệu quả là những yếu tố then chốt. Mục tiêu đến năm 2025 là giảm tỷ lệ nghèo và phát triển kinh tế bền vững tại địa phương.

3.1. Đẩy mạnh cho vay theo dự án

Cho vay theo dự án là giải pháp hiệu quả để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Các dự án tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp, chăn nuôi và dịch vụ sẽ giúp người nghèo tăng thu nhập. NHCSXH Thủy Nguyên cần phối hợp với các tổ chức địa phương để triển khai các dự án phù hợp với nhu cầu và điều kiện của người dân.

3.2. Tăng cường quản lý rủi ro

Quản lý rủi ro là yếu tố quan trọng để giảm tỷ lệ nợ quá hạn. NHCSXH Thủy Nguyên cần xây dựng hệ thống giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn. Đồng thời, tăng cường đào tạo cho cán bộ và người vay về quản lý tài chính và sử dụng vốn hiệu quả. Điều này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, đóng vai trò quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế xã hội địa phương. Giai đoạn 2017-2021, tổng nguồn vốn huy động tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên tăng từ 358,781 triệu đồng lên 471,077 triệu đồng, tương đương mức tăng trưởng trung bình khoảng 6-9% mỗi năm. Trong đó, nguồn vốn cân đối từ Trung ương chiếm trên 90%, còn nguồn vốn nhận ủy thác đầu tư tại địa phương chiếm dưới 10%.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng đối với hộ nghèo, phân tích thực trạng hoạt động tín dụng tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên trong giai đoạn 2017-2021, từ đó đề xuất các biện pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại huyện Thủy Nguyên, một huyện có dân số trên 350.000 người với đa dạng địa hình và nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong công nghiệp, thương mại và du lịch.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc đánh giá mức độ tiếp cận vốn vay của hộ nghèo, tỷ lệ thu hồi nợ, cũng như tác động của tín dụng chính sách đến giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế địa phương. Các chỉ số như tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn trung bình trên 70%, tổng dư nợ cho vay tăng đều qua các năm, và tỷ lệ thu nợ gốc đến hạn đạt mức cao phản ánh hiệu quả hoạt động tín dụng. Nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách tín dụng ưu đãi, đồng thời hỗ trợ các cấp quản lý trong việc điều chỉnh, nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ nghèo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về tín dụng chính sách xã hội và quản trị tín dụng ngân hàng, tập trung vào các mô hình và khái niệm sau:

• Khái niệm tín dụng đối với hộ nghèo: Tín dụng chính sách là khoản vay ưu đãi dành cho người nghèo nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và cải thiện đời sống, với các đặc điểm như không vì mục tiêu lợi nhuận, ưu đãi lãi suất, không yêu cầu thế chấp tài sản.
• Vai trò của tín dụng trong giảm nghèo: Tín dụng giúp phá vỡ vòng luẩn quẩn thu nhập thấp, tiết kiệm thấp và năng suất thấp, cung cấp vốn cho sản xuất kinh doanh, giảm tệ nạn cho vay nặng lãi, góp phần xây dựng nông thôn mới.
• Mô hình tổ chức tín dụng chính sách xã hội: Hoạt động tín dụng được thực hiện qua các tổ chức chính trị - xã hội, tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV), với quy trình thủ tục cho vay đơn giản, công khai, minh bạch.
• Chỉ tiêu đánh giá hoạt động tín dụng: Bao gồm tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn, tổng dư nợ, tỷ trọng dư nợ cho vay hộ nghèo, tỷ lệ thu nợ gốc đến hạn, tỷ lệ thu lãi, tỷ lệ nợ quá hạn, chất lượng hoạt động giao dịch xã và tổ TK&VV.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo hoạt động tín dụng của NHCSXH huyện Thủy Nguyên giai đoạn 2017-2021, các văn bản pháp luật liên quan như Nghị định 78/2002/NĐ-CP, Quyết định số 24/2021/QĐ-TTg, và các báo cáo thống kê của địa phương.
• Phương pháp phân tích:
  • Phân tích chi tiết số liệu về nguồn vốn huy động, dư nợ cho vay, số hộ nghèo được vay vốn, tỷ lệ thu hồi nợ và nợ quá hạn.
  • So sánh các chỉ số qua các năm để đánh giá xu hướng và hiệu quả hoạt động tín dụng.
  • Biểu thị số liệu bằng bảng thống kê và đồ thị hình cột nhằm minh họa rõ ràng các biến động và kết quả.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tập trung toàn bộ hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên trong giai đoạn 2017-2021, không giới hạn mẫu nhỏ nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong năm 2022, tập trung đánh giá giai đoạn 2017-2021, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện cho giai đoạn tiếp theo đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng nguồn vốn huy động và dư nợ cho vay: Tổng nguồn vốn huy động tăng từ 358,781 triệu đồng năm 2017 lên 471,077 triệu đồng năm 2021, tương đương mức tăng khoảng 31%. Tổng dư nợ cho vay cũng tăng từ 358,448 triệu đồng lên 471 triệu đồng cùng kỳ, với tốc độ tăng trưởng trung bình 6-9% mỗi năm.

2. Tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn duy trì cao: Tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn trên tổng số hộ nghèo trung bình đạt trên 70%, năm 2020 và 2021 lần lượt là 93,2% và 91,7%. Số hộ nghèo được vay vốn giảm từ 307 hộ năm 2017 xuống còn 11 hộ năm 2021, phản ánh hiệu quả trong việc giúp nhiều hộ thoát nghèo.

3. Cơ cấu dư nợ cho vay đa dạng và phù hợp: Nguồn vốn cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường chiếm tỷ trọng cao nhất (42,47% năm 2021), tiếp theo là dư nợ cho hộ cận nghèo (33,25%) và hộ mới thoát nghèo (6,13%). Dư nợ cho vay hộ nghèo giảm từ 8,01% tổng dư nợ năm 2017 xuống còn 3,34% năm 2021, cho thấy sự chuyển dịch tích cực trong cơ cấu tín dụng.

4. Chất lượng tín dụng được duy trì ổn định: Tỷ lệ thu nợ gốc đến hạn và thu lãi vay đạt mức cao, tỷ lệ nợ quá hạn thấp, chưa phát hiện trường hợp cho vay sai đối tượng. Hoạt động giao dịch xã và tổ TK&VV được đánh giá tốt với các chỉ tiêu định lượng được hệ thống tự động chấm điểm hàng tháng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các kết quả tích cực trên xuất phát từ việc NHCSXH huyện Thủy Nguyên thực hiện nghiêm túc các quy định của Chính phủ về tín dụng chính sách, phối hợp chặt chẽ với các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền địa phương trong việc bình xét, giải ngân và thu hồi vốn. Việc duy trì tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn cao cho thấy sự tiếp cận vốn hiệu quả, góp phần giảm nghèo bền vững.

So sánh với các nghiên cứu tại các huyện khác trong thành phố Hải Phòng như Vĩnh Bảo và Tiên Lãng, hoạt động tín dụng tại Thủy Nguyên có nhiều điểm tương đồng về mô hình tổ chức và hiệu quả huy động vốn, tuy nhiên vẫn còn hạn chế về quy mô vốn cho vay và xử lý nợ quá hạn. Việc tăng tỷ trọng vốn cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường phù hợp với nhu cầu thực tế và chính sách phát triển bền vững của địa phương.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ cột thể hiện xu hướng tăng trưởng nguồn vốn, tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn, cũng như bảng phân tích cơ cấu dư nợ theo chương trình cho vay, giúp minh họa rõ nét hiệu quả và điểm cần cải thiện trong hoạt động tín dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh cho vay theo dự án, nâng suất đầu tư cho hộ nghèo: Tăng mức vay tối đa và tập trung vốn vào các dự án sản xuất kinh doanh có hiệu quả cao nhằm nâng cao thu nhập hộ nghèo. Thời gian thực hiện: 2023-2025. Chủ thể: NHCSXH huyện phối hợp UBND xã và tổ chức chính trị - xã hội.

2. Tăng cường thu hồi nợ quá hạn: Áp dụng các biện pháp xử lý nợ nghiêm túc, phối hợp với các cơ quan pháp luật để xử lý các trường hợp chiếm dụng vốn, giảm thiểu rủi ro tài chính. Thời gian: ngay lập tức và liên tục. Chủ thể: NHCSXH huyện, Ban đại diện HĐQT, các tổ chức nhận ủy thác.

3. Đẩy mạnh tín dụng ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội: Nâng cao vai trò và trách nhiệm của các tổ chức hội, đoàn thể trong công tác bình xét, giám sát và hỗ trợ hộ vay sử dụng vốn hiệu quả. Thời gian: 2023-2025. Chủ thể: NHCSXH huyện, các tổ chức chính trị - xã hội.

4. Hoàn thiện mạng lưới hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV): Mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ TK&VV, tăng cường đào tạo cán bộ, cải thiện công tác giao dịch xã để phục vụ người nghèo tốt hơn. Thời gian: 2023-2025. Chủ thể: NHCSXH huyện, Ban đại diện HĐQT.

5. Gắn cho vay với hoạt động khuyến nông, khuyến ngư và tư vấn sử dụng vốn: Tổ chức các chương trình đào tạo, tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ người nghèo sử dụng vốn vay hiệu quả, tăng tỷ lệ thu hồi nợ và giảm tái nghèo. Thời gian: liên tục. Chủ thể: NHCSXH huyện, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý NHCSXH các cấp: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành hoạt động tín dụng chính sách, từ đó cải thiện chất lượng tín dụng và giảm nghèo bền vững.

2. Các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác: Hiểu rõ vai trò, trách nhiệm trong công tác bình xét, giám sát và hỗ trợ hộ vay, từ đó phối hợp hiệu quả với NHCSXH.

3. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh, hoàn thiện chính sách tín dụng ưu đãi, phù hợp với thực tiễn địa phương.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh: Tham khảo mô hình tổ chức, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về tín dụng chính sách xã hội tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tín dụng chính sách xã hội là gì?
   Tín dụng chính sách xã hội là khoản vay ưu đãi dành cho người nghèo và các đối tượng chính sách nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm và cải thiện đời sống, với lãi suất thấp và thủ tục đơn giản.

2. Ai là đối tượng được vay vốn tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên?
   Đối tượng vay gồm hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, học sinh sinh viên thuộc hộ nghèo, người lao động cần vốn giải quyết việc làm, và các đối tượng chính sách khác theo quy định của Chính phủ.

3. Làm thế nào để hộ nghèo tiếp cận được vốn vay?
   Hộ nghèo tham gia tổ tiết kiệm và vay vốn, viết giấy đề nghị vay vốn, được tổ TK&VV và UBND xã bình xét, phê duyệt danh sách, sau đó NHCSXH giải ngân trực tiếp tại điểm giao dịch xã.

4. Tỷ lệ thu hồi nợ tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên như thế nào?
   Tỷ lệ thu nợ gốc đến hạn và thu lãi vay luôn đạt mức cao, phản ánh ý thức trả nợ tốt của người vay và hiệu quả quản lý tín dụng của NHCSXH.

5. Những khó khăn chính trong hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo là gì?
   Bao gồm nguồn vốn phân bổ hạn chế, quy trình thủ tục còn phức tạp, quy mô đầu tư nhỏ lẻ, hiệu quả tạo việc làm chưa rõ ràng và xử lý nợ quá hạn còn chậm.

Kết luận

• Hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo tại NHCSXH huyện Thủy Nguyên giai đoạn 2017-2021 đạt nhiều kết quả tích cực với nguồn vốn và dư nợ tăng trưởng ổn định, tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn duy trì trên 70%.
• Cơ cấu dư nợ cho vay phù hợp với nhu cầu thực tế, tập trung vào các chương trình nước sạch, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo.
• Chất lượng tín dụng được duy trì tốt với tỷ lệ thu hồi nợ cao và tỷ lệ nợ quá hạn thấp, chưa phát hiện sai phạm trong cho vay.
• Các hạn chế như quy mô vốn nhỏ, thủ tục phức tạp và xử lý nợ quá hạn cần được khắc phục bằng các biện pháp đồng bộ.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện hoạt động tín dụng nhằm nâng cao hiệu quả, góp phần giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế xã hội địa phương trong giai đoạn tới.

Next steps: Triển khai các biện pháp đề xuất từ năm 2023, tăng cường kiểm tra giám sát và đánh giá định kỳ để điều chỉnh kịp thời.

Call-to-action: Các cấp quản lý, tổ chức chính trị - xã hội và cán bộ NHCSXH cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện hiệu quả các giải pháp, đảm bảo nguồn vốn tín dụng đến đúng đối tượng và phát huy tối đa hiệu quả sử dụng vốn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI 1. Tổng quan về tín dụng đối với hộ nghèo và vai trò của tín dụng đối với người nghèo trong nền kinh tế 1. Khái niệm tín dụng với hộ nghèo 1. Khái niệm về đói nghèo Đói nghèo là tổng hợp khái niệm đói và khái niệm nghèo: Đói và nghèo thường gắn chặt với nhau, nhưng mức độ gay gắt khác nhau.

Đói có mức độ gay gắt cao hơn, cần thiết phải xoá và có khả năng xoá. Còn nghèo, mức độ thấp hơn và khó xoá hơn, chỉ có thể xoá dần nghèo tuyệt đối, còn nghèo tương đối chỉ có thể giảm dần. Vì vậy, để giải quyết vấn đề đói nghèo, ta thường dùng cụm từ "Xoá đói giảm nghèo". Cụ thể hơn các khái niệm đói nghèo ta có thể thấy: Dù ở dạng nào, thì đói cũng đi liền với thiếu chất dinh dưỡng, suy dinh dưỡng.

Có thể hình dung các biểu hiện của tình trạng thiếu đói như sau: - Thất thường về lượng: Bữa đói, bữa no, ăn không đủ bữa. - Về mặt năng lượng: Nếu trong một ngày con người chỉ được thoả mãn mức 1.500 calo/ngày, thì đó là thiếu đói (thiếu ăn); dưới mức đó là gay gắt. Nghèo đồng nghĩa với nghèo khổ, nghèo túng, túng thiếu. Trong hoàn cảnh nào thì hộ nghèo, người nghèo cũng chỉ vật lộn với những mưu sinh hàng ngày về kinh tế, biểu hiện trực tiếp nhất là bữa ăn.

Họ không thể vươn tới các nhu cầu về văn hoá, tinh thần, hoặc những nhu cầu này phải cắt giảm tới mức tối thiểu nhất, gần như không có. Biểu hiện rõ nhất ở các hộ nghèo là hiện tượng trẻ em bỏ học, thất học, không có điều kiện để chữa bệnh khi ốm đau. Khái niệm tín dụng Về bản chất, tín dụng là quan hệ vay mượn lẫn nhau và hoàn trả cả gốc và lãi trong một khoảng thời gian nhất định đã được thỏa thuận giữa người đi vay và người cho vay. Hay nói một cách khác, tín dụng là một phạm trù kinh 5 tế, trong đó mỗi cá nhân hay tổ chức nhường quyền sử dụng một khối lượng giá trị hay hiện vật cho một các nhân hay tổ chức khác với thời hạn hoàn trả cùng với lãi suất, cách thức vay mượn và thu hồi món vay… Tín dụng ra đời, tồn tại và phát triển cùng với nền sản xuất hàng hóa.

Trong điều kiện nền kinh tế còn tồn tại song song hàng hóa và quan hệ hàng hóa tiền tệ thì sự tồn tại của tín dụng là một tất yếu khách quan. Khái niệm tín dụng đối với người nghèo - Khái niệm tín dụng đối với người nghèo: Tín dụng đối với người nghèo là những khoản tín dụng chỉ dành riêng cho những người nghèo, có sức lao động, nhưng thiếu vốn để phát triển sản xuất trong một thời gian nhất định phải hoàn trả số tiền gốc và lãi; tuỳ theo từng nguồn có thể hưởng theo lãi suất ưu đãi khác nhau nhằm giúp người ngèo mau chóng vượt qua nghèo đói vươn lên hoà nhập cùng cộng đồng. Đặc điểm của tín dụng đối với người nghèo Từ khái niệm trên có thể thấy, tín dụng chính sách xã hội có những đặc trưng cơ bản sau: Một là, đây là kênh tín dụng không vì mục tiêu lợi nhuận: Mục tiêu của tín dụng chính sách là không vì mục tiêu lợi nhuận mà là nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống, góp phần thực hiện chương trình mục tiêu XĐGN, ổn định kinh tế - chính trị và bảo đảm an sinh xã hội. Hai là, đối tượng vay vốn tín dụng chính sách xã hội là người nghèo và các đối tượng chính sách khác theo chỉ định của Chính phủ.

Ba là, nguồn vốn để cho vay đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác là nguồn vốn của Nhà nước, tức là nguồn vốn từ Ngân sách và có nguồn gốc từ Ngân sách Nhà nước. Bốn là, người nghèo và các đối tượng chính sách khác khi vay vốn được ưu đãi về lãi suất cho vay, điều kiện vay vốn (Hầu hết các chương trình cho vay không phải thế chấp tài sản), thủ tục cho vay và cách tiếp cận với nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội. Vai trò của tín dụng đối với người nghèo trong nền kinh tế Tín dụng ngân hàng có vai trò quan trọng đối với hộ nghèo. Nó được coi là công cụ quan trọng để phá vỡ vòng luẩn quẩn của thu nhập thấp, tiết kiệm thấp và năng suất thấp, là chìa khoá vàng để giảm nghèo.

Vai trò tín dụng đối với hộ nghèo tại ngân hàng được thể hiện ở một số nội dung sau: - Cung cấp vốn tín dụng, góp phần cải thiện thị trường tài chính cộng đồng, nơi có hộ nghèo sinh sống. - Tín dụng ngân hàng làm giảm tệ nạn cho vay nặng lãi. - Giúp người nghèo có việc làm, nâng cao kiến thức tiếp cận thị trường, có điều kiện hoạt động SXKD trong nền kinh tế thị trường. - Cung ứng vốn cho người nghèo góp phần xây dựng nông thôn mới.

Nội dung của công tác tín dụng đối với hộ nghèotại NHCSXH Ngân hàng CSXH thực hiện cho vay hộ nghèo theo Nghị định 78/2002/NĐ-CP ngày 04/10/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách. Đối tượng được vay vốn - Đối tượng vay vốn là hộ nghèo theo quy định của Thủ tướng Chính phủ từng thời kỳ. Hiện nay, thực hiện theo Quyết định số 24/2021/QĐ-TTg ngày 16/07/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2022 – 2025. - Hộ nghèo không được vay vốn bao gồm: + Hộ không có sức lao động, hộ độc thân đang trong thời gian thi hành án; hộ lười biếng không chịu lao động; hộ mắc các tệ nạn xã hội như cờ bạc, nghiện hút, trộm cắp.

+ Những hộ nghèo thuộc diện chính sách xã hội như: Già cả neo đơn, tàn tật, thiếu ăn do ngân sách Nhà nước trợ cấp. Điều kiện để được vay vốn - Hộ nghèo cư trú hợp pháp tại địa phương nơi cho vay. 7 - Có tên trong danh sách hộ nghèo tại xã, phường, thị trấn theo chuẩn nghèo do Thủ tướng Chính phủ công bố từng thời kỳ. - Hộ nghèo vay vốn không phải thế chấp tài sản và được miễn lệ phí làm thủ tục vay vốn nhưng phải là tổ viên của tổ TK&VV được tổ bình xét, lập thành danh sách đề nghị vay vốn có xác nhận của UBND xã, phường, thị trấn.

- Hộ gia đình vay vốn NHCSXH lần đầu thì các thành viên từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của pháp luật phải thỏa thuận cử 01 (một) cá nhân trong số các thành viên này đại diện theo ủy quyền để đứng tên người vay và thực hiện các giao dịch với NHCSXH nơi cho vay. Thời hạn cho vay vốn - Cho vay ngắn hạn: Cho vay đến 12 tháng. - Cho vay trung hạn: Trên 12 tháng đến 60 tháng. - Cho vay dài hạn: Trên 60 tháng đến 120 tháng.

Mức cho vay vốn Mức cho vay tối đa đối với một hộ nghèo là 100 triệu đồng, trong đó: - Cho vay sửa chữa nhà ở: Tối đa không quá 03 triệu đồng/hộ. - Cho vay điện thắp sáng: Tối đa không quá 1,5 triệu đồng/hộ. - Cho vay nước sạch: Tối đa không quá 10 triệu đồng/hộ. - Cho vay hỗ trợ một phần chi phí học tập cho con em hộ nghèo theo học tại các cấp phổ thông: Tổng giám đốc ủy quyền cho Giám đốc chi nhánh các tỉnh, thành phố quyết định trên cơ sở 04 khoản chi gồm: Tiền học phí, tiền xây dựng trường, tiền sách giáo khoa và tiền quần áo đồng phục.

- Còn lại cho vay để sản xuất kinh doanh, dịch vụ. Lãi suất cho vay vốn - Lãi suất cho vay được Thủ tướng Chính phủ quy định theo từng thời kỳ: Hiện tại lãi suất cho vay là 0,55%/tháng (6,6%/năm). - Lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất khi cho vay (8,58%/năm). Quy trình thủ tục vay vốn * Đối với hộ nghèo: - Tự nguyện tham gia tổ TK&VV.

- Hộ nghèo viết Giấy đề nghị vay vốn kiêm phương án sử dụng vốn vay (Theo mẫu in sẵn do NHCSXH cấp) gửi tổ trưởng tổ TK&VV. - Khi giao dịch với Ngân hàng, người vay hoặc người thừa kế hợp pháp được ủy quyền phải có Chứng minh thư nhân dân, Căn cước công dân, nếu không có thì phải có Giấy xác nhận của UBND cấp xã nơi cư trú. * Đối với tổ TK&VV: - Nhận giấy đề nghị vay vốn của hộ nghèo. - Tổ chức họp Tổ để bình xét những hộ nghèo đề nghị vay vốn kèm Danh sách hộ gia đình đề nghị vay vốn NHCSXH và giấy đề nghị vay vốn kiêm phương án sử dụng vốn vay của hộ nghèo, cư trú hợp pháp tại địa phương và được UBND xã, phường, thị trấn phê duyệt danh sách hộ nghèo xin vay để gửi ngân hàng.

- Thông báo kết quả phê duyệt danh sách các hộ được vay, lịch giải ngân và các địa điểm giải ngân tới hộ nghèo. - Cùng Ngân hàng giải ngân trực tiếp đến từng hộ vay vốn tại điểm giao dịch của NHCSXH đặt tại UBND xã. Sơ đồ quy trình thủ tục xét duyệt cho vay hộ nghèo (Nguồn: Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam) 9 Bước 1: Khi có nhu cầu vay vốn, người vay viết giấy đề nghị vay vốn kiêm phương án sử dụng vốn vay. Bước 2: Tổ vay vốn cùng tổ chức Chính trị xã hộ tổ chức họp công khai những hộ nghèo đủ điều kiện vay vốn, lập danh sách hộ gia đình đề nghị vay vốn NHCSXH, trình UBND cấp xã xác nhận là đối tượng được vay vốn và cư trú hợp pháp tại xã.

Bước 3: Tổ tiết kiệm vay vốn gửi hồ sơ đề nghị vay vốn tới ngân hàng. Bước 4: Ngân hàng phê duyệt cho vay và thông báo tới UBND cấp xã Bước 5: UBND cấp xã thông báo cho tổ chức hội đoàn thể cấp xã. Bước 6: Tổ chức hội, đoàn thể cấp xã thông báo cho tổ TK&VV. Bước 7: Tổ TK&VV thông báo cho tổ viên/hộ gia đình vay vốn biết danh sách hộ được vay, thời gian và địa điểm giải ngân.

Bước 8: Ngân hàng tiến hành giải ngân trực tiếp cho hộ vay tại Điểm giao dịch xã đặt tại UBND cấp xã nơi hộ vay cư trú hoặc tại trụ sở NHCSXH nơi cho vay.