UBND TỈNH BÌNH DƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT THÁI BÌNH PHƯỚC HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ TRUNG TÂM HÀNH CHÍNH CÔNG TỈNH BÌNH DƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SỸ CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN MÃ SỐ: 60340301 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS TRẦN PHƯỚC BÌNH DƯƠNG - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ tại Ban Quản lý Tòa nhà Trung tâm Hành chính công tỉnh Bình Dương ” là công trình nghiên cứu của cá nhân do chính tôi tự nghiên cứu và hoàn thành được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, khảo sát và dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Trần Phước. Tác giả xin cam đoan các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Bình Dương, tháng 4 năm 2018 Tác giả Thái Bình Phước 3 LỜI CẢM ƠN Được sự đồng ý của giáo viên hướng dẫn, PGS.TS Trần Phước, tôi đã thực hiện đề tài “Xây dựng khung hệ thống kiểm soát nội bộ tại Ban Quản lý Tòa nhà Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương” để làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sỹ. Để hoàn thành đề tài nghiên cứu này tôi xin chân thành cảm ơn Thầy PGS.TS Trần Phước đã tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, phòng nghiên cứu khoa học – sau đại học, Quý Thầy, Cô giảng dạy lớp cao học chuyên ngành kế toán Trường Đại học Thủ Dầu Một đã truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báo trong suốt thời gian học tại trường. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, quý anh, chị ở các phòng của Ban Quản lý Tòa nhà Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương đã tạo điều kiện cho tôi khảo sát trong thời gian làm luận văn. Mặc dù bản thân đã có nhiều cố gắng tìm hiểu, nghiên cứu nội dung liên quan đến đề tài đã chọn để hoàn thiện một cách tốt nhất, song do buổi đầu mới làm quen với phương phương pháp nghiên cứu khoa học, thời gian nghiên cứu cũng hạn chế và kinh nghiệm bản thân trong nội dung nghiên cứu cũng chưa nhiều do đó không tránh khỏi những thiếu sót nhất định trong nội dung trình bày của đề tài. Tôi rất mong nhận được sự góp ý của Thầy giáo hướng dẫn PGS.TS Trần Phước và Quý Thầy, Cô, bạn bè, đồng nghiệp… để đề tài được hoàn chỉnh hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! 4 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT . 7 DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ . 7 LỜI MỞ ĐẦU . Xác định vấn đề nghiên cứu . Tổng quan các nghiên cứu có liên quan . Mục tiêu nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu. Bố cục của đề tài . 12 CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG KSNB ÁP DỤNG TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG . Lý luận chung về hệ thống KSNB đơn vị thuộc khu vực công . Lịch sử hình thành của hệ thống KSNB . Khái niệm hệ thống KSNB đơn vị thuộc khu vực công . Mục tiêu của hệ thống KSNB đơn vị thuộc khu vực công . Các bộ phận cấu thành hệ thống KSNB theo INTOSAI. Hạn chế vốn có của kiểm soát nội bộ . Hệ thống KSNB tại đơn vị sự nghiệp công . Bản chất và đặc điểm hoạt động của đơn vị sự nghiệp công . Đặc điểm hoạt động tài chính của đơn vị sự nghiệp công . Yêu cầu và mục đích của KSNB trong đơn vị sự nghiệp công . Các hướng dẫn có liên quan đến hệ thống KSNB tại đơn vị sự nghiệp công . Những đặc thù tại các Trung tâm hành chính tập trung . Khái niệm Trung tâm hành chính tập trung . Những đặc thù tại các Trung tâm hành chính tập trung .31 Kết luận chương 1 . 33 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HỆ THỐNG KSNB TẠI BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ TRUNG TÂM HÀNH CHÍNH CÔNG TỈNH BÌNH DƯƠNG . Tổng quan về Ban Quản lý Tòa nhà Trung tâm Hành chính công tỉnh Bình Dương . Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn . Cơ cấu tổ chức . Phương pháp nghiên cứu hệ thống KSNB tại BQLTN Trung tâm Hành chính công tỉnh Bình Dương. Thực trạng hệ thống KSNB tại BQLTN Trung tâm Hành chính công tỉnh Bình Dương . Mục đích, đối tượng, phạm vi và phương pháp khảo sát . Kết quả khảo sát . Bàn luận và phân tích thực trạng hệ thống KSNB tại BQLTN Trung tâm Hành chính công tỉnh Bình Dương . Đánh giá hệ thống KSNB tại BQLTN Trung tâm Hành chính công tỉnh Bình Dương . 57 Kết luận chương 2 . HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KSNB TẠI BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ TRUNG TÂM HÀNH CHÍNH CÔNG TỈNH BÌNH DƯƠNG . Quan điểm và định hướng hoàn thiện hệ thống KSNB . Định hướng hoàn thiện hệ thống KSNB . Nguyên tắc và mục tiên hoàn thiện hệ thống KSNB . Giải pháp hoàn thiện hệ thống KSNB tại BQLTN .1 Về mô hình hệ thống KSNB . Hoàn thiện thủ tục kiểm soát thu – chi . Một số kiến nghị về giải pháp hoàn thiện hệ thống KSNB tại BQLTN . Giải pháp hoàn thiện các nhân tố cơ bản của môi trường kiểm soát . Giải pháp hoàn thiện các nhân tố cơ bản của hoạt động kiểm soát . Giải pháp hoàn thiện các nhân tố cơ bản của đánh giá rủi ro . Giải pháp hoàn thiện các nhân tố cơ bản của thông tin và truyền thông . Giải pháp hoàn thiện các nhân tố cơ bản của hệ thống giám sát . 78 Kết luận chương 3 . 79 KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ . 80 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 82 6 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT KSNB Kiểm soát nội bộ BQLTN Ban Quản lý Tòa nhà Trung tâm Hành chính công tỉnh Bình Dương UBND Ủy ban nhân dân VP UBND Văn phòng Ủy ban nhân dân Tòa nhà Tòa nhà Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương COSO (The Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission) là một Ủy ban thuộc Hội đồng quốc gia Hoa kỳ về chống gian lận khi lập báo cáo tài chính INTOSAI (International Organization of Supreme Audit Institutions) Tổ chức quốc tế các cơ quan kiểm toán tối cao DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ Sơ đồ 2.1: Tổ chức bộ máy tại BQLTN .2: Tổ chức bộ máy kế toán tại BQLTN .3: Quy trình nghiên cứu hệ thống KSNB tại BQLTN .4: Hệ thống KSNB tại BQLTN .5: Hoàn thiện hệ thống KSNB tại BQLTN .1: Tổng hợp kết quả khảo sát về tính chính trực và giá trị đạo đức .2: Tổng hợp kết quả khảo sát về chính sách nhân sự và cam kết năng lực .3: Tổng hợp kết quả khảo sát về triết lý quản lý và phong cách điều hành .4: Tổng hợp kết quả khảo sát về cơ cấu tổ chức .5: Tổng hợp kết quả khảo sát về đánh giá rủi ro .6: Tổng hợp kết quả khảo sát về hoạt động kiểm soát .7: Tổng hợp kết quả khảo sát về thông tin và truyền thông .8: Tổng hợp kết quả khảo sát về giám sát . 49 7 LỜI MỞ ĐẦU 1. Xác định vấn đề nghiên cứu Trên thế giới, KSNB đã có lịch sử tồn tại và phát triển trên 60 năm và được thừa nhận ở trên 165 quốc gia như một nghề nghiệp mang tính chuyên nghiệp. Cùng với sự phát triển năng động và ngày càng phức tạp của nền kinh tế, vai trò và chức năng của KSNB trong việc đưa ra đảm bảo về việc đơn vị có thể kiểm soát một cách hữu hiệu rủi ro đã dần được công nhận trong tất cả các khu vực kinh tế công, kinh tế tư nhân, và cả các tổ chức phi lợi nhuận. Ở nước ta, thuật ngữ về KSNB tuy đã được đề cập tới từ cuối những năm 90 nhưng phải đến thời gian gần đây thì KSNB mới được nhắc đến nhiều như là một công cụ hoặc một chức năng quản trị của đơn vị. Với bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hiện nay đang vận hành theo cơ chế thị trường và trong xu thế hội nhập, cạnh tranh diễn ra ngày càng gay gắt đòi hỏi các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế phải mở rộng theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu nếu như các đơn vị muốn tồn tại một cách ổn định và phát triển bền vững trên thị trường. Tuy nhiên không phải đơn vị nào cũng có thể quản lý cũng như kiểm soát tốt tình hình hoạt động, tính tuân thủ các quy định cũng như báo cáo tài chính của đơn vị. Chính vì vậy, một giải pháp hữu hiệu để có thể vượt qua những khó khăn, thách thức cũng như thích ứng với tình hình thực tại của nền kinh tế thì các đơn vị, tổ chức kinh tế phải kiểm soát tốt tình hình bên trong đơn vị, phát triển các điểm mạnh, hạn chế các điểm yếu. Một trong những phương thức giúp doanh nghiệp, tổ chức kinh tế ngày càng lớn mạnh, củng cố vị thế trên thương trường là phải nâng cao hiệu quả của hệ thống KSNB tại đơn vị và đối với khu vực công thì cũng không ngoại lệ. hiện nay, KSNB trong khu vực công ở Việt Nam còn khá mới mẻ, các nhà quản lý trong khu vực công thường dựa trên các quy định của pháp luật, kinh nghiệm cá nhân để hành xử hơn là có một cái nhìn tổng quát và có hệ thống về công tác kiểm soát (Vũ Hữu Đức, 2015). Trong khu vực công, đặc thù dễ nhận thấy nhất đó là việc tuân thủ quy định và luật lệ trong điều hành, vận hành và quản lý mọi hoạt động của tổ chức. Tùy lĩnh vực mà đơn vị có những cơ sở pháp lý 8 riêng để làm căn cứ áp dụng. Hệ thống KSNB hoạt động hiệu quả, hữu hiệu là cơ sở để người lãnh đạo các đơn vị thực hiện nhiệm vụ quản lý, điều hành mọi hoạt động của đơn vị để đạt được mục tiêu đề ra. BQLTN Trung tâm Hành chính công tỉnh Bình Dương được thành lập và đi vào hoạt động từ tháng 02/2014, là đơn vị sự nghiệp trực thuộc VP UBND tỉnh Bình Dương với chức năng nhiệm vụ tham mưu UBND tỉnh, VP UBND tỉnh thực hiện công tác quản lý, vận hành Tòa nhà Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương. Đây là mô hình mới với chức năng, nhiệm vụ hết sức quan trọng vì vậy tập thể lãnh đạo BQLTN cần có những biện pháp, kế hoạch cụ thể để đạt được mục tiêu, nhiệm vụ đề ra và một trong những biện pháp đó chính là hoàn thiện hệ thống KSNB tại đơn vị.
