phần mở đầu, lƣu lƣợng hàng hóa đƣờng hàng không đang gia tăng, đồng nghĩa sự việc phát triển của mạng lƣới cơ sở hạ tầng phục vụ cho dịch vụ logistics đƣờng hàng không. Điều này giúp mở rộng khả năng tiếp cận đƣợc các vị trí xa xôi mà các phƣơng thức khác khó tiếp cận đƣợc. Thứ ba, tính an toàn cao. Đặc điểm này xuất phát từ quy trình thủ tục chặt chẽ trong quy trình logistics bằng đƣờng hàng không, với sự kiểm tra nghiêm ngặt đối với cả hàng hóa trƣớc khi vận chuyển để đảm bảo hàng hóa không bị hƣ hỏng, mất mát trong suốt quá trình vận chuyển.
Hơn thế, theo Hội Đồng An Toàn Quốc Gia Mỹ (2023), máy bay là phƣơng tiện vận tải an toàn nhất, đƣợc trang bị các thiết bị hiện đại và bảo trì thƣờng xuyên, hạn chế tối đa các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình vận hành. Điều này giúp đảm bảo an toàn co hàng hóa, đặc biệt là hàng hóa giá trị cao hoặc nhạy cảm. Phân loại dịch vụ logistics đường hàng không Hàng không hiện nay đƣợc coi là hình thức vận tải đƣợc khách hàng ƣa chuộng và sử dụng rộng rãi vì chất lƣợng dịch vụ cũng nhƣ thời gian đáp ứng việc giao hàng nhanh chóng, tiện lợi trên phạm vi rộng khắp thế giới. Theo các bài viết trên trang Inbound Logistics, Interlog USA, bestcargo.dịch vụ logistics đƣờng hàng không đƣợc phân loại theo 3 tiêu chí nhƣ sau: 9 a, Theo mức độ khẩn cấp của lô hàng - Dịch vụ chuyển phát nhanh (Express Service): Đây là lựa chọn nhanh nhất và đắt nhất.
Hàng hóa đƣợc chuyển lên chuyến bay thẳng đến đích. Loại hình này phù hợp với các lô hàng cực kỳ nhạy cảm về thời gian. - Dịch vụ tiêu chuẩn (Standard Service): Ở loại hình này, hàng hóa có thể dừng một hoặc hai lần trên đƣờng đi, tại đó có thể đổi máy bay hoặc trải qua quá trình bốc xếp. Nhƣ vậy, dịch vụ tiêu chuẩn phù hợp với hầu hết các lô hàng không quá gấp với cƣớc phí phù hợp.
Đây cũng là lựa chọn phổ biến nhất. - Dịch vụ hoãn (Deferred Service): Đây là lựa chọn tiết kiệm nhất trong số các dịch vụ hàng không. Nó dừng nhiều lần trên đƣờng bay đến đích cuối cùng. Loại dịch vụ này là loại rẻ nhất trong ba loại dịch vụ vận chuyển hàng không, nhƣng cũng là loại chậm nhất vì máy bay có thể dừng nhiều lần.
Loại dịch vụ này phù hợp nhất với doanh nghiệp muốn tiết kiệm tiền và không cần hàng hóa đến nhanh. Đặc biệt loại hình này không phù hợp với các lô hàng nhạy cảm về thời gian b, Theo điểm đến của hàng hóa - Dịch vụ quốc tế: là việc vận chuyển hàng hóa giữa các quốc gia/vùng lãnh thổ bằng đƣờng hàng không. Ở loại hình này, các lô hàng thƣờng phải tuân thủ luật pháp quốc tế, các quy định hải quan, và yêu cầu an ninh của cả hai quốc gia xuất phát và đến. - Dịch vụ nội địa: là việc vận chuyển hàng hóa bằng đƣờng hàng không nhƣng chỉ giới hạn trong phạm vi một quốc gia.
Hàng hóa sẽ đƣợc vận chuyển giữa các thành phố, vùng miền nhƣng không phải thông qua cửa khẩu quốc tế. Các quy trình thủ tục thƣờng đơn giản hơn do không phải trải qua thủ tục hải quan phức tạp nhƣ vận chuyển quốc tế. c, Theo lịch trình di chuyển - Lịch trình cố định: là các chuyến bay diễn ra vào các thời điểm cụ thể và đều đặn theo lịch trình đƣợc công bố trƣớc của hãng hàng không, các công ty logistics hoặc khách hàng cần chủ động cập nhật thông tin và tuân thủ thời gian. Hình thức này thƣờng đƣợc sử dụng bởi các hãng hàng không thƣơng mại hoặc các hãng chuyên vận chuyển hàng hóa lớn, có mạng lƣới đƣờng bay ổn định.
10 - Lịch trình linh hoạt: Đây là dịch vụ vận chuyển hàng hóa không có lịch trình bay cố định. Thay vào đó, các chuyến bay đƣợc thiết kế theo nhu cầu của khách hàng. Các công ty logistics hoặc khách hàng có thể thuê nguyên chuyến bay (charter) để phục vụ các nhu cầu vận chuyển đặc biệt, theo tuyến bay và thời gian yêu cầu. Vai trò của dịch vụ logistics đường hàng không Dịch vụ logistics đƣờng hàng không là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, đại diện cho phƣơng thức vận tài tiên tiến và hiện đại, ngày càng đóng vai trò to lớn và có sức ảnh hƣởng quan trọng trong công cuộc phát triển kinh tế, giao thƣơng quốc tế.
Theo thống kê của Liên Hợp Quốc thì mặc dù trọng lƣợng vận chuyển hàng hóa bằng đƣờng hàng không chiếm chƣa đến 1%, nhƣng lại chiếm tới khoảng 35% giá trị thƣơng mại thế giới. Theo Xue-Ming Yuan và cộng sự, 2018, logsitics đƣờng hàng không có vai trò cụ tể nhƣ sau: Thứ nhất, trong giao dịch quốc tế. Dịch vụ logistics đƣờng hàng không đóng vai trò quan trọng trong công việc giao hàng quốc tế nhờ tốc độ vận chuyển nhanh và khả năng tiếp cận đa dạng. Với thời gian vận chuyển nhanh và quy trình tối ƣu, hàng hóa có thể đƣợc giao đến các thị trƣờng xa xôi chỉ trong một vài giờ hoặc vài ngày.
Điều này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu một cách hiệu quả, đáp ứng kịp thời nhu cầu của thị trƣờng quốc tế. Ngoài ra, mạng lƣới sân bay và đƣờng bay rộng khắp giúp hàng hóa tiếp cận các quốc gia, khu vực mà các phƣơng thức vận động tải khác khó hoặc không thể tiếp cận. Thứ hai, trong việc đảm bảo tính an toàn và chất lƣợng hàng hóa. Nhờ quy trình kiểm tra nghiêm ngặt và vận hành tiêu chuẩn cao, hàng hóa đƣợc bảo vệ tối đa trƣớc khi xảy ra hƣ hỏng, mất mát hoặc trộm cắp.
Đặc biệt, đối với hàng hóa hóa học có giá trị cao hoặc dễ hƣ hỏng, dịch vụ này đảm bảo hàng hóa đến nơi trong tình trạng nguyên và đáp ứng đƣợc yêu cầu sâu sắc về thời gian và chất lƣợng. Máy bay với công nghệ hiện đại và bảo trì thƣờng xuyên nhƣng giúp giảm thiểu những rủi ro trong hoạt động, từ đó củng cố niềm tin của khách hàng vào dịch vụ. Thứ ba, hội nhập quốc tế. Mạng lƣới hàng không bao phủ khắp địa cầu, mở ra nhiều cánh cửa đến nhiều nơi trên thế giới.
Điều này có nghĩa là phạm vi tiếp cận 11 sẽ rộng hơn và giúp khách hàng có thể phục vụ đƣợc nhiều khách hàng hơn. Dịch vụ logistics đƣờng hàng không còn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia không có phần tiếp giáp biển, khó khăn trong việc tiếp cận các phƣơng thức dịch vụ logistics khác nhƣ dịch vụ logistics đƣờng biển. Việc dễ dàng tiếp cận tới nhiều quốc gia giúp dich vu logistics đƣờng hàng không trở thành cầu nối, góp phần quan trọng trong giao lƣu kinh tế Thứ tƣ, động lực để phát triển thị trƣờng thƣơng mại điện tử. Phát triển lĩnh vực Logistics Hàng không đóng vai trò quan trọng trong công việc cung cấp thƣơng mại điện tử xuyên suốt biên giới nhờ khả năng vận chuyển nhanh chóng, hiệu quả và phủ sóng khắp các khu vực địa lý.
Với sự hỗ trợ của các dịch vụ logistics tiên tiến nhƣ vận chuyển hàng hóa qua đƣờng hàng không, quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu và theo dõi đơn hàng thời gian thực, các doanh nghiệp thƣơng mại điện tử có thể dễ dàng tiếp cận thị trƣờng quốc tế, đáp ứng nhu cầu mua sắm ngày càng cao của ngƣời tiêu dùng. Đồng thời, tốc độ chuyển đổi đƣợc rút ngắn và mức độ tối ƣu hóa chi phí cũng góp phần tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng quy mô, tăng khả năng cạnh tranh và cung cấp sự tăng trƣởng bền vững của ngành thƣơng mại điện tử biên giới. Nội dung hoạt động cung ứng dịch vụ logistics đƣờng hàng không 2. Các thành phần tham gia quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đường hàng không cho hàng nhập khẩu khẩu Dịch vụ logistics đƣợc cung cấp bởi doanh nghiệp logistics đều liên quan đến quá trình vận chuyển hàng hóa giữa các doanh nghiệp và tổ chức trong nền kinh tế và liên hệ với nhau trong một hệ thống gồm nhiều thành phần tham dự: ngƣời gửi hàng và ngƣời nhận hàng, đơn vị vận tải, chính phủ và công chúng.
Mối liên hệ đó đƣợc thể hiện trong sơ đồ sau: 12 Hình 2. Các thành phần tham gia quy trình cung ứng dịch vụ logistics (Nguồn: Sinh viên dựa theo PGS. TS An Thị Thanh Nhàn và cộng sự, 2018) Người gửi hàng là chủ hàng và có nhu cầu vận chuyển hàng hóa đến địa điểm nhất định trong khoảng thời gian xác định. Trong quy trình cung ứng dịch vụ logistics bằng đƣờng hàng không cho hàng hóa từ quốc gia này đến quốc gia khác, ngƣời gửi hàng thông thƣờng là ngƣời xuất khẩu từ quốc gia xuất phát (original country) Người nhận hàng là khách hàng trong các giao dịch mua bán hàng hóa nhất định với ngƣời gửi hàng.
Trong phạm vi cung ứng dịch vụ logistics bằng đƣờng hàng không cho hàng hóa từ quốc gia này đến quốc gia khác, ngƣời nhận hàng thông thƣờng là ngƣời ở quốc gia thứ hai, đóng vai trò là ngƣời nhập khẩu. Đơn vị cung ứng dịch vụ logistics bằng đường hàng không là các tổ chức kinh doanh và cung cấp dịch vụ logistics đƣờng hàng không với mục tiêu lợi nhuận. Họ có thể có sở hữu các loại phƣơng tiện, cơ sở hạ tầng nhƣ máy bay, nhà kho, …để tự thực hiện dịch vụ hoặc họ sẽ chuyển tiếp trách nhiệm bằng việc thuê các đối tác nhƣ các đối tác vận chuyển đƣờng hàng không, đối tác kho, đối tác khai hải quan. Chính phủ là bên đầu tƣ và quản lý hệ thống hạ tầng cơ sở giao thông vận tải và các điểm dừng đỗ phƣơng tiện vận chuyển (nhƣ sân bay).
Với mục tiêu phục vụ phát triển kinh tế xã hội quốc gia và hội nhập kinh tế thế giới, chính phủ xây dựng và quy hoạch các chiến lƣợc giao thông dài hạn cùng các chính sách và luật lệ nhằm cân đối tổng thể và hài hòa giữa các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trƣờng 13 Công chúng là thành phần hƣởng lợi từ các lợi ích của vận chuyển hàng hóa, đồng thời cũng chịu tác động tiêu cực rất mạnh tới môi trƣờng sống và mức độ an toàn xã hội và kinh tế do hoạt động vận chuyển hàng hóa nói riêng và giao thông vận tải nói chung gây ra. Họ rất quan tâm đến hoạt động vận chuyển và có khả năng tạo nên dƣ luận xã hội và gây sức ép để nhà nƣớc và chính quyền các cấp ra các quyết định vì mục tiêu an sinh xã hội và phát triển bền vững của địa phƣơng và quốc gia.