CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG VÀ ĐÀO TẠO NHÂN LỰC 1. Lý luận chung về quản trị nhân lực 1. Khái niệm Theo giáo trình Quản trị nhân lực của nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân“Bất kì tổ chức nào cũng được tạo thành bởi các thành viên là con người hay nguồn nhân lực của nó. Do đó, có thể nói nguồn nhân lực của một tổ chức bao gồm tất cả những người lao động làm việc trong tổ chức đó, còn nhân lực được hiểu là nguồn lực của mỗi con người mà nguồn lực này bao gồm có thể lực và trí lực”[6, tr.
Trong đó “Thể lực chỉ sức khỏe của thân thể nó phụ thuộc vào sức vóc, tình trạng sức khỏe của từng con người, mức sống, thu nhập, chế độ ăn uống, chế độ làm việc và nghỉ ngơi, chế độ y tế. Thể lực con người tùy thuộc vào tuổi tác, thời gian công tác, giới tính,…”[6, tr. “Trí lực chỉ sức quy nghĩ, sự hiểu biết, sự tiếp thu kiến thức, tài năng, năng khiếu cũng như quan điểm, lòng tin, nhân cách,… của từng con người. Trong sản xuất kinh doanh truyền thống, việc tận dụng các tiềm năng về thể lực của con người là không bao giờ thiếu hoặc lãng quên và có thể nói như đẫ khai thác gần tới mức cạn kiệt.
Sự khai thác các tiềm năng về trí lực của con người mới còn ở mức mới mẻ, chưa bao giờ cạn kiệt, vì đây là kho tàng còn nhiều bí ẩn của mỗi con người”. Cũng có thể hiểu nhân lực trong một tổ chức bao gồm tất cả những cá nhân làm việc và đóng góp cho tổ chức đó, chịu sự quản lý của tổ chức đó theo những luật lệ, quy định được tổ chức đó đưa ra. Theo đó quản trị nhân lực được hiểu như sau: Quản trị nhân lực là bất kỳ hoạt động nào liên quan đến quản lý con người, ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa tất cả nhân viên và Công ty. Cụ thể hơn đó là công việc hoạch định, thực hiện và kiểm soát kế hoạch nhằm sử dụng các nguồn lực của Công tymột 5 cách hiệu quả nhất, mang lại hiệu quả tối ưu.
Nó cũng bao gồm việc giải quyết các vấn đề về tuyển dụng, đào tạo, phúc lợi và lương thưởng để tạo động lực cho nhân viên. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả của công tác quản trị nhân lực: - Chi phí chi cho người lao động - Giá trị do người lao động tạo ra - Đạt được sự ổn định từ trong nội bộ tổ chức, tạo việc làm đầy đủ cho người lao động và không có tình trạng dư thừa, thiếu lao động. - Nâng cao chất lượng lao động - Tăng thu nhập cho người lao động - Đảm bảo công bằng cho người lao động - Có được sự động thuận tự nguyện từ người lao động - Thái độ chấp hành và lòng trung thành của người lao động Rất khó để có thể đạt được hết tất cả các mục tiêu trên, song phải đưa ra được những mục tiêu cụ thể để hài hòa các yếu tố trên với nhau từ đó đạt được mục tiêu chung của doanh nghiệp. Các hoạt động chính của công tác quản trị nhân lực - Tuyển dụng nhân sự - Bố trí, sử dụng nhân sự - Đào tạo phát triển nhân sự - Đãi ngộ nhân sự 1.
Vai trò của quản trị nhân lực Quản trị nhân lực có vai trò hết sức quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêu chiến lược của Công ty. Tất cả các doanh nghiệp hiện nay đều rất trú trọng tới việc quản trị nguồn nhân lực. Bởi vì đây là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công hay thất bại của bất kì tổ chức, doanh nghiệp nào. Không có một tổ chức, doanh nghiệp nào có thể tồn tại, phát triển mà không thực hiện tốt 6 việc quản trị nguồn nhân lực.
Nhất là trong một thế giới phẳng như hiện hay, cạnh tranh về nhân lực chính là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của một tổ chức, doanh nghiệp. Và cũng bởi trong bất kì tổ chức, doanh nghiệp nào thì yếu tố con người là yếu tố luôn là yếu tố phức tạp nhất, khó nắm bắt và quản trị nhất. Quản trị nhân lực góp phần giải quyết các mặt kinh tế, xã hội của vấn đề liên quan tới lao động. Đây là vấn đề chung của xã hội, với mục đích phát huy khả năng, năng lực của con người ở mức triệt để và hiệu quả làm sao để cho người lao động có thể hưởng thành quả mà họ làm ra.
Quản trị nhân lực gắn liền với mọi tổ chức, doanh nghiệp. Bất kì cơ quan tổ chức nào cũng cần phải có bộ phận nhân sự. Quản trị nhân lực là nhân tố cấu thành quan trọng của quá trình quản trị doanh nghiệp. Bất kì cấp quản lý nào cũng có nhân viên dưới quyền, vì thế tất cả đều cần phải quản trị nhân lực.
Quản trị nhân lực tạo nên văn hóa của chính các doanh nghiệp. Tầm quan trọng của tuyển dụng và đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp 1. Khái niệm và tầm quan trọng của công tác tuyển dụng 1. Khái niệm tuyển dụng Tuyển dụng là quá trình thu hút và tìm kiếm các ứng viên cho các vị trí công việc còn trống từ các nguồn khác nhaudự tuyển vào tổ chức và lựa chọn ra các ứng viên phù hợp nhằm đáp ứng được các yêu cầu mà công việc đặt ra.
Tuyển dụng bao gồm 2 quá trình: Tìm kiếm nhân lực, tuyển chọn nhân lực. + Tìm kiếm nhân lực: Đó là quá trình tìm kiếm những ứng viên có đủ trình độ yêu cầu từ nguồn nhân lực bên trong tổ chức hoặc bên ngoài thị trường lao động tham gia dự tuyển vào vị trí công việc. + Tuyển chọn nhân lực: Là quá trình lựa chọn sàng lọc từ các ứng viên từ quá trình thu hút nhân sự để chọn ra các ứng viên phù hợp nhất cho công 7 việc. Sự quan trọng của công tác tuyển dụng Tuyển dụng là yếu tố then chốt tạo nên sự thành công ở mọi lĩnh vực trong hoạt động của một tổ chức, đảm bảo tốt công việc tuyển dụng tức là làm sao cho đúng người đúng việc.
Quá trình tuyển dụng một cách hiệu quả để có được những nhân viên tốt đó là bước quan trọng nhất để có được những thành công cho tổ chức trong suốt quá trình phát triển. Nếu không chú trọng tới quá trình tuyển dụng sẽ dẫn tới những hậu quả rất lớn ảnh hưởng tới mọi mặt của tổ chức như: + Nhân viên không có năng lực không hoàn thành nhiệm vụ được giao ảnh hưởng tới kế hoạch hoạt động của tổ chức, quá trình hoạt động không đạt được năng suất cao, làm giảm uy tín của tổ chức. + Sa thải nhân viên nhiều sẽ ảnh hưởng tới tâm lý của các nhân viên còn lại trong tổ chức dẫn tới sự bất an không có tinh thần làm việc. Thêm vào đó tốn kém thêm chi phí tuyển dụng nhân sự mới.
+ Tuyển dụng đầu vào không tốt dẫn tới việc phát sinh chi phí đào lại nhân viên làm lãng phí ngân sách… Vì thế nếu quá trình tuyển dụng được chú trọng sẽ giúp tổ chức tránh được những rủi ro không đáng có và tiết kiệm được rất nhiều cho ngân sách của tổ chức. Tuyển dụng nhân lực tốt cũng giúp cho các vấn đề khác của công tác quản trị nhân lực thực hiện tốt hơn như công tác: xây dựng chính sách lương thưởng, chính sách đào tạo, công tác thuyên chuyển,… Và trên hết đó là góp phần xây dựng nếp văn hóa tốt cho tổ chức ngày được nâng cao. Rất nhiều những vấn đề có thể phát sinh từ công tác tuyển dụng cũng như khả năng phát triển của tổ chức gắn chặt với hiệu quả của công tác tuyển dụng do đó việc lựa chọn nhân viên để giao phó công việc phù hợp là thách thức không nhỏ đối với một tổ chức. Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác tuyển dụng Trong quá trình tuyển dụng, có rất nhiều yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến kết quả tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp.
Có thể chia các yếu tố này thành 02 nhóm yếu tố. Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng tới công tác tuyển dụng + Hình ảnh, uy tín của doanh nghiệp: Những doanh nghiệp có hình ảnh, thương hiệu uy tín sẽ nhận được sự tin tưởng, quan tâm hơn từ các ứng viên, điều này giúp thu hút nguồn ứng viên tốt hơn, từ đó nâng cao hiệu quả hơn trong công tác tuyển dụng. + Văn hóa của doanh nghiệp: Các doanh nghiệp luôn có nhu cầu tìm kiếm ứng viên vừa có trình độ và phù hợp với phong cách, văn hóa làm việc của doanh nghiệp. Chỉ khi nhân viên thật sự thoải mái trong công việc như đang ở chính căn nhà của mình, nhân viên mới có thể toàn tâm toàn ý đóng góp vào sự phát triển của Công ty.
Đây cũng là yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng tới quá trình tuyển dụng, nhất là trong thị trường hiện nay các doanh nghiệp càng ngày coi trọng việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp. + Chế độ đãi ngộ, phúc lợi của doanh nghiệp: Những chính sách liên quan đến đãi ngộ, lương thưởng phúc lợi của nhân viên là điều được người lao động quan tâm nhất, đây là động lực để người lao động làm việc. Tùy vào mỗi doanh nghiệp sẽ có những cân nhắc khác nhau để đưa ra các chế độ dành cho nhân viên sao cho phù hợp nhất. Các yếu tố khách quan ảnh hưởng tới công tác tuyển dụng + Đối thủ cạnh tranh: Để đáp ứng nhu cầu cạnh tranh, phát triển của mình, bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng cần tuyển dụng những nhân sự chất lượng cao.
Từ đó hình thành lên sự cạnh tranh trong công tác tuyển dụng nhân sự giữa các doanh nghiệp với nhau. Điều này dẫn đến sự thay đổi về các chế độ, đãi ngộ của doanh nghiệp dành cho ứng viên sao cho nổi bật hơn, thu hút được nhiều ứng viên hơn. Từ đó các doanh nghiệp sẽ có được nhiều ưu thế hơn trong cuộc đua tìm kiếm nhân sự chất lượng cao cho tổ chức mình. 9 + Nguồn lao động: Thị trường lao động luôn có sự chênh lệch khác nhau về cung và cầu.
Khi nhu cầu nhân lực quá lớn sẽ vượt quá giới hạn cung cấp của nguồn nhân lực phù hợp. Khiến cho các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong tuyển dụng. Ngược lại, khi nguồn nhân lực trở nên dồi dào sẽ giúp cho doanh nghiệp dễ dàng tìm kiếm được nhân sự tốt hơn.