CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ 1. Khái niệm về tuyển dụng. Tuyển dụng là quá trình thu hút các ứng viên và lựa chọn trong số những ứng viên đó những người phù hợp nhất vào các vị trí còn trống trong doanh nghiệp. Tầm quan trọng của tuyển dụng nhân lực.
Tuyển dụng nhân lực có vai trò rất quan trọng đối với doanh nghiệp, người lao động và cả xã hội. Đối với doanh nghiệp. Thứ nhất, tuyển dụng nhân lực đóng vai trò quan trọng đối với việc tạo yếu tố đầu vào cho doanh nghiệp – yếu tố nguồn nhân lực, giúp bổ sung lực lượng lao động cần thiết. Tuyển dụng được thực hiện tốt sẽ tạo tiền đề quan trọng cho thực hiện các nội dung khác của quản trị nhân lực.
Thứ hai, tuyển dụng nhân lực giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cốt lõi và bền vững của doanh nghiệp – cạnh tranh thông qua yếu tố con người. Thực tế con người luôn được coi là yếu tố đóng vai trò quyết định đối với sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp. Thứ ba, tuyển dụng nhân lực giúp doanh ngiệp tiết kiệm được chi phí và sử dụng hiệu quả các nguồn lực khác của doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để nâng cao chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp. Thứ tư, tuyển dụng nhân lực với trường hợp tuyển ứng viên đến từ nguồn bên trong sẽ giúp tạo bầu không khí thi đua, cạnh tranh lành mạnh giữa những người lao động trong doanh nghiệp.
Thứ năm, tuyển dụng nhân lực giúp cải thiện bầu không khí làm việc, môi trường làm việc thúc đẩy phát triển văn hóa doanh nghiệp theo hướng có lợi đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Tuyển dụng được người lao động được coi là “nhân tố mới” có thể giúp tác động đến cách thức làm việc, cách thức giao tiếp, nghệ thuật ứng xử… trong doanh nghiệp theo hướng tích cực. Đối với người lao động. Tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp giúp người lao động có việc làm,có cơ hội thăng tiến, nâng cao thu nhập.
3 Tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp giúp người lao động có cơ hôi đánh giá về bản than, từ đó có nhận thức đúng về năng lực cá nhân, phát triển năng lực cá nhân. Tuyển dụng nhân lực là động lực giúp người lao động tự đào tạo, nâng cao kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm…Đồng thời qua tuyển dụng, khi người lao động được doanh nghiệp đánh giá, thừa nhận năng lực cá nhân họ sẽ cố gắng hơn trong nâng cao năng lực để được gắn bó với doanh nghiệp. Đối với xã hội Tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp giúp nâng cao tỉ lệ dân cư có việc làm, giảm tỉ lệ thất nghiệp, nâng cao mức sống của một bộ phận dân cư, góp phần làm giảm các tệ nạn xã hội và sử dụng dụng các nguồn lực xã hội một cách hữu ích nhất. Đồng thời thông qua kênh tuyển dụng nhân lực của các doanh nghiệp sẽ hình thành nên nhu cầu của xã hội, giúp định hướng cho việc quy hoạch hệ thống đào tạo, hệ thống hướng nghiệp,… của xã hội.
Các nhân tố ảnh hưởng đến tuyển dụng nhân lực. Các nhân tố ảnh hưởng đến tuyển dụng nhân lực bao gồm cả các nhân tố khách quan và nhân tố chủ quan. Một số nhân tố được kể đến bao gồm: Thị trường lao động, pháp luật liên quan đến tuyển dụng nhân lực, đối thủ cạnh tranh, hoạt động của các công ty tuyển dụng, uy tín, vị thế của doanh nghiệp, chiến lược kinh doanh và chiến lược nguồn nhân lực, đối thủ cạnh tranh, thị trường lao động, các chính sách quản trị nhân lực, văn hóa doanh nghiệp, thực trạng đội ngũ hiện tại,… 1. Các nhân tố khách quan 1.
Thị trường lao động Thị trường lao động là nhân tố ảnh hưởng mạnh mẽ đến hoạt động tuyển dụng của tổ chức, doanh nghiệp. Các yếu tố cấu thành thị trường lao động bao gồm có cung, cầu và giá cả lao động. Nếu tương quan cung cầu về lao động trên thị trường đang có chênh lệch về phía cung lao động, nghĩa là cung lớn hơn cầu về lao động, công tác tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp sẽ có nhiều thuận lợi. Doanh nghiệp sẽ có nhiều điều kiện hơn trong việc tuyển đủ số lượng và chất lượng nhân lực đáp ứng yêu cầu của chiến lược kinh doanh.
Trường hợp ngược lại, nếu trên thị trường lao động có hiện 4 tượng khan hiếm lao động theo nhu cầu của doanh nghiệp sẽ gây các khó khan trong công tác tuyển dụng nhân lực của doanh nghiêp, buộc doanh nghiệp phải tốn kém chi phí cả về thời gian và tiền của để tuyển đủ số lượng, chất lượng nhân lực theo yêu cầu. Bên cạnh đó cơ sở hạ tầng của thị trường lao động cũng có ảnh hưởng đến công tác tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp. Một số yếu tố thuộc cơ sở hạ tầng của thị trường lao động có thể kể đến như: hệ thống thông tin thị trường lao động, dịch vụ việc làm, tư vấn định hướng nghề nghiêp, đào tạo nghề… Cơ sở hạ tầng thị trường lao động sẽ hỗ trợ, giúp cho thị trường lao động ngày càng phát triển và linh hoạt hơn. Pháp luật liên quan đến tuyển dụng nhân lực Yếu tố pháp luật quốc gia và quốc tế liên quan đến quản lý và sử dụng lao động nói chung và đặc biệt tuyển dụng nhân lực nói riêng có ảnh hưởng mạnh mẽ đến công tác tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp.
Mỗi quốc gia khác nhau đều có những quy định khác nhau về quản lý, thuê mướn, sử dụng lao động. Vì vậy, các nhà tuyển dụng của các doanh nghiệp cần có sự nghiên cứu, tìm hiểu kỹ về các quy định mang tính quốc gia và quốc tế có ảnh hưởng tại địa bàn doanh nghiệp có trụ sở và thực hiện hoạt động tuyển dụng nhân lực. Đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp. Trong bối cảnh kinh doanh hiện nay, cạnh tranh của các doanh nghiệp hiện đại không chỉ còn cạnh tranh về sản phẩm, về khách hàng, về công nghệ,…mà còn bao gồm cả cạnh tranh về nguồn nhân lực.
Không chỉ các doanh nghiệp cùng một ngành, một khu vực thị trường,. có sự cạnh tranh với nhau mà ngay cả các doanh nghiệp khác ngành hàng và thị trường cũng cạnh tranh gay gắt xung quanh việc thu hút và chiêu mộ nhân tài. Cạnh tranh ngày nay diễn ra trên phạm vi trong cả quốc gia và quốc tế. Hoạt động của các công ty tuyển dụng.
Trên thị trường các công ty tuyển dụng cung cấp các dịch vụ liên quan đến tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp như: Đăng thông báo tuyển dụng, tìm kiếm ứng viên, phỏng vấn, thi tuyển, đánh giá ứng viên. Các công ty cung cấp dịch vụ liên quan đến một phần hoặc toàn bộ quy trình tuyển dụng của doanh nghiệp. 5 Sự đa dạng của dịch vụ cung cấp, chất lượng dịch vụ, uy tín, thương hiệu,… của các công ty này có ảnh hưởng đến công tác tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp. Các công ty tuyển dụng có thể tạo sự hỗ trợ đắc lực, đưa ra các giải pháp tháo gỡ khó khan cho các doanh nghiệp trong tuyển dụng, giúp đạt mục tiêu tuyển dụng.
Các nhân tố khách quan khác Bên cạnh đó, còn một số nhân tố bên ngoài khác có ảnh hưởng đến hoạt động tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp, như: Điều kiện kinh tế vĩ mô, điều kiện kĩ thuật và công nghệ, mức độ xã hội hóa công tác hướng nghiệp,… 1. Các nhân tố chủ quan. Uy tín và vị thế của doanh nghiệp Đây là nhân tố có ảnh hưởng lớn đến việc thu hút ứng viên, do vậy ảnh hưởng đến tuyển mộ, tuyển chọn và chất lượng của tuyển dụng nhân lực. Chính uy tín, thương hiệu, vị thế của doanh nghiệp trên thị trường sẽ tạo sức hấp dẫn lớn đối với ứng viên, đặc biệt là nhân lực trình độ cao.
Từ việc thu hút được nhiều ứng viên tiềm năng sẽ tạo cơ sở nâng cao khả năng lựa chọn được nhân lực phù hợp với vị trí cần tuyển. Chiến lược kinh doanh và chiến lược nguồn nhân lực. Tùy thuộc yêu cầu của chiến lược kinh doanh, doanh nghiệp sẽ xây dựng cấu trúc tổ chức (phần cứng) và chiến lược, chính sác, kế hoạch nhân lực theo từng giai đoạn cụ thể (phần mềm). Từ đó để đáp ứng yêu cầu của hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp sẽ xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch tuyển dụng nhân lực đảm bảo cung cấp đủ số lượng, chất lượng nhân lực đúng thời điểm doanh nghiệp cần.
Chiến lược nguồn nhân lực của tổ chức, doanh nghiệp cũng là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến công tác tuyển dụng nhân lực. Tuy nhiên, chiến lược nguồn nhân lực chịu ảnh hưởng của chiến lược kinh doanh sau đó chi phối đến công tác tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp. Quan điểm của nhà quản trị. Quan điểm của nhà quản trị các cấp đều có ảnh hưởng tới hoạt động quản trị nhân lực nói chung và tuyển dụng nhân lực nói riêng của tổ chức, doanh nghiệp.
Quan điểm của nhà quản trị ảnh hưởng tới tuyển dụng nhân lực thể hiện ở các khía cạnh như: 6 ✓ Quan điểm về xây dựng và lựa chọn tiêu chuẩn tuyển dụng. Tiêu chuẩn tuyển dụng nhân lực thường xuất phát từ tiêu chuẩn công việc. Tuy nhiên việc lựa chọn tiêu chuẩn tuyển dụng của doanh nghiệp còn bị ảnh hưởng bới những quan điểm của nhà quản trị ví dụ như tiêu chuẩn tuyển dụng của nhà quản trị cao hơn, thấp hơn hoặc ngang bằng với tiêu chuẩn công việc. ✓ Quan điểm về quy trình tuyển dụng.
Mức độ đơn giản hay phức tạp của quy trình tuyển dụng bị chi phối phần lớn bởi các tiêu chuẩn tuyển dụng và quan điểm của nhà quản trị. Có nhà quản trị muốn đơn giản hóa quy trình tuyển dụng nhưng có những nhà quản trị lại muốn phức tạp hóa quy trình tuyển dụng để sàng lọc ứng viên kĩ càng hơn. ✓ Quan điểm về sử dụng công cụ truyền thông tuyển dụng. Công cụ truyền thông tuyển dụng hiện nay rất đa dạng và phong phú bao gồm: các công cụ truyền thông như niêm yết ở bảng tin tại cổng công ty, đăng báo giấy, đăng tạp chí; các công cụ truyền thông tiên tiến như thông qua website của doanh nghiệp, các trang tuyển dụng chuyên nghiệp, trên các mạng xã hội,…Mỗi công cụ truyền thông đều có thế mạnh và hạn chế riêng, ví dụ như đăng thông tin trên tuyển dụng trên các website đăng tin tuyển dụng có ưu điểm là tiếp cận nguồn tuyển dụng phong phú, chi phí đăng tin không cao nhưng có khả năng lượng hồ sơ ảo nhiều và những ứng viên nộp hồ sơ tuyển dụng không được bảo đảm lớn… điều đó làm tăng chi phí tuyển chọn nhân lực.