Chương 1:Cơ sở lý luận về đấu thầu và các hoạt động của quá trình tư vấn đấu thầu. Chương 2: Thực trạng hoạt động Tư vấn đấu thầu tại Công ty Cổ phần Long Bình Mê Kông. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác Tư vấn đấu thầu tại Công ty Cổ phần Long Bình Mê Kông. CƠ SỞ LÝ LUẬNVỀ ĐẤU THẦU VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA QUÁ TRÌNH TƢ VẤN ĐẤU 1.
Khái niệm đấu thầu,tƣ vấn đấu thầu, đặc điểm và phân loại 1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại đấu thầu xây dựng a. Khái niệm đấu thầu xây dựng: Nền kinh tế thị trường luôn có sự cạnh tranh để thúc đẩy phát triển nền kinh tế. Những người bán hàng hóa, dịch vụ luôn luôn tìm cách thu hút thông qua các chính sách, chiến lược để càng có nhiều người mua càng tốt và người mua có được sự lựa chọn tốt nhất cho mình.
Đối với lĩnh vự xây dựng, sự cạnh tranh được thể hiện qua hoạt động đấu thầu cho phép người mua lựa chọn một hoặc một số người bán có khả năng cung ứng hàng hóa, dịch vụ mà mình có nhu cầu sao cho đạt được hiệu quả tối ưu cả về số lượng, chất lượng, giá cả, và kỹ thuật, công nghệ… “Đấu thầu là dịch vụ tư vấn giúp chủ đầu tư lựa chọn nhà thầu để ký kết hợp đồng và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, xây lắp và mua sắm hàng hóa; lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế” [13]. Định nghĩa này đã nói tới tổng quát các yêu cầu cơ bản của hoạt động đấu thầu hiện nay ở Việt Nam Công tác đấu thầu đảm bảo sự cạnh tranh công khai, lành mạnh và bình đẳng giữa các nhà thầu nhằm tạo cơ hội nhận hợp đồng trên cơ sở đáp ứng yêu cầu của Chủ đầu tư trong hồ sơ mời thầu. Đặc điểm đấu thầu xây dựng: Đấu thầu giúp cho chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu đáp ứng tốt nhất những yêu cầu của mình.Nhờ đó họ có được những công trình có chất lượng cao, giá cả hợp lý, phù hợp công năng sử dụng. Mặc dù cũng có bản chất là sự lựa chọn người cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ, nhưng đầu thầu xây dựng có những đặc điểm riêng sau đây khác biệt với các loại đấu thầu khác: Đặc điểm thứ nhất: Đấu thầu xây dựng mang tính phức hợp.
Không giống đấu thầu một loại hàng hoá hoặc dịch vụ đơn thuần, đấu thầu xây dựng nhằm tìm kiếm một nhà thầu cung cấp nhiều dịch vụ khác nhau từ tư vấn thiết kế, thi công cho đến hoàn thiện công trình. Vì thế, đối với những công trình quan trọng, qui mô lớn, chủ đầu tư thường phải chia thành các gói thầu khác nhau. Đặc điểm thứ hai: Đấu thầu xây dựng mang tính kỹ thuật. Đấu thầu xây dựng phải bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có khả năng kỹ thuật, có công nghệ đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật của công trình.
4 Đặc điểm thứ ba: Đấu thầu xây dựng có giá trị lớn. Có những công trình đòi hỏi vốn lớn lên tới hàng trăm hoặc hàng ngàn tỷ đồng. Hầu hết trong số đó là vốn có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước hoặc những hợp đồng tín dụng, liên doanh góp vốn giữa nhiều chủ thể khác nhau. Do đó, vấn đề là phải tìm ra phương thức, hình thức đấu thầu thích hợp để sử dụng lượng vốn đó phù hợp nhất, mang lại hiệu quả kinh tế cũng như xã hội cao nhất.
Đặc điểm thứ tư: Thời gian thực hiện thầu kéo dài. Trúng thầu có nghĩa là nhà thầu phải thi công công trình với khoảng thời gian kéo dài. Do đó trúng thầu có thể dẫn đến nhiều hệ quả khác nhau, mà nếu không quản lý thích hợp sẽ dẫn đến những tiêu cực như chất lượng công trình kém hoặc chậm tiến độ, không thực hiện công việc được giao… Với những đặc điểm riêng riêng biệt trên thì đầu thầu xây dựng cần phải được pháp luật điều chỉnh một cách chặt chẽ nhằm tránh được những hậu quả phát sinh từ hoạt động này. Phân loại đấu thầu xây dựng: Căn cứ vào hình thức lựa chọn nhà thầu: Bảng 1.1: Hình thức lựa chọn nhà thầu: Hình thức lựa chọn nhà Số lƣợng nhà thầu, đặc điểm áp dụng thầu - Đấu thầu rộng rãi Là hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong đó không hạn chế số lượng nhà thầu, nhà đầu tư tham dự.
- Đấu thầu hạn chế: Được áp dụng trong trường hợp gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu. - Chỉ định thầu: Là hình thức chủ đầu tư lựa chọn trực tiếp nhà thầu, không tổ chức đấu thầu rộng rãi. - Chào hàng cạnh tranh: Được áp dụng đối với gói thầu có giá trị trong hạn mức theo quy định của Chính phủ và thuộc một trong các trường hợp sau đây: Gói thầu dịch vụ phi tư vấn thông dụng, đơn giản; Gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật được tiêu chuẩn hóa và tương đương nhau về chất lượng; 5 Gói thầu xây lắp công trình đơn giản đã có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt - Mua sắm trực tiếp: Được áp dụng đối với gói thầu mua sắm hàng hóa tương tự thuộc cùng một dự án, dự toán mua sắm hoặc thuộc dự án, dự toán mua sắm khác - Tự thực hiện: Được áp dụng đối với gói thầu thuộc dự án, dự toán mua sắm trong trường hợp tổ chức trực tiếp quản lý, sử dụng gói thầu có năng lực kỹ thuật, tài chính và kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của gói thầu. - Mua sắm đặc biệt: Dự án xuất hiện các điều kiện đặc thù, riêng biệt mà không thể áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư như trên thì người có thẩm quyền trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định phương án lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư - Tham gia thực hiện của Cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa cộng đồng: phương nơi có gói thầu được giao thực hiện toàn bộ hoặc một phần gói thầu đó (theo điều 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27 của Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 của Quốc hội tóm tắt hình thức lựa chọn nhà thầu) Căn cứ vào phương thức lựa chọn nhà thầu: Bảng 1.2: Phương thức lựa chọn nhà thầu Phƣơng thức lựa chọn Số lƣợng nhà thầu, đặc điểm áp dụng nhà thầu - Một giai đoạn một túi Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói hồ sơ thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn; gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có quy mô nhỏ; Chào hàng cạnh tranh đối với gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; Chỉ định thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp; Mua sắm trực tiếp đối với gói thầu mua sắm hàng hóa; Chỉ định thầu đối với lựa chọn nhà đầu tư.
- Một giai đoạn hai túi Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói 6 hồ sơ thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp; Đấu thầu rộng rãi đối với lựa chọn nhà đầu tư. - Hai giai đoạn một túi Được áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng hồ sơ rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có quy mô lớn, phức tạp. - Hai giai đoạn hai túi hồ được áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng sơ rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có kỹ thuật, công nghệ mới, phức tạp, có tính đặc thù. Khái niệm, đặc điểm và phân loại tư vấn đấu thầu xây dựng.
Khái niệm tư vấn đấu thầu xây dựng [13]: Tư vấn là hoạt động quan trọng không thể thiếu trong quá trình đầu tư và lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Doanh nghiệp tư vấn là người đồng hành của các chủ đầu tư/bên mời thầu. Tư vấn đấu thầu xâu dựng là quá trình tổ chức hoặc cá nhân thực hiện các công tác tư vấn đấu thầu để lựa chọn nhà thầu trong lĩnh vực xây dựng thay cho CĐT; Công tác tư vấn đấu thầu được thực hiện qua những công việcsau : - Lập phương án đấu thầu; - Lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu (kế hoạch đấu thầu); - Lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời quan tâm.; - Đánh giá lựa chọn nhà thầu; - Thẩm định kế hoạch đấu thầu, thẩm định hồ sơ mời thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu,… - Lập và thẩm định dự toán; - Tư vấn đàm phán lựa chòn nhà thầu; - Tư vấn đàm phán thực hiện hợp đồng; b. Đặc điểm tư vấn đấu thầu xây dựng: theo điều 113, 115, 116 của Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/06/2014 của Chính phủ có thể tóm tắt như sau: Điều kiện để tổ chức tham gia hoạt động tư vấn đấu thầu: 7 Có đăng ký thành lập doanh nghiệp, trong đó có ngành nghề được phép hoạt động, hoạt động do cơ quan có thẩm quyền cấp, kinh doanh là đại lý đấu thầu hoặc tư vấn đấu thầu hoặc có chức năng thực hiện nhiệm vụ chuyên trách về đấu thầu.
Có bộ máy quản lý đáp ứng được yêu cầu về chuyên môn và nghiệp vụ để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của đại lý đấu thầu, tư vấn đấu thầu, chuyên trách về đấu thầu. Nhân sự có đạo đức nghề nghiệp, trung thực, khách quan, công bằng trong quá trình thực hiện công việc. Có quy trình quản lý và kiểm soát chất lượng quá trình thực hiện công việc. Tổ chức đấu thầu chuyên nghiệp chỉ được phép hoạt động khi đã có tên trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Tổ chức đấu thầu chuyên nghiệp được ký kết hợp đồng làm đại lý đấu thầu hoặc tư vấn đấu thầu cho các chủ đầu tư, bên mời thầu.