Đặt vấn đề Sầm Sơn là một thành phố du lịch nổi tiếng, sở hữu một trong những bãi biển đẹp nhất Miền Bắc, là niềm tự hào của ngành du lịch Thanh Hoá và cũng là của ngành du lịch Việt Nam. Hàng năm Sầm Sơn đón hàng triệu lƣợt khách đến vui chơi, nghỉ dƣỡng. Kinh tế du lịch phát triển mạnh, góp phần đƣa tốc độ phát triển kinh tế của thành phố tăng nhanh. Trong những năm qua, nguồn vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản của nhà nƣớc thực sự đóng vai trò chủ đạo, định hƣớng, thu hút các nguồn vốn của xã hội cho đầu tƣ phát triển ngày càng tăng.
Quản lý nhà nƣớc về đầu tƣ xây dựng cơ bản đã có nhiều tiến bộ, cơ sở hạ tầng đƣợc quan tâm đầu tƣ xây dựng, cơ bản đáp ứng đƣợc nhu cầu cho nền kinh tế - xã hội của thành phố đƣợc phát triển một cách ổn định và bền vững. Đặc biệt, đầu tƣ bằng nguồn vốn nhà nƣớc đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo nên sự chuyển biến quan trọng về kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, tăng năng lực của nhiều ngành kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân. Tuy nhiên, thực trạng đã và đang xảy ra những lãng phí, thất thoát vốn ngân sách nhà nƣớc cho đầu tƣ xây dựng đã đặt ra cho các cấp quản lý từ Trung ƣơng đến địa phƣơng phải tìm ra giải pháp ngăn ngừa lãng phí vốn. Việc giảm thất thoát, lãng phí vốn đầu tƣ đồng nghĩa với việc tăng nguồn vốn phát triển kinh tế xã hội.
Để giảm thất thoát, lãng phí cần thực hiện từ khâu chuẩn bị đầu tƣ, thực hiện đầu tƣ và khâu kết thúc đầu tƣ đƣa vào sử dụng. Trong đó khâu thanh quyết toán vốn đầu tƣ có vị trí rất quan trọng về mặt nhận thức, về lý luận cũng nhƣ thực tiễn. Để nâng cao chất lƣợng khâu thanh quyết toán vốn đầu tƣ dự án hoàn thành cần đẩy mạnh việc phân cấp cho chủ đầu tƣ trong hoạt động đầu tƣ xây dựng, quy định rõ Chủ đầu tƣ là ngƣời chịu trách nhiệm chính trong thanh toán, quyết toán dự án hoàn thành, giảm bớt hồ sơ thanh quyết toán làm rõ căn cứ và quy trình thanh toán, quyết toán dự án hoàn thành. 2 Xuất phát từ những yêu cầu trên tôi đã chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác công tác thanh quyết toán tại Ban quản lý dự án đầu tƣ và xây dựng thành phố Sầm Sơn” để làm đề tài Luận văn thạc sỹ cho mình.
Kết quả của việc nghiên cứu này ngoài ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn, còn góp phần hoàn thiện công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu tổng quát Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cƣờng công tác thanh quyết toán dự án đầu tƣ xây dựng thuộc Ban quản lý dự án đầu tƣ xây dựng thành phố Sầm Sơn. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về thanh toán, quyết toán vốn đầu tƣ dự án hoàn thành sử dụng vốn ngân sách nhà nƣớc; - Đánh giá thực trạng khâu thanh toán, quyết toán vốn đầu tƣ dự án hoàn thành thuộc Ban quản lý dự án đầu tƣ xây dựng thành phố Sầm Sơn; - Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cƣờng công tác thanh quyết toán dự án đầu tƣ xây dựng thuộc Ban quản lý dự án đầu tƣ xây dựng thành phố Sầm Sơn.
Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là công tác thanh quyết toán dự án đầu tƣ xây dựng công trình thuộc Ban quản lý dự án đầu tƣ xây dựng thành phố Sầm Sơn. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về nội dung: Đề tài tiến hành nghiên cứu các mặt hoạt động có liên quan đến công tác thanh toán, quyết toán thuộc Ban quản lý dự án đầu tƣ xây dựng thành phố Sầm Sơn. 3 - Phạm vi thời gian: Công tác thanh quyết toán thực hiện từ năm 2017 đến 2018.
Phƣơng pháp nghiên cứu 4. Phương pháp nghiên cứu tài liệu Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu, tác giả luận văn đã tiến hành thu thập dữ liệu thứ cấp từ những quy định hiện hành của hệ thống văn bản pháp luật trong lĩnh vực quản lý dự án đầu tƣ xây dựng nói chung và quy định về thanh toán, quyết toán dự án hoàn thành sử dụng nguồn vốn đầu tƣ từ ngân sách nhà nƣớc nói riêng; dữ liệu về thanh quyết toán của Ban quản lý dự án đầu tƣ xây dựng thành phố Sầm Sơn… 4. Phương pháp hệ thống hóa Căn cứ trên cơ sở những quy định hiện hành, tác giả xây dựng nên đƣợc quy trình cơ bản trong công tác thanh quyết toán, từ đó phân tích rõ hơn một số vấn đề lý luận về thanh quyết toán dự án hoàn thành sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc. Phương pháp phân tích Xác định rõ mục tiêu và lựa chọn phƣơng pháp tiếp cận, nghiên cứu phù hợp, dựa trên hệ thống các bảng biểu, báo cáo tiến độ thực hiện nhiệm vụ, báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ, … tác giả tiến hành phân tích quá trình thực hiện công tác thanh quyết toán, đánh giá đƣợc những kết quả thành công và những mặt còn tồn tại, hạn chế và nguyên nhân chủ yếu.
Phương pháp chuyên gia Để có đƣợc góc nhìn bao quát, chuyên sâu về quá trình thực hiện công tác thanh quyết toán dự án hoàn thành tại Ban quản lý dự án thành phố Sầm Sơn tác giả tiến hành tham vấn các ý kiến chuyên gia, nhà quản lý am hiểu về công tác thanh quyết toán dự án hoàn thành. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 5. Ý nghĩa khoa học của đề tài Luận văn góp phần hệ thống hóa những cơ sở lý luận cơ bản về thanh 4 quyết toán dự án xây dựng công trình, những nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hoạt động quản lý này. Những nghiên cứu chuyên sâu về quản lý chi phí đầu tƣ trong loại hình dự án đặc thù tại Ban quản lý dự án thành phố Sầm Sơn là những tài liệu góp phần hoàn thiện hơn lý luận về quản lý dự án đầu tƣ xây dựng công trình.
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Kết quả phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm tăng cƣờng công tác thanh quyết toán của dự án là những gợi ý thiết thực, hữu ích có thể vận dụng vào công tác quản lý các dự án tại Ban quản lý dự án thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Kết quả dự kiến đạt đƣợc - Hệ thống cơ sở lý luận về thanh toán, quyết toán vốn đầu tƣ dự án hoàn thành sử dụng vốn ngân sách nhà nƣớc; - Phân tích, đánh giá thực trạng khâu thanh toán, quyết toán vốn đầu tƣ dự án hoàn thành thuộc Ban quản lý dự án đầu tƣ xây dựng thành phố Sầm Sơn; các mặt đạt đƣợc cũng nhƣ những hạn chế và nguyên nhân. - Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cƣờng công tác thanh quyết toán dự án đầu tƣ xây dựng thuộc Ban quản lý dự án đầu tƣ xây dựng thành phố Sầm Sơn. Kết cấu luận văn Luận văn gồm 3 phần cơ bản: Chƣơng 1: Những lý luận cơ bản trong thanh toán, quyết toán dự án đầu tƣ.
Chƣơng 2: Thực trạng công tác thanh toán, quyết toán tại Ban quản lý dự án đầu tƣ xây dựng thành phố Sầm Sơn Chƣơng 3: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác thanh toán, quyết toán tại Ban quản lý dự án đầu tƣ xây dựng thành phố Sầm Sơn. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN TRONG THANH TOÁN, QUYẾT TOÁN DỰ ÁN ĐẦU TƢ 1. Các vấn đề lý luận cơ bản về dự án và dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản 1. Khái niệm Dự án là tập hợp những đề xuất để thực hiện một phần hay toàn bộ công việc nhằm đạt đƣợc mục tiêu, hoặc yêu cầu nào đó trong một thời gian nhất định dựa trên nguồn vốn xác định.
Ví dụ các dự án quy hoạch các bậc thang các thủy điện vừa và nhỏ; dự án tin học phục vụ cải cách hành chính trong các cơ quan quản lý Nhà nƣớc. Dự án đầu tƣ là một tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt đƣợc sự tăng trƣởng về số lƣợng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lƣợng sản phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian xác định. Dự án đầu tƣ xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lƣợng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định.[19] Nhƣ vậy, dự án xây dựng bao gồm hai hoạt động chính là hoạt động đầu tƣ và hoạt động xây dựng. Yêu cầu đối với dự án đầu tư xây dựng công trình Thứ nhất, dự án phải phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển ngành và quy hoạch xây dựng; Thứ hai: dự án có phƣơng án thiết kế và phƣơng án công nghệ phù hợp; Thứ ba: dự án phải an toàn trong xây dựng, vận hành, khai thác, sử dụng công trình, an toàn phòng, chống cháy, nổ và bảo vệ môi trƣờng; Thứ tƣ: dự án bảo đảm hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án.
Nội dung dự án đầu tư xây dựng công trình Nội dung dự án đầu tƣ xây dựng công trình bao gồm: Phần thuyết minh đƣợc lập tuỳ theo loại dự án đầu tƣ xây dựng công trình, bao gồm các nội dung chủ yếu sau: mục tiêu, địa điểm, quy mô, công suất, công nghệ, các giải pháp kinh tế - kỹ thuật, nguồn vốn và tổng mức đầu tƣ, chủ đầu tƣ và hình thức quản lý dự án, hình thức đầu tƣ, thời gian, hiệu quả, phòng, chống cháy, nổ, đánh giá tác động môi trƣờng. Phần thiết kế cơ sở đƣợc lập phải phù hợp với từng dự án đầu tƣ xây dựng công trình, bao gồm thuyết minh và các bản vẽ thể hiện đƣợc các giải pháp về kiến trúc; kích thƣớc, kết cấu chính; mặt bằng, mặt cắt, mặt đứng; các giải pháp kỹ thuật, giải pháp về xây dựng; công nghệ, trang thiết bị công trình, chủng loại vật liệu xây dựng chủ yếu đƣợc sử dụng để xây dựng công trình. Một số vấn đề lí luận cơ bản về chi phí đầu tƣ xây dựng công trình và quản lý chi phí đầu tƣ xây dựng công trình 1.