CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CÔNG TÁC ĐẦU THAU XÂY LAP 1.1 Khái niệm về gói thầu xây lắp Xây lắp là những công việc liên quan đến xây dựng và lắp đặt các công trình, hạng mục công trình. Trong dự án đầu tư, việc thực hiện các gói thầu có thể ở cả hai giai đoạn: Thực hiện đầu tư và vận hành kết quả đầu tư; điều này phụ thuộc vào việc dự án đầu tư mang tính chất huy động toàn phần hay bộ phận. Trong gói thầu xây lắp có hai nhóm công việc, đó là xây dựng và lắp đặt. Tùy vào tỷ lệ công việc này mà gói thầu xây lắp còn có thể gọi là gói thầu xây dựng.
Các gói thầu xây dựng trong một dự án thường chiếm một tỷ lệ rất lớn về quy mô vốn đầu tư và có thời gian thực hiện dài nhất trong các loại gói thầu của dự án. s* Những nội dung chủ yêu của dau thầu xây lắp bao gồm: + Chủ đầu tư (người có nhu cầu xây dựng) nêu rõ các yêu cầu của mình và thông báo cho các nhà thầu biết. + Các nhà thầu căn cứ vào yêu cầu của chủ đầu tư sẽ trình bày năng lực, đưa ra các giải pháp thi công xây lắp cho chủ đầu tư xem xét, đánh giá. + Chủ đầu tư đánh giá năng lực và các giải pháp của nhà thầu dé chọn ra các nhà thầu thích hợp nhất.2 Tính tất yếu của đấu thầu xây lắp các công trình của doanh nghiệp xây dựng.
Giai đoạn đấu thầu và giao thầu thiết lập cơ sở cho việc xây dựng dự án bang cách khuyến khích tinh thần chân thật của các nhà thầu, nó có thé cung cấp một cơ hội lớn cho việc cải thiện và tiết kiệm chỉ phí cho dự án. ở khâu này sự tham gia của chủ công trình và nhà thiết kế với nhà quản lý xây dựng là một yếu tố quan trọng dé ra quyết định đấu thầu và giao thầu là giai đoạn hết sức quan trọng trong tiến trình thực hiện đầu tư của chủ đầu tư và trong cơ chế thị trường nó có vai trò ngày càng lớn được thê hiện.1 Vai trò của dau thầu xây lắp với nền kinh tế. s* Đấu thầu góp phan nâng cao hiệu quả hoạt động của nền kinh tế. - Đấu thầu xây lắp góp phan nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đầu tư và xây dựng, hạn chế và loại trừ các tình trạng như thất thoát lãng phí vôn đâu tư và các hiện tượng tiêu cực khác trong xây dựng cơ bản - Dau thầu xây lắp góp phan nâng cao hiệu quả sử dung vốn của các dự án, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của ngành xây dựng nước ta.
- Đấu thầu là động lực, điều kiện dé cho các doanh nghiệp xây dựng cạnh tranh lành mạnh trong cơ chế thị trường, thúc đây sự phát triển của ngành công nghiệp xây dựng. + Đấu thầu giúp chủ dau tư lựa chọn được đối tác phù hợp nhất. - Thông qua đấu thầu xây lắp, chủ dau tư sẽ tìm được các nhà thầu hợp lý nhất và có khả năng đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của dự án. - Thông qua đấu thầu xây lắp và kết quả hoạt động giao nhận thầu của chủ đầu tư sẽ tăng cường được hiệu quả quản lý vốn đầu tư, tránh tình trạng thất thoát vốn đầu tư ở tất cả các khâu của quá trình thi công xây lắp.
- Đấu thầu sẽ giúp chủ dau tư giải quyết được tình trạng lệ thuộc vào nhà thầu duy nhất. - Đấu thầu tạo cơ hội nâng cao trình độ và năng lực của đội ngũ cán bộ kinh tế, kỹ thuật của các bên mời thầu và nhà thầu. s* Đầu thầu tao môi trường lành mạnh giúp các nhà thầu nâng cao khả năng cạnh tranh của mình, tạo sự công bằng và hiệu quả cao trong xây dựng. Nhờ nguyên tắc công khai và bình đăng trong đấu thầu, các doanh nghiệp xây dựng phát huy đến mức cao nhất cơ hội tìm kiếm dự án, tham gia đấu thầu và ký kết hợp đồng (nếu trúng thầu), tạo ra công ăn việc làm cho người lao động, phát triển sản xuất kinh doanh.
- Để thắng thầu mỗi nhà thầu phải chọn trọng điểm dé đầu tư về các mặt kỹ thuật, công nghệ và lao động. Từ đó sẽ nâng cao năng lực của doanh nghiệp không chỉ trong một lần tham gia đấu thầu mà còn góp phần phát triển mở rộng qui mô doanh nghiệp dan dan. - Dé thắng thầu doanh nghiệp xây dựng phải hoàn thiện về mặt tổ chức quản lý nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ trong toàn doanh nghiệp. - Thông qua đấu thầu, các doanh nghiệp xây dung sé tự nâng cao hiệu qua công tác quản trị tài chính, làm giảm ch ¡ phí và thúc đây nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong xây dựng hiện nay, hình thức đấu thầu là hình thức công bằng nhất, bắt buộc các doanh nghiệp tham gia muốn thắng thầu đều phải tự nâng cao năng lực của mình. Nhà thầu nào có sức cạnh tranh cao sẽ thắng thầu. Chủ đầu tư dựa trên các tiêu chuân được xác định trước đê so sánh, lựa chọn nhà thâu, có sự giám sát của cơ quan có thâm quyền. Trong sự công bằng khách quan như vậy sẽ tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh, sẽ giúp cho việc nâng cao hiệu quả kinh tế của ngành xây dựng nói riêng và hiệu quả kinh tế nói chung.2 Vai trò của dau thầu doi với doanh nghiệp xây dựng Trong cơ chế thị trường ngày nay đã hết thời mà doanh nghiệp xây dựng nhận các công trình xây dựng từ cấp trên giao mà muốn tồn tại, muốn duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như các loại hình doanh nghiệp khách, doanh nghiệp xây dựng cũng phải tham gia vào thị trường xây dựng dé tìm kiếm và giành lấy các dự án.
Nhưng không giống như các doanh nghiệp kinh doanh trong các lĩnh vực khác mà đối tượng sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp xây dựng là các công trình xây dựng. Do vậy doanh nghiệp xây dựng muốn duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh không có cách nào khác là tìm kiếm thông tin về các dự án đầu tư và tham gia đấu thầu. Nếu không tham gia đấu thầu hoặc trượt thầu thì sẽ không tạo đủ công ăn việc làm cho người lao động, hoạt động sản xuất kinh doanh có thể bị đình trệ. Vậy có thể nói đấu thầu là tiền đề cơ sở và nền tảng của quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Như chúng ta đã biết dự thầu là hình thức tham gia cạnh tranh trên thị trường xây dựng. Sự cạnh tranh này rất quyết liệt và mạnh mẽ thể hiện ở những khía cạnh: - Muốn tham gia đấu thầu thì doanh nghiệp phải có uy tín nhất định trên thị trường, bởi nước ta mới áp dụng đấu thầu không lâu mà phần lớn áp dụng hình thức đấu thầu hạn chế. Như vậy khi tham gia dau thầu doanh nghiệp xây dựng có thê thấy được khả năng và năng lực của mình so với đối thủ như thế nào đề có biện pháp duy trì và nâng cao hơn nữa năng lực của mình. Từ đó uy tín của doanh nghiệp ngày càng được nâng cao, vị thế của doanh nghiệp ngày càng được cải thiện.
- Khi tham gia đấu thầu các doanh nghiệp xây dựng có điều kiện nâng cao trình độ chuyên môn, kinh nghiệm cho cán bộ công nhân viên, tạo điều kiện hoan thiện về mặt tô chức. - Khi tham gia đấu thầu nhiều và thắng thầu, doanh nghiệp tạo thêm mối quan hệ với các chủ đầu tư, cơ quan nhà nước tạo tiền đề cho sự phát triển của doanh nghiệp. Tiêu chí đánh giá HSDT - Nhóm tiêu chí đánh giá sơ bộ HSDT Đánh giá sơ bộ HSDT nhằm loại HSDT không đáp ứng những yêu cầu cơ ban của HSMT. Các tiêu chí này được đánh giá bằng cách Đạt/Không đạt.
Nhóm tiêu chí đánh giá sơ bộ thường bao gồm những tiêu chí chính như: đánh giá tính hợp lệ của HSDT, đánh giá năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu. - Nhóm tiêu chí đánh giá đề xuất kỹ thuật của HSDT Đề xuất kỹ thuật của nhà thầu được đánh giá theo những tiêu chí cơ bản như: tính hợp lý và khả thi của giải pháp kỹ thuật, biện pháp tô chức thi công, biện pháp đảm bảo vệ sinh môi trường, an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy, đảm bảo tiến độ và các điều kiện bảo hành, bảo trì,. An toàn lao động, đảm bảo vệ sinh môi trường và phòng cháy chữa cháy là những yêu cầu mang tính đặc thù đối với gói thầu xây lắp. Trong quá trình thực hiện gói thầu xây lắp, đặc biệt là những gói thầu có hạng mục công trình ở độ cao hoặc ở địa điểm thi công khó khăn, người lao động sẽ phải thường xuyên làm việc với máy mọc thiết bi thi công trong những điều kiện không thuận lợi.
Do đó van đề về an toàn lao động luôn phải đặt lên hàng đầu. Ngoài ra việc thi công phần lớn các gói thầu xây lắp gây ảnh hưởng đến cộng đồng gồm những người dân sinh sống, đi lại và hoạt động gần công trình (vì tiếng ôn, bụi bam.) Vì vậy bên cạnh việc đảm bảo an toàn lao động cho chính những người thực hiện gói thầu, nhà thầu còn đảm bảo an toàn cho những người có liên quan. Một đặc điềm nữa của quá trình thực hiện gói thầu xây lắp là sử dụng nhiều loại ngueyen vật liệu, trong đó có những loại dễ gây cháy nồ như dây điện, gỗ, tắm nhựa, x6p,. Do đó bên mời thầu cần đưa ra các tiêu chí đánh giá cụ thể cho biện pháp phòng cháy chữa cháy của nhà thầu Như vậy ta thay đấu thầu có vai trò hết sức quan trọng, nó là cơ sở, nền tang là nhân tố không thé thiếu được trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Chính việc tham gia đấu thầu thành công là phải có sự tích luỹ kinh nghiệm, tìm kiếm thông tin đa dạng, và điều quan trọng hơn là phải dựa vào năng lực và vị thế của công ty. Việc tham gia đấu thầu và giành thắng lợi đóng vai trò tích cực trong việc tạo ra công ăn, việc làm, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.3 Quy trình tham dự thầu xây lắp Sơ đồ 1.