Thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội

Báo cáo thực tập cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội giai đoạn 2020-2022

• Tác giả: Đỗ Thị Vân Anh
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Trần Trọng Nguyên
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Kinh tế đầu tư
• Đề tài: Thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội
• Loại tài liệu: Báo cáo thực tập
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội

Cho vay khách hàng cá nhân là mảng nghiệp vụ trọng tâm tại Ngân hàng TMCP Quân đội (MB). Hoạt động này phục vụ đa dạng nhu cầu của các phân khúc khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh. Mục đích vay vốn trải dài từ mua nhà, mua ô tô, chi tiêu tiêu dùng đến bổ sung vốn kinh doanh ngắn hạn. MB duy trì quy trình xét duyệt tín dụng minh bạch, kết hợp công nghệ số hóa tiên tiến nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Danh mục sản phẩm cho vay được thiết kế linh hoạt với kỳ hạn đa dạng và phương thức trả góp phù hợp. Hoạt động tín dụng cá nhân không chỉ tạo nguồn thu nhập lãi thuần ổn định cho ngân hàng mà còn giúp mở rộng cơ sở dữ liệu khách hàng. Ngân hàng kiểm soát chặt chẽ rủi ro thông qua hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và tài sản bảo đảm. Đây là nền tảng quan trọng giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh trên thị trường tài chính bán lẻ. Sự tăng trưởng của mảng cho vay cá nhân đóng góp tích cực vào hiệu quả kinh doanh toàn hệ thống MB trong bối cảnh thị trường chuyển dịch sang ngân hàng bán lẻ hiện đại.

1.1. Khái niệm và vai trò của cho vay khách hàng cá nhân

Cho vay khách hàng cá nhân là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng và người vay đơn lẻ. Ngân hàng cấp tiền mặt hoặc hạn mức tín dụng theo hợp đồng cam kết. Khách hàng sử dụng nguồn vốn này để thanh toán tiêu dùng, mua bất động sản, sắm phương tiện đi lại hoặc bổ sung vốn sản xuất nhỏ. Hoạt động này giữ vai trò kích cầu tiêu dùng nội địa, thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng bền vững. Đối với Ngân hàng TMCP Quân đội, mảng cho vay bán lẻ giúp đa dạng hóa danh mục tín dụng, phân tán rủi ro tập trung và nâng cao tỷ suất sinh lời trên tài sản. Nguồn thu nhập từ phí dịch vụ và lãi suất cho vay cá nhân chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong cơ cấu lợi nhuận của toàn hệ thống ngân hàng.

1.2. Các hình thức cấp tín dụng bán lẻ phổ biến tại MB

Ngân hàng TMCP Quân đội triển khai nhiều gói cho vay cá nhân linh hoạt và hiện đại. Nhóm cho vay tiêu dùng bao gồm vay mua nhà, vay mua ô tô, vay thấu chi và phát hành thẻ tín dụng. Nhóm cho vay sản xuất kinh doanh hỗ trợ vốn lưu động và đầu tư máy móc cho các hộ kinh doanh cá thể. MB phân chia phương thức cấp tín dụng thành hai hình thức chính gồm cho vay thế chấp và cho vay tín chấp. Sản phẩm vay thế chấp yêu cầu tài sản bảo đảm như bất động sản, sổ tiết kiệm hoặc phương tiện vận tải. Trong khi đó, sản phẩm tín chấp trực tuyến qua ứng dụng số App MBBank cho phép giải ngân nhanh chóng dựa trên điểm tín nhiệm dữ liệu lớn, đáp ứng nhu cầu vốn cấp thiết của khách hàng.

II. Thực trạng cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội ghi nhận sự tăng trưởng ổn định về quy mô dư nợ qua các năm. Tỷ trọng dư nợ bán lẻ tăng dần trong cơ cấu tín dụng tổng thể, phản ánh đúng định hướng chiến lược của ngân hàng. MB chủ động mở rộng mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch kết hợp đẩy mạnh nền tảng số hóa để thu hút khách hàng mới. Tuy nhiên, hoạt động này vẫn đối mặt với nhiều thách thức và hạn chế nhất định. Tác động từ biến động kinh tế vĩ mô, lãi suất và lạm phát gây áp lực lớn lên khả năng thanh toán của người vay. Tỷ lệ nợ xấu và nợ cần chú ý trong phân khúc cá nhân có xu hướng tăng cục bộ tại một số thời điểm. Công tác thẩm định và xác minh nguồn thu nhập của khách hàng phi chính thức còn gặp nhiều trở ngại do thiếu dữ liệu chuẩn hóa. Áp lực cạnh tranh lãi suất từ các ngân hàng thương mại khác cũng làm giảm biên độ lợi nhuận của các gói vay tiêu dùng truyền thống. Hoạt động quản lý sau cho vay đòi hỏi nhiều nhân lực để theo dõi việc sử dụng vốn thực tế của khách hàng.

2.1. Kết quả tăng trưởng quy mô và chất lượng tín dụng

Dư nợ tín dụng khách hàng cá nhân tại MB duy trì đà tăng trưởng tích cực nhờ đa dạng hóa sản phẩm và tối ưu hóa trải nghiệm số. Các khoản vay mua nhà ở và vay tiêu dùng có bảo đảm chiếm tỷ trọng chi phối trong cơ cấu nợ vay. Cơ cấu khách hàng ngày càng phong phú, tập trung vào nhóm lao động có thu nhập ổn định và hộ kinh doanh năng động. Tỷ lệ nợ xấu ở mức được kiểm soát tốt theo tiêu chuẩn an toàn vốn của Ngân hàng Nhà nước. Hệ thống phê duyệt tự động trên ứng dụng số giúp tăng năng suất lao động cho cán bộ tín dụng. Hiệu quả thu hồi nợ đến hạn đạt tỷ lệ cao, góp phần duy trì dòng tiền lành mạnh cho các chi nhánh MB.

2.2. Những tồn tại và hạn chế trong công tác thẩm định

Bên cạnh thành tựu đạt được, công tác cho vay cá nhân tại MB vẫn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục. Việc thẩm định tính pháp lý và định giá tài sản bảo đảm tại một số địa bàn còn chậm trễ. Nguồn thông tin thu thập về năng lực tài chính của cá nhân kinh doanh tự do đôi khi chưa đầy đủ và thiếu tính xác thực. Quy trình theo dõi sau giải ngân gặp khó khăn khi người vay chuyển đổi mục đích sử dụng vốn hoặc chuyển dịch nơi cư trú. Sự phối hợp trao đổi thông tin liên ngân hàng và tra cứu lịch sử tín dụng qua CIC chưa đạt tốc độ tức thời ở mọi giao dịch. Những yếu tố này tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nợ quá hạn khi môi trường vĩ mô biến động.

III. Giải pháp cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội

Để nâng cao hiệu quả và tính bền vững của hoạt động cho vay khách hàng cá nhân, Ngân hàng TMCP Quân đội cần thực hiện đồng bộ nhiều nhóm giải pháp chiến lược. Thứ nhất, ngân hàng cần đẩy mạnh phát triển sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu của từng phân khúc khách hàng. Các gói vay trả góp linh hoạt, vay thấu chi tài khoản và vay tiêu dùng số cần được thiết kế với lãi suất cạnh tranh và thời hạn giải ngân rút ngắn. Thứ hai, MB cần hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng thông qua việc tích hợp trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn. Việc chấm điểm tín dụng tự động giúp xác định chính xác năng lực tài chính và giảm thiểu rủi ro gian lận hồ sơ. Thứ ba, ngân hàng cần tăng cường giám sát sau giải ngân và quản trị rủi ro nợ xấu. Việc cảnh báo sớm các dấu hiệu chậm trả giúp xử lý kịp thời các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro. Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo chuyên sâu về kỹ năng thẩm định và đạo đức nghề nghiệp là yếu tố then chốt.

3.1. Ứng dụng công nghệ số và tự động hóa quy trình

MB cần tiếp tục nâng cấp hệ thống phê duyệt tự động trên nền tảng ngân hàng số App MBBank. Việc liên thông dữ liệu dân cư quốc gia theo Đề án 06 giúp xác thực danh tính khách hàng chính xác và loại bỏ rủi ro giả mạo hồ sơ. Ứng dụng các thuật toán máy học hiện đại cho phép tính toán hạn mức tín dụng tức thì dựa trên dòng tiền giao dịch thực tế. Quy trình ký kết hợp đồng điện tử và giải ngân trực tuyến cần được đơn giản hóa tối đa nhằm mang lại trải nghiệm tiện lợi cho khách hàng cá nhân. Tự động hóa không chỉ cắt giảm chi phí vận hành mà còn rút ngắn thời gian xử lý khoản vay từ vài ngày xuống còn vài phút.

3.2. Đổi mới chính sách lãi suất và kiểm soát rủi ro

Ngân hàng cần xây dựng cơ chế định giá lãi suất cho vay linh hoạt theo mức độ tín nhiệm của từng khách hàng. Khách hàng có lịch sử trả nợ tốt và quan hệ giao dịch lâu năm cần được hưởng mức lãi suất ưu đãi đặc quyền. Đồng thời, MB cần hoàn thiện mô hình cảnh báo sớm rủi ro tín dụng bằng cách theo dõi biến động tài chính của người vay theo thời gian thực. Công tác quản lý tài sản bảo đảm cần được số hóa để tái định giá định kỳ chính xác theo diễn biến thị trường. Đội ngũ xử lý nợ cần chủ động liên hệ hỗ trợ khách hàng cơ cấu lại kỳ hạn nợ khi phát sinh khó khăn tài chính tạm thời.

IV. Kết luận về cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội

Nâng cao chất lượng cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội là định hướng chiến lược tất yếu trong giai đoạn phát triển mới. Hoạt động này vừa mang lại nguồn doanh thu vững chắc cho ngân hàng, vừa hỗ trợ đắc lực cho đời sống kinh tế xã hội của người dân. MB đã đạt được những bước tiến ấn tượng về quy mô tín dụng bán lẻ và tiên phong trong việc chuyển đổi số dịch vụ ngân hàng. Để duy trì vị thế dẫn đầu, ngân hàng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản trị rủi ro, cá nhân hóa sản phẩm tài chính và nâng cấp hạ tầng công nghệ. Sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách vĩ mô của Ngân hàng Nhà nước và giải pháp nội bộ của MB sẽ tạo tiền đề cho hoạt động tín dụng cá nhân phát triển an toàn, hiệu quả. Việc triển khai quyết liệt các giải pháp nêu trên sẽ giúp MBBank củng cố niềm tin vững chắc từ hàng triệu khách hàng trên cả nước.

4.1. Khả năng ứng dụng thực tiễn của đề tài nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu về hoạt động cho vay cá nhân tại MB mang lại giá trị ứng dụng cao cho công tác quản trị bán lẻ. Ban điều hành ngân hàng có thể tham khảo các đề xuất để điều chỉnh quy chế tín dụng phù hợp với tình hình thị trường thực tế. Các chi nhánh và phòng giao dịch có thêm cơ sở khoa học để tái cấu trúc quy trình tiếp cận khách hàng và định giá gói vay. Nghiên cứu cũng cung cấp các tiêu chí đo lường rủi ro hữu ích giúp cán bộ tín dụng nâng cao năng lực thẩm định hồ sơ vay vốn. Đây là nguồn tài liệu tham khảo thiết thực phục vụ việc hoàn thiện chiến lược kinh doanh bán lẻ của ngân hàng trong tương lai.

4.2. Định hướng phát triển mảng bán lẻ MBBank tương lai

Trong tương lai, MB đặt mục tiêu củng cố vị thế tốp đầu trong phân khúc ngân hàng bán lẻ tại thị trường Việt Nam. Ngân hàng sẽ tiếp tục mở rộng hệ sinh thái số toàn diện, tích hợp các giải pháp tài chính cá nhân thông minh vào ứng dụng di động. Tăng trưởng tín dụng sẽ gắn liền với tiêu chuẩn an toàn vốn Basel II và Basel III. MB chú trọng đẩy mạnh cho vay tiêu dùng xanh và các chương trình tín dụng hỗ trợ sản xuất kinh doanh bền vững. Nỗ lực hiện đại hóa quy trình cho vay cá nhân hứa hẹn nâng cao trải nghiệm khách hàng và khẳng định sức mạnh tài chính vượt trội của thương hiệu MBBank.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Dưới tác động của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 và sự chuyển dịch kinh tế, nhu cầu sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng đời sống của người dân ngày càng gia tăng. Trong hệ thống tài chính, hoạt động cho vay khách hàng cá nhân (KHCN) trở thành một trong những phân khúc nghiệp vụ trọng tâm mang lại nguồn thu nhập chủ đạo cho các ngân hàng thương mại (NHTM). Bên cạnh khối ngân hàng thương mại nhà nước như BIDV, Vietcombank, VietinBank, Agribank, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB Bank) đã đẩy mạnh hoạt động huy động vốn và mở rộng quy mô tín dụng bán lẻ nhằm hiện thực hóa mục tiêu chiến lược trở thành "Doanh nghiệp số, tập đoàn tài chính dẫn đầu". Tuy nhiên, quá trình tiếp cận và phát triển phân khúc khách hàng cá nhân tiềm năng đòi hỏi ngân hàng phải thiết lập các chính sách tín dụng linh hoạt, đồng thời đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt và các nguy cơ rủi ro nợ xấu tiềm ẩn.

Báo cáo thực tập tốt nghiệp được thực hiện bởi sinh viên Đỗ Thị Vân Anh (Mã sinh viên: 71131101002, Lớp KTĐT11A), chuyên ngành Kinh tế Đầu tư, Khoa Kinh tế, Học viện Chính sách và Phát triển (trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Giáo dục và Đào tạo), dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Trần Trọng Nguyên. Địa bàn thực tập thực tế của tác giả là Ngân hàng TMCP Quân đội – Phòng giao dịch Vĩnh Phúc 1.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của đề tài là đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội. Để đạt được mục tiêu này, tác giả xác định 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Phân tích cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại.
2. Đánh giá thực trạng về hiệu quả hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội giai đoạn 2020-2022.
3. Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội.

Về đối tượng nghiên cứu, đề tài tập trung vào hoạt động tín dụng và hiệu quả cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội. Phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể trên ba phương diện:

• Về nội dung: Nghiên cứu thực trạng và các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả hoạt động tín dụng, hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại MB Bank.
• Về không gian: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB Bank).
• Về thời gian: Chuỗi dữ liệu và số liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo tài chính giai đoạn 2020-2022 (được hoàn thành vào tháng 03 năm 2024).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về khung lý thuyết và khái niệm, tác giả trích dẫn và tổng hợp định nghĩa về cho vay từ các nguồn chính thống: Giáo trình Ngân hàng thương mại của Học viện Ngân hàng, Giáo trình Ngân hàng thương mại của Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh và Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 (Luật số 47/2010/QH12). Về bản chất, cho vay KHCN là hình thức tín dụng mà ngân hàng tạm thời chuyển nhượng quyền sử dụng vốn cho khách hàng là cá nhân, hộ gia đình hoặc hộ kinh doanh nhằm mục đích tiêu dùng hoặc sản xuất kinh doanh, với thời hạn và lãi suất thỏa thuận trên nguyên tắc hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi khi đến hạn.

Hoạt động cho vay KHCN mang các đặc điểm đặc thù: đối tượng vay đa dạng với số lượng lớn, giá trị mỗi khoản vay thường nhỏ lẻ nhưng tổng số lượng giao dịch rất lớn, thời hạn chủ yếu là ngắn hạn và trung hạn. Các hình thức cấp tín dụng cá nhân phổ biến gồm:

• Cho vay tiêu dùng: Ngắn hạn (dưới 1 năm), trung hạn (1-3 năm) và dài hạn (trên 5 năm).
• Cho vay sản xuất kinh doanh: Vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay theo hạn mức thấu chi và cho vay trả góp.
• Phân loại theo bảo đảm tiền vay: Cho vay có tài sản bảo đảm (bất động sản, phương tiện vận tải, sổ tiết kiệm...) và cho vay không có tài sản bảo đảm (dựa trên uy tín và khả năng trả nợ của khách hàng).

Về quy trình tín dụng, tác giả tham chiếu mô hình quy trình cho vay 6 bước từ Giáo trình Nghiệp vụ NHTM của Trường Đại học Thăng Long:

1. Thiết lập hồ sơ cho vay
2. Phân tích cho vay (thẩm định pháp lý, năng lực tài chính, phương án sử dụng vốn, tài sản bảo đảm)
3. Quyết định cho vay (phê duyệt hoặc từ chối cấp tín dụng)
4. Giải ngân
5. Giám sát khoản vay
6. Thanh lý hợp đồng cho vay (thu nợ, tái xét hợp đồng, thanh lý và giải chấp tài sản bảo đảm).

Để đo lường hiệu quả hoạt động cho vay KHCN, khóa luận vận dụng hệ thống 5 chỉ tiêu tài chính cơ bản:

1. Tỷ số vốn huy động trên tổng nguồn vốn: $\frac{\text{Tổng vốn huy động}}{\text{Tổng nguồn vốn}}$
2. Hiệu quả sử dụng vốn: $\frac{\text{Dư nợ cho vay cá nhân}}{\text{Tổng nguồn vốn huy động}} \times 100%$
3. Tỷ lệ nợ quá hạn: $\frac{\text{Nợ quá hạn KHCN}}{\text{Dư nợ cho vay cá nhân}} \times 100%$ (quy định trần của Ngân hàng Nhà nước không vượt quá 3%)
4. Hệ số thu nợ: $\frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Tổng vốn huy động}}$
5. Vòng quay vốn tín dụng cá nhân: $\frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Dư nợ bình quân}}$

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả kết hợp 5 phương pháp chính:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Hệ thống hóa, phân tích và chọn lọc các tài liệu học thuật từ giáo trình, sách báo, quy định pháp luật và internet.
• Phương pháp thu thập số liệu: Trích xuất số liệu từ các Báo cáo tài chính kiểm toán và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất của MB Bank giai đoạn 2020-2022.
• Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để tính toán tỷ trọng, số chênh lệch tuyệt đối và tốc độ tăng trưởng tương đối giữa các năm.
• Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp: Tổng hợp số liệu định lượng thành các bảng biểu, đối chiếu mối quan hệ giữa các biến số tài chính để tìm ra nguyên nhân của các biến động.
• Phương pháp đồ thị: Xây dựng biểu đồ cột và biểu đồ cơ cấu để trực quan hóa xu hướng tăng trưởng của lợi nhuận và nguồn vốn huy động.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại

Chương này tập trung xây dựng nền tảng lý thuyết về nghiệp vụ tín dụng bán lẻ tại các NHTM. Tác giả phân tích vai trò đa chiều của hoạt động cho vay KHCN:

• Đối với nền kinh tế: Kích cầu tiêu dùng xã hội, đẩy nhanh lưu thông hàng hóa, thúc đẩy khởi nghiệp và tạo việc làm cho người lao động.
• Đối với khách hàng cá nhân: Kịp thời tháo gỡ khó khăn về vốn để mua nhà, mua xe hoặc bổ sung vốn lưu động phục vụ sản xuất kinh doanh trước khi tích lũy đủ tài chính.
• Đối với ngân hàng thương mại: Giúp phân tán rủi ro danh mục tín dụng nhờ số lượng khách hàng lớn và quy mô món vay nhỏ; tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn huy động; mở rộng mạng lưới bán chéo các sản phẩm phi tín dụng như thẻ, tài khoản thanh toán, chuyển tiền, bảo hiểm.

Tác giả nhấn mạnh quy trình tín dụng 6 bước chuẩn mực, trong đó xác định khâu "Quyết định cho vay" là khâu nhạy cảm và dễ phát sinh rủi ro nhất. Nếu quyết định sai lầm khi phê duyệt khoản vay cho khách hàng không tốt sẽ dẫn tới nợ quá hạn và tổn thất vốn; ngược lại, nếu từ chối khách hàng tốt sẽ làm giảm uy tín và đánh mất cơ hội kinh doanh. Đồng thời, chương 1 nhận diện 3 nhóm nhân tố tác động đến hiệu quả cho vay:

• Yếu tố con người: Năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng và tính trung thực, thiện chí trả nợ của khách hàng vay.
• Yếu tố môi trường: Môi trường tự nhiên tác động đến các dự án nông nghiệp, xây dựng; môi trường kinh tế vĩ mô (lãi suất, lạm phát, tỷ giá) tác động trực tiếp đến khả năng cân đối dòng tiền trả nợ của khách hàng.
• Yếu tố khác: Chính sách tín dụng của ngân hàng, tính minh bạch và kịp thời của hệ thống thông tin thẩm định, mức độ ứng dụng công nghệ trong tự động hóa quy trình nghiệp vụ.

Chương 2: Thực trạng về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về lịch sử hình thành, mạng lưới và thực trạng hoạt động tín dụng cá nhân của MB Bank:

• Tổng quan MB Bank: Thành lập ngày 04/11/1994 với vốn điều lệ ban đầu 20 tỷ đồng, là ngân hàng thương mại cổ phần trực thuộc Bộ Quốc phòng với sự tham gia của các cổ đông sáng lập lớn như Viettel, SCIC, Tổng Công ty Trực thăng Việt Nam và Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn. Sau 28 năm hình thành và phát triển, tính đến năm 2022, vốn điều lệ ngân hàng đạt 45.339,86 tỷ đồng (tăng 2.267 lần so với ngày đầu thành lập). Mạng lưới hoạt động bao gồm hơn 100 chi nhánh, 190 phòng giao dịch trên toàn quốc, văn phòng đại diện tại Lào, Campuchia, Nga cùng 6 công ty thành viên trong các lĩnh vực chứng khoán (MBS), tài chính tiêu dùng (MB Shinsei), bảo hiểm nhân thọ (MB Ageas), quản lý quỹ (MBCapital), quản lý tài sản (MB AMC) và bảo hiểm phi nhân thọ (MIC). Chủ tịch Hội đồng Quản trị là ông Lưu Trung Thái.
• Kết quả kinh doanh tổng thể: Đến ngày 31/12/2022, tổng tài sản hợp nhất của MB Bank ghi nhận hơn 728.000 tỷ đồng, tăng trưởng 20% so với năm 2021. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất năm 2022 đạt 22.320 tỷ đồng, tăng trưởng 37,5% so với năm 2021 (trong đó lợi nhuận riêng ngân hàng đạt 20.000 tỷ đồng, các công ty thành viên đóng góp 2.000 tỷ đồng, tương đương 12%). Lợi nhuận chưa phân phối tăng từ 12.955.988 triệu đồng (2020) lên 12.915.149 triệu đồng (2021) và đạt 19.063.767 triệu đồng (2022), tăng 47,61% so với năm 2021.

Dưới đây là các bảng tổng hợp số liệu về nguồn vốn huy động, quy mô dư nợ và các chỉ tiêu hiệu quả tín dụng cá nhân của MB Bank giai đoạn 2020-2022:

Chỉ tiêu cơ cấu huy động vốn	Năm 2020 (triệu đồng)	Năm 2021 (triệu đồng)	Năm 2022 (triệu đồng)	Tăng trưởng 2020-2021 (%)	Tăng trưởng 2021-2022 (%)
Tiền gửi cá nhân	146.612	202.108	245.421	37,85	21,43
Tiền gửi tổ chức kinh tế	164.842	183.254	198.980	11,17	8,58
Giấy tờ có giá	50.563	66.924	96.125	24,79	19,62
Tổng vốn huy động	361.883.917	448.286.000	540.183.763	23,88	20,50

Tổng vốn huy động qua 2 năm tăng 44,41%, trong đó tiền gửi cá nhân luôn chiếm tỷ trọng áp đảo và tăng dần từ 40,40% (2020) lên 44,63% (2021) và 45,31% (2022).

Mục đích cho vay KHCN	Năm 2020 (triệu đồng)	Năm 2021 (triệu đồng)	Năm 2022 (triệu đồng)	Tỷ trọng 2022 (%)	Tăng trưởng 2021-2022 (%)
Cho vay bất động sản	52.834	61.226	71.173	63,72	17,88
Cho vay sản xuất kinh doanh	11.102	14.304	16.760	15,01	17,17
Cho vay tiêu dùng có TSĐB	8.423	8.307	9.516	8,52	14,56
Cho vay tín chấp CBCNV	7.761	8.186	10.470	9,37	27,90
Cho vay mua ô tô	986	1.076	1.001	0,90	-6,96
Cho vay ứng trước bán chứng khoán	923	907	1.108	0,99	22,13
Tổng cho vay KHCN	82.264	95.038	111.696	100,00	16,15

Dư nợ cho vay KHCN theo mục đích cho thấy dòng vốn tập trung rất lớn vào bất động sản, liên tục chiếm trên 63% tổng dư nợ KHCN trong suốt 3 năm do ảnh hưởng từ các cơn sốt đất giai đoạn 2021-2022.

Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	Đánh giá xu hướng
Vốn huy động / Tổng nguồn vốn (%)	73,11	74,38	74,15	Ổn định ở mức cao trên 70%
Hiệu quả sử dụng vốn KHCN (%)	82,43	80,51	85,26	Tăng trưởng mạnh, đạt đỉnh năm 2022
Tỷ lệ nợ quá hạn KHCN (%)	1,09	0,90	1,09	Kiểm soát tốt dưới trần 3% của NHNN
Hệ số thu nợ	0,53	0,54	0,39	Giảm mạnh trong năm 2022
Vòng quay vốn tín dụng (lần)	-	0,74	0,51	Tốc độ quay vòng vốn chậm lại

Tác giả đánh giá những thành tựu nổi bật của MB Bank bao gồm: quy mô huy động và dư nợ tăng trưởng ổn định; tỷ lệ nợ quá hạn luôn được kiểm soát dưới 1,10%; ngân hàng đã thành lập các tổ xử lý nợ xấu chuyên biệt để làm việc trực tiếp với khách hàng gặp khó khăn khách quan. Ngược lại, những tồn tại lớn được chỉ ra là: hệ số thu nợ giảm sút đáng kể xuống 0,39; vòng quay vốn tín dụng chậm lại từ 0,74 lần xuống 0,51 lần; danh mục tín dụng tập trung quá nhiều vào lĩnh vực bất động sản và sự cạnh tranh gay gắt từ các NHTM khác.

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Quân đội MB Bank

Dựa trên những tồn tại đã phân tích ở chương 2, chương 3 đề xuất 3 nhóm giải pháp quản trị nội bộ tại MB Bank và 2 nhóm kiến nghị chính sách:

1. Giải pháp về công tác thẩm định tín dụng:

• Thẩm định chặt chẽ năng lực pháp lý của khách hàng vay (tình trạng hôn nhân, hộ khẩu, kiểm tra lịch sử nợ xấu trên CIC, án tích).
• Đánh giá năng lực và kinh nghiệm sản xuất kinh doanh đối với các hộ kinh doanh cá thể.
• Tính toán chính xác thu nhập thực tế của người vay và người đồng trả nợ; thẩm định tính khả thi của phương án sử dụng vốn.
• Rà soát tính pháp lý của tài sản bảo đảm, bảo đảm tài sản không nằm trong diện quy hoạch, tranh chấp, kê biên hoặc phong tỏa.

2. Giải pháp về công tác giám sát, xếp hạng rủi ro và xử lý thu hồi nợ:

• Quy định bắt buộc: Trong vòng 1 tháng sau khi giải ngân, chuyên viên hỗ trợ tín dụng phải trực tiếp đến tận nơi kiểm tra mục đích sử dụng vốn vay thực tế và chụp hình minh chứng gửi Ban kiểm soát nội bộ.
• Ứng dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ kết hợp dữ liệu CIC toàn ngành để phân loại khách hàng định kỳ; lập báo cáo định kỳ gửi Hội sở đối với các khoản tín dụng có quy mô lớn.
• Tăng cường liên kết chặt chẽ với chính quyền địa phương (UBND cấp xã, phường) và hệ thống phòng công chứng để phục vụ công tác xác minh, sao y và chứng thực hồ sơ pháp lý.

3. Giải pháp về đa dạng hóa sản phẩm tín dụng:

• Giảm bớt mức độ tập trung quá mức vào phân khúc cho vay bất động sản (hiện chiếm tỷ trọng chi phối trong danh mục).
• Nghiên cứu thiết kế các gói sản phẩm tín dụng bán lẻ mới như: cho vay du học, cho vay sinh viên, cho vay xuất khẩu lao động.
• Xây dựng chính sách lãi suất cạnh tranh, phân tầng theo từng nhóm khách hàng; chủ động liên hệ tiếp thị lại các khách hàng cũ có lịch sử trả nợ tốt khi sắp đến hạn tất toán hợp đồng.

4. Nhóm kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước:

• Chính phủ cần hoàn thiện hành lang pháp lý đồng bộ về hợp đồng kinh tế và tài sản bảo đảm; đẩy mạnh chính sách phát triển công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng.
• Các cơ quan Công an, Tòa án, Viện Kiểm sát cần hỗ trợ ngân hàng giải quyết nhanh chóng các vụ án thu hồi nợ khó đòi, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu giữ tài sản thế chấp.
• UBND các cấp và các sở ban ngành hỗ trợ đẩy nhanh việc hợp pháp hóa tài sản xiết nợ, kê biên và bán đấu giá tài sản qua trung tâm bán đấu giá.

5. Nhóm kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước:

• Tăng cường thanh tra, giám sát liên ngành để kịp thời ngăn chặn các hành vi lừa đảo chiếm đoạt vốn ngân hàng.
• Xây dựng cơ chế điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, lãi suất, tỷ giá và tỷ lệ dự trữ bắt buộc.
• Phát triển và nâng cao hiệu quả các công cụ điều hành gián tiếp thông qua việc mở rộng thị trường mở và nghiệp vụ chiết khấu giấy tờ có giá.

---

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu định lượng, báo cáo đã trích xuất và xử lý chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 2020-2022 của MB Bank, chứng minh sự tăng trưởng mạnh mẽ của tổng vốn huy động (đạt 540.183.763 triệu đồng năm 2022, tăng 44,41% so với 2020) và quy mô cho vay KHCN (tăng từ 82.264 triệu đồng lên 111.696 triệu đồng). Báo cáo cũng chỉ ra tỷ lệ nợ quá hạn KHCN được kiểm soát tốt ở mức dưới 1,10%, trong khi hiệu quả sử dụng vốn duy trì trên 80% (đạt 85,26% năm 2022).

Đóng góp quan trọng nhất của khóa luận là chỉ ra được sự mất cân đối trong hoạt động tín dụng bán lẻ tại MB Bank:

• Sự suy giảm đáng kể của hệ số thu nợ (từ 0,54 năm 2021 xuống 0,39 năm 2022) và vòng quay vốn tín dụng cá nhân (từ 0,74 lần xuống 0,51 lần), phản ánh áp lực đọng vốn và nguy cơ phát sinh nợ xấu trong tương lai.
• Sự tập trung rủi ro cao khi cho vay bất động sản chiếm tới hơn 63% tổng dư nợ KHCN.

Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất các giải pháp có tính hành động thực tế cho ngân hàng, đặc biệt là quy trình hậu kiểm bắt buộc trong 1 tháng đầu sau giải ngân bằng hình ảnh thực tế và cơ chế phối hợp liên ngành với chính quyền địa phương, phòng công chứng để nâng cao hiệu lực xử lý tài sản bảo đảm.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số hạn chế nhất định xuất phát từ phạm vi tiếp cận của một báo cáo thực tập tốt nghiệp:

• Dữ liệu nghiên cứu chủ yếu dựa trên các báo cáo tài chính cấp toàn hàng của MB Bank giai đoạn 2020-2022, chưa phân tích chi tiết dữ liệu riêng biệt tại chi nhánh/phòng giao dịch nơi sinh viên thực tập (PGD Vĩnh Phúc 1).
• Thiếu các số liệu đối sánh thực nghiệm giữa MB Bank với các ngân hàng thương mại cổ phần đối thủ cạnh tranh trên cùng địa bàn.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng theo các hướng:

• Cập nhật số liệu giai đoạn 2023-2024 để đánh giá toàn diện chu kỳ biến động của thị trường bất động sản tác động đến chất lượng tín dụng bán lẻ.
• Nghiên cứu mô hình định lượng đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng cá nhân bằng phương pháp hồi quy.
• Đánh giá tác động của công nghệ chấm điểm tín dụng tự động và ngân hàng số đối với hiệu quả thu hồi nợ tại MB Bank.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho sinh viên các chuyên ngành Kinh tế Đầu tư, Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc báo cáo thực tập tại các ngân hàng thương mại. Cấu trúc 3 chương chuẩn mực cùng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tín dụng (vốn huy động trên tổng nguồn vốn, hiệu quả sử dụng vốn, nợ quá hạn, hệ số thu nợ, vòng quay vốn) cung cấp khung phân tích hoàn chỉnh cho các đề tài nghiên cứu tương tự.

Bên cạnh đó, các chuyên viên tín dụng bán lẻ và cán bộ quản lý tại các chi nhánh ngân hàng có thể tham khảo quy trình kiểm soát sau giải ngân và các giải pháp phối hợp xử lý tài sản thế chấp với chính quyền cơ sở để vận dụng vào công tác quản trị rủi ro nợ quá hạn trong thực tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả sử dụng những chỉ tiêu định lượng cụ thể nào để đánh giá hiệu quả cho vay khách hàng cá nhân? Tác giả sử dụng 5 chỉ tiêu định lượng gồm: (1) Tỷ số tổng vốn huy động trên tổng nguồn vốn; (2) Chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn KHCN (dư nợ cho vay KHCN / tổng vốn huy động); (3) Tỷ lệ nợ quá hạn KHCN (nợ quá hạn KHCN / tổng dư nợ KHCN); (4) Hệ số thu nợ KHCN (doanh số thu nợ / tổng vốn huy động); (5) Chỉ tiêu vòng quay vốn tín dụng cá nhân (doanh số thu nợ / dư nợ bình quân).

2. Diễn biến tỷ lệ nợ quá hạn và hệ số thu nợ của MB Bank trong giai đoạn 2020-2022 ra sao? Tỷ lệ nợ quá hạn KHCN của MB Bank được kiểm soát tốt dưới ngưỡng quy định 3% của Ngân hàng Nhà nước, lần lượt là 1,09% (năm 2020), 0,90% (năm 2021) và 1,09% (năm 2022). Tuy nhiên, hệ số thu nợ lại có xu hướng giảm mạnh: năm 2020 đạt 0,53; năm 2021 đạt 0,54 nhưng đến năm 2022 sụt giảm xuống còn 0,39, cho thấy tốc độ thu hồi nợ của ngân hàng đang gặp nhiều trở ngại.

3. Danh mục cho vay KHCN tại MB Bank phân theo mục đích sử dụng vốn tập trung nhiều nhất vào lĩnh vực nào? Dư nợ cho vay KHCN tại MB Bank tập trung áp đảo vào lĩnh vực bất động sản. Cụ thể, cho vay bất động sản chiếm 63,46% tổng dư nợ KHCN năm 2020, 64,42% năm 2021 và 63,72% năm 2022, trong khi các mảng sản xuất kinh doanh, tiêu dùng, ô tô và chứng khoán chiếm tỷ trọng thấp hơn nhiều.

4. Tác giả đề xuất biện pháp giám sát sau giải ngân cụ thể nào nhằm kiểm soát rủi ro khách hàng sử dụng vốn sai mục đích? Tác giả đề xuất biện pháp cụ thể: Trong vòng 1 tháng sau khi tiến hành giải ngân, chuyên viên hỗ trợ tín dụng bắt buộc phải đến tận nơi kiểm tra thực tế việc sử dụng vốn của khách hàng và chụp hình ảnh minh chứng gửi về Ban kiểm soát tại ngân hàng; đồng thời định kỳ lập báo cáo đánh giá mục đích sử dụng vốn gửi về Hội sở đối với các khoản tín dụng lớn.

5. Khóa luận đưa ra những kiến nghị gì đối với cơ quan nhà nước và chính quyền địa phương trong công tác xử lý tài sản bảo đảm? Tác giả kiến nghị các cơ quan Công an, Tòa án, Viện Kiểm sát tạo điều kiện cho ngân hàng đẩy nhanh tiến độ thu giữ tài sản thế chấp và xét xử các vụ án thu hồi nợ; đề nghị UBND các cấp và các sở ban ngành hỗ trợ thủ tục pháp lý kê biên, phát mãi, công chứng và đấu giá tài sản thế chấp qua các trung tâm bán đấu giá để tháo gỡ khó khăn về vốn ứ đọng cho ngân hàng.

---

Kết luận

Báo cáo thực tập tốt nghiệp của tác giả Đỗ Thị Vân Anh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tín dụng bán lẻ và quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại các ngân hàng thương mại. Thông qua việc phân tích dữ liệu tài chính của MB Bank giai đoạn 2020-2022, nghiên cứu đã làm rõ những thành quả tăng trưởng về quy mô dư nợ, kiểm soát nợ quá hạn, đồng thời chỉ ra những điểm nghẽn về hệ số thu nợ suy giảm và sự phụ thuộc quá lớn vào phân khúc bất động sản. Hệ thống 3 nhóm giải pháp nội bộ và các kiến nghị chính sách được đề xuất có tính thực tiễn cao, đóng góp cơ sở tham khảo có giá trị nhằm nâng cao hiệu quả và tính an toàn cho hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quân đội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm cho vay khách hàng cá nhân Hoạt động cho vay ra đời và tồn tại cho đến nay xuất phát từ đòi hỏi khách quan của quá trình tuần hoàn vốn, để giải quyết hiện tượng dư thừa; thiếu hụt vốn của các chủ thể trong nền kinh tế. Trong đó nhu cầu vay vốn của KHCN diễn ra thường xuyên để thỏa mãn nhu cầu về tiêu dùng hay mở rộng sản xuất kinh doanh của họ.

Khách hàng cá nhân không thể tự phát hành cổ phiếu hay trái phiếu để kêu gọi nguồn tài trợ mà họ sẽ phải tìm đến ngân hàng thương mại để phục vụ nhu cầu về vốn của mình. Như vậy hoạt động cho vay không những mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng cường an sinh xã hội. Hiện nay, có rất nhiều khái niệm cho vay được đưa ra như: Theo giáo trình Ngân hàng thương mại của Học viện ngân hàng: Cho vay là mối quan hệ kinh tế giữa người đi vay và người cho vay thông qua sự vận động của giá trị, vốn vay được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ hoặc các hàng hóa khác. Theo giáo trình Ngân hàng thương mại của Đại học kinh tế TPHCM: Cho vay là việc chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị từ người sở hữu (NHTM) sang người sử dụng (người đi vay), sau 1 thời gian nhất định sẽ quay về lượng giá trị lớn hơn so với lượng giá trị ban đầu.

Trong khi đó, theo Luật số 47, Luật các tổ chức tín dụng năm 2010: Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Dù có nhiều khái niệm đưa ra các ý kiến, quan điểm khác nhau về cho vay khách hàng cá nhân nhưng nhìn chung các khái niệm đều giống nhau về bản chất rằng: Cho vay KHCN là hình thức cho vay mà ngân hàng tạm thời chuyển nhượng quyền sử dụng vốn khách hàng là cá nhân hoặc hộ gia đình, hộ kinh doanh với mục đích nhất định, với thời gian thỏa thuận trong hợp đồng theo nguyên tắc hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi khi đến hạn. Đặc điểm của hoạt động cho vay khách hàng cá nhân Khách hàng cá nhân sẽ có những khác biệt so với khách hàng doanh nghiệp. Những đặc điểm này là yếu tố quan trọng chi phối hoạt động cho vay KHCN: Về đối tượng KHCN bao gồm: các cá nhân, hộ gia đình, chủ trang trại,.

có nhu cầu về vay vốn để tiêu dùng hoặc để đầu tư vào sản xuất kinh doanh. Những khách hàng này có số lượng lớn, nhu cầu vay vốn đa dạng, các khoản vay có giá trị nhỏ, nhưng số lượng các khoản vay là rất lớn. Tuy nhiên cũng dễ gây ra rủi ro nếu quá trình quản lý lỏng lẻo. Tùy thuộc vào hình thức vay vốn và hình thức cho vay mà chia ra làm nhiều hời hạn vay vốn khác nhau nhưng thời hạn của các khoản vay chủ yếu là ngắn hạn, một phần là trung hạn và một phần rất nhỏ là dài hạn.

Các khoản vay ngắn hạn thường có thời gian đáo hạn nhanh, lãi suất không cao nhưng rủi ro lại thấp hơn cho vay trung và dài hạn. Thông thường quy mô của mỗi khoản vay KHCN sẽ nhỏ hơn khoản vay của KHDN tuy nhiên số lượng khoảng vay KHCN ở các NHTM thường lớn hơn nên dễ dàng phân tán được rủi ro. Bên cạnh đó, lợi nhuận cho vay KHCN mang lại nhỏ nhưng có số lượng nhiều, nếu làm tốt trong công tác quản lý thì lợi nhuận cho vay KHCN sẽ không kém so với KHDN. Độ rủi ro của khoản vay KHCN cũng rất khó đoán bởi sẽ phụ thuộc vào tình hình kinh tế, sự thay đổi về công việc hay sức khỏe của họ.

Khi đó ngân hàng sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro nếu người mình cho vay mất đi khả năng thanh toán. Trong mỗi khoản vay thường có tài sản đảm bảo hoặc có người thứ ba đứng ra bảo lãnh sẽ làm tăng mức độ tin cậy hơn, đồng thời sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro hơn so với các khoản vay không có tài sản đảm bảo. Các khoản vay KHCN thường có giá trị nhỏ nhưng số lượng vay nhiều dẫn tới chi phí thẩm định lớn để giảm thiểu rủi ro trong các khoản vay. Vì vậy để đảm bảo an toàn cho các khoản vay ngân hàng phải bỏ ra chi phí thẩm định và quản lý lớn.

Khi đó lãi suất của các khoản vay KHCN sẽ cao hơn các khoản vay khác của NHTM, để bù đắp vào chi phí thời gian, nhân lực, thẩm định và công tác quản lý. Vai trò của hoạt động cho vay khách hàng cá nhân 1. Đối với nền kinh tế 5 Ngân hàng thương mại cho KHCN vay vốn để phục vụ nhu cầu tiêu dùng sẽ làm tăng đáng kể nhu cầu tiêu thụ hàng hóa, qua đó nền kinh tế sẽ lưu thông. Khi sức mua của người tiêu dung tăng lên sẽ làm tăng khả năng cạnh tranh hàng hóa trong nước góp phần thúc đẩy nền kinh tế của đất nước phát triển.

Tuy nhiên thu nhập của người dân Việt Nam chỉ ở mức trung bình, họ chưa đủ khả năng để mua sắm những hàng hóa có giá thành lớn, nên sẽ có xu hướng tiết kiệm ở hiện tại để chi tiêu cho tương lai. Việc cho vay phục vụ nhu cầu sản xuất kinh doanh là đóng góp một phần không nhỏ vào thức đẩy phát triển kinh tế, gia tăng việc làm để nâng cao thu nhập mức sống cho người dân. Nhiều khách hàng có nhu cầu vay vốn để đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Có những khách hàng đã có ý tưởng kinh doanh nhưng lại thiếu vốn để triển khai kế hoạch kinh doanh của mình, khi họ đạt được thành công sẽ tạo ra động lực phát triển cho những người khác.

Vì vậy nhu cầu cho vay vốn để sản xuất kinh doanh không những đẩy mạnh sản xuất hàng hóa tiêu dung, xuất khẩu, dịch vụ mà còn giữ vững phát triển các ngành nghề truyền thống khác kích thích các bạn trẻ khởi nghiệp, phát triển nền kinh tế. Từ đó, cho thấy hoạt động cho vay KHCN có vai trò rất quan trọng trong ngân hàng và trong nền kinh tế thị trường hiện nay. Vì vậy, các NHTM không chỉ chú trọng vào nhiệm vụ mở rộng hoạt động cho vay mà phải nâng cao hiệu quả của hoạt động cho vay để đem lại tích cực cho ngân hàng. Đối với khách hàng cá nhân Đối với cho vay tiêu dùng: Khi vay vốn của NHTM, họ sẽ được đáp ứng kịp thời nhu cầu vồn vốn phát sinh ở hiện tại trước khi đủ khả năng về tài chính trong tương lai.

Từ thực tế cho thấy có rất nhiều nhu cầu mua sắm thiết yếu như: mua nhà, mua sắm sửa chữa nhà cửa, mua xe,.Bên cạnh đó cho vay tiêu dùng tạo ra động lực để làm việc, tiết kiệm, tạo ra khoản thu nhập mới. Đối với cho vay để sản xuất kinh doanh: Khi cấp tín dụng cho đối tượng này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho họ trong việc sản xuất kinh doanh. Tùy vào đặc trưng của việc sản xuất mà nhu cầu vay vốn là khác nhau, họ dùng tiền vay vốn này để chi trả cho các hoạt động phục vụ cho việc sản xuất kinh doanh. Đối với ngân hàng thương mại 6 Ngân hàng có xu hướng phát triển hoạt động cho vay KHCN vừa mở rộng được đối tượng khách hàng vay vốn, tận dụng đuuợc nguồn vốn huy động một cách hiệu quả, vừa đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng.

Từ đó, ngân hàng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tăng sức mạnh cạnh tranh, đồng thời tạo ra nét đặc trưng riêng của mỗi ngân hàng Lãi suất ngân hàng cho vay KHCN cao đem lại lợi nhuận không nhỏ. Khách hàng hiện nay có xu hướng sử dụng kèm các dịch vụ khách của ngân hàng như chuyển tiền, thanh toán, sử dụng tài khoản để trả lương,… Đây cũng là điều kiện giúp cho các ngân hàng mở rộng quan hệ vowus khawsch hàng, làm tăng khả năng huy động vốn từ tiền gửi dân cư, nâng cao năng lực cạnh tranh giữa các ngân hàng và hội nhập quốc tế. Các hình thức cho vay KHCN 1. Cho vay tiêu dùng Cho vay tiêu dùng là hình thức cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của các cá nhân và hộ gia đình.

Nhu cầu cho vay phong phú vì KHCN vay vốn rất đa đạng và mục đích sử dụng cũng đa dạng. Tuy nhiên cho vay tiêu dùng có rủi ro cao vì thế cho vay tiêu dùng có lãi suất cao hơn so với các lĩnh vực khác. Thời hạn cho vay tiêu dùng gồm: - Cho vay ngắn ngắn hạn: Cho vay thời hạn dưới 1 năm được xác định phù hợp với chu kỳ sản xuất kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng. Cho vay ngắn hạn thường dùng để cho vay bổ sung thiếu hụt tạm thời vốn lưu động và cho vay phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân.

- Cho vay trung hạn: Cho vay có thời hạn từ 1-3 năm dùng để cho vay vốn mua sắm tài sản cố định, cải tiến và đổi mới kỹ thuật, mở rộng và xây dựng các công trình nhỏ có thời hạn thu hồi vốn nhanh. - Cho vay dài hạn: Là cho vay có thời hạn trên 5 năm được sử dụng để cấp vốn cho xây dựng cơ bản, cải tiến và mở rộng sản xuất có quy mô lớn. Cho vay sản xuất kinh doanh Cho vay sản xuất kinh doanh là các khoản vay phục vụ mục đích bổ sung vốn phục vụ mục đích bổ sung vốn sản xuất kinh doanh, đầu tư cá nhân, hộ gia đình, bổ sung vốn lưu động, mua máy móc, thiết bị,… Các phương thức cho vay phổ biến như: 7 Cho vay từng lần: Là phương thức cho vay mà mỗi lần vay KHCN và ngân hàng đều phải làm các thủ tục và ký kết hợp đồng. Cho vay theo hạn mức tín dụng: Là phương thức cho vay mà ngân hàng và KHCN thỏa thuận xác định một hạn mức tín dụng trong một khoảng thời gian nhất định.

Cho vay theo hạn mức thấu chi: Là hoạt động mà qua đó ngân hàng cho phép KHCN sử dụng quá số tiền mà họ ký thác sử dụng ở ngân hàng trên tài khoản vãng lai với số tiền và thời hạn nhất định.