PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề án Phát triển du lịch, đưa du lịch trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn là yêu cầu cấp thiết được Đảng và Nhà nước xác định trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020. Theo Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, việc phát triển du lịch phải trên cơ sở khai thác có hiệu quả lợi thế về điều kiện tự nhiên, sinh thái, truyền thống văn hoá lịch sử, huy động tối đa các nguồn lực trong nước và tranh thủ sự hợp tác, hỗ trợ quốc tế, góp phần thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh phát triển du lịch cần có những giải pháp tối ưu để hạn chế những tác động tiêu cực làm ảnh hưởng đến môi trường và xã hội.
Chính vì vậy, QLNN về du lịch đóng vai trò vô cùng quan trọng. Nhà nước thông qua những công cụ quản lý nhất định nhằm tác động tích cực vào các hoạt động du lịch, tạo dựng môi trường pháp lý lành mạnh, giúp ngành du lịch phát triển theo đúng định hướng và hiệu quả. Huyện Tân Phú là một huyện miền núi thuộc tỉnh Đồng Nai nằm trên tuyến quốc lộ 20, giữa tuyến du lịch Thành phố Hồ Chí Minh - Đà Lạt và là cầu nối giữa vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Tân Phú được thiên nhiên ưu đãi, ban tặng cho phong cảnh hữu tình, với địa hình là núi, sông, ghềnh thác, hồ nước mênh mông và cả những cánh đồng bát ngát chạy dài dưới chân các vùng đồi tạo cho Tân Phú có những cảnh quan thiên nhiên mang nhiều nét chấm phá ấn tượng mà không phải nơi đâu cũng có được.
Trong những năm qua, du lịch Tân Phú đã có những chuyển biến khá tích cực và đạt được kết quả quan trọng. Kết cấu hạ tầng du lịch được quan tâm đầu tư, thu hút nhiều doanh nghiệp đang lập thủ tục đầu tư phát triển. Sản phẩm du lịch ngày càng đa dạng được nhiều du khách biết đến, nhiều loại hình du lịch đang được khai thác như: du lịch tham quan, nghỉ dưỡng; nghiên cứu học tập; du lịch dã ngoại, khám phá, mạo hiểm; du lịch tình nguyện (trồng cây phục hồi rừng, bảo vệ môi trường…); du lịch hội thảo, hội nghị; du lịch chuyên đề… Tốc độ tăng trưởng về khách du lịch bình quân giai đoạn 2016 - 2020 tăng từ 10 - 14%/năm, đạt và vượt chỉ tiêu đề ra. Tổng doanh 2 thu từ 2016 - 2020 đạt 268.233 triệu đồng, tăng 57%, tăng gấp 10 lần so với giai đoạn 2010 - 2015.
Tuy nhiên, du lịch của huyện Tân Phú phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh sẵn có. Hoạt động du lịch chủ yếu còn dựa trên cơ sở khai thác các tài nguyên sẵn có, phát triển du lịch còn manh mún và hiệu quả kinh doanh du lịch còn thấp. Sản phẩm du lịch chưa thực sự hấp dẫn, dịch vụ du lịch chất lượng cao chưa phát triển. Các ngành nghề truyền thống phục vụ cho du lịch, đặc sản cây ăn trái trên địa bàn huyện phát triển còn rời rạc, chưa tập trung, chưa hình thành các trang trại, vườn cây ăn trái qui mô để phục vụ du lịch.
Sức cạnh tranh của các doanh nghiệp chưa cao. Chất lượng nguồn nhân lực phục vụ du lịch vẫn chưa đáp ứng yêu cầu về tính chuyên nghiệp, kỹ năng quản lý, giao tiếp và chất lượng phục vụ… Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế nêu trên là do xuất phát điểm của nền kinh tế trên địa bàn huyện Tân Phú chủ yếu là nông nghiệp, nguồn ngân sách của huyện còn nhiều khó khăn chưa có điều kiện đầu tư tập trung cho du lịch. Phát triển du lịch là phát triển kinh tế đa ngành nghề nằm trong sự quản lý của nhiều ngành, thành phần khác nhau nhưng huyện chưa có cơ chế phân công trách nhiệm cụ thể; vai trò tham mưu của các ngành chức năng chưa được phát huy đầy đủ, sự phối hợp giữa các ngành chưa chặt chẽ. Kết cấu hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch chưa được đầu tư đồng bộ, chưa thật sự tạo động lực để thu hút các nhà đầu tư phát triển các điểm du lịch tiềm năng của huyện.
Các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch chưa quan tâm, chú trọng đến việc đào tạo nghiệp vụ phục vụ du lịch cho nhân viên. Tất cả những hạn chế nêu trên dù chủ quan hay khách quan cũng đều xuất phát từ sự hạn chế trong công tác QLNN về du lịch. Thực tiễn này đòi hỏi phải có một công trình đi sâu vào nghiên cứu để tìm ra những bước đi đúng hướng, thúc đẩy vai trò của QLNN về du lịch giúp Tân Phú tận dụng được những lợi thế so sánh và trở thành điểm đến được nhiều du khách lựa chọn trên hành trình khám phá thiên nhiên của mình. Chính vì lẽ đó tác giả đã chọn đề án “Hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai” nhằm nghiên cứu, đề xuất những giải pháp hoàn thiện QLNN về du lịch, thúc đẩy hoạt động du lịch huyện Tân Phú phát triển, thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại 3 địa phương cũng như của tỉnh Đồng Nai.
Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu tổng quát Trên cơ sở phân tích thực trạng QLNN về du lịch tại huyện Tân Phú, đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện công tác QLNN về du lịch trên địa bàn huyện trong thời gian tới. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về QLNN về du lịch. - Phân tích thực trạng QLNN về du lịch trên địa bàn huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai.
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến QLNN về du lịch tại huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai. - Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác QLNN về du lịch trên địa bàn huyện Tân Phú trong thời gian tới. Đối tượng và phạm vi đề án 3. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề án tập trung vào các nội dung QLNN về du lịch trên địa bàn huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai.
Phạm vi nghiên cứu 3. Phạm vi về nội dung Đề án tập trung nghiên cứu các nội dung cụ thể sau đây: - Cơ sở lý luận và thực tiễn về QLNN về du lịch. - Thực trạng QLNN về du lịch trên địa bàn huyện Tân Phú - Các yếu tố ảnh hưởng đến QLNN về du lịch tại huyện Tân Phú. - Các giải pháp hoàn thiện công tác QLNN về du lịch trên địa bàn huyện Tân Phú trong thời gian tới.
Phạm vi về không gian Nghiên cứu sẽ được thực hiện trên địa bàn huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai. Phạm vi về thời gian + Số liệu thứ cấp về tình hình dân sinh, kinh tế, xã hội; Số liệu thứ cấp về thực 4 trạng du lịch và thực trạng QLNN về du lịch trên địa bàn huyện Tân Phú được thu thập từ năm 2020 - 2022. + Số liệu sơ cấp được thu thập trong khoảng thời gian từ tháng 07 đến tháng 10 năm 2023. Ý nghĩa khoa học Đề án đã góp phần hệ thống hóa và làm rõ thêm những vấn đề lý luận cơ bản về du lịch và QLNN đối với du lịch của chính quyền các cấp hiện nay.
Theo đó, đề án đã nêu rõ khái niệm và vai trò của du lịch; quan niệm, vai trò của QLNN về du lịch; nội dung QLNN đối với hoạt động du lịch; yêu cầu đối với QLNN đối với hoạt động du lịch ở nước ta hiện nay. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề án đã tổng quan các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Tân Phú, giới thiệu lợi thế khai thác, phát triển du lịch của huyện và phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động du lịch và QLNN về du lịch tại huyện Tân Phú từ năm 2020 - 2022, từ đó rút ra những mặt tích cực, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong QLNN đối với hoạt động du lịch. Căn cứ vào những tồn tại hạn chế, đề án đã đề xuất một số các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLNN về du lịch của huyện Tân Phú trong thời gian tới. 5 PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN CỦA ĐỀ ÁN 1.
Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước về du lịch 1. Một số khái niệm 1. Khái niệm về du lịch Du lịch có nguồn gốc hình thành từ rất sớm và phát triển với tốc độ nhanh trong thời kỳ đương đại. Du lịch ra đời xuất phát từ mong muốn tìm hiểu thế giới xung quanh của con người.
Con người luôn tò mò muốn biết bên ngoài nơi cư trú của họ có cảnh vật ra sao, nền văn hóa của các dân tộc khác thế nào hoặc đơn giản chỉ là tìm hiểu về các loài động vật, thực vật trong tự nhiên. Vào khoảng cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, du lịch được coi là đặc quyền chỉ dành riêng cho tầng lớp quý tộc giàu có. Thuật ngữ du lịch đã trở nên khá thông dụng, nó bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp với ý nghĩa là đi một vòng. Ngày nay du lịch trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến.
Hiệp hội lữ hành quốc tế đã công nhận du lịch là một ngành kinh tế lớn nhất thế giới vượt lên cả ngành sản xuất ô tô, thép điện tử và nông nghiệp. Vì vậy, du lịch đã trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều quốc gia trên thế giới. Theo Luật du lịch Việt Nam (2017): "Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác”. Khái niệm quản lý nhà nước về du lịch QLNN xuất hiện cùng với sự ra đời của nhà nước, đó là quản lý toàn xã hội.
Xét về mặt chức năng, QLNN bao gồm 03 chức năng: một là chức năng lập pháp do các cơ quan lập pháp thực hiện; hai là chức năng hành pháp (hay chấp hành và điều hành) do hệ thống hành chính nhà nước đảm nhiệm và ba là chức năng tư pháp do các cơ quan tư pháp thực hiện.