Chương 1: Tổng quan về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại công ty Cổ phần điện nước lắp máy Hải Phòng. Chương 3: Một số biện pháp hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại công ty Cổ phần điện nước lắp máy Hải Phòng. Sinh viên: Đào Thị Hải Yến – Lớp: QT1105K 13 Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần điện nước lắp máy Hải Phòng CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1.1 Chi phi sản xuất 1.
Khái niệm chi phí sản xuất - Chi phí là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá cần thiết cho quá trình hoạt động SXKD mà doanh nghiệp phải chi ra trong một kỳ kinh doanh. Nhƣ vậy, chỉ đƣợc tính là chi phí của kỳ hạch toán ( tháng, quý, năm) những hao phí về tài sản và lao động có liên quan đến khối lƣợng sản phẩm sản xuất ra trong kỳ hạch toán. - Ngƣợc lại, chi tiêu là sự giảm đi đơn thuần các loại vật tƣ, tài sản, tiền vốn của doanh nghiệp bất kể nó đƣợc dùng vào mục đích gì. Tổng số chi tiêu cho quá trình sản xuất trong kỳ của DN bao gồm chi tiêu cho quá trình cung cấp, quá trình SXKD và chi tiêu cho quá trình tiêu thụ.
Chi phí và chi tiêu là hai khái niệm khác nhau nhƣng có quan hệ mật thiết với nhau. Chi tiêu là cơ sở phát sinh của chi phí, không có chi tiêu thì không có chi phí. Chi phí và chi tiêu không những khác nhau về lƣợng mà còn khác nhau về thời gian, có những khoản chi tiêu kỳ này nhƣng tính vào chi phí kỳ sau và có những khoản tính vào chi phí kỳ này nhƣng thực tế chƣa chi tiêu. Sở dĩ có sự khác biệt giữa chi tiêu và chi phí trong các DN là do đặc điểm, tính chất vận động và phƣơng thức chuyển dịch giá trị của từng loại tài sản vào quá trình sản xuất và yêu cầu kỹ thuật hạch toán chúng.
Phân loại chi phí sản xuất Tùy theo việc xem xét chi phí ở góc độ khác nhau, mục đích quản lý chi phí khác nhau mà chúng ta lựa chọn tiêu thức phân loại chi phí cho phù hợp. Trong doanh nghiệp sản xuất ngƣời ta thƣờng phân loại chi phí sản xuất theo các cách nhƣ sau: Sinh viên: Đào Thị Hải Yến – Lớp: QT1105K 14 Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần điện nước lắp máy Hải Phòng Phân loại chi phí theo yếu tố chi phí ( nội dung kinh tế của chi phí). Theo cách phân loại này, toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đƣợc chia làm 5 loại: _ Chi phí vật tƣ mua ngoài: Là toàn bộ giá trị các loại vật tƣ mua ngoài dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhƣ chi phí nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế… _ Chi phí tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng: Là toàn bộ các khoản tiền lƣơng, tiền công doanh nghiệp trả cho những ngƣời tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh, các khoản chi phí trích nộp theo tiền lƣơng nhƣ chi phí BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN mà doanh nghiệp phải nộp trong kỳ. _ Chi phí khấu hao tài sản cố định: Toàn bộ số tiền khấu hao các loại tài sản cố định trích trong kỳ.
_ Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm toàn bộ số tiền doanh nghiệp phải trả cho các dịch vụ mua ngoài nhƣ tiền điện, nƣớc, tiền lƣu phí….phục vụ các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. _ Chi phí khác bằng tiền: Là toàn bộ các khoản chi phí bằng tiền ngoài các khoản chi phí đã kể ở trên. Cách phân loại này có tác dụng rất lớn trong quản lý chi phí sản xuất, nó cho biết kết cấu tỉ trọng của từng yếu tố chi phí sản xuất để phân tích đánh giá tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất, lập báo cáo chi phí sản xuất theo yếu tố ở bảng thuyết minh báo cáo tài chính. Phân loại theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm.
Theo cách phân loại này những chi phí co cùng công dụng kinh tế sẽ đƣợc xếp vào 1 loại, gọi là khoản mục chi phí. Có các khoản mục chi phí sau: _ Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp( CPNVLTT): Bao gồm toàn bộ chi phí nguyên vật liệu sử dụng để sản xuất sản phẩm. _ Chi phí nhân công trực tiếp ( CPNCTT): Bao gồm tiền lƣơng, các khoản trích theo lƣơng của công nhân trực tiếp sản xuất của doanh nghiệp. _ Chi phí sản xuất chung( CPSXC): Là các khoản chi phí liên quan đến Sinh viên: Đào Thị Hải Yến – Lớp: QT1105K 15 Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần điện nước lắp máy Hải Phòng việc phục vụ và quản lý sản xuất trong phạm vi các phân xƣởng, đội sản xuất.
Cách phân loại này giúp cho doanh nghiệp có thể tập hợp chi phí và tính giá thành cho từng loại sản phẩm của doanh nghiệp, quản lý chi phí tại địa điểm phát sinh để khai thác khả năng hạ giá thành sản phẩm của doanh nghiệp. Phân loại theo phƣơng pháp tập hợp CPSX vào các đối tƣợng chịu chi phí _ Chi phí trực tiếp: Là chi phí phát sinh liên quan trực tiếp đến từng đối tƣợng chịu chi phí, có thể quy nạp vào từng đối tƣợng chịu chi phí nhƣ: Chi phí NVL trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp…. _ Chi phí gián tiếp: Là chi phí phát sinh liên quan đến nhiều đối tƣợng chi phí khác nhau nhƣ: Chi phí NVL phụ, chi phí quảng cáo,…nên phải tập hợp, phân bô cho từng đối tƣợng bằng các phƣơng pháp phân bổ gián tiếp. Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với khối lƣợng sản phẩm trong kỳ ( theo cách ứng sử của chi phí) Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất bao gồm: _ Chi phí biến đổi( biến phí): Là những chi phí phụ thuộc vào số lƣợng sản phẩm sản xuất ra.
_ Chi phí cố định( định phí); Là những khoản chi phí không phụ thuộc vào số lƣợng sản phẩm sản xuất ra. Phân loại chi phí thành chi phí biến đổi và chi phí cố định có tác dụng lớn đối với công tác quản trị phục vụ cho việc ra quyết định quản lý cần thiết, giúp doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả trên thị trƣờng. Giá thành sản phẩm 1. Khái niệm giá thành sản phẩm Sự vận động của quá trình sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất gồm có hai mặt đối lập nhau nhƣng có mối quan hệ hữu cơ với nhau.
Một mặt là các chi phí mà doanh nghiệp đã chỉ ra, còn mặt kia là kết quả sản xuất thu đƣợc nhƣ sản phẩm, công việc, lao vụ nhất định phục vụ cho nhu cầu xã hội. Do vậy khi sản xuất một loại sản phẩm doanh nghiệp phải tính đến lƣợng chi phí bỏ ra để sản Sinh viên: Đào Thị Hải Yến – Lớp: QT1105K 16 Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần điện nước lắp máy Hải Phòng xuất và tiêu thụ đƣợc sản phẩm đó. Vì vậy doanh nghiệp phải xác định đƣợc giá thành sản xuất ra. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của chi phí sản xuất tính cho một khối lƣợng hoặc một đơn vị sản phẩm( công việc, lao vụ) do doanh nghiệp sản xuất đã hoàn thành.
Giá thành là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh kết quả sử dụng các loại tài sản, vật tƣ, lao động, tiền vốn trong quá trình sản xuất, đồng thời nó cũng phản ánh hiệu quả sản xuất kinh doanh cũng nhƣ tính đúng đắn của các giải pháp tổ chức kinh tế - kỹ thuật, công nghệ mà doanh nghiệp đã sử dụng nhằm đặt đƣợc mục đích tiết kiệm chi phí sản xuất và hạ giá thành, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Phân loại giá thành Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu quan trọng phản ánh chất lƣợng sản xuất của doanh nghiệp vì để đáp ứng tốt yêu cầu hạch toán và quản lý đúng đủ, chính xác thì giá thành đƣợc xem xét dƣới nhiều góc độ và phạm vi tính toán khác nhau mà giá thành đƣợc phân thành các loại tƣơng ứng. Phân loại giá thành theo phạm vi phát sinh chi phí: Trên góc độ này thì giá thành đƣợc chia lam hai loại: giá thành sản xuất và giá thành toàn bộ. _ Giá thành sản xuất: Là chỉ tiêu phản ánh tất cả những chi phí liên quan đến sản xuất chế tạo sản phẩm trong quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm ( bao gồm khoản mục chi phí: chi phí NVL trực tiếp, chi phí NC trực tiếp, chi phí sản xuất chung).
_ Giá thành toàn bộ: Là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ các khoản chi phí liên quan đến việc sản xuất tiêu thụ sản phẩm. Phân loại giá thành theo thời điểm tính và nguồn số liệu: Theo phƣơng pháp này, giá thành sản phẩm đƣợc chia thành ba loại: giá thành kế hoạch, giá thành định mức, giá thành thực tế. _ Giá thành kế hoạch: Là giá thành sản phẩm đƣợc tính trên cơ sở chi phí Sinh viên: Đào Thị Hải Yến – Lớp: QT1105K 17 Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần điện nước lắp máy Hải Phòng sản xuất kế hoạch và sản lƣợng kế hoạch. Việc tính giá thành kế hoạch do bộ phận kế hoạch của doanh nghiệp thực hiện và đƣợc tiến hành trƣớc khi bắt đầu quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm.
Giá thành kế hoạch của sản phẩm là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là căn cứ để so sánh, phân tích đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và kế hoạch hạ giá thành của doanh nghiệp. _ Giá thành định mức: Là giá thành sản phẩm đƣợc tính toán trên cơ sở định mức chi phí hiện hành và chỉ tính cho đơn vị sản phẩm.