PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, việc đổi mới, cải tiến kỹ thuật liên tục cũng nhƣ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp là điều tất yếu. Điều đó dẫn đến vấn đề lớn cần đƣợc giải quyết là trong khi công nghệ, kỹ thuật không ngừng đƣợc cải tiến, nếu doanh nghiệp không sử dụng, quản lý hiệu quả tài sản cố định (TSCĐ) thì nó sẽ trở nên lạc hậu, không đem lại hiệu quả nhƣ mong muốn, hoặc thậm chí phát sinh thêm chi phí cho doanh nghiệp. TSCĐ là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu trong quá trình sản xuất kinh doanh của các cá nhân, tổ chức, thƣờng chiếm tỷ trọng lớn và có thời gian sử dụng hữu ích lâu dài.
TSCĐ trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, vậy nên giá trị khấu hao, hao mòn của chúng sẽ đƣợc chuyển dần vào giá thành sản phẩm hoặc chi phí của doanh nghiệp, và sẽ cần nhiều chu kỳ kinh doanh để tài sản cố định đó hoàn đủ vốn bỏ ra ban đầu. Để quản lý tốt các hoạt động liên quan đến TSCĐ thì cần có công tác kế toán TSCĐ. Kế toán TSCĐ giúp doanh nghiệp nắm bắt các thông tin hữu ích về TSCĐ của doanh nghiệp một cách nhanh chóng, chính xác. Từ đó, các nhà quản lý đƣa ra các kế hoạch, quyết định một cách chính xác, kịp thời, góp phần hỗ trợ nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, tiết kiệm chi phí, gia tăng khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Qua khảo sát thực tế tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam cho thấy hệ thống TSCĐ của công ty chiếm tỷ trọng khá lớn trên tổng giá trị tài sản, công tác kế toán TSCĐ của công ty vẫn còn những bất cập, hạn chế, dẫn đến hệ quả là không cung cấp kịp thời, chính xác các thông tin liên quan đến TSCĐ. Nhận biết đƣợc tầm quan trọng đó, tác giả quyết định chọn nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện công tác kế toán tài sản cố định tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại công ty. Mục tiêu của đề tài 2. Mục tiêu tổng quát Hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam.
Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu tình hình chung, khảo sát, phân tích và đánh giá về thực trạng công tác kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam: (1) Kế toán tăng, giảm TSCĐ; (2) Kế toán khấu hao TSCĐ; (3) Kế toán sửa chữa TSCĐ; - Rút ra các ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó; - Nhận xét và đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam. Câu hỏi nghiên cứu (1) Ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó trong công tác kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam? (2) Các giải pháp để hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam? 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4. Đối tượng nghiên cứu Công tác kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam 4.
Phạm vi nghiên cứu Phạm vi không gian: tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam. Phạm vi thời gian: số liệu phân tích đƣợc thu thập từ sổ sách kế toán và các chứng từ kế toán có liên quan trong giai đoạn 2020-2021. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu: đây là phƣơng pháp thu thập các thông tin, dữ liệu thứ cấp liên quan đến đề tài từ các nguồn nhƣ giáo trình chuyên ngành, thông tƣ, chuẩn mực kế toán Việt Nam, các công trình nghiên cứu khoa học,… nhằm hệ thống hóa những vấn đề nghiên cứu cơ bản, xác định đƣợc những khái niệm cơ bản, những vấn đề lý luận quan trọng của đề tài làm cơ sở cho việc điều tra thực tiễn. Qua đó, tác giả có thể thu thập những kiến thức từ bao 3 quát tới chuyên sâu một cách chính xác những vấn đề lý luận chung về kế toán TSCĐ.
- Phƣơng pháp quan sát: đây là phƣơng pháp thƣờng xuyên quan sát trực tiếp công tác kế toán TSCĐ tại văn phòng công ty, cụ thể nhƣ: quan sát biểu mẫu chứng từ kế toán TSCĐ; trình tự lập, luân chuyển chứng từ; vận dụng hệ thống, tài khoản kế toán, hệ thống sổ kế toán, hệ thống Báo cáo tài chính (BCTC); ứng dụng tin học vào công tác kế toán… - Phƣơng pháp phân tích thống kê, mô tả dữ liệu: đây là phƣơng pháp phân tích số liệu, thông tin đã đƣợc thu thập từ các phƣơng pháp nêu trên, nhằm rút ra những kết luận về thực trạng công tác kế toán TSCĐ tại công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam. Từ đó, tác giả nghiên cứu, đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại công ty. Nội dung nghiên cứu Với định hƣớng bám sát nội dung đề ra, tác giả tiến hành thực hiện hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán TSCĐ trong các doanh nghiệp dựa trên quy định của các chuẩn mực và chế độ kế toán qua các tài liệu, bài giảng và nghiên cứu trƣớc. Tìm hiểu, mô tả về thực trạng công tác kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam.
Dựa trên những kiến thức và cơ sở lý luận, tác giả thực hiện phân tích, đánh giá đƣa ra nhận xét nêu rõ kết quả đạt đƣợc, nguyên nhân, ƣu điểm, cũng nhƣ hạn chế và từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam. Đóng góp của đề tài Dựa trên cơ sở lý luận chung và thực trạng công tác kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam, đề tài đã đánh giá các ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó. Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ trong doanh nghiệp. Tổng quan nghiên cứu Trong quá trình thực hiện khóa luận, tác giả đã nghiên cứu một số đề tài khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ, các công trình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc có liên quan đến công tác kế toán TSCĐ nhƣ sau: Khóa luận tốt nghiệp “Hoàn thiện công tác kế toán tài sản cố định tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Mỹ Tín” của tác giả Phạm Thị Hải Ninh (2019) đã đƣa ra: (1) Cơ sở lý luận chung về công tác kế toán TSCĐ trong doanh nghiệp nhỏ và vừa; (2) Tìm hiểu, phân tích thực trạng kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Sản xuất và Thƣơng mại Mỹ Tín, đƣa ra các ƣu điểm, hạn chế còn tồn đọng; (3) Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại doanh nghiệp về cách tính khấu hao TSCĐ, việc ghi chép sổ sách kế toán, việc luân chuyển chứng từ kế toán, kế toán sửa chữa lớn TSCĐ.
Khóa luận tốt nghiệp “Hoàn thiện tổ chức kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Thái Bình Dương” của tác giả Nguyễn Ngọc Vân (2016). Trong đó, tác giả hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về tổ chức kế toán TSCĐ trong doanh nghiệp, đồng thời tìm hiểu sâu về thực trạng tổ chức kế toán TSCĐ tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Thái Bình Dƣơng. Từ đó, tác giả đƣa ra những nhận xét khách quan về ƣu điểm, hạn chế tồn tại và đề xuất các phƣơng hƣớng, giải pháp thích hợp nhằm hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại doanh nghiệp. Khóa luận tốt nghiệp “Kế toán tài sản cố định hữu hình tại Công ty Lưới điện Cao thế miền Nam” của tác giả Huỳnh Thị Yến Giao (2014).
Trong đó, tác giả đã đƣa ra các khái niệm, đặc điểm, yêu cầu quản lý và phân loại TSCĐ, kế toán tăng, giảm, khấu hao và sửa chữa lớn TSCĐ… Từ đó, tác giả tìm hiểu thực trạng công tác kế toán TSCĐ hữu hình tại Công ty Lƣới điện Cao thế miền Nam, đánh giá các ƣu điểm và các mặt bất cập, hạn chế trong doanh nghiệp. Cuối cùng, tác giả đề xuất một số giải pháp hoản thiện về: (1) việc thanh lý TSCĐ diễn ra chậm do hệ thống thủ tục phức tạp; (2) công tác quản lý TSCĐ cần đƣợc đặc biệt quan tâm và tăng cƣờng do đặc thù mô hình tổ chức của công ty; (3) các giải pháp về trách nhiệm vật chất. 5 Luận văn Thạc sĩ “Kế toán tài sản cố định tại Công ty TNHH Một thành viên dịch vụ nhà ở và khu đô thị” của tác giả Đoàn Thị Vân Anh (2016). Luận văn đã hệ thống hóa kế toán TSCĐ theo chuẩn mực kế toán Việt Nam và sự tác động của chuẩn mực kế toán quốc tế.
Đồng thời, tác giả cũng nghiên cứu về kế toán TSCĐ tại Công ty TNHH Một thành viên và từ đó đề xuất các giải pháp thích hợp nhằm hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại doanh nghiệp. Luận văn Thạc sĩ “Hoàn thiện kế toán tài sản cố định trong tiến trình hội nhập – Nghiên cứu tại các doanh nghiệp thủy sản tỉnh Bạc Liêu” của tác giả Nguyễn Văn Ngoan (2015). Trong đó, tác giả đã hệ thống hóa lý luận kế toán TSCĐ theo chuẩn mực Việt Nam, rút ra các bài học kinh nghiệm cho Việt Nam thông qua các kinh nghiệm kế toán TSCĐ của các nƣớc phát triển nhƣ Mỹ, Pháp… Ngoài ra, tác giả còn nghiên cứu những điểm mới trong thông tƣ 200/2014/TT-BTC và ảnh hƣởng của chúng đến hạch toán kế toán tại các doanh nghiệp, từ đó tạo cơ sở về mặt thực tiễn trong hoàn thiện kế toán TSCĐ và lãm rõ thực trạng kế toán TSCĐ tại các doanh nghiệp thủy sản tỉnh Bạc Liêu. Cuối cùng, tác giả đƣa ra các phƣơng hƣớng, giải pháp nhằm tăng cƣờng công tác quản lý và hiệu quả sử dụng TSCĐ tại các doanh nghiệp thủy sản tỉnh Bạc Liêu.
Có thể thấy rằng các công trình nghiên cứu về vấn đề kế toán TSCĐ trong doanh nghiệp hiện nay còn đang chú trọng nhiều đến vai trò của kế toán tài sản cố định dƣới góc độ kế toán tài chính. Đồng thời, hiện nay cũng chƣa có nghiên cứu cụ thể nào về công tác kế toán TSCĐ trong Công ty TNHH Ong Mật Phƣơng Nam. Đề tài nghiên cứu “Relationships Accounting Treatment of Fixed Assets towards the Fairness of Reporting Financial Statements” của nhóm tác giả gồm Yulia Isfani, Elvia Puspa Dewi, T. Husain (2019) đã tập trung phân tích mối quan hệ giữa hạch toán kế toán TSCĐ và sự hợp lý của việc lập báo cáo tài chính.