CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI NHỎ VÀ VỪA 1. Tổng quan về hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa 1. Lý luận chung về hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa 1. Sự cần thiết của công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa Công tác kế toán đóng vai trò quan trọng trong hệ thống quản lý tài chính của một công ty thuộc lĩnh vực thương mại.
Điều này không chỉ giúp cho công ty duy trì sự minh bạch và tính chính xác trong ghi chép tài chính, mà còn đảm bảo sự hiệu quả trong hoạt động kinh doanh. Bên cạnh đó kế toán hàng hóa còn phải tuân thủ các quy định và chuẩn mực kế toán. Một trong những khía cạnh quan trọng nhất của công tác kế toán hàng hóa là quản lý và kiểm soát nguồn gốc, chất lượng và số lượng của hàng hóa trong công ty. Kế toán hàng hóa giúp xác định chi phí sản xuất, chi phí mua hàng, chi phí khác như (vận chuyển, bảo quản, lưu kho…) và hàng hóa dự trữ một cách chính xác, từ đó tạo ra cơ sở thông tin chính xác để quyết định chiến lược kinh doanh nhằm giúp công ty tăng doanh thu đáng kể.
Một khía cạnh khác, công tác kế toán hàng hóa còn là quản lý và kiểm soát nội bộ tránh sự rủi ro, bằng cách theo dõi và kiểm tra số lượng hàng tồn kho trong công ty tránh được tình trạng hàng hóa tồn kho hoặc thiếu hụt quá nhiều, từ đó giảm thiểu rủi ro mất mát và tăng cường hiệu suất hoạt động. Mặt khác, nếu không được quản lý chặt chẽ tình trạng hàng tồn kho sẽ dẫn đến tình trạng ứ đọng, hư hỏng hàng hóa gây ra thiệt hại về tài chính của công ty dẫn đến lãng phí và giảm hiệu suất kinh doanh. Vì trong kinh doanh hàng hóa cũng cần đa dạng các mặt hàng, mẫu mã nhưng chúng lại có những đặc điểm khác nhau nên kế toán cần thường xuyên nắm rõ tình hình luân chuyển của mỗi mặt hàng. Chính vì hàng tồn kho cũng là một dạng vốn dưới hình thức là tài sản của công ty nên cần phải được quản lý chặt chẽ để mang lại hiệu quả cao trong môi trường kinh doanh.
Ngoài ra, kế toán hàng hóa còn cung cấp thông tin quan trọng cho việc đưa quyết định chiến lược kinh doanh về giá cả và tiến hành đàm phán với đối tác cung 5 ứng hàng hóa. Các thông tin về chi phí, biến động giá cả và xu hướng trên thị trường giúp công ty xác định được mức giá bán hợp lý và tối ưu để duy trì lợi nhuận. Tóm lại, công tác kế toán hàng hóa không chỉ là một phần quan trọng trong quản lý tài chính mà còn là nền tảng để công ty duy trì và phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh thương mại ngày nay. Chính nhờ sự minh bạch và tuân thủ các quy tắc chính là yếu tố quyết định sự thành công của công ty trong quá trình quản lý hàng hóa và tài chính của mình.
Khái niệm, đặc điểm của hàng hóa trong doanh nghiệp nhỏ và vừa Khái niệm hàng hóa trong doanh nghiệp nhỏ và vừa Theo khoản 01, điều 28, Thông tư 133/2016/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 26 tháng 08 năm 2016, Tài khoản 156 - Hàng hóa: “Hàng hóa là các loại vật tư, sản phẩm do doanh nghiệp mua về với mục đích để bán (bán buôn và bán lẻ). Trường hợp hàng hóa mua về vừa dùng để bán, vừa dùng để sản xuất, kinh doanh không phân biệt rõ ràng giữa hai mục đích bán lại hay để sử dụng vẫn phản ánh vào Tài khoản 156 - Hàng hóa [2]”. Theo từ điển Việt Nam về hàng hóa: “Hàng hóa là một trong những phạm trù cơ bản của kinh tế chính trị. Theo nghĩa hẹp, hàng hóa là vật chất tồn tại có hình dạng xác định trong không gian có thể trao đổi, mua bán được.
Theo nghĩa rộng, hàng hóa là tất cả những gì có thể trao đổi mua bán được [7]”. Trong doanh nghiệp thương mại, khái niệm “hàng hóa” thường được hiểu là những sản phẩm mà doanh nghiệp mua về hay tự sản xuất ra nhằm cung cấp để đáp ứng nhu cầu của khách hàng trên thị trường. Hàng hóa được xem là đối tượng kinh doanh nhằm mang lại mục đích giá trị lợi nhuận thương mại cho công ty. Nói cách khác, hàng hóa còn tồn tại dưới hình thái vật chất, được xem là sản phẩm của quá trình lao động nhằm tạo ra để đáp ứng nhu cầu thị hiếu của con người được thực hiện thông qua việc trao đổi mua bán hàng hóa trên thị trường.
Do đó, công ty cần làm tốt vai trò công tác mua bán và quản lý hàng hóa của doanh nghiệp để phục vụ tốt nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội. Đặc điểm của hàng hóa trong doanh nghiệp nhỏ và vừa “Hàng hóa” trong kinh doanh thương mại là một khái niệm chung để mô tả những sản phẩm hoặc dịch vụ mà doanh nghiệp sản xuất, mua bán hoặc trao đổi để 6 đáp ứng nhu cầu của khách hàng và từ đó thu được lợi nhuận. Đây là một thành phần cơ bản của quá trình kinh doanh thương mại. Dưới đây, một số đặc điểm quan trọng liên quan đến hàng hóa trong kinh doanh lĩnh vực thương mại: - Hàng hóa hiện nay ngày càng đa dạng và phong phú về mẫu mã, quy cách, chất lượng, thông số kỹ thuật,… sản phẩm không ngừng sản xuất đổi mới để phù hợp với xu hướng nhu cầu thị hiếu của khách hàng trên thị trường.
Đối với công ty TNHH Minh Hòa kinh doanh các mặt hàng nội thất văn phòng nên khá đa dạng về các chủng loại hàng hóa nên được khách hàng tiêu dùng lựa chọn sản phẩm. - Hàng hóa có những đặc tính khác nhau và mỗi loại hàng hóa cũng có những đặc tính riêng. Chúng sẽ ảnh hưởng phần lớn đến chất lượng, số lượng hàng hóa trong từng khâu như: thu mua, vận chuyển, bảo quản, dự trữ đối với mỗi mặt hàng và kể cả hàng hóa khi được bán ra thị trường. - Trong quá trình lưu thông hàng hóa luôn có sự thay đổi quyền sở hữu tài sản hàng hóa khi chưa được vào sử dụng.
Khi kết thúc lưu thông, hàng hóa sẽ được đưa vào sử dụng nhằm đáp ứng trong sản xuất và tiêu dùng. Phân loại hàng hóa trong doanh nghiệp nhỏ và vừa Doanh nghiệp thuộc môi trường thương mại, hàng hóa rất đa dạng và xu hướng. Dựa vào yếu tố tính chất và đặc trưng kỹ thuật thì mỗi sản phẩm được phân chia thành từng ngành hàng bao gồm nhiều nhóm hàng, trong mỗi nhóm hàng có nhiều mặt hàng mà mỗi mặt hàng có mức giá khác nhau. Phân loại theo nguồn gốc hình thành: - Hàng mua ở bên ngoài tổ chức doanh nghiệp: Là hàng hóa được doanh nghiệp mua từ các đối tác cung ứng bên ngoài doanh nghiệp.
- Hàng mua ở nội bộ tổ chức doanh nghiệp: Là hàng hóa mua từ các nhà cung cấp thuộc đơn vị hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp, chẳng hạn như giữa các tổ chức trực thuộc do tổng công ty, công ty khu vực,… quản lý. - Hàng do doanh nghiệp tự sản xuất, chế biến gia công: Là toàn bộ sản phẩm do chính doanh nghiệp tự sản xuất, chế biến gia công ra thành phẩm đem đi bán. Phân loại theo địa điểm bảo quản: - Hàng hóa tồn kho trong công ty: Phản ánh tình hình hàng hóa hiện đang được bảo quản lưu kho hoặc đang được trưng bày tại cửa hàng của công ty. 7 - Hàng hóa tồn kho đang ở ngoài công ty: Phản ánh tình trạng hàng hóa đang được bảo quản ở các đơn vị tổ chức, cá nhân ngoài công ty như hàng đang đi đường, hàng gửi đi bán, hàng ở các đại lý,… Phân loại theo phương thức lưu thông hàng hóa: - Hàng hóa mua về chuyển qua lưu kho.
- Hàng hóa mua về chuyển thẳng cho người mua. Nhờ việc phân loại hàng hóa giúp công ty dễ dàng kiểm tra và xác định các mặt hàng thuộc hàng hóa của công ty để tính chính xác số lượng tồn kho giúp phản ánh đúng các chỉ tiêu trên bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Chính vì vậy, đây là việc làm cần thiết cho doanh nghiệp. Vai trò của hàng hóa trong doanh nghiệp nhỏ và vừa Trong môi trường kinh doanh thương mại, hóa hàng được xem là một bộ phận lớn của hàng tồn kho.
Hàng hóa là nguyên liệu, vật liệu dùng trong sản xuất tạo ra thành phẩm, hàng hóa còn dùng để buôn bán trong thương mại giúp đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hiện nay của khách hàng. Ngoài ra, hàng hóa còn là tài sản lưu động của công ty ảnh hưởng trực tiếp tới tình hình vốn và lợi nhuận của doanh nghiệp. Do đó, cần được theo dõi, kiểm tra, quản lý thường xuyên để việc cung ứng nguồn hàng kịp thời và giá cả hợp lý sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình kinh doanh và số lượng sản phẩm tiêu thụ trên thị trường. Kế toán hàng hóa được xem là công cụ không thể thiếu trong việc quản lý hàng hóa về mặt vật chất lẫn giá trị nhằm đáp ứng nhu cầu của con người trong xã hội, hạn chế ngăn ngừa tình trạng mất mát, hao hụt hàng hóa qua các khâu trong quá trình kinh doanh từ đó giúp công ty có thể tiết kiệm chi phí vận chuyển, chi phí bảo quản; xác định dễ dàng giá vốn hàng bán, giá bán hàng hóa và có thể tăng doanh thu lợi nhuận.
Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của công tác kế toán hàng hóa 1. Sự cần thiết phải quản lý và hạch toán hàng hóa Trong doanh nghiệp kinh doanh thương mại, hàng hóa luôn nắm giữ vai trò quan trọng trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nên cần phải theo dõi, quản lý hàng hóa một cách chặt chẽ ở các khâu lưu thông của hàng hóa từ việc thu mua, dự trữ đến tiêu dùng sản phẩm, các mặt hàng như chất lượng, số lượng, chủng loại, giá cả đều cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc doanh nghiệp có thể tiết kiệm một khoản chi phí vận chuyển, chi phí bảo quản, chi phí lưu kho, lưu bãi, xác 8 định giá vốn hàng bán, giá bán một sản phẩm nhằm làm tăng doanh thu, tăng lợi nhuận kinh doanh cho doanh nghiệp.