Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty SCAVI Huế

Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty SCAVI Huế

• Tác giả: Đào Thị Ngọc Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Sông Hương
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty SCAVI Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán chi phí sản xuất và giá thành tại SCAVI Huế

Công ty Cổ phần SCAVI Huế là doanh nghiệp dệt may quy mô lớn. Doanh nghiệp chuyên sản xuất trang phục lót và quần áo thể thao xuất khẩu. Do đặc thù sản xuất theo đơn đặt hàng, việc quản lý chi phí đòi hỏi tính chính xác cao. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành đóng vai trò nền tảng trong hệ thống thông tin tài chính. Công tác này giúp doanh nghiệp ghi nhận đầy đủ mọi hao phí phát sinh trong chu kỳ sản xuất. Quy trình kế toán phản ánh trung thực mức tiêu hao nguyên vật liệu chính và phụ liệu may mặc. Đồng thời, kế toán theo dõi sát sao tiền lương của công nhân trực tiếp may và nhân viên phân xưởng. Thông tin giá thành là căn cứ quan trọng để ban giám đốc đàm phán giá bán với đối tác nước ngoài. Số liệu chuẩn xác cũng hỗ trợ kiểm soát lãng phí tại từng dây chuyền may. Hệ thống tài khoản hạch toán được vận hành đồng bộ theo chuẩn mực kế toán Việt Nam. Nhờ đó, ban lãnh đạo nhanh chóng đưa ra quyết định sản xuất kinh doanh kịp thời và hiệu quả.

1.1. Đặc điểm quy trình công nghệ dệt may tại SCAVI Huế

Quy trình sản xuất của SCAVI Huế diễn ra khép kín qua nhiều công đoạn. Các bước cơ bản gồm thiết kế mẫu, trải vải, cắt bán thành phẩm, may ráp và đóng gói. Mỗi công đoạn đều tạo ra hao phí vật tư và nhân công cụ thể. Dây chuyền may được bố trí chuyên môn hóa cao theo từng mã hàng xuất khẩu. Bán thành phẩm của khâu cắt chuyển giao trực tiếp cho tổ may hoàn thiện. Kế toán cần nắm vững quy trình luân chuyển này để tập hợp chi phí chính xác. Việc theo dõi chi tiết ở từng khâu giúp hạn chế sản phẩm lỗi hỏng. Quy trình kỹ thuật phức tạp yêu cầu sự phối hợp nhịp nhàng giữa phòng kỹ thuật và bộ phận tài vụ.

1.2. Đối tượng và phương pháp kế toán tập hợp chi phí

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất tại SCAVI Huế được phân định rõ ràng theo từng phân xưởng và đơn hàng. Công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để hạch toán hàng tồn kho. Chi phí nguyên liệu chính được tính trực tiếp cho từng mã hàng cụ thể. Các chi phí phụ liệu, nhân công và chi phí quản lý xưởng được ghi chép và phân bổ theo tiêu thức thích hợp. Doanh nghiệp sử dụng tài khoản 154 để tổng hợp chi phí phục vụ tính giá thành. Chu kỳ kế toán thực hiện theo tháng nhằm đối chiếu số liệu định kỳ. Phương pháp này bảo đảm tính minh bạch, hạn chế nhầm lẫn giữa các hợp đồng may xuất khẩu lớn.

II. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành tại SCAVI Huế

Thực tế công tác kế toán tại Công ty SCAVI Huế ghi nhận nhiều nỗ lực tích cực. Đơn vị đã ứng dụng phần mềm quản trị ERP vào việc theo dõi xuất kho nguyên vật liệu. Các chứng từ xuất nhập kho được số hóa giúp rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu. Tuy nhiên, quá trình hạch toán chi phí vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn nhưng định mức tiêu hao vải đôi khi chưa được cập nhật kịp thời. Biến động giá sợi và vải thô trên thị trường dệt may quốc tế làm tăng áp lực cho việc kiểm soát giá vốn. Bên cạnh đó, việc theo dõi chi phí nhân công trực tiếp tại các chuyền may còn mang tính thủ công. Tiền lương thời gian và tiền lương khoán sản phẩm chưa được phân tích tách bạch theo từng công đoạn phức tạp. Ngoài ra, việc phân bổ chi phí sản xuất chung như khấu hao máy may, tiền điện và bảo trì thiết bị vẫn dựa trên tiêu thức cố định. Điều này dẫn đến sự sai lệch tương đối trong cơ cấu giá thành giữa các mã hàng đơn giản và các đơn hàng cao cấp.

2.1. Bất cập trong phân bổ chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất chung tại nhà máy may SCAVI Huế phát sinh từ nhiều nguồn phức tạp. Các khoản mục bao gồm khấu hao máy móc chuyên dùng, chi phí năng lượng và chi phí bảo trì dây chuyền. Hiện nay doanh nghiệp chủ yếu phân bổ khoản mục này theo chi phí nhân công trực tiếp. Phương pháp truyền thống này chưa phản ánh đúng mức độ tiêu hao thực tế của từng dòng sản phẩm. Các đơn hàng sử dụng máy móc tự động hóa cao chịu chi phí nhân công thấp nên bị nhận ít chi phí sản xuất chung. Ngược lại, sản phẩm may thủ công bị gánh tỷ lệ phân bổ quá cao. Hậu quả là giá thành sản phẩm thiếu tính chuẩn xác, gây khó khăn cho việc định giá xuất khẩu.

2.2. Vướng mắc trong đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ

Việc xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ giữ vai trò mấu chốt trong việc chốt số liệu giá thành. Tại SCAVI Huế, số lượng bán thành phẩm trên chuyền may dở dang vào cuối tháng thường rất lớn. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp ước lượng sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Cách làm này bỏ qua phần chi phí gia công chế biến đã kết tinh trong bán thành phẩm. Khi sản lượng chuyền may biến động mạnh, chi phí dở dang bị phản ánh thấp hơn giá trị thực tế. Sai lệch này chuyển dịch chi phí sang thành phẩm hoàn thành trong kỳ. Kế toán không đánh giá đúng mức độ hoàn thành kỹ thuật khiến giá thành đơn vị bị dao động bất thường.

III. Giải pháp kế toán chi phí sản xuất và giá thành tại SCAVI Huế

Để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, SCAVI Huế cần áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp kế toán hiện đại. Trước tiên, doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật cho từng chủng loại sản phẩm may mặc. Bộ phận kỹ thuật phải phối hợp chặt chẽ với kế toán chi phí để cập nhật định mức vải, phụ liệu chỉ may và cúc bấm theo từng mẫu mã. Việc xây dựng định mức chuẩn giúp phát hiện sớm hiện tượng hao hụt vật tư vượt mức cho phép. Về chi phí nhân công, công ty nên chuẩn hóa quy chế khoán lương gắn liền với năng suất lao động và tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn chất lượng. Đối với chi phí sản xuất chung, phương pháp phân bổ theo hoạt động cần được từng bước nghiên cứu áp dụng. Mô hình này giúp gắn chi phí gián tiếp vào các hoạt động thực tế như cắt mẫu, kiểm tra chất lượng hay bảo dưỡng máy may. Song song với đó, doanh nghiệp cần nâng cấp phần mềm kế toán quản trị để tự động hóa toàn bộ khâu kết chuyển tài khoản 154.

3.1. Hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung

Doanh nghiệp nên chia nhỏ chi phí sản xuất chung thành từng nhóm cụ thể thay vì gộp chung một tỷ lệ. Chi phí liên quan đến máy móc như tiền điện và khấu hao nên phân bổ theo số giờ máy hoạt động. Chi phí quản lý phân xưởng và nhân viên kỹ thuật có thể phân bổ dựa trên số giờ công lao động trực tiếp. Cách tiếp cận này bảo đảm tính công bằng giữa các chuyền sản xuất tự động và chuyền thủ công. Khi tiêu thức phân bổ phản ánh đúng nguyên nhân phát sinh chi phí, số liệu giá thành sản phẩm may mặc sẽ đạt độ tin cậy vượt trội. Ban giám đốc nhờ đó có căn cứ xác thực để điều chỉnh chiến lược giá bán cho từng hợp đồng.

3.2. Cải tiến phương pháp xác định sản phẩm dở dang cuối kỳ

SCAVI Huế nên áp dụng phương pháp sản lượng hoàn thành tương đương để định giá hàng dở dang. Phương pháp này tính toán cả chi phí nguyên vật liệu và chi phí chế biến theo tỷ lệ hoàn thành thực tế. Bộ phận chuyền may cần phối hợp kiểm kê và đánh giá tiến độ từng lô hàng vào ngày cuối tháng. Kế toán sẽ tổng hợp chi phí dựa trên tỷ lệ phần trăm công việc đã thực hiện của sản phẩm may dở dang. Biện pháp này phản ánh chính xác giá trị thực tế của tài khoản 154. Số liệu chi phí không bị chuyển dịch sai lệch sang kỳ sau. Nhờ vậy, bảng tính giá thành phản ánh trung thực kết quả hoạt động sản xuất từng tháng.

IV. Kết luận về kế toán chi phí sản xuất và giá thành tại SCAVI Huế

Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành là trụ cột quản trị then chốt tại SCAVI Huế. Việc hoàn thiện quy trình này giúp doanh nghiệp dệt may kiểm soát chặt chẽ các nguồn lực kinh tế. Doanh nghiệp hạn chế tối đa hao hụt vải và tối ưu hóa chi phí nhân công trực tiếp trên mỗi chuyền may. Hệ thống số liệu kế toán chuẩn mực cung cấp bức tranh tài chính trung thực và rõ ràng. Dữ liệu giá thành chính xác hỗ trợ ban lãnh đạo xây dựng chính sách giá xuất khẩu linh hoạt và nâng cao năng lực cạnh tranh. Công ty dễ dàng chủ động thích ứng trước những biến động khó lường của chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu. Việc áp dụng công nghệ số và phương pháp phân bổ hiện đại tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi số toàn diện. Đội ngũ kế toán đóng góp tích cực vào chiến lược phát triển bền vững và gia tăng biên lợi nhuận của doanh nghiệp trong tương lai dài hạn.

4.1. Ứng dụng công nghệ số vào hệ thống kế toán chi phí

Số hóa dữ liệu kế toán là xu thế tất yếu cho ngành dệt may hiện đại. Doanh nghiệp cần tích hợp phần mềm kế toán với phân hệ quản trị sản xuất ERP. Việc đồng bộ hóa dữ liệu giúp tự động ghi nhận phiếu xuất kho vật tư và bảng chấm công điện tử. Nhân viên tài vụ giảm bớt thao tác thủ công, hạn chế tối đa sai sót số liệu. Hệ thống phần mềm mới cung cấp báo cáo chi phí theo thời gian thực cho từng đơn hàng may mặc xuất khẩu. Quản đốc phân xưởng có thể giám sát sát sao chi phí phát sinh hàng ngày để kịp thời khắc phục tồn đọng. Công nghệ số giúp tối ưu hóa thời gian tính giá thành sản phẩm.

4.2. Nâng cao vai trò kiểm soát quản trị của kế toán chi phí

Kế toán chi phí không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ ghi chép sổ sách kế toán đơn thuần. Bộ phận này cần phát huy mạnh mẽ vai trò kiểm soát chiến lược và tham mưu kinh doanh. Kế toán định kỳ lập các báo cáo phân tích biến động chi phí giữa thực tế và định mức kỹ thuật. Những điểm bất thường trong hao phí nguyên phụ liệu hay năng suất lao động phải được giải trình rõ ràng. Báo cáo quản trị giá thành giúp ban lãnh đạo nhận diện chính xác các mắt xích lãng phí trong nhà máy. Từ nguồn dữ liệu này, ban điều hành đề ra những chính sách tiết kiệm chi phí hợp lý, nâng cao tỷ suất sinh lời.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành dệt may giữ vai trò nòng cốt trong cơ cấu xuất khẩu của nền kinh tế Việt Nam. Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan được tác giả trích dẫn, trong 9 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may đạt 27,34 tỷ USD, tăng 8,9% so với cùng kỳ năm 2023. Đồng thời, kim ngạch nhập khẩu nguyên liệu thô phục vụ sản xuất dệt may (bông, sợi, vải...) trong tháng 7 năm 2024 đạt 11,6 tỷ USD, tăng 12,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh thị trường quốc tế, đặc biệt là thị trường Hoa Kỳ, có dấu hiệu phục hồi nhưng đi kèm với áp lực cạnh tranh gay gắt về giá, yêu cầu đặt ra cho các doanh nghiệp dệt may là kiểm soát chặt chẽ các yếu tố chi phí sản xuất để tối ưu hóa giá thành sản phẩm và bảo toàn biên lợi nhuận.

Đối với Công ty SCAVI Huế – một doanh nghiệp may mặc quy mô lớn với nhiều phân xưởng và dây chuyền sản xuất chuyên biệt, chi phí sản xuất được cấu thành từ ba khoản mục chính: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Việc hạch toán chính xác chi phí và định vị đúng giá thành sản phẩm là cơ sở then chốt để ban quản trị đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực, định giá bán cạnh tranh và đưa ra các quyết định điều hành sản xuất kinh doanh phù hợp. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài "Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty SCAVI Huế" được tác giả Đào Thị Ngọc Hiền lựa chọn thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu, hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty SCAVI Huế; từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại doanh nghiệp.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất.
  2. Mô tả và phân tích thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại Công ty SCAVI Huế.
  3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đối với mặt hàng quần gen nữ hiệu mã WOMAN SLIM-FIT SHAPER (cụ thể là dòng sản phẩm quần gen nữ 100% cotton hiệu Latex Vedette 103).
• Phạm vi không gian: Công tác tổ chức kế toán và các phân xưởng sản xuất tại Công ty SCAVI Huế (trọng tâm là Phân xưởng may PXM02 và chuyền may L127+128).
• Phạm vi thời gian: Số liệu báo cáo tài chính tổng hợp của công ty trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023; số liệu kế toán chi tiết về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phát sinh trong tháng 11 năm 2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam và các quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành, điều chỉnh quy trình hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên (KKTX). Khung lý luận tích hợp các công trình học thuật chuyên ngành của PGS.TS. Phạm Văn Dược, GS.TS. Đặng Thị Loan, PGS. Đoàn Xuân Tiên, PGS. Nguyễn Ngọc Quang (2014), TS. Đỗ Tất Lượng và PGS. Lưu Thị Hương.

Trong hệ thống lý thuyết, chi phí sản xuất được phân loại theo nhiều giác độ quản trị:

• Phân loại theo thời kỳ tính kết quả: Chi phí sản phẩm (Product costs - cấu thành nên giá trị hàng tồn kho trên Bảng cân đối kế toán và giá vốn hàng bán trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh) và Chi phí thời kỳ (Period costs - chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp).
• Phân loại theo phương pháp quy nạp: Chi phí trực tiếp (Direct costs) và Chi phí gián tiếp (Indirect costs).
• Phân loại theo quy trình công nghệ: Chi phí cơ bản (Prime costs) và Chi phí chung (Overhead costs).
• Phân loại theo mức độ hoạt động: Biến phí (Variable costs), Định phí (Fixed costs) và Chi phí hỗn hợp (Mixed costs).
• Phân loại theo chức năng hoạt động: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621), Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622), Chi phí sản xuất chung (TK 627) và Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (TK 154).

Bên cạnh đó, văn bản trình bày ba phương pháp xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ:

1. Đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (hoặc nguyên vật liệu chính trực tiếp).
2. Đánh giá sản phẩm dở dang theo khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương (tính đủ NVLTT, NCTT và SXC theo tỷ lệ hoàn thành chế biến).
3. Đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí kế hoạch (định mức).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm được tác giả triển khai qua 4 phương pháp phối hợp:

• Phương pháp nghiên cứu, tham khảo tài liệu: Tổng hợp lý thuyết, quy định pháp luật kế toán, giáo trình chuyên ngành và các đề tài nghiên cứu liên quan.
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Thu thập dữ liệu chứng từ thực tế (phiếu xuất kho, hóa đơn GTGT, bảng chấm công, phiếu đề xuất vật tư, debit note...) và báo cáo tài chính giai đoạn 2021-2023; phân loại và thống kê theo các khoản mục chi phí.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp: So sánh định mức kỹ thuật với chi phí phát sinh thực tế, phân tích biến động các khoản mục chi phí, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh.
• Phương pháp phỏng vấn: Trực tiếp phỏng vấn cán bộ, nhân viên kế toán và quản lý phân xưởng nhằm làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ và các thao tác tính giá thành trên hệ thống phần mềm.

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm hệ thống báo cáo tài chính kiểm toán (2021-2023), sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản (TK 152, TK 154, TK 155, TK 621, TK 622, TK 627), dữ liệu số từ hai hệ thống phần mềm quản trị được ứng dụng tại công ty là ISCALA và SCAXIX, cùng bộ chứng từ thực tế phát sinh tại chuyền may L127+128 trong tháng 11/2024.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất

Chương 1 khái quát các đặc thù kinh tế - kỹ thuật của ngành may mặc ảnh hưởng trực tiếp đến công tác kế toán: tính chất sản xuất theo mùa vụ, phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, tính thời trang cao và chu kỳ sống của sản phẩm ngắn. Tác giả phân tích mối quan hệ hữu cơ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm: chi phí sản xuất phản ánh hao phí lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong một kỳ nhất định, đóng vai trò là yếu tố đầu vào; trong khi giá thành sản phẩm biểu thị giới hạn chi phí để hoàn thành một khối lượng sản phẩm nhất định, là kết quả đầu ra.

Về mặt kỹ thuật hạch toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, chương này chi tiết hóa nội dung, kết cấu tài khoản, chứng từ và sơ đồ hạch toán cho từng khoản mục:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Bao gồm nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, phụ liệu may mặc. Trị giá xuất kho được theo dõi chi tiết theo từng đối tượng sản phẩm; phần chi phí nguyên vật liệu vượt định mức bình thường được kết chuyển thẳng vào giá vốn hàng bán (TK 632) mà không tính vào giá thành sản phẩm dở dang (TK 154).
• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Phản ánh tiền lương chính, lương phụ, các khoản phụ cấp và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) của công nhân sản xuất trực tiếp. Phần chi phí nhân công vượt định mức cũng được loại trừ khỏi giá thành và ghi nhận vào TK 632.
• Chi phí sản xuất chung (TK 627): Tập hợp chi phí nhân viên quản lý phân xưởng, chi phí vật liệu, công cụ dụng cụ, khấu hao máy móc thiết bị chuyên dùng và chi phí dịch vụ mua ngoài. Chi phí sản xuất chung cố định được phân bổ vào giá thành sản phẩm theo công suất hoạt động thực tế so với công suất thiết kế bình thường.
• Tập hợp chi phí và tính giá thành (TK 154): Tổng hợp chi phí từ các tài khoản 621, 622, 627 để tính toán giá thành công xưởng cho thành phẩm hoàn thành nhập kho (ghi Nợ TK 155).

Chương 2: Thực trạng công tác Kế toán chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm may mặc tại công ty SCAVI Huế

Chương 2 trình bày cấu trúc tổ chức và quy trình tác nghiệp thực tế tại Công ty SCAVI Huế:

• Tổ chức quản lý và sản xuất: Doanh nghiệp vận hành hệ thống tổ chức kết hợp quản lý phân xưởng may PXM, phân xưởng cắt PXC. Quy trình công nghệ bao gồm các giai đoạn chuẩn bị kỹ thuật, trải vải, cắt bán thành phẩm, may ráp chuyền, kiểm tra chất lượng (KCS), hoàn tất và đóng gói nhập kho.
• Bộ máy kế toán và hệ thống phần mềm: Phòng kế toán vận hành theo mô hình tập trung. Việc xử lý số liệu được hỗ trợ bởi hai phần mềm chuyên dụng: phần mềm quản lý tổng thể ISCALA và hệ thống phần mềm nghiệp vụ nội bộ SCAXIX.
• Thực tế hạch toán chi phí tại Chuyền may L127+128 (Tháng 11/2024): Nghiên cứu đi sâu vào mã hàng Quần gen nữ hiệu Latex Vedette 103 (mã nhóm WOMAN SLIM-FIT SHAPER):
  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Sử dụng hệ thống định mức nguyên phụ liệu nghiêm ngặt. Khi chuyền may L127+128 có nhu cầu, lập Phiếu đề xuất vật tư để xuất kho vải cotton, phụ liệu nơ trang trí BOW, chỉ may, móc cài. Kế toán theo dõi đối chiếu định mức kỹ thuật; nếu phát sinh tiêu hao vượt định mức sẽ lập Phiếu thu NVL vượt định mức (ví dụ Phiếu số 309) hoặc lập danh sách trừ Debit note.
  • Chi phí nhân công trực tiếp: Căn cứ vào Bảng chấm công tháng 11/2024, Bảng thanh toán lương chuyền L127+128 và các bảng trích nộp bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp, kinh phí công đoàn để hạch toán vào bên Nợ TK 622.
  • Chi phí sản xuất chung: Tập hợp chi phí khấu hao máy may, chi phí kim may (Phiếu nhập kho số KIM/20240052), công cụ phụ tùng, kệ để hàng, tấm làm mát phân xưởng (Hóa đơn GTGT số 363), chi phí tiền điện, xăng dầu chạy máy phát (Hóa đơn số 535122) và chi phí suất ăn cơm ca của công nhân (Hóa đơn GTGT số 3684 từ ngày 16 đến 29/11/2024).
  • Đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành: Cuối tháng 11/2024, bộ phận kế toán phối hợp với chuyền may lập Bảng kê chi tiết tồn nguyên phụ liệu, Bảng kê sản phẩm dở dang và Bảng kê bán thành phẩm tại chuyền L127+128. Trên cơ sở đó, lập Bảng tính giá thành sản phẩm quần gen nữ hiệu Latex Vedette 103, kết chuyển toàn bộ chi phí sản xuất hoàn thành từ TK 154 sang TK 155.

Bảng tổng hợp đối chiếu quy trình hạch toán chi phí thực tế tại Công ty SCAVI Huế:

Khoản mục chi phí	Chứng từ ban đầu thực tế sử dụng	Tài khoản hạch toán	Tiêu thức phân bổ / Phương pháp tập hợp
Chi phí NVL trực tiếp	Phiếu đề xuất vật tư chuyền L127+128, Hóa đơn GTGT mua nơ BOW số 136, Phiếu nhập kho RM0224111720, Phiếu thu NVL vượt định mức số 309	TK 621	Tập hợp trực tiếp cho mã hàng quần gen nữ Latex Vedette theo định mức tiêu hao
Chi phí nhân công trực tiếp	Bảng chấm công tháng 11/2024, Bảng tính và thanh toán lương chuyền L127+128, Bảng trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ	TK 622	Tập hợp trực tiếp theo chuyền may L127+128, kết hợp theo dõi sản lượng định mức công đoạn
Chi phí sản xuất chung	Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ, Hóa đơn mua kim may số 10910, Hóa đơn tiền điện, Hóa đơn xăng dầu số 535122, Hóa đơn cơm ca số 3684	TK 627 (chi tiết cho phân xưởng PXM02)	Phân bổ gián tiếp vào giá thành các mã sản phẩm hoàn thành trong tháng
Tổng hợp chi phí & Giá thành	Bảng kê SPDD chuyền L127+128, Bảng kê bán thành phẩm, Phiếu tổng hợp vật tư PXM02, Bảng tính giá thành SP	TK 154, TK 155	Phương pháp tính giá thành giản đơn kết hợp đánh giá dở dang cuối kỳ theo chi phí định mức

Chương 3: Đánh giá thực trạng và một số phương hướng nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty SCAVI Huế

Chương này tập trung đánh giá hệ thống kế toán chi phí của SCAVI Huế:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán được chuyên môn hóa cao; việc ứng dụng hai phần mềm ISCALA và SCAXIX giúp tự động hóa khâu xử lý dữ liệu và xuất nhập kho; hệ thống định mức nguyên phụ liệu và định mức lao động được xây dựng chi tiết cho từng mã hàng may mặc.
• Hạn chế: Quy trình luân chuyển chứng từ giữa các chuyền sản xuất và phòng kế toán đôi khi còn độ trễ; việc theo dõi nguyên vật liệu tiêu hao vượt định mức qua hình thức debit note cần hoàn thiện quy chế xử lý rõ ràng hơn; tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung (khấu hao, chi phí phục vụ phân xưởng) giữa các mã hàng cần được chuẩn hóa để phản ánh sát hơn hao phí thực tế của từng chuyền.
• Biện pháp hoàn thiện đề xuất: Hoàn thiện phương pháp lập và quản lý định mức nguyên vật liệu tại các phân xưởng may; tối ưu hóa quy trình kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang cuối tháng tại chuyền may; cải tiến tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung nhằm phản ánh chính xác giá thành đơn vị sản phẩm; nâng cao năng lực ứng dụng đồng bộ dữ liệu giữa hệ thống ISCALA và SCAXIX.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp may mặc, bám sát các quy định của chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đồng thời, tác giả phản ánh toàn diện thực trạng công tác kế toán chi phí tại Công ty SCAVI Huế thông qua chuỗi dữ liệu thực chứng:

• Khảo sát thực tế tình hình tài sản, nguồn vốn và kết quả sản xuất kinh doanh giai đoạn 2021-2023 của SCAVI Huế.
• Phân tích chi tiết quy trình tính giá thành cho dòng sản phẩm quần gen nữ hiệu Latex Vedette 103 (thuộc nhóm mã hàng WOMAN SLIM-FIT SHAPER) phát sinh tại Chuyền may L127+128 thuộc Phân xưởng PXM02 vào tháng 11/2024.
• Minh họa chi tiết quy trình luân chuyển qua hệ thống 25 biểu mẫu thực tế: từ Phiếu đề xuất vật tư, hóa đơn GTGT mua nơ trang trí BOW, hóa đơn mua kim may, hóa đơn xăng dầu, hóa đơn tiền cơm ca, bảng trích khấu hao TSCĐ cho đến Bảng tính giá thành sản phẩm và Trích sổ chi tiết các tài khoản 154, 155, 621, 622, 627.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng cao cho doanh nghiệp dệt may: hoàn thiện khâu thu hồi chi phí vật tư vượt định mức, hoàn thiện quy trình đánh giá sản phẩm dở dang trên chuyền may và chuẩn hóa tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận phản ánh một số giới hạn nghiên cứu được xác định từ phạm vi khảo sát thực tế:

• Về phạm vi không gian và đối tượng khảo sát: Nghiên cứu thực tế chỉ tập trung đi sâu vào một dòng sản phẩm cụ thể là quần gen nữ hiệu Latex Vedette 103 tại Chuyền may L127+128 thuộc Phân xưởng may PXM02, chưa bao quát toàn bộ danh mục sản phẩm may mặc đa dạng của công ty SCAVI Huế.
• Về phạm vi thời gian: Số liệu chi tiết về chi phí sản xuất và tính giá thành chỉ được khảo sát giới hạn trong tháng 11 năm 2024. Điều này chưa phản ánh đầy đủ các biến động chi phí mang tính mùa vụ đặc thù của ngành may mặc qua các quý khác nhau trong năm tài chính.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng khảo sát công tác kế toán chi phí trên toàn bộ các phân xưởng (bao gồm cả phân xưởng cắt PXC và các phân xưởng may khác); nghiên cứu phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng kết hợp chi phí định mức cho chu kỳ cả năm tài chính; nghiên cứu sâu hơn về việc tích hợp tự động hóa dữ liệu giữa hai phần mềm ISCALA và SCAXIX.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp mô hình tham khảo toàn diện về việc vận dụng lý thuyết kế toán tài chính (Thông tư 200/2014/TT-BTC) vào thực tiễn một doanh nghiệp sản xuất công nghiệp quy mô lớn.
• Người nghiên cứu về kế toán ngành dệt may: Cung cấp thông tin thực tế về đặc điểm tập hợp chi phí nguyên phụ liệu may mặc, phương pháp chấm công, tính lương và phân bổ chi phí sản xuất chung đặc thù tại các chuyền may công nghiệp.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao: Hệ thống biểu mẫu chứng từ gốc (25 biểu mẫu), các bảng trích sổ kế toán chi tiết tháng 11/2024 và mô tả trực quan về việc tích hợp hai phần mềm quản lý ISCALA và SCAXIX trong quy trình hạch toán chi phí tại doanh nghiệp thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu việc tính giá thành cho dòng sản phẩm may mặc cụ thể nào tại SCAVI Huế?
Khóa luận nghiên cứu thực tế quy trình tập hợp chi phí và tính giá thành cho sản phẩm quần gen nữ 100% cotton hiệu Latex Vedette 103 (mã WOMAN SLIM-FIT SHAPER) sản xuất tại Chuyền may L127+128 thuộc Phân xưởng may PXM02 trong tháng 11/2024.

2. Công ty SCAVI Huế đang áp dụng chế độ kế toán và phương pháp hạch toán hàng tồn kho nào?
Công ty SCAVI Huế áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành và thực hiện phương pháp kê khai thường xuyên (KKTX) trong kế toán hàng tồn kho.

3. Công ty sử dụng những phần mềm công nghệ thông tin nào để phục vụ công tác kế toán và quản trị sản xuất?
Công ty sử dụng kết hợp hai phần mềm quản lý là phần mềm quản lý tổng thể ISCALA và phần mềm quản trị nghiệp vụ sản xuất nội bộ SCAXIX.

4. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp vượt định mức được công ty và tác giả xử lý như thế nào?
Theo lý thuyết Thông tư 200 và thực tế tại công ty, các khoản chi phí nguyên vật liệu tiêu hao vượt trên mức bình thường không được kết chuyển vào giá thành sản phẩm (TK 154) mà phải hạch toán thẳng vào giá vốn hàng bán (TK 632) hoặc lập Phiếu thu NVL vượt định mức (Phiếu số 309), danh sách thu trừ Debit note đối với các trường hợp vi phạm quy định tiêu hao vật tư.

5. Chi phí sản xuất chung tại Phân xưởng PXM02 gồm những yếu tố chi phí chính nào trong tháng 11/2024?
Chi phí sản xuất chung bao gồm: chi phí khấu hao tài sản cố định (máy may, máy cắt), chi phí vật tư phụ tùng (kim may đơn hàng số 10910, máy kiểm tra nút), chi phí trang thiết bị phụ trợ (kệ để hàng, tấm làm mát), chi phí nhiên liệu (xăng dầu chạy máy theo Hóa đơn số 535122) và chi phí phục vụ người lao động (tiền cơm ca công nhân theo Hóa đơn GTGT số 3684).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đào Thị Ngọc Hiền đã giải quyết thấu đáo cả hai phương diện lý luận và thực tiễn về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp may mặc. Bằng việc phân tích chi tiết dữ liệu thực tế tại Chuyền may L127+128 của Công ty SCAVI Huế trong tháng 11/2024 đối với mã hàng Quần gen nữ Latex Vedette 103, tác giả đã làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ và phương pháp hạch toán trên hệ thống phần mềm ISCALA và SCAXIX. Công trình chỉ ra những ưu điểm nổi bật cùng các tồn tại trong quản lý định mức vật tư và phân bổ chi phí, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.1 Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 1.1 Đặc điểm của sản phẩm may mặc - Sản phẩm may mặc trong doanh nghiệp thường mang tính chất thời vụ, chịu ảnh hưởng lớn từ điều kiện thời tiết. Các sản phẩm này thường được thiết kế phù hợp với khí hậu của từng khu vực địa lý và theo từng mùa trong năm. Vì vậy, các nhà kinh doanh cần có sự hiểu biết sâu sắc về thời tiết và khí hậu của thị trường mà họ đang hoạt động, nhằm mục tiêu tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh. - Sản phẩm may mặc là sản phẩm có tính thời trang cao.

Khi xã hội phát triển và đời sống của người dân ngày càng được nâng cao, nhu cầu về cái đẹp cũng gia tăng. Chính vì vậy, các sản phẩm may mặc không chỉ đơn thuần là trang phục mà còn trở thành một món trang sức, thường đi kèm với các phụ kiện để làm nổi bật vẻ đẹp của người mặc. Trong bối cảnh hiện nay, sản phẩm may mặc luôn mang tính thời trang cao, phản ánh phong cách và cá tính của từng người sử dụng. - Chu kỳ sống của sản phẩm may mặc ngắn.

Một sản phẩm may mặc luôn gắn liền với những mẫu mã và kiểu dáng nhất định, được thiết kế để phù hợp với sở thích của người tiêu dùng tại thời điểm nó ra mắt trên thị trường. Tuy nhiên, theo thời gian, khi xu hướng và sở thích thay đổi, sản phẩm đó có thể trở nên lỗi thời và mất đi sức hút. Những vấn đề cơ bản về chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Theo PGS- TS. Phạm Văn Dược, “chi phí có thể được hiểu là giá trị của một nguồn lực bị tiêu dùng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức để đạt được một mục đích nào đó.

Bản chất của chi phí là phải mất đi để đổi lấy một kết quả. Kết quả có thể dưới dạng vật chất như sản phẩm, tiền, nhà xưởng v.v… hoặc không có dạng vật chất như kiến thức, dịch vụ được phục vụ v.48] Một khái niệm khác cho rằng “chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu dùng trong một kỳ để thực hiện hóa quá trình sản xuất và 6 tiêu thụ sản phẩm. Thực chất chi phí là sự dịch chuyển vốn – chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất của các đối tượng tính giá (sản phẩm, lao vụ, dịch vụ)” [2, tr.92] Ở Kế toán Mỹ, chi phí được định nghĩa một cách ngắn gọn như sau: “chi phí là giá của việc thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh, những loại chi phí khác không gắn liền với việc sản xuất sản phẩm thì không được xếp vào chi phí sản xuất.2 Phân loại chi phí Chi phí sản xuất của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau. Để thuận tiện cho công tác quản lý, hạch toán và kiểm tra các khoản chi phí, cùng với việc hỗ trợ ra quyết định kinh doanh, việc phân loại chi phí sản xuất theo những tiêu chí hợp lý là vô cùng quan trọng.

Theo giáo trình “Kế toán quản trị doanh nghiệp” [4, tr.54], kế toán quản trị chi phí chú trọng đến các cách phân loại CPSX sau đây: a. Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo mối quan hệ của chi phí với các khoản mục trên bảng Cân đối kế toán và Báo cáo Kết quả hoạt động kinh doanh (mối quan hệ với thời kỳ tính kết quả): - Chi phí sản phẩm (Product costs): Là “những khoản chi phí gắn liền với quá trình sản xuất sản phẩm hay quá trình mua hàng hóa để bán. Đối với doanh nghiệp sản xuất thì chi phí sản phẩm bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Thực chất, CPSP trong doanh nghiệp sản xuất là chi phí ở khâu sản xuất tính cho sản phẩm của doanh nghiệp, đó là giá trị sản phẩm dở dang, được ghi nhận ở chỉ tiêu “Hàng tồn kho” (sản phẩm dở dang, thành phẩm tồn kho) trong Bảng cân đối kế toán.

CPSP cũng là giá thành sản xuất của sản phẩm hoàn thành và trở thành giá vốn hàng bán khi sản phẩm đã được bán, vì vậy được ghi nhận ở chỉ tiêu “Giá vốn hàng bán” trong Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh”. - Chi phí thời kỳ (Period costs): Là “các chi phí cho hoạt động kinh doanh trong kỳ, không tạo nên giá trị hàng tồn kho – tài sản nên chúng không được ghi nhận trên BCĐKT, mà được tham gia xác định kết quả kinh doanh ngay trong kỳ chúng phát sinh, có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận trong kỳ mà chúng phát sinh. Chi phí thời kỳ bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp, được ghi nhận ở hai chỉ tiêu cùng tên trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và việc phát sinh của chi phí này chỉ xảy ra trong một kỳ”. Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo khả năng quy nạp chi phí vào các đối tượng kế toán chi phí (phương pháp quy nạp) - Chi phí trực tiếp (Direct costs): Là những chi phí “liên quan trực tiếp đến từng đối tượng kế toán tập hợp chi phí (như từng loại sản phẩm, công việc, hoạt động, đơn đặt hàng…).

Trong doanh nghiệp, nếu loại chi phí này chiếm đa số trong tổng chi phí thì sẽ thuận lợi cho việc kiểm soát chi phí và dễ dàng trong việc xác định nguyên nhân gây ra chi phí. Phần lớn chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp là chi phí trực tiếp, chúng dễ nhận biết và hạch toán chính xác”. - Chi phí gián tiếp (Indirect costs): Là những chi phí có “liên quan đến nhiều đối tượng kế toán tập hợp chi phí khác nhau (như: chi phí nguyên vật liệu phụ, chi phí nhân công phụ, chi phí quảng cáo…) nên không thể quy nạp trực tiếp cho từng đối tượng tập hợp chi phí được, mà phải tập hợp theo từng nơi phát sinh chi phí khi chúng phát sinhm sau đó quy nạp cho từng đối tượng theo phương pháp phân bổ gián tiếp”. Khi thực hiện việc phân bổ cho từng đối tượng, doanh nghiệp cần chú ý đến việc lựa chọn tiêu chí phân bổ sao cho phù hợp.

Mức độ hợp lý của chi phí phân bổ cho từng đối tượng phụ thuộc vào tính hợp lý và mức độ phức tạp của tiêu chuẩn phân bổ đã được chọn. Phân loại chi phí sản xuất, kinh doanh theo mối quan hệ của chi phí với quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm và quá trình kinh doanh: - Chi phí cơ bản (Prime Cost): Là các chi phí “có liên quan trực tiếp đến quy trình công nghệ sản xuất chế tạo sản phẩm như: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí công cụ, dụng cụ sản xuất, chi phí khấu hao tài sản cố định dùng trực tiếp vào sản xuất sản phẩm…” [4, tr.56], do đó, không thể cắt giảm bất kỳ loại chi phí cơ bản nào, mà cần nỗ lực giảm thiểu chi phí thông qua việc quản lý sử dụng chi phí theo định mức tiêu hao, cải tiến công nghệ và tối ưu hóa quy trình sản xuất. - Chi phí chung (Overhead cost): Là các chi phí “liên quan đến phục vụ và quản lý sản xuất có tính chất chung như chi phí quản lý phân xưởng sản xuất, chi phí quản lý doanh nghiệp. Đối với loại chi phí này, doanh nghiệp cần thực hiện tiết kiệm một cách triệt để, hạn chế và thậm chí loại bỏ những khoản chi không cần thiết.

Đồng thời, cần tăng cường quản lý chi phí chung theo dự toán và chế độ chi tiêu đã được đề ra. Phân loại chi phí theo mối quan hệ giữa chi phí với mức độ hoạt động: - Chi phí khả biến (Chi phí biến đổi – Variable costs): Là những chi phí “thay đổi về tổng số khi có sự thay đổi mức hoạt động của doanh nghiệp. Mức độ hoạt động có thể là số lượng sản phẩm sản xuất; số lượng sản phẩm tiêu thụ; số giờ máy hoạt động; doanh thu bán hàng thực hiện… Nếu xét về tổng số, biến phí thay đổi tỷ lệ thuận với khối lượng hoạt động, nhưng xét trên một khối lượng hoạt động thì biến phí thường có thể là hằng số đối với mọi mức hoạt động”. Biến phí là những khoản chi phí thường gặp trong các doanh nghiệp, bao gồm chi phí cho nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí năng lượng.

Khi hoạt động của doanh nghiệp gia tăng, các biến phí cũng sẽ tăng tương ứng, và ngược lại, khi hoạt động giảm, biến phí cũng sẽ giảm theo. - Chi phí bất biến (Định phí – Fixed costs): Là “những chi phí mà về tổng số không thay đổi khi có sự thay đổi về mức hoạt động của đơn vị. Như vậy, có thể hiểu rằng, dù doanh nghiệp có hoạt động hay không thì vẫn tồn tại định phí; ngược lại, khi doanh nghiệp gia tăng mức độ hoạt động thì định phí trên một đơn vị hoạt động sẽ giảm dần”. - Chi phí hỗn hợp (Mixed costs): Là loại chi phí mà bản thân nó gồm cả các yếu tố của định phí và biến phí.

Ở mức độ hoạt động cơ bản, chi phí hỗn hợp thường được coi là định phí. Tuy nhiên, khi mức độ hoạt động gia tăng, chi phí hỗn hợp sẽ bao gồm cả biến phí. Những loại chi phí này xuất hiện rất phổ biến trong thực tiễn của doanh nghiệp, chẳng hạn như chi phí thuế cho phương tiện vận tải hàng hóa, chi phí điện thoại, điện năng, chi phí sản xuất, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Bên cạnh đó, ở giáo trình “Kế toán quản trị” (PGS.

Nguyễn Ngọc Quang, 2014, tr.44), chi phí sản xuất còn được phân loại theo các loại sau: e. Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động: - Chi phí ngyên vật liệu trực tiếp (Direct Materials Cost): Loại chi phí này “bao gồm toàn bộ chi phí nguyên vật liệu sử dụng trực tiếp trong từng quá trình sản xuất sản phẩm như: nguyên vật liệu chính – phụ… Khoản mục này thường chiếm tỷ lệ lớn trong tổng giá thành sản phẩm dịch vụ, nhưng dễ nhận diễn, định lượng chính xác, kịp thời phát 9 sinh. Xét theo mối quan hệ với sản lượng sản phẩm sản xuất, chi phí NVLTT cũng thể hiện đầy đủ các đặc điểm của biến phí”.